བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་བཅུ་སུ་རེད།
དགེ་འདུན་རབ་གསལ།
དེ་རིང་ཕྲན་གྱིས་བསྒྲུབས་བཞིན་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་བཅུ་ཡི་མིང་ཐོ་མཁོ་བར་གྱུར། ཕྲན་ལ་མཁོ་བ་ནི་དངོས་གནས་གྲགས་ཅན་གྱི་མིང་ཐོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་གཞན་གྱིས་ཐོ་བཏབ་པ་གང་ཡོད་པ་ལ་རྩ་འཛིན་ཞིག་བྱེད་འདོད། འོན་ཀྱང་ཐོ་དེ་འདྲ་ཞིག་དཀོན་པར་གྱུར། བོད་ལ་གྲགས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་ཐོར་མ་བཏབ་པ་ཡིན།
རྩོམ་རིག་རྐྱང་རྐྱང་ལ་ཕྱོགས་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ།
བསོད་ནམས་དབང་ཆེན། (བོད།)
མི་ལོ་གསུམ་ཙམ་གྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་བསམ་ཚུལ་དང་དྲན་ཚུལ་འདི་འདྲ་རྒྱུན་དུ་མི་ཤར་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར་འདུག དེའི་ཕྱིར་རྩོམ་རིག་རྐྱང་རྐྱང་ལ་ཕྱོགས་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཞེས་པ་འདི་ན་མཉམ་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་རྗེས་རབས་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕུལ་བ་ལགས།
སྤྱིར་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཕལ་ཆེར་ཁོ་ཚོའི་སྣང་ངོ་རུ་ནམ་རྒྱུན་འཆར་གྱིན་ཡོད་པ་ནི་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་པ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “རྩོམ་རིག་རྐྱང་རྐྱང་ལ་ཕྱོགས་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ།” »
ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་མཆོག་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཞུ་འཕྲིན།
འབའ་སྲས།
—-བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཆེན་མོ་མཁས་དབང་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་མཆོག་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཞུ་འཕྲིན་བདུད་རྩིའི་མཆོད་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ།
རྣམ་དཔྱོད་འབིག་གིས་ཤེས་བྱའི་ལྕགས་ཟྭ་གཏོར།།
རིག་པའི་ཐོ་བས་མཁས་དྲེགས་ཞབས་རྐང་གཅོག །
དབྱངས་ཅན་པི་ཝང་འཕྲོགས་པའི་དཔའ་སྟོབས་ཅན།།
གངས་རིའི་བུ་རྒོད་དེ་ཡིས་ཤིས་པ་སྩོལ།།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་མཆོག་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཞུ་འཕྲིན།” »
མཁོ་ཁྱིམ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་སྐོར་བཅར་འདྲི།
བཅར་འདྲི་བ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ།
༈སྐྱབས་རྗེ་མཁོ་ཁྱིམ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་འཕགས་ཡུལ་འོག་མིན་ཨྱོན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན་གྱི་རིམ་པ་གཤམ་གསལ་དུ་འགོད་པར།
༡༽ འཕགས་ཡུལ་འོག་མིན་ཨྱོན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ཐོག་མ་ཇི་ལྟར་དབུ་བརྙེས་ཚུལ།
ཐོག་མའི་བྱུང་རིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཞུས་ན། སྤྱིར་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བའི་སྐབས་སུ་སྨིན་གླིང་མཁན་གཅུང་གཉིས་ལས་གཅུང་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་མིས་བཙོན་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཟིན་པ་རེད། མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དགོན་པར་སྐུ་བཞུགས་གནང་ཡོད་རེད་དེ་
དེ་ལས་མང་བ་། “མཁོ་ཁྱིམ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་སྐོར་བཅར་འདྲི།” »
འོས་བསྡུའི་སྐོར་གྱི་གླེང་གཞི་འགར་དོགས་འདྲི་ཞུས།
—བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ལས་དྲངས།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུ་གྲུབ་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་འོས་བསྡུའི་སྐོར་ལ་གླེང་སློང་ཡོང་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ཁག་ཅིག་གི་ཐད། དབུས་འོས་བསྡུའི་འགན་འཛིན་ཤོ་ཟུར་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ལ་
དེ་ལས་མང་བ་། “འོས་བསྡུའི་སྐོར་གྱི་གླེང་གཞི་འགར་དོགས་འདྲི་ཞུས།” »
རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ།
མཁོ་གཏོང་བ། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་བོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས།
དབུ་ཚད་སེང་གེ་མཇིང་བསྣོལ་གྱི་རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་མཇུག་བསྡོམས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ་༡༠ ཚེས་༡༣ ནས་དབུ་འཛུགས་ཞུས་པའི་རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ཉིན་དགུའི་རིང་དགེ་ལུགས་པའི་མ་དགོན་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་ཚོགས་ཏེ་ཚེས་༢༡ ཉིན་མཇུག་བསྡོམས་མཛད་སྒོ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། མཛད་སྒོའི་སྟེང་སྐུ་མགྲོན་ཁག་དང་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་བཅས་ནས་༸རྒྱལ་བའི་སྐུ་པར་མཐོང་གྲོལ་
དེ་ལས་མང་བ་། “རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ།” »
ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱི་ལྟ་སྐོར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ཟུར་གཅིག
འཁྲུལ་བའི་རྨི་ལམ།
གངས་བཙན་པོ།
འཁོར་བའི་ཞགས་ཐག་རིང་པོ་རང་ས་ནས་སྐམ་སྟེ།།
རང་དང་གཞན་ལ་སྡང་བའི་འཕར་རྩ་དེ་འགུལ་བྱུང་།།
མི་སྡུག་ཚེར་མ་གསོན་པོའི་སྣང་བརྙན་དེ་སྒོམ་ན།།
མ་དག་ལས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཐིམས་བྱུང་།།
འཁོས་ཆུང་ཞེན་ཆགས་ཝུ་བའི་སྤྲིན་ནག་དེས་སྒྲིབ་ཀྱང་།།
དེབ་གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།
པདྨ་ཆོས་སྒྲོན།
( ༡༩༥༩——༢༠༡༥)
གླེང་བརྗོད།
“གོར་མོ་རྡོ་འཁྱེར་ནས་རྒྱ་མི་དང་འཐབ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར། སྒུར་སྒུར་ཕྱག་འཚལ་ནས་རྒྱ་དམག་རང་ཡུལ་ལ་སློག་ཐབས་བྱེད་དགོས།” སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་༥ ཚེས་༢༣ ཉིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བོད་རྒྱ་བར་དུ་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཞེས་པར་མིང་རྟགས་བཀོད་དུ་བཅུག་རྗེས།
དེ་ལས་མང་བ་། “དེབ་གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།” »
སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུར་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས།
འདི་ག་ཨེ་ཤ་ཡ་དམངས་གཙོ་འབྲེལ་མཐུད་ཁང་(Asia Democracy Network) དང་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་འོས་བསྡུའི་འབྲེལ་མཐུད་ཁང་(Asian Network for Free Elections) གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་
དེ་ལས་མང་བ་། “སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུར་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས།” »
མཁར་ནང་གི་སྐད་སྒྲས་ལྷག་བསམ་ལགས་ལ་བཅར་འདྲི།
འོས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས།
གནས་ཚུལ་གཏོང་མཁན། ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག
སྤྱི་འཐུས་དང་སྲིད་སྐྱོང་གི་དངོས་གཞིའི་འོས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས།
༄༅། །འདི་གར་དབུས་འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན།
དང་པོ། འོས་སྒྲིག་དོན་ཚན་ ༤༩ ནང་གསལ་ལྟར་སྐབས་ ༡༦ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཐོབ་ཁུངས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཆའི་གྲངས་ཚད་ཀྱི་གསུམ་ལྡབ་ལས་མི་ཉུང་བའི་
དེ་ལས་མང་བ་། “འོས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས།” »
ལོ་ཙཱ་བ་གསར་བསྡུའི་གསལ་བསྒྲགས།
—–ཚེ་རིང་གིས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས།
བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་དང་ཉམས་ཞིབ་ལྷན་ཁང་ནི༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགེ་རྩ་ཚོགས་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཐུན་འགྱུར་འོག ལོ་ཙཱ་བ་བསྟན་འཛིན་རིག་བཟང་དང་ལུང་རྟོགས་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་དང་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་
བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་འོས་འཕེན་པ། དམིགས་བསལ་ལས་རིམ།
༼དཀར་ནག་གོ་ལྡོག༽
—-འཇམ་གཅེས།
དཀའ་སྡུག་ཁྲི་མ་འབུམ་གྱི་ལོ་ཟླ་ལ།།
གཟུར་གནས་མིག་ཟུང་གཡོ་ཙམ་ནུས་གྱུར་ན།།
རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མེ་ལོང་ལས།།
བཙོངས་པའི་དེབ་ཐེར་ནག་པོ་གང་ཞིག་ཡོད།།
འོས་བསྡུའི་སྐབས་མཚམས་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱས་པ་དེ་འཚམ་པོ་མཐོང་མ་སོང་།
—ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
དབུས་འོས་བསྡུའི་འགན་འཛིན་ཤོ་ཟུར་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གིས་དངོས་གནས་བོད་པར་ཞེན་ཁོག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་ལམ་སྟོན་བྱེད་དགོས་པ་ལས་སྐྱོན་བརྗོད་སོགས་ཀྱི་ལམ་ཀར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཚགས་ཚུད་པ་དེ་
དེ་ལས་མང་བ་། “འོས་བསྡུའི་སྐབས་མཚམས་ལ་ཞུ་གཏུག་བྱས་པ་དེ་འཚམ་པོ་མཐོང་མ་སོང་།” »
དད་པའི་ཀློང་ནས་མི་རིགས་ཤིག་རླུང་གིས་སྤུར་ཚུལ་གླེང་བ།
—ཁ་བས་འོས་སྦྱོར་བྱས། (བོད།)
བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཞིག་ཡིན་ནས་བཟུང་ཆོས་དང་བླ་མ་ལ་དད་ཟེར་བ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་དད་སྟངས་དེ་ཕྱོགས་རིས་དང་ཞེན་ཁོག་གི་དབང་དུ་སོང་བ་ཙམ་ལས་དད་པ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དཀོན། དཔེར་ན་གྲུབ་མཐའ་གཅིག་ལ་དད་ན་གཞན་དེར་
དེ་ལས་མང་བ་། “དད་པའི་ཀློང་ནས་མི་རིགས་ཤིག་རླུང་གིས་སྤུར་ཚུལ་གླེང་བ།” »
གྲོགས་པོ་ཚོ། བོད་པ་ཚོ། ང་ལ་ད་ལོ་སྲིད་སྐྱོང་མེད།
བློ་གྲོས་རབ་བརྟན།
གྲོགས་པོ་ཚོ། བོད་པ་ཚོ། ད་ལོ་ང་ལ་སྲིད་སྐྱོང་མེད། ང་དགོས་པའི་སྲིད་སྐྱོང་དེ་མི་འདུག དེ་ཕྱིར་ང་ལ་སྲིད་སྐྱོང་མེད་པར་གྱུར། ང་ལ་ངའི་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཤེས་ནི་ཞིག་དགོས། དགོས་པ་མ་ཟད་དེའི་ཆེད་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ནི་ཞིག་དགོས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ཡང་། བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ལ་འཁྱེར་ཐུབ་ནི་ཞིག་དགོས། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དེ་ཡང་། བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ལ་གྲོགས་སུ་འདེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དགོས། འོན་ཀྱང་ད་ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མིའི་ཁྲོད་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ནི་ཞིག་མི་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ལ་སྲིད་སྐྱོང་མེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “གྲོགས་པོ་ཚོ། བོད་པ་ཚོ། ང་ལ་ད་ལོ་སྲིད་སྐྱོང་མེད།” »
སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་དྲི་བ་གཉིས་ཡོད་ཟེར།
བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས།
