སྐར་ཚོགས་ཁྲི་མ་འབུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མི་དང་འདྲ་བར་སྲོག་ལྡན་གྱི་གོ་ལ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོ་དང་ང་ཚོ་བར་ཐག་ ”འོད” ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་ལས་གཞལ་ན་འོད་ལོ་ས་ཡ་ ༦༥ ཡི་ཕ་མཐར་ན་ཡོད་ཅིང་། དེ་རིང་ཁོང་ཚོས་རྒྱང་ཤེལ་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོ་པོ་ཞིག་ང་ཚོའི་གོ་ལར་བཙུགས་་ཤིང་བལྟས་ཚེ་ཁོང་ཚོས་དེ་རིང་གི་འཛམ་གླིང་མཐོང་མི་ངེས། རྒྱུ་མཚན་ནི་འོད་ཀྱིས་ཁྱེར་བའི་ང་ཚོའི་གོ་ལའི་སྣང་བརྙན་གོ་ལ་གཞན་དེར་བགྲོད་པར་འོད་ལོ་ནས་སོང་ན་ས་ཡ་ ༦༥་འགོར་གྱི་ཡོད་པས། སྣང་བརྙན་དེ་ནི་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ ༦༥ ཡི་ཡར་སྔོན་གྱི་གནས་ཚུལ་མ་གཏོགས་འབྱུང་བཞིན་པའི་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ལམ་སྣང་བརྙན་དེ་འཁྱེར་གྱི་མེད། སོང་ཙང་ཁོང་ཚོས་མཐོང་བ་ནི་ལོ་ངོ་ ༦༥ ཡི་ཡར་སྔོན་གྱི་གོ་ལ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་གདོན་མའི་སྲོག་ཆགས་གཏུམ་འབྲུག་(Dinosaurs)…

དེ་ལས་མང་བ་། “       ཚན་རིག་གི་ཤེས་བྱ།” »

མགར་རྡོར། —  སྔོན་གླེང་། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་ནང་། བོང་རྫིའི་སྨྱོ་བཤད་གཟའ་བཤད་དང་། དག་ལ་མ་དག་པའི་ཡིག་ཉོག་དེ་ཚོ་དྲ་སྒང་ནས་མཐོང་གྲངས་མང་དྲགས་པས་སུན་སྣང་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད། མཚམས་རེ་འདི་ལ་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་འབྲི་དགོས་སྣང་རེ་ཡང་འཆར་མྱོང་ཡོད་མོད། འབྲི་རིན་ཡོད་པར་ཆེར་མ་མཐོང་ནས་དེ་མུར་ལྷག་སོང་། འོན་ཀྱང་ཁ་སང་ཁེ་ཉིན་ཟིག་ནས། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བདུད་ལྷ་རྒྱལ་ལ་ཅིག་བརྫས་ནས་སྨྱོ་གྲབས་བྱེད་བཞིན་པར་སུན་སྣང་གཏིང་ནས་སྐྱེས། ད་ནི་སྐུ་ཞབས་བོང་རྫིའི་རྣ་རྩེར་ཁྲག་གི་གཏར་ཁ་ཞིག་མ་བྱས་ན། ཁྲག་ཀླད་པར་ཕོགས་ཉེན་ཡོད་པས་འོག་གི་གཏར་ཡིག་རིང་མོ་འདི་བསྒྲིགས་པ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་འདིར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྐུ་དྲིན་ཅན་འགའ་ཡི་མཚན་ཡང་འབྲི་དགོས་བྱུང་ཡོད། དྲིན་དྲན་དྲིན་བཟོའི་ཕྱིར་དུ་བྲིས་པའང་ཡིན། གཙོ་བོ་བོང་རྫིའི་ཉོག་ཁ་དེའི་ནང་ཁོང་རྣམས་བཙོག་གྲིབ་ཏུ་མ་ཤོར་ཕྱིར། མཚན་ནས་སྨྲས་ཏེ་བོང་རྫིའི་ཁ་ལས་ཕྱིར་བཏོན་ཟིན་པ་ཡིན། ད་ནས་བཟུང་བོང་རྫི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་རྣམས་པར་མཚན་དམོད་བྱས་ན་”སྡིག་པ་”རང་གིས་ཁུར་དགོས་ཡོད་དོ།། 1- བོང་རྫི་དང་བོང་བུའི་གཤིས་ཀར་འདྲ་ས་ཧ་ཅང་མང་བ་འདྲ། བོད་མིའི་བཤད་རྒྱུན་དུ། བོང་བུའི་བསམ་པ་གནག་ལ་གཤིས་ཀ་གྱོང་ཟེར་བ་གོ་མྱོང་། ད་རུང་བོང་བུས་སྦྱིན་བདག་ལ་བསམ་པ་ངན་ངན་ལ་བསྡད་ཡོད་རེད། གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོག་ནག་གི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་ངེས་ཡིན་ཟེར་བ་གོ་མྱོང་། སྐུ་ཞབས་བོང་རྫིའི་བསམ་པ་གནག་མིན་མི་ཤེས་ཏེ། བོང་བུར་འགྲོགས་ཡུན་རིང་བས་བོང་བུའི་གཤིས་ཀས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་བརྒྱ་བརྒྱ་རེད། བོང་བུ་ཨུ་ཚུགས་ཆེ་བས་ལས་ཀར་ས་ཆོད་མེད་ཀྱང་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་ཟེར་བ་ལྟར། སྐུ་ཞབས་བོང་རྫིར་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པས་བྱ་བ་ཅི་བརྩམ་མཐའ་འཁྱོང་བྱེད།  དེ་བས་གང་བརྩམ་ལས་ཐམས་ཅད་ལའང་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་ཐོབ་ཡོད། མཚན་སྙན་གྲགས་ཀྱང་བོང་བུ་ལས་རྦད་དེ་བརྒལ་འདུག བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ན་བོང་རྫི་ངོ་མི་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཕལ་ཆེར་མེད་ཚོད་རེད། དེའང་བོང་རྫིས་བོང་བུར་དཔེ་བླངས་ཏེ་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་སྐྱེལ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རེད། བོང་བུར་བོང་བུའི་བཟང་ཆ་ཡོད་ལ། བོང་རྫིར་བོང་རྫིའི་འཇོན་ཐང་ཡང་ཡོད་རེད། འོན་ཀྱང་བོང་བུ་ནམ་ཡང་རྟ་ལ་འགྱུར་མི་ཐུབ་པ་བཞིན། བོང་རྫི་ཡང་ནམ་ཡང་རྟ་རྫིར་འགྱུར་མི་སྲིད། དེ་བས་བོང་རྫིས་ནམ་རྒྱུན་རྟ་རྫི་རྣམ་པར་བསྙད་བསྐོས་བསྐོས་རང་མ་བསྡད་ན། ད་ནས་བཟུང་བོང་རྫིས་ལས་གང་བྱས་རང་དབང་ཡིན་ནོ།། 2- བོང་རྫིའི་མགོ་དེ་བོང་མགོ་རེད། ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མགོ་དེ་མྱི་མགོ་རེད། བོང་རྫིས་ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ལ་ལོ་གསུམ་མཁན་པོ་བརྫས། གསེར་རྟ་སྒར་ལ་ཆོས་སྤེལ་ཀུང་སི་བརྫས། དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་ལ་ཤ་འགོག་ལས་འགུལ་བརྫས།  ནམ་ཡིན་ན་གསེར་རྟའི་ཕྱོགས་ལ་ཅིག་བརྫས་བརྫས་རང་བསྡད་སོང་། དཔེར་ན་ཨ་ཡས་རྒན་མོ་ཚོས་མ་ཎི་བགྲང་བགྲང་བྱས་སོང་། བོང་རྫིའི་དམིགས་ཡུལ་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་མོད། ཤུགས་བརྒྱབས་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་མཐའ་འཁྱོང་བྱས་སོང་། ཡ་དེས་ན། བོང་རྫིས་བཤད་པ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་དངོས་གནས་ཅང་མི་ཤེས་མཁན་ལོ་གསུམ་མཁན་པོ་ཙམ་རེད་དམ་ཟེར་ན། ཆེ་ཡིན། མ་རེད། འོན་ཀྱང་རེད་འདོད་མཁན། བོང་རྫིའི་བོང་ཕྲུག་འགའ་རེ་ཡོད་སྲིད་ན་རྦད་དེ་ནོར་བ་རེད་ཞུས་པ་ཡིན། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་སྔོན་ཞིག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འཆད་ཁྲིད་བྱས་པའི་སྒྲ་སྒམ། ཆུ་ཚོད་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་ཅན་ཞིག་ལ་ཐེངས་གཉིས་ཉན་པ་ཡིན། ཁྲིད་བྱ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་རེད། མཁས་པའི་ཡན་ན་མཁས་པ་ཞེས་པའི་ཟེར་སྲོལ་དེ་ཁོང་གིས་དེ་དུས་ང་ལ་ཤེས་སུ་བཅུག་སོང་། སྤྱིར་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའི་འདོད་སྲོལ་ཙམ་མཁས་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གི་རེད། དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལའང་རང་རང་ལུགས་ལྟར་གསུང་རྒྱུ་ཡོད་རེད། འོན་ཀྱང་གསར་རྙིང་གི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ནས་ཕྱོགས་སོ་སོར་གླེང་ཐུབ་མཁན། ངས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་མ་གཏོགས་ད་སྔ་བར་མཐོང་མྱོང་མེད། དེ་བས་ཁོང་གི་མཁྱེན་དཔྱོད་ལ་མོས་གུས་ཚད་མེད་སྐྱེས་མྱོང་ཡོད། ད་རུང་བོང་རྫིས་ནམ་རྒྱུན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཅང་ཤེས་གི་མ་རེད། ལོ་གསུམ་མཁན་པོ་ཙམ་རེད་ཅེས་བརྫས་བརྫས་ཐམས་ཅད། དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས། འཆར་གཞི་བཏིང་བའི་སྟེང་ནས། བསམ་བཞིན་དུ་ཁོང་ལ་སྐུར་འདེབས་དང་སྒྲོ་འདོགས་བྱས་པའང་ཞོར་དུ་ཤེས་སོང་། ཉེ་བའི་ཟླ་ཤས་གོང་། དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་ཤིག་གིས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་མེད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ཚེ་ཕྱི་མར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་དོགས་པ་ཞིག་བྱས་པ་རེད། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ལན་དོན་མཐུན་ཞིག་རྒྱག་མཁན་ད་སྔ་བར་ཕལ་ཆེར་བྱུང་མེད་པ་འདྲ། འབྱུང་ཡང་ཐུབ་གི་མ་རེད། འོན་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ལན་དོན་མཐུན་ཞིག་སྔོན་མ་ནས་བརྒྱབས་ཚར་འདུག  དེའང་ཁོང་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པ་ཞིག་ལ་བདག་གིས་འདོད་བཞིན་ཡོད། ནང་བསྟན་དང་ཚན་རིག་གི་རིགས་པའི་འཛིན་མཚམས་ཞེས་པའི་ཁོང་གི་བརྙན་ལྡན་འཆད་ཁྲིད་དེ་ལ་ལྟ་མྱོང་ཡོད་ན་ཧ་གོ་ཐུབ། མདོར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ལགས་ནི་གནའ་དེང་གི་རིག་པའི་བང་མཛོད་ཅིག་རེད། སྐུ་ཞབས་བོང་རྫི་ལགས་ནི་བལ་བ་ཛ་ནང་བཞིན་ཅི་ལོ་འདི་ལོ་མེད་པ་ཞིག་མ་རེད་དམ། དེ་བས་བོང་རྫིའི་མགོ་དེ་བོང་མགོ་རེད། ཚུལ་བློའི་མགོ་དེ་མྱི་མགོ་རེད་ཞུས་ཏེ་བོང་རྫི་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩོད་སྤོང་གླེང་ཟིན་ཏོ།། 3- བོང་རྫིས་བདུད་ལྷ་རྒྱལ་སོད་གི་མ་རེད། དེང་སང་བོང་རྫིས་བདུད་ལྷ་རྒྱལ་ཨེ་སོད་ལྟ་བཞིན་འདུག་མོད།  སོད་གི་མ་རེད། སྤྱིར་ན་བོང་རྫིར་བདུད་ལྷ་རྒྱལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཡོད་མ་རེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གྲི་མདུང་ལ་བསྒྱུར་ནས་གསོད་རྩིས་བྱས་ཀྱང་སོད་རྒྱུ་དཔེ་མི་སྲིད། བོང་རྫིར་ཅི་ཡང་ཡོད་མ་རེད། མཐའ་ན་སྨྲ་བརྗོད་དག་པའི་ལྕེ་བདེ་མོ་ཞིག་ཀྱང་མི་འགུ། ཁོ་བོ་བདུད་ལྷ་རྒྱལ་གྱི་དངོས་སློབ་ཏུ་གྱུར་མྱོང་བས་བོང་རྫི་ལས་གསལ་ཆ་ཧ་ཅང་ཆེ། བདུད་ལྷ་རྒྱལ་གྱི་མཁྱེན་དཔྱོད་དང་རིག་གཞུང་གི་བྱང་ཚད་དེ་གྲངས་ལ་གཞལ་ན། བོང་རྫིའི་སྐྲ་ལས་ཀྱང་མང་བ་ཁོ་ཐག་ཡིན། བོད་ལ་མཚོན་ན། བདུད་ལྷ་རྒྱལ་ནི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད།  བོང་རྫིས་ཁ་འཁྲུག་བཤད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། ཡིག་ནོར་དོན་ནོར་མེད་པའི་རྩོམ་ཡིག་སྤུས་དག་གཅིག་ར་འབྲི་མི་ཤེས་ཁོ་ཐག་རེད། ཡིད་མི་ཆེས་ན། བོང་རྫིས་དྲ་སྒང་དུ་ཡིག་ཕྲེང་འགའ་རེ་བསྒྲིག་པ་དེ་ཚོར། ལྟོས་དང་ཧ་གོ་ཡོང་། “བྱ་རོག་སོར་རྟོག་”ཅན་པོ་འགྲིག་འདུག་པཱ་ཟེར་ན།  གཞན་གྱི་སྨྱུག་རྩེས་རོགས་པ་མེད་པར། བོང་རྫིའི་སྐེ་བཅད་ནའང་དེ་འདྲ་ཞིག་འབྲི་ཐུབ་གི་མ་རེད་དོ།། ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཞིག་ལ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་། འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་བླ་བྲང་ཞིག་ནས་ལྷ་སའི་སྲིད་གཞུང་གསར་བར། འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་བྱས་པ་རེད། མིང་ལ་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་བཏགས་པ་རེད།  ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱའི་རིང་གི་སྲིད་གཞུང་འདིས། ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་གཤའ་མ་ཞིག་བོད་ལ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད། བཟང་ན་དེ་རེད། མ་བཟང་ནའང་དེ་རེད། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་དངོས་ཀྱང་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་བོ་འདིའི་རིང་རེད། བོང་རྫིས་འདི་ལ་བསྟོད་ནའང་དེ་རེད། བདུད་ལྷ་རྒྱལ་གྱིས་དེ་ལ་སྨད་ནའང་འདི་རེད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྲིད་གཞུང་གིས་ལྷ་སའི་བོད་གཞུང་ལ་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱའི་རིང་དབང་བསྒྱུར་བ་རེད། མི་རིང་མི་ཐུང་གི་དུས་རབས་གསུམ་ཙམ་གྱི་རིང་འདི། ཕྱིའི་འཛམ་གླིང་ལ་མཚོན་ན་འགྱུར་ལྡོག་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་དུས་རབས་རིམ་མཐུད་ཅིག་རེད། འཛམ་གླིང་ལ་ངེས་པར་བལྟ་དགོས་པའི་དུས་རིམ་ཞིག་ཀྱང་རེད། བལྟ་སའི་སྒེའུ་ཁུང་ཡང་ཡོད་པའི་དུས་རེད། འོན་ཀྱང་སྡེ་བ་གཞུང་གི་སྡེ་སྲིད་མགོ་ལེབ་ཚོས་མ་བལྟས་པ་དེ་དངོས་ཡོད་རེད། བལྟ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནའང་ཐང་། ད་རུང་བལྟ་མ་འདོད་པའང་ཡིན་གཤིས་ཆེ། གང་ལྟར་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱའི་རིང་གི་བོད་གཞུང་དེ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ལག་ནས་འཇིག་སོང་བ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། བོང་རྫིའི་ལྕེ་དིག་ལོ་དེས་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་བརྒྱབས་ཀྱང་། བྱ་རོག་སོ་རྟོག་གི་འགྲེལ་བཤད་རང་ལས་གཞན་ཅང་ཡོད་ནི་མ་རེད་དོ་ཞུས་ཏེ་བོང་རྫི་དང་བདུད་རྒྱལ་གྱི་རྩོད་སྤོང་གླེང་ཟིན་ཏོ།། 4- བོང་རྫིས་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་གྱི་བཀའ་དྲིན་ཁྱག་གི་མ་རེད། བོང་རྫིས་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་ལ་དམར་སྲུང་དམག་མི་བརྫས་ནས་ངན་སྨོད་བྱས་པ་རེད། ཁོ་རང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དར་དཔྱངས་ཡིན་ཅན་པོ་རེད། ངོ་མ་དགོད་སྤྱད་རེད་ཡ། ཡ་རབ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་དྲི་ཙམ་ཡང་མི་བྲོ་བའི་བོང་རྫི་འདི། ངོ་མ་མྱི་དགོད་སྤྱད་རེད་འདུག བོང་རྫི་ཤེས་ཡོན་ཅན་མཁས་པ་ཞིག་མིན་ནའང་མི་སྐྱོན་མོད། གཞན་ལ་ངོ་ཚ་མ་ཤེས། རང་ལ་ངོ་གནོང་མ་ཤེས་ན་དངོས་གནས་ཅིག་རྫོབ་གི། ཇོ་བོ་རིན་པོ། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ལོ་མགོ་ཙམ་ནས། དཔལ་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་བོད་ལ་སྔར་མེད་པའི་རྩོམ་རིག་གསར་བའི་ཤིང་རྟ་ཞིག་དྲུད་ནས་ཡོང་བ་རེད། ཤིང་རྟའི་ལམ་ཁ་མེད་པའི་བོད་ལ་མཚོན་ན་རྐང་ལམ་ལ་གོམས་བསྡད་ཡོད་པས། བོང་རྫི་ལྟ་བུའི་མྱི་མང་པོས་ཁོང་ལ་དགག་པ་བརྒྱབ་པ་རེད། ཁོང་གི་གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་དེའི་སྐྱེན་པས་ཤོར་སོང་བ་རེད། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ལོ་མགོ་ཟེར་དུས། བོད་ལ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་རྔ་མ་ཏག་ཏག་རེད། སྐབས་དེའི་བོད་ཡིག་ནི་ཤི་མ་གསོན་གྱི་རྨས་མ་ཚབ་ཆེན་ཞིག་རེད། དཔལ་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་ལགས་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་ཡིག་གི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབས་པའི་སྨན་པ་སྐུ་དྲིན་ཅན་གཙོ་བོའི་གྲས་རེད། དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་ལ་མཁས་དབང་དུང་དཀར་ཚང་དང་། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་སོགས་བོད་རྙིང་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཁས་པ་རྒན་པ་ཚོའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་ཡོད་པས། བོང་རྫིས་བཤད་པ་ལྟར་དམར་སྲུང་དམག་མི་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྲིད། “ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུའི་”ཆུ་སྒྲ་སྙན་མོ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དག་གི་སློབ་ཁང་ནས་དབྱངས་ལ་བཏེགས་དུས། བོད་ཡིག་སྦྲུམ་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས། དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་ནི་དམར་སྲུང་དམག་མི་ཞིག་ཏུ་མ་མཐོང་པར། བོད་སྐྱོངས་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་གཅིག་འདུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡོད། “ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ་”ཁུར་བའི་སྐྱེས་བུ་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་གྱིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡིག་ལ་ཚེ་སྲོག་གསར་པ་གནང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བོད་ཡིག་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་བར་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། བླ་མ་གྲྭ་བས་ཆོས་འདོད་བྱེད་ཙམ་ནས། རྩོམ་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ། བརྗོད་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ། སྒྱུ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་པས་ཕྱུག་པའི་ད་ལྟའི་བོད་ཡིག་འདི་ཡང་། མཐར་དེད་ན་དྲན་དབང་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་ནས་འགོ་བརྩམས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་གནས་ཡོད། བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྐུ་ཞབས་རང་གྲོལ་ལགས། རྗེས་རབས་པའི་འབུམ་རམས་པ་ཆེན་མོ། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་ཆེན་མོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔའ་རྟུལ་རྒོད་པོ། བོང་དམག་སྟོང་གི་བདག་པོ་སྐུ་ཞབས་བོང་རྫིས་ཁྱོད་ལ་དྲིན་ཤེས་དྲིན་བཟོ་ཞིག་མི་བྱེད་ཐག་གིས་ཆོད་ནའང་། བདག་དང་བདག་གི་ཁྲེལ་ཡོད་བོད་འབངས་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞུས་ཏེ་བོང་རྫི་དང་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྩོད་སྤོང་གླེང་ཟིན་ཏོ།། 5- བོང་རྫི་ཞོགས་དུང་གི་འགྲན་ཡ་མ་རེད། བོང་རྫིས་ཞོགས་དུང་སོགས་ལ་རིག་ཁྲམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཞིག་བཏགས་པ་རེད། བཏགས་པ་དོན་ལ་མི་གནས་ནའང་། བརྫས་བརྫས་གཉི་གས་མྱི་ཚང་མའི་རྣ་བར་གཞག་གཞག་བྱས་ཡོད་རེད། འདི་ནི་བོང་རྫི་བོང་བུ་བཞིན་ཨུ་ཚུགས་ཆེ་བའི་འབྲས་བུ་རེད། སྤྱིར་ན་བོང་རྫི་ཞོགས་དུང་གི་འགྲན་ཡ་མི་ལོ་མོད། བོང་རྫིས་ཅིག་བཤད་བཤད་གཉི་གས་འགྲན་ཡ་ལྟ་བུ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་འདུག འོན་ཀྱང་གསལ་བོ་བཟོ་ཡ་ཞིག་ལ། བོང་རྫི་ནམ་ཡང་བོང་རྫི་རང་ཙམ་ལས། བསམ་བློ་གསར་བའི་རུ་དཔུང་ཆེན་ནོ་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་གི་བསྡུར་ཡ་གཏན་ནས་མིན། སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་གསར་ཚེས་དང་མཉམ་དུ། ཞོགས་དུང་ལགས་བོད་ཁམས་ཡོངས་ནས་འབྲུག་གྲགས་གྲགས་བྱས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཆར་བ་ཡོད་པའི་འབྲུག་སྒྲ་རེད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་སྔོན་ནས་བོང་རྫིས་ཀྱང་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ། བོང་བུས་ཧོ་འདེབས་འདེབས་བྱས་ནས་གྲགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བོང་རྫི་གྲགས་པ་དེ། བོང་བུའི་ཧོ་འདེབས་རང་བྱས་ནས་གྲགས་པ་མ་གཏོགས། གྲགས་པའི་སྒྲ་ལ་ཚིག་མེད་རེད། གལ་སྲིད་ཚིག་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་། ཚིག་ལ་དོན་ཡོད་མ་རེད་དོ།། སྟོང་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་རྗེས་ནས་ད་སྔ་བར། བོད་ཡིག་ལ་དུས་རབས་དང་མཐུན་པའི་ཚེ་སྲོག་གསར་བ་འབྱིན་མཁན། སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་ལགས་བཀའ་དྲིན་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་ཡོད། ངོ་མ་བཤད་ན་ཞོགས་དུང་ལགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ལྗིད་ཤུགས་ཀྱིས། སྐུ་ཞབས་བོང་རྫི་སེན་མོས་ཤུག་གཅུར་གཅུར་བྱས་བཞག་ནའང་གཅུར་ཐུབ་གི་རེད་མོད། ཞོགས་དུང་གིས་བོང་རྫི་ནི་བོང་རྫི་རང་ཡིན་པ་ཤེས་ནས་དེ་མུར་བཞག་བཞག་པ་རེད། བོད་ཡིག་ནང་འབོལ་རྩོམ་འབྲི་བའི་སྒོ་ཆེན་དེ་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་ལགས་ཀྱིས་ཕྱེས་ནས་བཟུང་། བོད་ཡིག་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཁུར་ཐུབ་པའི་གླང་ཆེན་ས་ལ་རབ་བརྟན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། བོང་རྫིས་བཤད་པའི་རིག་ཁྲམ་པ་དེ་ཁོང་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར་གི་ཡོད་ན། དེ་ནས་བོད་ལ་དགོས་པ་དེ་རིག་ཁྲམ་པ་རེད། འབུམ་རམས་པ་བོང་རྫི་མ་རེད་དོ་ཞུས་ཏེ་བོང་རྫི་དང་ཞོགས་དུང་གི་རྩོད་སྤོང་གླེང་ཟིན་ཏོ།། 6- བོང་རྫིའི་མགོ་ལས་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་དེ་ཆེ་བ་འདུག གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་ཕར་བལྟས་ཙམ་གྱིས་ཧ་གོ་མི་ཐུབ། ཁོ་གཉིས་ཀ་བརྙན་ལམ་ནས་མཐོང་དུས་མགོ་ཆེ་ཆེ་གཉིས་རེ་མཐོང་གི་རེད།  འོན་ཀྱང་བོང་རྫིའི་མགོའི་བཟོ་ལྟ་ཆེ་བ་མ་གཏོགས་ནང་ཕལ་ཆེར་སྟོང་པ་རེད།  “བྱ་རོག་སོ་རྟོག་གི་བསྟན་བཅོས་”ཞེས་པའི་མིང་གཡར་མ་ཅན་གྱི་ཤོག་ལྷེ་འགའ། སོབ་སོབ་བྱས་ནས་བསྒྱང་བསྡད་པ་མ་གཏོགས།  བཙུར་ན་མནན་ན་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་བུད་འགྲོ་བ་ཞིག་རེད་འདུག ཐུབ་ཕུན་གྱི་མགོ་དེ་བཟོ་ལྟ་ཆེ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ནང་ལའང་རིག་གཞུང་ཁུར་བའི་དེབ་རྒན་རྐང་རྩ་ཅན་དག་དག་གིས་ཁེངས་བསྡད་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག དེབ་རྒན་དེ་དག་གིས་བོང་རྫི་མནན་བཞག་ནའང་ཁོ་ལངས་མི་ཐུབ་ཁོ་ཐག་རེད། མདོར་ན་ཐུབ་ཕུན་གྱི་མགོའི་ནང་ལ་སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་རིག་པའི་བྲོ་འཁྲབ་ས་ཡོད་རེད།  བོང་རྫིའི་མགོའི་ནང་། རོང་ཕྱོགས་ཀྱི་བོང་བུ་འགས་འཕྲ་གཏུག་ས། འབྲོག་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡག་ཐུག་འགའ་རྭ་རྩེད་ས་ཙམ་ལས་མེད་པར་མངོན་ནོ་ཞུས་ཏེ་བོང་རྫི་དང་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྩོད་སྤོང་གླེང་ཟིན་ཏོ།། 7- བོང་རྫི་དང་སྒོ་ཤེར་གཉིས་ཁ་ཁ་རེད།  སྒོ་ཤེར་གྲྭ་བ་གཙང་མ་ཞིག་རེད། བོང་རྫི་གྲྭ་ལོག་གཙང་མ་ཞིག་མ་རེད། སྒོ་ཤེར་གྱིས་རྒྱ་ཡིག་འདོན་ཤེས་པ་མ་ཟད་ནང་དོན་ཡང་གོ་ཚོད་རེད། བོང་རྫིས་དབྱིན་ཡིག་འདོན་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་ནང་དོན་གོ་གི་མེད་པ་འདྲ། སྒོ་ཤེར་གྱི་འཆད་པའི་སྨྲ་སྒོ་དག་ལ་སྒྱུ་རྩལ་ལྡན། ཚིག་སྦྱོར་ཡག་ལ་སྙན་ཆ་དོད། གཏམ་གྱི་ལྷུ་ལག་འགྲིག་ལ་མགོ་རྔ་ཚང་། འོན་ཀྱང་བོང་རྫིའི་ལྕེ་གྱོང་ལ་མཉེན་ཆ་མེད།  གྲོང་ཚིག་མང་བས་གཏམ་ལ་ཉམས་མེད། རོང་སྐད་ཤུགས་ཆེ་བས་སྐད་ཆའི་སྙན་ཆ་ཤོར་ཏེ་ཉན་མཁན་ལ་སུན་སྣང་སྟེར།  གཏམ་གྱི་ལྷུ་མ་འགྲིག་པས་གོ་བརྡ་འཕྲོད་དཀའ། དེ་ཡིས་ཉན་མཁན་ལ་ཉོབ་སྣང་སྦྱིན། མདོར་ན་ཞང་ཞུང་བས་བཤད་པ་བཞིན། ཟློ་གར་སྙན་ཚིག་རོ་འཛིན་དང་།། བྲལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལྐུག་པ་ཡིན།། ཞེས་པ་ངོ་མ་དེ་སུ་ཡིན། བོང་རྫིའི་དྲ་སྒང་གི་སྐད་ཆ་དག་ལ་ཉན་ན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོག་ཡོང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད།  ད་རུང་སྒོ་ཤེར་མཁས་པ་ཞིག་རེད། སྣ་འདུས་ཀྱི་མཁས་པ་ངོ་མ་ཞིག་རེད།  བོང་རྫི་མཁས་པ་ཞིག་མ་རེད་ལབ་པ་མིན་ཏེ།  སྒོ་ཤེར་མཁས་སྟངས་ཅན་པོ་མིན་པ་ཐག་གིས་ཆོད། སྒོ་ཤེར་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་རེད། ཡོངས་འདུས་ཀྱི་སྐད་གྲགས་ཅན་ངོ་མ་ཞིག་རེད། བོང་རྫི་ཡང་སྐད་གྲགས་ཅན་མ་རེད་ལབ་པ་མིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒོ་ཤེར་གྲགས་སྟངས་ཅན་པོ་ཡིན་དཔེ་མི་སྲིད། དེ་བས་སྒོ་ཤེར་དང་བོང་རྫི་གཉིས་ཁ་ཁ་རེད་དོ་ཞུས་ཏེ་བོང་རྫི་དང་སྒོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་རྩོད་སྤོང་གླེང་ཟིན་ཏོ།། 8- བོང་རྫི་དང་གཡང་དགའ་གཉིས་གྲོགས་པོ་ཡིན་སར་འགྲོ་མི་དཔེ།  བོང་རྫིས་འབུམ་རམས་པ་གཡང་དགའ་ངེད་གཉིས་གྲོགས་པོ་ཡིན་ཞེས་དྲ་ཐོག་ནས་འུར་བ་རེད། གཡང་དགའ་ལགས་གྲོངས་པའི་རྗེས་དེ་མ་ཐག་འུར་བ་རེད། སྐབས་ཐོག་དེར་ཅིག་བྱས་ན་བདེན་ན་ཐང་བསམ་བྱུང་མོད། རྗེས་སུ་གཡང་དགའ་ལགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་རིང་མོ་བརྙན་ལྡན་མ་ཞིག་བལྟ་བའི་སྐལ་བ་བདག་ལ་བྱུང་། ཟུར་མང་ལ་གནད་འདུས་པའི་འཆད་ཁྲིད་རྩ་ཆེན་དེ་མཐོང་བས། བོང་རྫི་གཡང་དགའི་གྲོགས་པོར་ཇི་ལྟར་ཉན་རྒྱུ་རེད་དམ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་བྱུང་། གཡང་དགའི་ཟབ་ནན་གྱི་གཏམ་གླེང་དང་བོང་རྫིའི་ཁ་འཁྲུག་གཉིས་འགྲིག་ཐབས་མེད་པ་བཞིན། གྲོགས་པོར་འགྱུར་རྒྱུའང་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས། གཡང་དགའི་བསམ་བློ་རིག་གཞུང་གི་གཏིང་ཟབ་ན་འདུག བོང་རྫིའི་བསམ་བློ་བོང་བུའི་རྣ་ལྕོག་གི་རྩེ་རང་ན་འདུག་པས། ཁོ་གཉིས་བསམ་བློའི་གྲོགས་པོ་མི་ཡོང་ཐག་ཆོད་རེད། གཡང་དགའ་ལགས་མྱི་གཞི་བརྟན་བརླིང་གིས་བཞུགས་འདུག འགྱུར་སྐྱེན་པའི་བོང་རྫིའི་མྱི་གཞི་ཡར་ལྡིང་མར་ལྡིང་མ་འདིས། གཡང་དགའི་སྤྱི་བཏང་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཀྱང་མི་ཡོང་ཁོ་ཐག་རེད་དོ་ཞུས་ཏེ་བོང་རྫི་དང་གཡང་དགའི་རྩོད་སྤོང་གླེང་ཟིན་ཏོ།། 9- བོང་རྫི་དང་དོལ་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་དབང་གཅིག་པ་རེད། བོང་རྫིས་ནམ་རྒྱུན་རྙིང་མའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་གསེར་རྟ་སྒར་དང་། དེའི་བདག་པོ་མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་སོགས་ལ་ཉེས་མེད་སྙོན་འཛུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྫས་བརྫས་རང་བསྡད་འདུག ཡིན་རྒྱུ་ནི། ཁོ་རང་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ནས་ལངས་གི་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱས་པའི་ཁུལ་རེད་འདུག ལས་མ་དྲང་བར་བོང་རྫི་མགྱོགས་པོར་སྐུ་གཤེགས་སོང་ན། འདྲེ་ལ་སྐྱེས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་པའི་སྡེ་ལ་གནོད་ཆེན་པོ་སྐྱེལ་ངེས་རེད། མཐར་དགེ་ལུགས་པས་བླ་མ་ཞིག་གིས་དམ་ལ་བཏགས། བསྟན་སྲུང་ཞིག་གི་མིང་བཏགས་ནས་སྲོག་གཏད་བརྩམ། དེ་ནས་བསྟན་སྲུང་བོང་རྫིས་བསྟན་པ་སྤྱི་སྲུང་བའི་འཇོན་ཐང་དང་ནུས་པ་རང་ལ་མེད་པ་ཤེས། བསྲུངས་ནས་ནུས་པའང་མི་ཐོན་པ་ཤེས་ཏེ། དགེ་ལྡན་བསྟན་པ་གཅིག་པོར་ཤ་ཚ་ཁུལ་དང་སྲུང་ཁུལ་བགྱིས་ནས་སྦྱོར་བ་ངན་པ་ཏག་ཏག་བརྩམ་མཐར། ཡང་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་ཞིག་གིས་དགེ་ལྡན་བསྟན་སྲུང་གི་གོ་ས་བླངས་ཏེ། དམ་ཉམས་དམ་སྲི་བོང་འདྲེ་ཁྱོད་ཅེས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་དགོས་པ་ཞིག་འབྱུང་ངེས་ཡིན་ནོ།། 10- བོང་རྫིའི་ཕ་ཡུལ་ན་བོང་རྫི་མ་གཏོགས་མྱི་བོང་མགོ་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཚོད་མེད།  བོང་རྫིའི་ཕ་ཡུལ་ན་འབུམ་རམས་པ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་གོ་མྱོང་ཡོད། བོང་རྫི་གཅིག་པོ་མ་གཏོགས་འབུམ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་རྫུན་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་མིང་ཁུར་མྱོང་མཁན་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་པཱ།  བོང་རྫིའི་མིང་དེ་ཕ་ཡུལ་གྱི་འབུམ་རམས་པའི་མིང་ཐོས་གྲས་ན་བཞག་མི་འདུག་ཟེར།  འདང་བརྒྱབ་ན་ཁག་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། འབུམ་རམས་པ་དག་ཡིག་མི་ཤེས་མཁན་ཞིག་མིང་ཐོའི་ནང་བཞག་ན་ཁོང་ཚོའི་ངོ་ཚ་རེད་བསམ་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། ད་རུང་བརྗོད་མི་བདེ་བརྗོད་པ་མི་གསལ། བྱེད་སྒྲའི་མགོ་བཅད་ནས་འབྲེལ་སྒྲའི་རྔ་མ་བཟོས་པ། དག་ཡིག་མ་ནོར་ལམ་བཟང་མཐོང་མྱོང་ནའང་། མཁས་པ་དགའ་བྱེད་རིག་མ་མྱོང་བའི་འབུམ་རམས་པ་བོང་རྫིའི་དེང་གི་དྲ་རྩོམ་དག་ཁོང་ཚོས་མཐོང་བས་ཡིན་རྒྱུ་རེད། རྡོ་ཤེར་དམར་སྲུང་དམག་ལ་མི་དགའ་ནའང་། དགའ་ཁུལ་བྱས་ནས་བསྟོད་གླུ་བྲིས།  བོང་རྫི་དགའ་ནའང་མི་དགའ་ཁུལ་བྱས་ནས་དགག་གཏམ་སྤེལ། ད་རུང་གཞན་ལ་དེས་བསྙད་འདྲུ་སྤྱད་བྱས།  པཎ་ཆེན་བླ་མས་བོད་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ། མཁས་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་ངོ་སོ་བསྟད། བོང་རྫིས་དེ་གཏོར་ཨེ་ཐུབ་ལ་འབད། ངོ་མ་ཡ་མཚན་རེད། ཕ་ཡུལ་གཅིག་རུང་མྱི་མི་གཅིག་པ་དེ། 2026.3.16 ཉིན་རང་ཤག་ཀླད་པ་དཔེ་ཁང་ནས་རྩོམ་མཇུག་བསྡུས།

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་རྒྱལ་མི་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྐུ་དུས་དང་ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སོ་གསུམ་པ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་བོད་མིའི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་དེ་འཛམ་གླིང་ནང་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་ནས་འདས་པའི་རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱས་ཁག་ནས་གསལ་སྟོན་གནང་བ་ནི་བོད་ཀྱིས་དམག་ཤུགས་དེ་ད་ལྟའི་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཨི་རན་བར་སླེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་དང་བོད་ཀྱིས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱིས་བུ་མོ་ཡང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཐང་དང་གཟི་བརྗིད་དམག་ཤུགས་སོགས་ལ་འཇིགས་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཙུན་མོར་འབུལ་དགོས་བྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ཡང་བྱུང་བ་དང་། དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འོག་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཡང་ཡུན་རིང་མ་གནས་པར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེ་གཉིས་པ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་འམ་གླང་དར་མས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་ལ་འཇུགས་བསྡོམས་རྒྱབ་ནས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོའི་དུས་རབས་རྫོགས་ནས་ལུང་ཆུང་རེ་ལ་དཔོན་ཆུང་རེ་དང་སྡེ་ཚོ་རེ་ལ་འགོ་དཔོན་རེ་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་དེ་མུར་གངས་རིའི་ཁྲོད་ལྷག་པ་ནས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་སྔོན་ཐོན་ནས་རྗེས་ལུས་ནང་ལྷུང་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་མ་ཐུབ་ནས་གངས་རིའི་ཁྲོད་དུ་ཁེར་ཀྱང་གི་འཚོ་བ་ལ་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་བོད་སིལ་བུའི་དུས་རབས་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༢༥༣ ནས་ ༡༣༥༨ བར་ས་སྐྱའི་ལོ་ ༡༠༥ སྲིད་སྐྱང་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༣༥༨ ནས་ ༡༤༩༨ བར་ཕག་སྒྲུའི་ལོ་ ༡༤༠ སྲིད་སྐྱང་པ་དང་།…

དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་མི་རིགས་དང་བོད་མིའི་ཆོས་དང་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་གསོན་གནས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་བཟང་བཤོས་དེ་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་པ།” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས། སྲིད་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་འོས་དམིགས་ལ་བཞེངས་མཁན་ཚོའི་བཅའ་སྒྲིག་གཉིས་ལ་འགན་ཁུར་ནས་ཡ་རབས་དང་། བཟང་སྤྱོད། མི་ཆོས་རིང་ལུགས་དང་ཁ་མ་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་སྲིད་སྤྱིའི་འོས་དམིགས་ལ་བཞེངས་ཀྱི་ཡོད་ན་དགའ་བསུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་བར་སྲིད་སྤྱིའི་འོས་དམིགས་ལ་བཞེངས་མཁན་འགའ་ཤས་ནས་རང་ཉིད་སྲིད་སྤྱི་ལ་འོས་ཤོག་ཐོབ་ཐབས་སུ་འོས་དམིགས་གཞན་ནག་པོ་བཟོ་རྒྱུར་དམིགས་ནས་གཞི་མེད་སྐྱོན་བརྗོད་དང་། ཟུར་ཟ། དམའ་འབེབས། མཐོང་ཆུང་སོགས་ལ་འགན་ཁུར་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་སྤེལ་མཁན་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་ཡ་རབས་དང་། བཟང་སྤྱོད། མི་ཆོས་རིང་ལུགས་སོགས་ཡོངས་སུ་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཐ་ཤལ་ལ་སོང་འོས་འཕེན་མི་མང་ལྐུག་པ་མིན་པ་ནས་དེ་འདྲའི་འོས་དམིགས་ལ་བཞེངས་མཁན་ཚོར་འོས་ཤོག་ཐོབ་པའི་རེ་བ་ནི་ཉིན་སྐར་ཙམ་ལས་མ་མཐོང་། གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་འོས་དམིགས་ལ་བཞེངས་མཁན་ཚོའི་སོ་སོའི་འཆར་གཞི་དང་། ལངས་ཕྱོགས་དང་དམ་བཅའ། གསར་གཏོད། འགན་ཁུར་སོགས་གང་དང་གང་ཡོད་བསྒྲགས་གཏམ། ༼…

དེ་ལས་མང་བ་། “༄༅། རྗེས་ལོ་ ༢༠༢༦ ལོའི་སྲིད་སྤྱིའི་འོས་བསྡུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།    དེང་སྐབས་རང་རེ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རང་བཙན་ཁ་ལྕེ་ལ་སྦྱར་ནས་དབུ་ལམ་ལ་ཟུར་ཟ་བྱེད་མཁན་འདུག་ལ་དབུ་ལམ་ཁ་ལྕེ་ལ་སྦྱར་ནས་རང་བཙན་ལ་ཟུར་ཟ་བྱེད་མཁན་ཡང་འདུག་པ་དོན་དངོས་རང་བཙན་གང་ཡིན་དང་རང་བཙན་སྒྲུབ་པ་ལ་འཆར་གཞི་དང་ལས་འགན་ག་རེ་ཡོད་དང་།  དབུ་ལམ་གང་ཡིན་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་དགོས་འདུན་གང་ཡིན་དེ་ཚོ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པར་གཞན་ཟེར་རྗེས་འབྲང་དང་རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་སྣ་དེ་ཚོའི་རང་བཙན་དང་དབུ་ལམ་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོ་མི་ཡུལ་དུ་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་བསྡད་ནས་རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་ལམ་བཤད་ནས་དུས་ཚོད་ནམ་ཡང་འཕྲོ་ལྷག་གཏོང་མི་ཉན་པ་ནས་དོན་དངོས་རང་བཙན་ནི་མ་གི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པའི་གཞི་རིམ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་།   ང་ཚོ་རང་བཙན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་འདི་ཡང་གསལ་པོ་བཤད་ན་ང་ཚོའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་སྤྱི་སར་སྤུངས་མ་ཐུབ་ནས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་རྒྱ་མིའི་ལག་ཏུ་ལས་སླ་པོར་ཤོར་བ་དེ་ཡང་ཐུག་ས་ང་ཚོའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ཀོ་ཐག་སློད་པ་ནས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་རྒྱ་མིའི་ལག་ཏུ་ཚུད་པ་དེ་ཡང་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས་པ་དང་།   རང་བཙན་ནི་ང་ཚོའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་།  ཁ་ནས་རང་བཙན་བཤད་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཙན་རག་གི་ཡོད་ན་དུས་སྔ་མོ་ནས་ང་ཚོར་རང་བཙན་ཐོབ་དགོས་པ་ནས་ད་ལྟ་བར་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་དྲུག་ལྷག་ཙམ་རིང་ང་ཚོ་མི་ཡུལ་དུ་ལྷག་དགོས་དོན་མི་འདུག   རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་ན་འཆར་གཞི་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་རང་བཙན་རྩོད་དགོས་པ་ལས་འཆར་གཞི་དང་སྲིད་བྱུས་གང་ཡང་མེད་པར་ཁ་སྟོང་པས་རང་བཙན་གྱི་སྐད་འབོད་ལས་འགུལ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་ང་ཚོའི་དུས་ཚོད་བཏང་ཚེ་ད་དུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་མི་ཡུལ་དུ་ལྷག་མི་སྲིད་པ་མིན་པ་དེ་ཡང་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་དང་།    དབུ་མའི་ལམ་གྱི་དགོས་འདུན་གསལ་པོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་དབུ་ལམ་རྩོད་དགོས་པ་ལས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་དགོས་འདུན་ངོ་མ་གང་ཡིན་མ་ཤེས་པ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་འགྲོ་གི་ཡིན་ལབ་པ་ཙམ་གྱི་དབུ་ལམ་ལ་དོན་འབྲས་སྨིན་མི་ཐུབ་པ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་དགོས་འདུན་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས་པ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་དང་མི་རིགས་གཅིག་གི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།   ད་ལྟའི་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་ང་ཚོའི་དབུ་མའི་ལམ་ལ་འགན་བསྐུར་ནས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་དགོས་པ་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་ནང་འཁོད་པའི་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ནས་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་སྤྱི་ལོ་  ༡༩༩༧ སྤྱི་ཟླ་ ༩  པའི་ཚེས་  ༡༨ ཉིན་བཞག་པའི་གྲོས་ཆོད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང་།    དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་བྱུས་བརྒྱུད་ནས་བོད་རྒྱའི་འགོ་ཁྲིད་ཕན་ཚུན་མི་དང་མི་ཐུག་ནས་ཕར་བཤད་ཚུར་ཉན་དང་།   ཚུར་བཤད་ཕར་ཉན་བརྒྱུད་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་སྙོགས་སེལ་དགོས་པ་དེ་ཕྱི་སྐྱོན་མེད་ན་ཡང་སྔ་སྐྱོན་གང་ནས་ཡོད།   ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སུ་གཅིག་གི་བོད་རྒྱའི་དཀའ་སྙོགས་སེལ་མི་ཐུབ་པ་ངས་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས་བཤོད་ཐུབ་པ་ནི་ད་ལྟའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་ནག་ལ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་བསྟུན་མཁས་བྱས་ནས་རང་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ལས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་མདུན་དུ་འཐོན་ཐུབ་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཟད་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རི་ཡང་རྒྱ་མི་ལ་བསྟུན་མཁས་བྱས་ནས་རང་དོན་གཉེར་བཞིན་པ་ནས་ང་ཚོའི་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རེ་བ་བཅོལ་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་སྙོགས་སེལ་རྒྱུའི་རེ་སེམས་དེ་ཉིན་འབུད་ཞག་འགྱངས་ཟླ་སོང་ལོ་རྫོགས་རེ་སྟོང་ཙམ་ལས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་སྙོགས་སེལ་མི་ཐུབ་པ་འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་བལྟས་ན་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་ཤེས་ཐུབ་ཞིག་མ་རེད་དམ།     བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་རྒྱུ་དེ་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་མོང་གི་འགན་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཁ་དམག་ལ་འགན་བསྐུར་ནས་དུས་ཚོད་ལ་འགྱངས་མཐའ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཉན་པ་དང་།   ས་འབྲེལ་ཅན་གྱི་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ས་གཞི་འདི་མ་འཇིགས་བར་ཁྱིམ་ཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བྱས་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་རྒྱུ་དེ་མ་འོངས་མི་རབས་གསར་པ་ཚོའི་མི་ཚེ་དེ་བདེ་སྐྱིད་དང་འཆམས་མཐུན་ལ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ཐུབ་པའི་འགན་དེ་ད་ལྟའི་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་་མི་ཐོག་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས་པ་དང་མི་ལུས་ལན་གཅིག་ཐོབ་པ་འདི་གཞན་ཕན་དང་བྱམས་བརྩེའི་བསམ་པ་དུས་ནམ་ཡང་དོར་མི་ཉེན་པ་བཅས་རང་བཙན་དང་དབུ་ལམ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ་འདི་བཞིན་གང་ཟག་སྒེར་གྱིས་བསམ་ཚུལ་གླེང་པ་འདིའི་ཀྱང་རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་གོ་དོན་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་བཅས་རེ་ཞིག་འདིར་འཇུག་བསྡུས་པའོ།  

  མཐའ་མའམ་རྩོམ་ཡིག་རྫོགས་རྗེས་སུ།  མཆན། གོང་བཀོད་རྩོམ་ཡིག་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་དགོངས་ཚུལ་ཡིན་པ་ལས་འདི་ག་གསར་ཁང་གི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ། ཅེས་དང་། མཆན་མཚན་ནང་། ཚེ་རིང་དངོས་འགྲུབ་ཅན་གྱིས་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་སླར་ལོ་ལྔ་མུ་མཐུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ལེགས་པའི་བསམ་ཚུལ་ཞུས་པ་དེ་དུས་བབ་ནང་སྤེལ་གནང་འདུག་ཀྱང་། ངོས་ཀྱི་འཚམ་ཤིང་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཅུ་གླེང་པ་དེ་ཕྱོགས་ཞེན་ལས་བརྒྱན་པ་ལས་དངོས་དང་མི་མཚུངས་པའི་ལན་འདེབས་གཤམ་དུ་ཞུས་ཡོད་པ་དེ་དུས་བབ་ནང་སྤེལ་མ་སོང་། དེ་སྔ་ཡང་སྤེན་ཚེ་ལགས་སྐོར་གསལ་བཤད་ཅིག་ཞུས་ཡིན་པའང་སྤེལ་མེད་སྟབས་ད་རེས་ལྟར་ཁ་བརྡའི་ནང་སྤེལ་ཡིན། གསར་ལམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡང་ན་ཚང་མ་དང་དེ་མིན་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་ཚང་མ་སྤེལ་རྒྱུ་མེད། ལྷག་དོན་འོས་བསྡུ་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་གནད་དེ་སྤྱི་པའི་གནད་དོན་ཡིན་པའི་གཅིག་མཚུངས་ཞུ་དགོས་གལ་ཀྱང་དུས་བབ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་སུ་ཞེན་པའི་གསར་ཤོག་ཅིག་ཡིན་མིན་འདུག་གམ། དུས་བབ་ནང་ཐོན་པའི་རྩོམ་དང་དེར་མོས་གུས་ཀྱི་མཆན་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་དུས་བབ་རང་ནས་མཆེད་མངགས་བྲིས་ནས་སྤེལ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོག་གནས་ཞིག་ཀྱང་མིན་འདུག་གམ། ཚང་མའི་དཔྱད་ནས་དགོངས་ཚུལ་ཞིག་གནང་དང་། བོད་གཞུང་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཡིག་གསར་སྤེལ་ཆེད་རོགས་རམ་ཡོད་ན་སྒྲིག་བཅོས་དགོས་པའམ་དེ་མིན་རོགས་རམ་གནང་ན་ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བ་ངས་བསམ་ཚུལ་ཡིན།།  ད་འཚམ་ཤིང་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཅུ་གླེང་པའི་ལན་འདེབས་ལ།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ལྗིད་ཁོག་ཆེ་བའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཞབས་འདེགས་འདི་སླར་ཡང་མཁས་དབང་མི་རྗེ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ལ་ལོས་ཤིང་འཚམ་ཤོས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཅུ་གླེང་བ། ” »

རྔ་བ་ཀུན་བཟང་། བུད་མེད་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། ས་མཐའ་འཁྱམས་ནས་མི་ལོ་༢༡འགོར་བ་དུས་ཡུུན་ཐུང་ཐུང་མིན། རེད་དེ། འདས་ཟིན་པའི་ལོ་ཟླ་ནི་ནམ་ཡང་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་དཔེ་ཀློག་གི་འཚོ་བ་རྐྱང་བ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ན་ཆོག། དེ་བས་ཀྱང་བསྐྱར་དུ་གླེང་འདོད་པ་ནི་བོད་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་སྙན་ངག་པ། གླུ་བ། སྒྱུ་རྩལ་པ་དག་ནི་ངའི་བསམ་གཞིགས་ཀྱི་རྒྱབ་རི་ཡིན་ཟེར་ན་འུར་གཏམ་མིན། དེའི་ནང་ནས་ང་ལྟར་འཚོ་བ་ལ་མགོ་རྔ་དང་མི་ཚེ་ལ་དེ་ཙམ་སྤྲོ་སྣང་མེད་མཁན་གྱི་ཡུལ་འཁྱམས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་འབྲོག་སྐྱ་བོ་རེད། ངེད་གཉིས་བར་ན་ཆེས་འདྲ་བའི་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དཔེ་ཆ་མ་གཏོགས་གང་ཡང་མེད། ཆེས་མི་འདྲ་ས་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་ནི་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཟོག་ར་ནང་བླ་འཁྱམས་པ་དང་ང་ནི་གཞན་ཡུལ་གྱི་ཁང་སྟོང་ནང་བླ་འཁྱམས་ནས་ཡོད། དེ་རིང་ངས་འདི་ནས་རྩོམ་པ་པོ་འབྲོག་སྐྱ་བོ་གྱི་གློའུ་མོ་ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་འདིའི་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཀློག་གི་མྱོང་ཚོར་འགའ་བཤད་འདོད། འོན་ཀྱང་། ངས་གསར་རྩོམ་གྱི་ལོ་ཏོག་ལོ་མང་རིང་ཟད་སོང་བས། ཀློག་པ་པོ་དག་ལ་ཡ་མཚན་ཞིག་གང་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མེད།…

དེ་ལས་མང་བ་། “<> བཀླགས་པའི་མྱོང་ཚོར།” »