ཧི་མ་ལ་ཡའི་འཕྲུལ་སྨྱུག
སྟོན་པ་ཚད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ། མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། །འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །དེས་བཤད་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་ལྡན་འགའ་ཞིག་འཚོལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སྟོན་པ་ཚད་མར་སྒྲུབ་དགོས་པ་ནི། བསྟན་པ་མ་ནོར་བ་ཞིག་དང་མཇལ་བའི་ཆེད་ཡིན་གསུངས། འོན་ཀྱང་དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། བསྟན་པ་བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་མ་འཁྲུལ་བ་སྔོན་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་རྗེས། གཞི་ནས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་རུ་ཐག་གཅོད་གནང་འདུག
རྨེ་རུ།
སེམས་པ་དང་ང་རང་།
མི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ།
རྦ་རླབས་བཞིན།
འཕྱུར་དུས།
ནམ་རྒྱུན་ཁ་བརྡའི་དྲ་ངོས་སུ་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་དང་མཆན་སྤེལ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རང་མིང་ངོ་མ་དེ་སྦས་ནས་གཞན་གྱི་བླ་བཙག་རྒྱུར་དགའ་བའི་མི་སེམས་བཟང་ཅན་སྐོར་ཞིག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་སྣང་གིས་བློ་སྐྱེད་སྤྲོད་མཁན་ཤེས་ལྡན་པ་སྐོར་ཞིག་ཡོད།
ཀླུ་སྨྱོན།
མདང་ནུབ་ཆར་བ་བབས་པ་འདྲ། །
དེ་རིང་སྤང་ལ་ཤ་མོ་སྐྱེས། །
གསེར་མདོག་དྲི་ཞིམ་ཁྱོད་གཅིག་བུ། །
མི་ཚེ་གང་བོར་ཞེ་ལ་ཐོགས། །
གློག་ཞགས་འཁྱུག་པའི་ཤུལ་དེ་རུ། །
རྩྭ་ལྗང་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་རུ། །
ཁེར་རྐྱང་ཤ་མོ་སེར་པོ་ཁྱོད། །
བུ་མོ་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་འདྲ། །
ཀླུ་སྨྱོན།
མདང་ནུབ་ཆར་བ་བབས་པ་འདྲ། །
དེ་རིང་སྤང་ལ་ཤ་མོ་སྐྱེས། །
གསེར་མདོག་དྲི་ཞིམ་ཁྱོད་གཅིག་བུ། །
མི་ཚེ་གང་བོར་ཞེ་ལ་ཐོགས། །
གློག་ཞགས་འཁྱུག་པའི་ཤུལ་དེ་རུ། །
རྩྭ་ལྗང་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་རུ། །
ཁེར་རྐྱང་ཤ་མོ་སེར་པོ་ཁྱོད། །
བུ་མོ་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་འདྲ། །
ཀླུ་སྨྱོན།
མདང་ནུབ་ཆར་བ་བབས་པ་འདྲ། །
དེ་རིང་སྤང་ལ་ཤ་མོ་སྐྱེས། །
གསེར་མདོག་དྲི་ཞིམ་ཁྱོད་གཅིག་བུ། །
མི་ཚེ་གང་བོར་ཞེ་ལ་ཐོགས། །
གློག་ཞགས་འཁྱུག་པའི་ཤུལ་དེ་རུ། །
རྩྭ་ལྗང་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་རུ། །
ཁེར་རྐྱང་ཤ་མོ་སེར་པོ་ཁྱོད། །
བུ་མོ་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་འདྲ། །
ཀླུ་སྨྱོན།
མདང་ནུབ་ཆར་བ་བབས་པ་འདྲ། །
དེ་རིང་སྤང་ལ་ཤ་མོ་སྐྱེས། །
གསེར་མདོག་དྲི་ཞིམ་ཁྱོད་གཅིག་བུ། །
མི་ཚེ་གང་བོར་ཞེ་ལ་ཐོགས། །
གློག་ཞགས་འཁྱུག་པའི་ཤུལ་དེ་རུ། །
རྩྭ་ལྗང་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་རུ། །
ཁེར་རྐྱང་ཤ་མོ་སེར་པོ་ཁྱོད། །
བུ་མོ་ཞིག་གི་རྣམ་ཤེས་འདྲ། །
ཨོ་རྒྱན་ཉི་མ།
བསླུ་མེད་ལས་འབྲས་བདེན་པ་དངོས་
དེའི་ཚུལ་ཚངས་ལ་མ་ནོར་འདོམས་
སྲིད་ཞིའི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱ
སྙིང་གི་དང་མའི་དབུས་ནས་དད་པ་
ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།
༢༽རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ།
རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ།(international committee of the red cross) ཕྱི་ལོ་༡༨༦༣ ལོར་ཧེན་རེས་སྒྲུ་ནན་ཐྲི་དང་Henry Dunant གྷུ་སེ་ཐྲ་ཝེས་མྰོ་ནེར་Gustave Moynier གཉིས་ཀྱིས་སིད་སུའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྗེ་ནེས་ཝ་Geneva རུ་གསར་དུ་བཙུགས་ཤིང་། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་བ་མི་སྤྱིའི་བདེ་སྡུག་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་སྒེར་ཚུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཆེ་གྲས་སུ་གཏོགས།
ཧི་མ་ལ་ཡའི་འཕྲུལ་སྨྱུག
ལས་འབྲས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་གཞག་ལ་བགྲོ་གླེང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱ་ཡང༌། ལོག་ལྟ་ཟེར་བའི་མ་འདྲ་འདྲ་ཞིག་འདུག་པ་འདི་ལ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་ཞུས་ན་མི་བཟོད་པ་ཞིག་རེད། རང་རེའི་ཁྲིད་གཞུང་རྣམས་སུ། མི་དགེ་བཅུ་ལས་ལོག་ལྟ་ལྕི། ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ་དེའི་དོན་ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཟེར་བ་འདི་ཚོ་ཟེར་ཚོད་ཙམ་ལས་བདེན་རྒྱུ་རང་དག་མ་རེད་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་ཅིག་སྐྱེས་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་
དེ་ལས་མང་བ་། “ལོག་ལྟ་ཟེར་བའི་མ་འདྲ་འདྲ་ཞིག་འདུག་པ་འདིའི་སྐོར།” »
ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།
༡༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡངས་ཚོགས་པ།
(Amnesty international)འདི་ནི་རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་ཚོགས་པ་ནུས་ལྡན་ཞིག་སྟེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཕེ་ཐྲེར་བྷེ་ནེ་སོན་ Peter Beneson གྱིས་དབྱིན་ཡུལ་དུ་གསར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། ཚོགས་པ་འདིས་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཛ་དྲག་རང་བཞིན་གྱི་ཉམས་དམས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་ཐབས་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བསྐྱར་གསོའི་ཐད་བྱ་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་མ་ཟད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་གྲགས་ཅན་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད།” »
གྲིབ་གཟུགས།
རས་གདན་ངོས་སུ་ལྔ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོམ་བུར་སྤུངས་པའི་རྡེའུ་དེ་ཚོ།
རྐྱང་ཕྱག་ལྔ་རེ་ལྔ་རེའི་མཚམས་སུ།
རྡེའུ་རེ་རེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལོས་ཕུད་ཅིང་འདེད་པ་ནི།
གཞན་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཨ་མ་གསུང་འབྱོན་གྱི་ཕྱག་གྲངས་བརྩི་ཚུལ་རེད།
ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།
ཚོགས་པ་འདི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་
དེ་ལས་མང་བ་། “མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གསོའི་ཚོགས་པ།(UNESCO)” »
བསམ་ཤེས།
དྲང་པོ་བཤད་ན། ཀླུ་སྨྱོན་གྱི་སྙན་ངག་ནི་ཁ་བརྡ་འདིའི་ནང་ལ་ཀློག་མཁན་མང་ཤོས་རེད། དཔང་པོ་ནི་ཁོང་གི་སྙན་ངག་འདི་དག་ལ་མཆན་མང་ཤོས་རེད། ཁོང་གི་སྙན་ངག་ལ་གཤིས་ཀ་དྲང་ལ་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ། བརྗོད་བྱ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ་རྗོད་བྱེད་སྙན་ལ་ཞིབ་ཆ་ཆེ་བ། ཚོར་བ་རྣོ་ལ་ཉམས་མྱོང་ཟབ་པ། ཀློག་པ་པོར་ངོ་མཚར་དང་ཉམས་མྱོང་། དེ་བཞིན་གདམས་ངག་གི་བྲོ་བ་ཡོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ནུས་པ་ཅན་མང་པོ་བྲིས་སོང་།
ཨ་ཚོགས་ཚེ་ལོ།
—-དཔའ་མོ་སྐལ་སྐྱིད་གཙོས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བ།
རིགས་ཞེན་རུས་པ་སྙིང་ལ་བཅུག་ནས་མི་རིགས་ཤིག་གི་འཆི་གསོན་བརྩད།།
འཇིགས་མེད་སྟོབས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོས་ནས་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་མདུན་ལ་ཐོན།།
དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་རྐང་རྗེས་སྙེག་བཞིན་བདེན་པའི་དཔའ་སྐད་གཟེངས་སུ་སྒྲོག །
བདེན་ལུགས་མི་འདོར་སྲོག་གིས་རྩོད་པ་གངས་རིའི་དཔའ་བོའི་རྣམ་ཐར་ཡིན།།
ཧི་མ་ལ་ཡའི་འཕྲུལ་སྨྱུག
ཅུང་ཟད་ཞིབ་ཏུ་འཆད་ན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་སྨིན་དང༌། རྒྱུ་མཐུན། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་བཅས་གསུམ་གསུངས་ཡོད། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་དེ་ཚེ་སྔ་མར་དགེ་བ་བསྒྲུབས་ན་ཚེ་ཕྱི་མར་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་འགྲོ་བ་དང༌། ཚེ་སྔ་མར་སྡིག་པ་བསགས་ན་ཚེ་ཕྱི་མར་དམྱལ་བར་ལྷུང་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཟེར། རྒྱུ་མཐུན་ལ་གཉིས་ལས། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། ཚེ་སྔ་མར་སྦྱིན་པ་བཏང་ན་ཕྱི་མར་ཕྱུག་པོར་ཆགས་ངེས་པ་དང༌། ཚེ་སྔ་མར་རྐུ་མ་བརྐུས་ན་ཕྱི་མར་དབུལ་པོར་འགྱུར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ལུགས་འདི་ལ་ཟེར།
དེ་ལས་མང་བ་། “ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་སྨིན་དང༌། རྒྱུ་མཐུན། བདག་འབྲས་ཀྱི་སྐོར།” »
མྱི་ལྟིག
___རྩེད་མཚར་དུ་འཛིན་གྲོགས་དགེ་བསྐོས་ཟུར་པ་ཞིག་ལ།
ཨ་ཁུ་ཉིད་ནི་ང་དང་མི་འདྲ་སྒང་ནས་དགེ་བསྐོས་བྱས་མྱོང་རེད།།
ཨ་ཕོ་ང་ནི་ཅི་ཡང་མིན་པས་ཁྱེད་ལ་འགྲན་ཡ་ག་ནས་འོང་།།
ཧ་ཅང་རྒྱུས་མངའ་ང་ལ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་གྲོགས་ཚེ་རིང་གིས།།
ཧ་ལམ་ཁྱོད་སྒྲུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ལུས་ང་ལ་བཤད་སོང་ངོ་།།
གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པ། ཀླུ་རྒྱལ་དོན་འགྲུབ།
ཟླ་འདིའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་སུད་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་འཛུ་རིག་ཏུ་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་དང་སྤོབས་པ་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་བོད་ནང་གི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་དང་བྱེས་པའི་ལས་འགན་ཟེར་པའི་བརྗོད་བྱའི་འོག་འཚོགས། བགྲོ་གླེང་དེར་སུད་སིའི་མི་མང་གི་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་གཞོན་གཉིས་གཙོ་བྱས་པས་
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ཟླ་༣ ཚེས་༢༣ ཉིན་རྒྱ་གར་རྡ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་བཙུགས་ནས་མི་ལོ་༥༢ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཐོག སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་ལས་ཐོག་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་གསོ་དཔྱད་སྐར་རྩིས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱ་གཞག་ཐད་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་ཞིག་གནང་འདུག་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་(བོད་ཀྱི་དུས་བབ ༢༠༡༣།༣།༢༣)
“དུས་རབས་ཕྱེད་ལྷག་རིང་ངྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་བོད་མི་ཉམ་ཐག་དང་རྒན་འཁོཊ།
བཞག་ལྡོམ་དར་རྒྱས།
རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་དང་དེ་དག་གི་མི
བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། སྐད་ཡིག་། རིག་གཞུང་། ཉིན་རེ་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་སོགས་
དེ་ལས་མང་བ་། “གནད་དོན་ཁ་ཤས་ཤིག་རྡ་སའི་དབུ་མ་བའམ་དབུ་མ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཚོས་ཤེས་དགོས་བ་འདུག” »
