ནག་ཆུ་ཀུན་དགའ།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བའི་ནང་དུ་འཁོད་ཟིན་པའི་ཐ་སྙད་སྐད་པོ་ཆེ་ཞིག་སྟེ། བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་འདིས་ཁྱབ་ཚད་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཐད་ད་བར་མི་མཐུན་པ་འགའ་ཤས་བྱུང་འདུག་ཅིང་། ཕལ་མོ་ཆེས་བོད་དང་བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་འབོད་སྐབས། སྔ་མས་ཁྱབ་ཡུལ་ལ་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་ཙམ་དང་། ཕྱི་མས་ཁྱབ་ཡུལ་ལ་མདོ་སྟོད་མེད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་བའི་ཡུལ་ལ་གོ་བར་འདོད་པ་དང་། ཡང་སྔ་མ་གོང་བཞིན་ལ་ཕྱི་མ་དབུས་གཙང་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མདོ་སྟོད་མེད་གཉིས་བསྣན་པའི་བོད་ཁམས་སྤྱིའི་མིང་ལ་བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་བཏགས་པར་འདོད་པ་སྟེ་རིགས་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དང་།
ཕུན་ཚོགས་བསྟན་དར།
ས་མཐོ་མཁའ་རླུང་གཙང་བའི།།
སྐྱིད་པའི་ཕ་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་།།
ཁྱིམ་གཞིས་སྟོངས་པ་ཇི་བཞིན།།
གཞན་ཡུལ་འགྲིམ་དགོས་ཆགས་སོང་།།
དཀར་དཀར་སེམས་རྒྱུད་དཀར་བའི།།
མི་རིགས་བཟང་པོ་ཡིན་ཡང་།།
ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།
ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ཆི་ཆེན་ཨེ་ཐྲི་རྫ་(Chichen Itza, ཁྲོན་པའི་ཁ་ར་)ནི་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་སུ་ས་སྟེང་ངོ་མཚར་ཅན་བདུན་གྱི་ནང་བརྩི་ལ། ཚོང་འདུས་དེའི་འཆར་འགོད་པའི་ཆགས་བཀོད་ས་ཐིག་ལྟར་མེག་སི་ཁོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡུ་ཁ་ཐྲན་Mexico, Yucatan, ཉེ་བའི་གླིང་ཕྲན་དུ་རྩིག་རྨང་བཏིང་། དེ་ཡི་མ་རྩའི་རྒྱུ་ནོར་ནི་མངའ་འབངས་སྤྱི་སྙོམས་ལ་བསྡུས་ཤིང་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བཅུ་བའི་བར་མ་ལག་རེ་རེ་བཞིན་བསྐྲུན་པར་སྣང་།
གཡག་ཕྱུག་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་འཕེལ། (ལྡི་ལི་མཐོ་སློབ།)
དེ་རིང་དྲ་གྲོགས་ཚོས་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མགོ་ནས་ཐིག་ཕྲེང་ཁ་ཤས་ཀློག་ཚེ་། ལྟས་ངན་འདི་ཡང་སྙིང་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སློང་སྲིད་ལ་ཡང་ན་མཐོ་སློབ་ཀྱི་གསར་བུ་ཆ་མེད་དེ་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཁོམ་པ་ཡོད་ཚད་ལ་གླེན་གཏམ་རྐྱང་རྐྱང་ཞིག་བཤད་ནས་འདུག་གིི་ཡོད་ས་རེད་སྙམ་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་དེང་རབས་ཚན་རིག་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་རླུང་རྟ་ཡར་ལ་དར་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནང་དུ་སྲོ་མ་ར་ཛ་ཞེས་པའི་རྩྭ་(cannabis or marijuana)འདི་ནི་མི་ཞིག་དང་ཡང་ན་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དཔལ་འབྱོར་གསོག་སྒྲུབ་དང་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་མང་པོའི་མ་རྩ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཡི་མེད་དུ་མེད་རུང་བའི་མན་ངག་དང་མགྱོགས་ལམ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་འགྱུར་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “སྲོ་མ་ར་ཛའི་རྡོ་ཐ་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཟིན་བྲིས་ཐོར་བུ།” »
ཁྲོ་གཏུམ།
སྒལ་ཚིགས་མཐུད་པའི་བུ་ག་དག་གི་རྒྱུ་ལམ
སྦྲུལ་ནག་གི་གཟུགས་སུ་སྒལ་རྣག་ཉལ་འདུག་ས
འགྲེང་ཐུབ་པའི་ཀེར་གཟུགས་ཀྱི་ཁོག་སྟོད་ཁེན་པ་འདི་ཅི་རེད
སྒལ་ཚིགས་གི་མཚམས་དང་རྔ་ཚིགས་གི་བར་དུ
དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་དང་གློ་སྙིང་མཆིན་གསུམ་གྱི་འདུ་འགོད་ཆེ་ལ
དེ་དག་གི་འདོག་ཐག་ནི་སྒལ་ཚིགས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ག་ནས་ཡོད
བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ།
(ལས་ལ་བསྐོས་པ།)
གཡུ་འབྲུག་ཚན་སྡེབ།
གཟུགས་ལ་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པ།།
ཨ་སྔོན་དབྱིངས་ཀྱི་འཇའ་ཚོན།།
སྡུག་ལ་དྭངས་རྒྱུ་མེད་པ།།
ཕ་ཡུལ་དྲན་པའི་གདུང་བ།།
དེ་ལས་མང་བ་། “༼ལས་ལ་བསྐོས་པ།༽ཞེས་པའི་གཞས་ཚིག་འོས་སྦྱོར་དང་འབྲེལ་ནས་དབང་མེད་དུ་ཤོར་བའི་སྐད་ཆ་འགའ།” »
མཁོ་སྤྲོད་པ། པེན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ ནས་ ༡༢ བར་ཉིན་བཞིའི་རིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་པེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་(PEN International)ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་ ༧༩ པ་དེ་བཞིན་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨེསི་ལན་ཌིའི་(Iceland) རྒྱལ་ས་རེཀ་རྗ་བིཀ་(Reykjavik)ཏུ་འཚོགས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་པེན་གྱི་ཡན་ལག་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་སྤྲོ་ཚིགས་ཆོས་གྲགས་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་གཡུ་སྒང་འོད་ཟེར་གཉིས་མཉམ་ཞུགས་དང་འབྲེལ།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་སྤྱིའི་པེན་རྩོམ་པ་པོའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བོད་དོན་སྐོར་གྲོས་ཆོད་བཞག” »
ལུང་རྟོགས།
ཨེམ་བྷེ་སེ་ཌོར་ཨོ་ཧྥི་ཁོན་ཤིན་(Ambassador of Conscience)ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ནི། འཛམ་གླིང་སྟེང་གྲགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྩ་དོན་དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་བྱས་རྗེས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ལ། ཆེ་བསྟོད་ཞུ་བའི་ཆེད་དུ་འབུལ་བའི་གཟེངས་རྟགས་མཐོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ད་ལོའི་གལ་ཆེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཐོབ་མཁན་མི་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི།
དེ་ལས་མང་བ་། “གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ ༦ པ་དབུ་འཛུགས་སྐབས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོའི་གསུང་བཤད།” »
ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ
གྲྭ་ཁྲིམས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཚད་གཞི།
ཐིག་རྩ་མེད་པའི་ཐང་ཀ་རྙིང་བ་ཞིག
དག་ཆ་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཞུང་རྫོབ་རོ་ཞིག
བླ་མའི་ཚད་གཞི།
རབ་བྱུང་ན་ཡོན་ཏན་ཡོད་མཁན་ཞིག
དེ་མིན་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་ཞིག
བོད་ཀྱི་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་ལ། ཁྲོམ་དུས་ཅེས་ལོ་རེར་བོད་ཀྱི་ཞིང་པ་དང་། འབྲོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྒྱུ་རྩལ་བ་ལ་སོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་དམིགས་བསལ་ཐོན་རྫས་བསྣམས་ནས་ལོ་རེའི་ཁྲོམ་དུས་ཀྱི་འདུ་འཛོམས་ལ་ཞུགས་སྲོལ་ཡོད།
ད་རེས་ང་ཚོས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཀུན་ཕན་གྱི་ཁྲོམ་དུས་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཐེངས་འདིའི་ཁྲོམ་དུས་ལ་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་གྱི་སྐད་ཡིག་ནང་ལ་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་དང་། ཧི་མ་ལ་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ། རྩོ མ་རིག ཞིབ་འཇུག་རྩོ མ་ཡིག དུས་དེབ་སྣ་ཚོགས། དེ་བཞིན་སྒྲ་བརྙན་གྱི་གླུ་གར་སྡེར་མ་སྣ་ཚོགས།
དེ་ལས་མང་བ་། “དཔེ་དེབ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་འདིའི་གཟའ་སྤེན་པའི་ཉིན་ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་བརྗེད།” »
ཨོ་རྒྱན་ཉི་མ།
ཀ་བ་བུམ་པ་རྩོད་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས།།
ཁ་དོག་དཀར་དམར་བརྩིས་ཏེ་སོ་ཡང་རལ།།
ག་གེ་མོ་ལས་ངེད་ཅག་ལྷག་གོ་ཞེས།།
ང་བདག་ཁུར་ཆེན་འཁྱེར་ལ་ཞེ་མ་བདེ།།
རིག་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ།
ང་ཚོ་ནི་བསླབ་བྱའི་ཕྱུག་ཅིང། སློབ་གསོའི་དབུལ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་རེད། ང་ཚོས་བསམ་མི་ཕོད་པ་དང་། བཤད་མི་ཕོད་པ་དང་། སྒྲུབ་མི་ཕོད་པ་ནི་བསླབ་བྱའི་འཇུག་འབྲས་དང། གཞན་བརྟེན་གཤིས་ངན་དང་། རང་ཚུགས་མི་ཐུབ་པ་དང་། བསྟུན་གང་མཁས་བྱེད་པ་ནི་སློབ་གསོའི་ལན་པ་རེད། བསླབ་བྱ་རྒྱག་དགོས། བསླབ་བྱ་བྱོས། བསླབ་བྱ་ཉན་དགོས་ཞེས་ཀུན་གྱི་ངག་ལ་འཇགས་ཤིང། ཞེ་བསམ་པའི་གཏིང་ནས་ཀྱང་མི་ཚེའི་འགྲོ་ལུགས་སྐྱོང་སྐབས། བསླབ་བྱ་ནི་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད། ང་ཚོ་ནི་བསླབ་བྱ་བརྒྱབ་རྒྱུར་དགའ་ཞིང་བསླབ་བྱ་ཉན་རྒྱུར་དེ་བས་མོས།
མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ ༡༩༩༧ ལོར་ཟི་ལིང་དུ་པར་བཏབ་པའི་ “རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་པོད་གསུམ་པ་”ན་འཁོད་པའི་ “བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།”ཞེས་པའི་མཚན་ཅན་གྱི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལས། འདིར་ “ལེའུ་གཉིས་པ། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ།” ཞེས་པ་ཟུར་བཀོལ་གྱིས་བཏོན་ཡོད། དེར་སྤྱིའི་བཤད་པ་དང་། ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་བོའི་སྐོར། གླིང་གེ་སར་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་ཚུལ། མགོ་ལོག་སོགས་ཀྱི་སྐོར། རྒྱལ་རོང་གི་སྐོར། ཟུང་ཆུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་འཁོད་འདུག་ན་…
ཨེ་ཤེ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་ཉིན་རེའི་ལས་རིམ་ཁག་ད་ཆ་ཁ་པར་ཐོག་ཨང་གྲངས་-༡-༨༥༧་༢༣༢་༠༡༡༢་མནན་ན་གསན་ཐུབ་གྱི་ཡོད་། ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་གཤམ་གྱི་ཨེ་རླུང་ཚང་གི་དྲ་ཐག་ནས་གཟིགས་རོགས། ཨེ་རླུང་དྲ་ཐག
བོད་འབྱོར། རོང་བོ་དགེ་འདུན་ལྷུན་གྲུབ།
༼གཏམ་བཤད་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ཁུངས་ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་འོག་ཀན་ལྷོ་གཙོས་ནས་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་རྩོམ་པ་པོ་རོང་བོ་དགེ་འདུན་ལྷུན་གྲུབ་བམ་ལྷམ་ཀོག་ལགས་ཀྱིས་གཏམ་བཤད་གནང་བ་ཞིག་རེད།༽
འདིར་མཁས་པ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་རྩོམ་པ་པོ་དག་དབུས་པའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་མི་སྣ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བས་དགའ། སྐབས་ཀྱི་གླེང་བྱ་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་འབྲེལ་ནས་ལོ་ཙཱའི་སྐོར་ཡིན་ཙང་། ཕྲན་ནི་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་གྲས་ལ་མི་དབང་ཡང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྩོམ་པ་པོ་རོང་བོ་དགེ་འདུན་ལྷུན་གྲུབ་ལགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད།” »
སྐྱིད་བྱམས་བསྟན་འཛིན་དགའ་བ།
ང་ཚོ་འདི་ལྟར་ཕ་མ་གཅིག་གི་བུ་ཕྲུག་དང་། ཤ་ཁྲག་གཅིག་གི་གཅེན་གཅུང་དུ་གྱུར་པའི་ལས་བསོད་ཆེ་རུང་། ཁྱེད་གཉིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཞལ་གྱེས་པ་སྔ་སོང་བའམ། ཡང་ན་ཁྱེད་གཉིས་འཚོ་དུས་སུ་དེ་ལྟར་མི་རིང་བར་ཆས་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས། ངས་ཁྱེད་གཉིས་ལ་ཡིད་ཚིམ་པའི་ཁ་ཡ་ཞིག་བྱ་ཐུབ་མ་སོང་། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱི་གཅེན་གཅུང་དུ་གྱུར་བའི་ང་ལ་དེ་རིང་གནོང་འགྱོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ལྕི། འོན་ཀྱང་བྲལ་ཟིན་པའི་མཐའ་མར་འགྱོད་ཀྱང་རང་སྡུག་ལས་བྱ་ཐབས་ཟད་སྟབས།
བསྟན་འཛིན་འོད་ཟེར།
ཁྱོད་ཀྱི་རུས་རྐང་མཁའ་རླུང་ལས་མཆེད།
ཁྱོད་ཀྱི་བརྗིད་ཉམས་རྩྭ་ཐང་ནས་བལྟམས།
དུད་སྤྲིན་གྱིས་གངས་རི་ལ་སྨུག་ཞགས་འཁྱུག།
བརྩེ་བ་དང་དུང་འཛུམ་གྱི་མེ་ཏོག་དགོད།
སྤོབས་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྦ་རླབས་འཕྱོ།
མེས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་སྦྲ་ནག་ལ་ཐིམ།
བསྟན་པའི་ཉི་མ།
སྔོན་ཨ་མདོ་ཡུལ་་འབྲོག་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ན་སྤུན་ཟླ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཡོད། བུ་སྤུན་གསུམ་ག་ཆོས་སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད་སྒོམ་ཉམས་ལེན་སོགས་ལ་བརྩོན་པ་བྱེད་མཁན་ཤ་སྟག་རེད། སྐབས་ཤིག་ལུང་བ་དེར་བླ་མ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་གཅོད་ཀྱི་དབང་གནང་བཞིན་འདུག་ཟེར་བ་ཞིག་སྤུན་ཟླ་གསུམ་གྱིས་ཐོས། དེ་ནས་ཁོང་གསུམ་པོས་གཅོད་དབང་ཞུ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་མིན་གྲོས་བྱས་པས་གསུམ་ག་ཁ་འཆམས་ཏེ་ཞུ་རུ་སོང་། གཅོད་དབང་ཐོབ་མཁན་ཚང་མ་རི་བརྒྱ་གཉན་བརྒྱ་དུར་བརྒྱ་སོགས་ལ་འགྲིམ་དགོས་འདུག་ཀྱང་། ཁོང་གསུམ་པོས་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་བྱས་ཏེ་གཅོད་དབང་ཟབ་མོ་དེ་ཐོབ་པར་བྱས།
དེ་ལས་མང་བ་། “གཅོད་པ་གསུམ་གྱིས་གནོད་སྦྱིན་མོ་ཞིག་བཏུལ་བའི་སྒྲུང་།” »
