教育最大的失败就是把学习变成折磨
སློབ་སྦྱོང་མནར་གཅོད་དུ་གྱུར་བ་ནི་སློབ་གསོའི་ཕམ་ཁའོ།
ཀྲིག་གོ་ཕིན་གྱིས་བྲིས། 作者：周国平 ཏཱ་ན་འབྲོག་ཕྲུག་གིས་བསྒྱུར། 译者：本巴加
好奇心和独立思考能力具体到学习上，作为一个学生来说，看一个学生在智育上是不是过关，智力素质好不好，我就看两条。
སློབ་སྦྱོང་ནི་མཚར་འཛིན་གྱི་བློ་དང་རང་སྟོབས་ཀྱི་རིག་པ་མ་ཉམས་པའི་སྟེང་ནས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་སློབ་མ་གང་གི་རིག་སྒོ་ཕྱེས་ཡོད་མེད་དང་ཤེས་རབ་འཕེལ་ཐུབ་མིན་གྱི་གནད་དུ་ཁོ་བོས་འདོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “སློབ་སྦྱོང་མནར་གཅོད་དུ་གྱུར་བ་ནི་སློབ་གསོའི་ཕམ་ཁའོ།” »
རྨ་དུང་ཟླ།
སྨུག་པའི་ངོས་སུ་ལག་པ་བརྐྱངས་པ་བཞིན་
ཁྱོད་ཀྱི་འཛུམ་མདངས་ལ་བདག་གིས་སེམས་པ་ཡོངས་སུ་གླན་
རླུང་ལ་རླུང་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞིན་
འོད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ལོ་མ་དང་རྩྭ་རྩེའི་ཟིལ་ཐིགས་བཞིན་
ཁྱོད་ཀྱི་མིག་དཀྱུས་
བདག་གི་གསང་བ་དག་དམ་དུ་བཏགས་
རྣམ་གྲོལ་གླིང་། དགའ་དགའ།
གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་མགྲོན་ཁང་དཀར་པོ་ནང
མཚན་མོ་ཞིག་ལ་ང་རང་ཁེར་རྐྱང་ངང་གནས་ཡོད
འོན་ཀྱང་ཁང་རྒྱབ་ནས་ཕོ་མོ་ཚོའི་ཆགས་སྐད་རེ་ཐོས་སྐབས
རང་ཚུགས་མི་ཐུབ་པའི་ང
སྒེའུ་ཁུང་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་མིག་ཟུང་ཅེར
རྒྱ་ལམ་གཡས་གཡོན་ཟུར་གྱི་གློག་འོད་འོག
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་རཏྣ་ཏྲ་ཡ་ཡ།
དཀོན་མཆོག་གསུམ་དངོས་བདེ་གཤེགས་རྩ་བ་གསུམ།།
རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས།།
ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ།།
བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་མཆི།།
དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༡ ༢ ༣ ཉིན་ཁ་ཆེ་བུ་མོ་ཨ་སེ་ལ་ཞེས་པའི་སྐྱེ་སྐར་གྱི་མགྲོན་འབོད་སོང་ནས།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཁ་ཆེའི་བུ་མོའི་བག་ཆགས་དྲང་ཚིག་དུང་ཟླ་དཀར་པོ།” »
མཚམས་སྦྱོར་བ། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་།
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཚོགས་ཆེན་གསུམ་པ་ནེ་པ་ལཱིའི་རྒྱལ་སར་འཚོགས་པ།
ནེ་པ་ལཱིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསོ་རིག་ཁང་གི་གྲྭ་སྒྲིག་ལྟར་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་༢༧ ནས་༢༩ བར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཚོགས་ཆེན་གསུམ་པ་ནེ་པ་ལཱིའི་རྒྱལ་ས་ཀ་ཏི་མན་རྡུ་རུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས་པ་དང་། ཆེད་ལས་འདྲ་མིན་གྱི་སྨན་པ་དང་། ནད་གཡོག་པ་དང་། ཞིབ་འཇུག་པ་དང་སློབ་གཉེར་བ་སོགས་ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་སུམ་བཅུ་སོ་བཞི་ནས་ཕེབས། སྤྱིར་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པར་སྙན་ཞུ་ཕུལ་མཁན་མི་སྣ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་ཐོ་འགོད་བྱས་ན་ཡང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཚོགས་ཆེན་བལ་ཡུལ་དུ་འཚོགས་པ།” »
སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས།
ཨི་ཟི་ལམ་གྱི་དྲག་སྤྱོད་པས་རྗོར་ཌན་གྱི་ཕོ་ལོ་ཉེར་དྲུག་ལ་སོན་པའི་གནམ་དམག་འཐབ་གྲུའི་ཁ་ལོ་པ་མ་ཟ་ཨལ་ཁ་ས་བྷེ་Maaz al-Kassasbeh ཟེར་བ་ཞིག་གསོན་བསྲེགས་བྱས་པའི་པའི་བརྙན་ཐུང་སྐར་མ་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་རིང་ཚད་ཅན་ཞིག་སྤེལ་འདུག མི་དེ་འདས་ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པར་སེ་རི་ཡའི་ཡུལ་དུ་གནམ་གྲུ་བརྡབ་སྐྱོན་བྱུང་སྐབས་ཨི་ཟི་ལམ་དྲག་སྤྱོད་པ་ཚོའི་ལག་ཏུ་ཚུད། ཉེ་ཆར་ཨི་ཟི་ལམ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འབོད་པའི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པས་༢༠༠༥ ལོར་རྗོར་ཌན་དུ་རང་སྲོག་རྩིས་མེད་ཀྱིས་འབར་རྫས་གཏོར་བའི་ནག་ཉེས་ཀྱི་འོག་ཏུ་
མགོ་ལོག་རབ་ལྡན།
ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ཐོད་ལ་བཏེགས་ཤིང་། ཐོས་བརྩོན་གྱི་གཤོག་ཟུང་མཁའ་ལ་བརྐྱངས་ཏེ། གནས་དང་གནས་མིན་ལ་དཔྱོད་པའི་བགྱི་བ་དང་དུ་ལེན་ཞོར་གནའ་དེང་གི་ཤེས་བྱའི་དབྱིངས་རུམ་ནས་བདེན་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འཚོལ་བའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམ་པ་ལགས།
ད་ཐེངས། རང་གིས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཞ་ཞོར་དུ་བྲིས་པའི་༼ལོག་རྟོག་ཕྱིར་ཟློག་༽ཅེས་པའི་ལེགས་སྐྱེས་ཆུང་ཆུང་འདི་དང་སྦྲགས་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་དང་མཇལ་བ་འདི་བསོད་ནམས་ལེགས་པའི་ལས་སྐལ་ཞིག་དང་། ཡིད་སེམས་དགའ་བའི་དྲོད་ཐིག་ཅིག་ཏུ་བརླམས་ཡོད།
ཁྲིམས་ལུགས་རིག་པ་བ། བློ་བཟང་གྲགས་པ།
འདས་པའི་ལོ་ངོ་གཅིག་གི་རིང་། རྒྱ་ནག་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་ཆེན་པོ་རིམ་པ་བྱུང་བའི་ནང་། གཙོ་བོར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞིས་ཅིན་ཕིང་གི་དབང་ཆ་བཟུང་བ་ནས་བཟུང་། རྒྱ་ནག་ལ་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་དང་སྤྱི་ཚོགས། ལྷག་པར་ཏུ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་དང་ཏང་ཡོན་ནང་ཁུལ་གྱི་སྒྲིལ་སྲོལ་གསར་བཟོ་སོགས་ཀྱི་བཅོས་བསྒྱུར་མང་པོ་སོང་དང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྒོས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་ཆེས་ཆེར་གཏོང་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཤར་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་སོགས་ནི། རྒྱ་ནག་ད་ཡོད་ཀྱི་བཅོས་བསྒྱུར་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་དང་རྒྱ་ནག་གི་དཀའ་ངལ་གསར་པ།” »
འོས་སྦྱོར་བ། ཁྲོ་གཏུམ།
༼ཀ་སྐྱེས་འཇིགས་མེད་རང་གྲོལ་གྱིས་བརྩམས་གནང་བའི་<<སྐྱབས་རྗེ་བླ་མ་ངག་བློའི་རྣམ་ཐར།>>གྱི་ཚན་པ་ཉེར་བདུན་པ་འདྲེན་བཀོད་བྱས་པ་ཞིག༽
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༤ལོའི་སྟོན་ཁའི་དགུ་བའི་བཅོ་ལྔའི་ནངས་མོར། དགོན་ལ་ཁར་མཚམས་ཁང་དུ་ཁོང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་ནངས་ཇ་བཞེས་ནས་ཡོད་སྐབས་ཤིག་ཏུ། རྒྱ་མི་རྟ་ཞོན་ཞིག་ཁོང་ཚང་གི་མཚམས་ཁང་དུ་ཐོན་བྱུང། དེ་ནི་རེབ་གོང་རྫོང་གིས་མངགས་པའི་བང་མི་ཞིག་རེད། ཁོས་བཤད་ན་སང་ཉིན་ནས་བླ་མ་དཔོན་པོ་རྣམས་རྒྱ་ནང་དུ་མཚམས་གོན་༼ལྟ་སྐོར།༽ལ་ཁྲིད་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལམ་ཆས་ཀྱིས་ཟེར།
_____རྣམ་གྲོལ་གླིང་། དགའ་དགའ།
འཛམ་གླིང་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་རྣ་ལ་མ་ཐོས།།
མི་རིགས་ཟེར་བའི་བདེ་སྡུག་སེམས་ན་མེད་དུས།།
གླེན་ཕྲུག་ཁྱུ་ཡིས་ལྷས་རར་བཀང་ས་དེ་ནས།།
ང་རང་ལང་ཚོའི་མེ་ཏོག་དལ་གྱིས་འབུས་བྱུང་།།
སྤྲིན་དཀར་དུམ་བུ་འཐོར་བའི་ཨ་སྔོན་དབྱིངས་ནས།།
ཉི་མས་འཛུམ་མདངས་དགོད་ལ་སྣང་བ་མ་བྱུང་།།
–གཙང་མེ་ལྕེ
མེས་པོའི་ཁང་རྙིང་དེ་ལ།།
ཤིང་གི་སྐས་དེས་རན་ཡང་།།
ཐེམ་སྐས་དགུ་པའི་རྩེ་ནས།།
ཁ་ཏྭའི་སྒྲ་དེས་གཟན་བྱུང་།།
ཁ་ཏྭའི་སྙིང་ལ་རྒྱབ་པའི།།
མདའ་མོ་གཟུར་བྱུང་མ་ཟེར།།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན་གྱིས།
ཁ་བ་འབབ་གཅིག་འབབ་གཉིས།། དྷ་སའི་རི་ལ་བབས་བྱུང་།།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྐྱབས་བཅོལ།། གྲང་བའི་རྣམ་འགྱུར་མངོན་གྱིན།།
ཁ་བ་ལྷབ་ལྷུབ་འབབ་དུས།། གངས་ལྗོངས་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས།།
ཡིད་ལ་ཡང་ཡང་འཁོར་ནས།། འགྲོ་བའི་འདོད་པ་སྐྱེས་བྱུང་།།
རི་བོ་སྨུག་པས་གཡོགས་ཅིང་།། ཁ་བ་ལྷབ་ལྷུབ་འབབ་ཀྱིན།།
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་པདྨ་ཀ་ར་ཡེ།
ཕྱོགས་དུས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐུ།།
དཔལ་ལྡན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པདྨ་སྐྱེས།།
འཇམ་དཔལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་གསོལ་བ་འདེབས།།
བཀྲ་ཤིས་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།
དེ་ཡང་དེ་རིང་ང་ལ་མཚོན་ན་གོ་སྐབས་ཡག་པོ་དང་གང་དགོས་ཐོབ་པའི་ཉི་མ་ཞིག་ལགས་སོ།
སྤྱན་ཆེན་པོ།
མི་རྣམས་ཀྱིས་ཤོག་བུའི་གསེབ་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་དག་ཀློག་བཞིན་འདུག
ངས་ཀྱང་ཤོག་བུའི་གསེབ་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་དག་བཀླགས་པ་ཡིན
རྙིང་ཧྲལ་དུ་གྱུར་བའི་ཤོག་བུའི་ངོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་ནི
མཚན་མོ་ཞིག་གི་ལམ་སྒྲོན་རེ་རེར་གྱུར
ལམ་སྒྲོན་གྱི་འོད་སྣང་ལས་ངས་གདམས་ངག་ཅིག་རྙེད་པས
དེ་ནི་སུས་ཐོས་ཀྱང་མ་རྙེད་པའི་གདམས་ངག་ཅིག་རེད
འོས་སྦྱོར་བ། ཁྲོ་གཏུམ།
༼ཀ་སྐྱེས་འཇིགས་མེད་རང་གྲོལ་གྱིས་བརྩམས་གནང་བའི་<<སྐྱབས་རྗེ་བླ་མ་ངག་བློའི་རྣམ་ཐར།>>གྱི་ཚན་པ་ཉེར་དགུ་བ་འདྲེན་བཀོད་བྱས་པ་ཞིག༽
རེབ་གོང་དུ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༨ ལོར་གུང་ཁྲན་དབང་བསྒྱུར་གྱི། བསྒྱུར་བཀོད་མཉམ་ལས་ཁང་གི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད། ལམ་ཕྱོགས་དེའི་ངོ་བོ་ནི། གང་ལ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ། མ་རྩ་རིང་ལུགས་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཞིང་བྲན་དང་། ཕྱུག་བྲན། རྨོངས་དད་བཤུ་གཞོག་ལམ་ལུགས་སོགས་བཅིང་འགྲོལ་དང་ཡོ་བསྲིངས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་གསར་བའི་གསར་བརྗེ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཉེར་དགུ་བ། བསྒྱུར་བཀོད་མཉམ་ལས་ཀྱི་དུས་འགྱུར་བྱུང་བ།” »
ཁྱབ་འཇུག
——བོད་པའི་པ་ཕྲུག་འགའ་ལ་ཀུ་རེ་ཚུལ་དུ།
མ་ཁེ་སི་དང་ལེ་ཉིན་སུ་ཏ་ལེན། །
མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ཅིན་དྲན་རི་ལ་སོགས། །
དམར་ཕྱོགས་སྐྱེས་ཆེན་ཀུན་གྱི་ཚད་མའི་གསུང་། །
ཚད་མར་འཛིན་པ་པ་ལོའི་རང་ལུགས་ཡིན། །
རང་ཡིག་སྦྱང་ན་མདུན་ལམ་མེད་ཚུལ་དང་།།
རང་སྐད་ལབ་ན་མྱི་གྲལ་མི་ཚུལ་སོགས། །
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་པདྨ་ཀ་ར་ཡེ།
ཟབ་རྒྱས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད།།
རྟེན་འབྲེལ་མདོ་སྔགས་དགོངས་པའི་ལམ།།
བཀའ་བབས་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་པ།།
རིས་མེད་བསྟན་འཛིན་དམ་པ་རྒྱལ།།
དམ་པའི་རྗེས་ཟིན་དོན་གཉིས་བདག།
བརྒྱུད་གསུམ་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཅན།།
རང་དབང་།
ཉི་མ་ཕྱེད་ཙམ་མ་གཏོགས་ནུབ་འདུག གྲང་རླུང་ཞིག་ཀྱང་ལྡང་བས་ངས་ལ་ཁའི་རྐང་ལམ་དེ་དེད་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། ལམ་འགྲམ་གྱི་ཁང་མིག་དེའི་ནང་དུ་གློག་བཀར་འདུག ཁང་མིག་དེ་དང་ཐག་ཇེ་ཉེ་ཇེ་ཉེར་སོང་བ་ན། ངས་རང་ཉིད་དང་ཁང་མིག་དེའི་བར་གྱི་དོན་དག་ཅིག་རང་དབང་མེད་པར་དྲན་ཡོང་།
ཁང་མིག་དེའི་ནང་དུ་སྔོན་ཀྱི་ངེད་གཉིས་ལྟ་བུའི་ཕོ་མོ་ཟུང་ཞིག་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་འདྲ། གོམ་པ་བཅུ་ལྷག་གི་མཚམས་སུ་གནས་པའི་ཁང་མིག་དེའི་ནང་ནས་སྙིང་ཉེ་བའི་དགོད་སྒྲ་རེར་མཆེད་ཡོང་ལ།
བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ།
ལོ་ཟླའི་སེར་མདོག་གི་ནག་ཐིག་ཁྲོད་ན་
སེམས་པ་ནི་རླུང་བུས་གཏོར་བའི་ལོ་མ་ཞིག
མིག་འཕྲུལ་དང་སྒྱུ་མའི་ཟིལ་པ་དང་བྲལ་ཚེ་
མགོ་བོ་ཆུ་རུ་འཐིམས་པའི་ཚོར་བ་དེ་
སྐར་མ་དང་སྐར་ཆ་ཙམ་ལའང་བཟོད་ཐབས་བྲལ་
ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་མཚན་མོའི་དབྱངས་སུ་ཉལ་བའི་སེམས་པ་
