བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ།  (ཨ་རི།) དེང་སྐབས་ངོ་ཤེས་འདུ་འཛོམས་སྐབས་སུ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་སྐད་ཆ་གཅིག་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་དུས་ཚོད་ཧ་ལས་པའི་མགྱོགས་པོ་འགྲོ་ཡི་འདུག ཅེས་དང་། དེ་དག་ལས་ཨ་རིར་དབྱར་དུས་ཧ་ལས་པའི་མགྱོགས་པོ་རྫོགས་སོང་ཟེར་གྱི་འདུག ཕྱི་ཟླ་ ༩ པ་སླེབས་པ་དང་། ཕྲན་ལས་ཀ་དང་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ཀར་འགྲོ་དགོས་པས་དུས་ཁོམས་མེད་སྐབས་ཡིན། དེ་བས་ད་བར་ཕྲན་གྱིས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། ཞེས་ཡིག་ཉོག་མང་པོ་གཅིག་བྲིས་པ་དང་། ཁ་བརྡ་དྲྭ་ཚིགས་ནས་འདོན་སྤེལ་གནང་བར་སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཙོ་བོ་ཀུན་སློང་བཅོས་ནས་བྲིས་སྟབས་ཕན་མ་ཐོགས་ནའང་གནོད་སྐྱེལ་མེད་པའི་རེ་བ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ལ།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། བརྒྱད་པ།” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།    རླུང་གི་སྒོ་ང་ཆེན་པོ་ཁ་ཕྱེ་ནས་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་སྒྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཆགས་པ་ནས་སྲོག་ཆགས་གྲངས་ལས་འདས་པ་ས་གཞི་འདིའི་སྟེང་དུ་འཚོ་བཞིན་པ་ནས་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ་མིའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་མི་རིགས་དང་།  སྐད་ཡིག  རིག་གཞུང་སོགས་མི་འདྲ་བའི་ལུང་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་ནས་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ས་འབྲེལ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་དེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་དང་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་སྐབས་ནས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་དང་ལྷག་དོན་དུ་གཉེན་སྒྲིག་གི་འབྲེལ་ལམ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དང་།  ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་གཤིས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།  འདོད་རྔམ་ཅན་གྱི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣའི་ཀུན་སྤྱོད་རག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་འདིར་མིའི་བཟོས་པའི་དམག་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཕམ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་བ་ལ་བཙན་གནོན་དང་།  དབང་བསྒྱུར།  རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་བོད་ཙམ་མིན་པ་འཛམ་གླིང་གི་ལུང་པ་མང་པོའི་ནང་བྱུང་ཡོད་པ་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་རབས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཡོད་ན་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་།  སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོའི་འགོ་ཙམ་ནས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལ་རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་རྔམས་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་མཐར་སྤྱི་ལོ་  ༡༩༥༩ ་ལོར་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིའི་དྲག་པོའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཏུ་ཚུད་ན་ཡང་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་བོད་མིའི་བལྟ་བའི་མིག་དང་ཁོག་པའི་སྙིང་༧ སྤྱི་ནོར་༧ གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་རབས་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་འོག་ཞི་བའི་མི་མང་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱད་ལྷག་ཙམ་བཅས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཙན་བྱོལ་དུ་བདེ་བར་འཁོད་ཐུབ་པ་ནི་བོད་དོན་བདེ་་མཐའ་སེལ་ཐབས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་དང། …

དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།   ” »

ཚེ་བརྟན་འགྱུར་མེད།   ༑ སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མི་མེད་པའི་དབུས་གཙང་རྣམ་པ་ཅེས་ཞུ་སྐབས་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་བཞེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་བོད་མིར་དགོས་མེད་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ཅིག་གཟིགས་ཀྱི་རེད། ཕལ་ཆེར་བདེན་སྲིད། ཡིན་ཀྱང་འདིར་དངོས་གནས་ལས་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་གནས་ཞིག་ཞུ་ཡི་མེད། དགོས་པའང་མི་མཐོང་ལ། དགོས་གནད་ཀྱང་མིན་འདུག དེ་ན་བསམ་ཞིབ་འདི་རྒྱ་ཆེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དབྱིངས་སུ་འབུལ་དགོས་གནད་དེ་གོང་གི་སྔོན་བརྗོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཚིག་རྐང་ལྔ། མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཀྱང་། ཅེས་པ་དེ་ལ་ཐུག་ཡིན།། དེ་ཡང་། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དབུས་གཙང་ཆོལ་ཁ་ནས་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་གཉིས་སུ་ཞབས་འདེགས་མི་དམན་ཙམ་མམ་ཆོལ་ཁ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཞིག་ཞུས་ཡོད་པའི་སྤྱི་བསྡོམས་ཞིག་ཞུས་ན་འཐུས་པ་ཚད་མི་དམའ་ནའང་མཐོ་པ་ངས་མི་མངོན། འོན་ཀྱང་དེང་རབས་ཀྱི་དབུས་གཙང་པ་ཚོའམ་དབུས་གཙང་པ་མི་ཉུང་པའི་དགོངས་དབྱིངས་ལ་ཕལ་ཆེར་མུ་གེ་འཐེབ་པ་ལྟ་བུའི་དབུས་གཙང་པའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མི་ཞིག་ཐོབ་རེ་མེད་གནས་སུ་གྱར་འདུག་བསམས། གཅིག་བྱས་ན་སྐྱབས་བཅོལ་གཞུང་གི་སྲིད་སྐྱོང་ཀྱི་འོས་མིར་དགོས་མཁོའི་དཔའ་མཛངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱུག་ཚད་དེ་རྒྱ་ཆེ་བའི་དབུས་གཙང་མི་དམངས་སུ་ལྡན་མིན་གཟིགས་སྲིད་པ་སྤྱི་ལེགས་ཀྱང་།…

དེ་ལས་མང་བ་། “མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱང་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མི་མེད་པའི་དབུས་གཙང་རྣམ་པ།” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས། རྒྱ་ནག་གི་བརྟན་ལྷིང་དེ་མི་རིགས་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བདུན་གྱི་འཚོ་གནས་གཅིག་པོ་མིན་པ་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་ཏུ་ཚུད་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོའི་གཅེས་ནོར་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགོན་པ་གྲ་ཚང་དྲུག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་ཞི་བའི་ཞིང་འབྲོག་མི་མང་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་དང་། བོད་མིའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་དེ་སྔའི་འཛམ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་འཚོ་བའི་དུས་རབས་ལས་ཀྱང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ནས་བོད་མི་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་དབུལ་ཕོངས་ཁྱུ་གཅིག་བཟོས་ནས་བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་མང་པོར་བོད་མི་མང་པོ་ལྟོག་ཤི་ཐེབས་པ་དང་། ཆུ་ལ་མཆོང་པ་དང་། རང་ཤི་རྒྱབ་པ་སོགས་དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་དངོས་སུ་མྱོང་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ལོ་རབས་བདུན་བཅུའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཏིང་ཞ་འོ་ཕིང་གི་རྒྱ་ནག་གིས་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས། ༼ Economic Policy ༽ དེ་ཁྲོམས་རའི་དཔལ་འབྱོར། ༼ Market Economic…

དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་འཚམས་གཟིགས་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།” »

    གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།    སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་།  ལས་རྒྱུ་འབྲས།  ཚེ་འདི་ཕྱི།  བྱམས་སྙིང་རྗེ།  གཞན་ཕན་བྱང་སེམས།  རང་ལས་གཞན་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་བློ།  གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་མཁན་སོགས་ནི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་འམ་རྩ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་ཉིང་ཁུ་ཡང་དེ་ཡིན་པ་དང་།  རྩ་བ་དེ་ཚོ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་སྤྲུལ་གྱིས་ཡང་སྲིད་ཡང་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་།  བླ་སྤྲུལ་ཚོའི་སྐུ་སྐྱེ་ངོས་འཛིན་དེ་ཡང་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ་གོང་མ་ཞིག་གི་ངོས་འཛིན་གནང་ནས་ཁྲི་ཐོག་ལ་བཞག་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱ་བ་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ།  འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ།    སྦྱང་བརྩོན་འབད་གསུམ་ལ་ཕུལ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་སེམས་ཅན་གྱིས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་དགོས་པ་ལས་ནང་ཆོས་དུག་ལ་ངོས་འཛིན་མཁན་ཆོས་མེད་ཀླ་ཀློ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱིས་བུམ་པ་དཀྲུགས་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་གནང་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་དང་། …

དེ་ལས་མང་བ་། “ས་དུག་ལ་ང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།” »

  གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།      རྗེས་ལོ་ ༢༠༢༦ ལོར་ང་ཚོའི་སྲིད་སྐྱོང་སྐབས་བཞི་པ་དང་།    སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་སྲིད་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་འོས་བསྡུ་གནང་དགོས་པར་སོང་ད་ལྟ་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཨང་སར་བྱ་དགོས་པ་ནི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ང་ཚོའི་ཕྱི་མིག་བལྟས་ནས་མ་འོངས་ཀྱིས་མདུན་ལམ་ལ་གསལ་ཁ་དང་གཞི་བརྟན་བཟོ་དགོས་པ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་བསྲ་བརྟན་དང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེའི་ནང་གི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆིག་སྒྲིལ་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་འགན་འཁུར་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་སྣ་སྤྱི་འཐུས་ནང་སླེབས་དགོས་པ་ནི་འདས་པའི་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་དྲུག་དང་།  བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅོ་ལྔ་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་ལས་དུས་སྐབས་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་གྲོས་ཆོད་ཡིག་ཆ་ཨང་ ༣༩ ཟེར་བའི་འོག་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆ་ཚང་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་བདུན་གྱིས་ལས་འཁུར་དམ་འབུལ་དང་འབྲེལ་བའི་༧ གོང་ས་མཆོག་ལ་མཛད་དཀའ་བཟོས་པ་དང་།   ཟླ་གྲངས་མང་པོ་ཚོགས་དྲུང་དང་གཤམ་འོག་ལས་བྱེད་ཙམ་ལས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་མེད་པར་ལྷག་པ་དང་།  བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལབ་རྒྱུ་དང་གླེང་རྒྱུ་མང་པོ་བཟོས་པ་དང་།  དེ་སྔ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གོ་མ་མྱོང་བའི་ཉམས་པ་སླར་གསོ་ཟེར་བ་དང་།    རྩ་དོན་གླིང་ཟེར་བ་དང་།  …

དེ་ལས་མང་བ་། “དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།    ” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།      དེང་སྐབས་རང་རེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་འདིའི་ནང་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་ཁ་ལྕེར་བཟུང་ནས་དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་ལ་འགན་འཁུར་ནས་ངོ་དེབ་དང་ཡུ་ཊུབ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་མི་དགོས་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདིའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ད་ལྟའི་ལས་ཐོག་ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་ཚོས་གྲོས་ཚོགས་ནང་འགན་འཁུར་སྟངས་དང་འབྲེལ་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་མི་དགོས་གསུང་གི་ཡོད་ན་གནས་དོན་དེ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཐུབ་མ་སོང་། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ང་ཚོའི་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་བལྟ་དགོས་པ་ལས་བྱེད་པ་པོ་གང་ཟག་ལ་ནམ་ཡང་བལྟ་མི་ཉན་པ་དང་།   སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་༧ གོང་ས་མཆོག་ནས་འཛིན་སྐྱོང་གི་འགན་དབང་དེ་མི་མང་གི་འདམས་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པར་གནང་ནས་༧ གོང་ས་མཆོག་ཕྱེད་བགྲེས་ཡོལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་དང་།    སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་༧ གོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་དེ་མི་མང་ལ་གནང་ནས་མི་མང་གིས་འདམས་པའི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ ཀྱི་འགན་བཞེས་ནས་དེ་སྔ་༧ གོང་ས་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་བཙུགས་གནང་པའི་མི་ལོ་གསུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་དེ་འཇུག་བསྡུས་ནས་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་བཞི་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་གསུམ་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟེར་བའི་ནང་འཁོད་པའི་ཡུལ་མིའི་རྒྱལ་ཁབ།  ༼ …

དེ་ལས་མང་བ་། “ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་མི་དགོས་ཟེར་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།   ” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།    བོད་ས་མ་ཤོར་སྔོན་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ཙམ་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༧ སྤྱི་ནོར་༧ གོང་ས་༧ སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དེ་མི་མང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས།  ༼  Democracy System  ༽ ལ་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱུའི་རླབས་ཆེན་གྱིས་དགོངས་པ་བཞེས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་བཅོས་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་གནང་ནས་མི་འགྲོ་གཏན་ཁེལ་བའི་དུས་སྐབས་སུ་་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱིས་འགོག་རྐྱེན་བར་ཆད་མང་བས་བོད་ནང་ལག་བསྟར་མ་ཐུབ་ན་ཡང་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ཕེབས་མ་ཐག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཐམ་པའི་སྤྱི་ཟླ་  ༩ …

དེ་ལས་མང་བ་། “  བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མང་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།   ” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།    མང་གཙོ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་འོག་འཚོ་བཞིན་པའི་མི་མང་གི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནས་ལེན་དགོས་པ་དང་།  རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནས་བཀུར་བའི་ལས་འགན་སྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་མི་མང་གི་འཐུས་མིའི་ལས་འགན་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་དང་།  གྲོས་ཚོགས་ཀྱིའཐུས་མིར་འོས་ཐོབ་པ་ནས་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཚིག་བརྗོད་འོག་ཏུ་ལས་འཁུར་དམ་བཅའ་འབུལ་དགོས་པ་དང་།  ང་ཚོ་མི་ཡུལ་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ནས་ང་ཚོར་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་མེད་པ་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་འདི་ཡང་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་ད་ལྟའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་འདི་གཏན་འབེབས་གནང་བ་ནི་འདི་ལྟར།  ༼  བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་གསུམ་པ།  ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་བཞིན།  མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ནི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་བར་གཞི་བཅོལ་བའི་ཐོག་རང་དབང་དང་།  སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན།  ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ།  མང་གཙོ་མཉམ་འབྲེལ། ཡུལ་མིའི་སྲིད་སྐྱོང་ཞིག་བྱ་རྒྱ་ཡིན་གཤིས།  བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་བྱ་རྒྱུ་དང།  གཤམ་འཁོད་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་དོན་ཚན་ཁག་གཞིར་བཟུང་མ་གཏོགས་བཅའ་ཁྲིམས་འདི་ལ་བསྒྱུར་བཀོད་གཏོང་རྒྱུ་མིན། …

དེ་ལས་མང་བ་། “མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་མི་མང་གི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།  ” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།    བོད་མི་མང་གི་སྐུ་ཚབ་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་ས་བགོས་གནང་ནས་ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་ལ་འཚམས་གཟིགས་གནང་རྒྱུ་དེ་མི་མང་གི་སྐུ་ཚབ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མི་མང་དང་ཐུག་འཕྲད་གནང་ནས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་དབྱར་ཚོགས་དང་དགུན་ཚོགས་ནང་ཁྲིམས་སྒྲིག་གསར་གཏོད་དང་བསྐྱར་བཅོས་སོགས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཁག་དང་།  བོད་རྒྱའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབས་སོགས་མི་མང་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་རྒྱུ་དང་། ས་གནས་མི་མང་གི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཁག་ལ་རྒྱུས་ལོན་གནང་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་དང་།  འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག  ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་གནང་བའི་ལས་བསྡོམས་ཁག་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན་པ་དང་།   ས་གནས་མི་མང་ནས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་དང་།  ལྷག་པར་དུ་བོད་རྒྱའི་གནས་བབས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་སྐོར་དང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཁག་བཅས་ལ་འདྲི་བ་དང་དོགས་གཅོད་དགོངས་འཆར་འབུལ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཚོའི་སྐོར་ལ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་མཁན་གྱི་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་དང་ས་གནས་མི་མང་བཅས་ནས་དེ་ཙམ་གྱི་འགན་འཁུར་མེད་པར་མི་མང་ནང་ནས་ཨང་དང་པོར་སྤྱི་འཐུས་ཚོར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་རྩལ་དུ་སྟོན་ནས་དུས་ཚོད་ལེན་མཁན་ཡང་མང་པོ་འདུག་ལ་ས་གནས་འགའ་ཤས་ནས་དངོས་སུ་སྐད་འབོད་རྒྱབ་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག་ལ་སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་ངོས་ནས་དེ་དག་ལ་གོ་སྐོན་གསལ་བཤད་ལམ་སྟོན་འདི་ཡིན་ཟེར་བ་མ་གནང་བར་ཁ་གཏད་ལྟབུའི་ལན་འདེབས་གནང་ནས་དུས་ཚོད་འཕྲོ་ལྷག་དང་མང་ཚོགས་ནང་ཁུལ་དུ་བསམ་ཚུལ་ལ་འགལ་ཟླ་བཟོ་རྒྱུ་ཙམ་ལས་ཅང་མ་མཐོང་ན་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་འཚམས་གཟིགས་གནང་རྒྱུ་དེ་གཞུང་གྲོན་ཕར་ཐོས་ཙམ་ལས་གཞན་དགེ་ཚན་མ་མཐོང་སྟབས་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་འཚམས་གཟིགས་གནང་རྒྱུ་དེ་མེད་པ་བཟོས་ནས་ས་གནས་སོ་སོའི་ས་གནས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་འདུ་ནས་ས་གནས་མི་མང་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡོད་པ་དེ་དག་འབྲེལ་ཡོད་ས་གནས་འགོ་བརྒྱུད་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་ལ་ཞུ་དགོས་པ་དང་།  ཁྲིམས་སྒྲིག་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་དོན་ཁག་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་བརྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཞུ་དགོས་པའི་ལམ་ལུགས་གསར་གཏོད་གནང་ཐུབ་ན་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་མ་དངུལ་ལ་སྲི་ཚགས་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོར་མི་མང་ནས་ཆེ་མཐོང་གུས་བརྩི་ཡོང་རྒྱུ་དང་། ས་གནས་མི་མང་ནང་ཁུལ་གྱི་བསམ་བློ་ལ་འགལ་ཟླ་མི་འགྲོ་བ་འཆམ་མཐུན་བདེ་འཇགས་ཡོང་རྒྱའི་དགེ་ཚན་དང་བཅས་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་ནང་གསལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་ལས་འགན་སྒྲུབ་ནས་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་གླེང་པ་འདིའི་ཀྱང་མི་མང་གི་འཐུས་མི་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་དང་མི་མང་བར་མཐུན་འབྲེལ་དམ་གཙང་དུ་རྒྱུན་རིང་གནས་ཐུབ་པའི་སྨོན་པ་བཟང་པོའི་རྒྱན་སྟེ་རེ་ཞིག་འདིར་འཇུག་བསྡུས་པའོ། 

ཚེ་བརྟན་འགྱུར་མེད།  ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཁ་བརྡའི་གསར་ལམ་མམ་གནས་ཚང་བརྒྱུད། གནས་ཡུལ་སོ་སོའི་གསུམ་དུས་ལ་སོམ་དང་། ཞེས་པའི་ནང་ང་རང་གནས་ཡུལ་བྷོ་སོ་ཊོན་ནང་བོད་མི་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཆིག་སྟོང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ལོ་འདིའི་གསུམ་དུས་སྐད་འབོད་ལ་བརྒྱ་ཡང་མིན་འདུག དེ་ལྟར་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ས་གནས་གཞན་ལའང་ཡིན་སྲིད། ང་རང་གི་སེམས་སྡུག་གམ་འདི་འདྲ་ཞིག་མ་བྱུང་ནའམ། འདི་ལྟར་ཞིག་འོང་དགོས་ཆེ་བའི་སྐོར་གྱི་གདུང་མོལ་རིང་ཙམ་ཞིག་བོད་རིག་སྤུན་ཟླ་དང་ལྷག་དོན་བྱེས་འབྱོར་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་དགོང་དབྱིངས་སུ་ཞུ་གསོལ་འདེབས་རྒྱུའི་གོ་བསྐལ་བྱུང་།། གོང་གི་བློ་ཕམ་དེ་ཡོང་རྐྱེན་ལ་གནས་དོན་གསུམ་ཞུས་པའི་དང་པོ། འཐབ་བརྩོད་རིང་བའི་མཉམ་འགྲུབ་འབྲས་སུ་དམིགས་པ་ཞན་གནས།…

དེ་ལས་མང་བ་། “༈ གཞིས་ལུས་ཀྱི་སེམས་ཤུག་ལ་བློ་སྤོབ། ང་བདེན་གདའ་སྙམ།” »

བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ།  (ཨ་རི།) གཅིག་བྱས་ན། ཕྲན་གྱིས་སློབ་དེབ་སྐོར་གསལ་འདེབས་སམ། འབོད་བསྐུལ། དྲན་འཆར་འཕྲིན་ཡིག་མུ་མཐུད་འབྲི་བཞིན་ཡོད་ནའང་། དཔལ་ལྡན་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སློབ་དེབ་གཏན་འབེབས་དང་། དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་ལ་དཔར་འདེབས་དང་། འགྲེམས་སྤེལ་ཡང་བྱེད་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་ངེས། ཡིན་ནའང་། རང་ཉིད་ལ་འཕྲིན་མུ་མཐུད་ནས་འབྲི་རོགས་གསུང་མཁན་འདུག་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ནམ་བྱུང་ལ་བདུན་རེའི་ནང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ནས་འབྲི་འདུན་ཡོད། ཁ་བརྡ་དྲྭ་ཚིགས་ནས་འདོན་སྤེལ་གནང་པ་དང་། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་མཁན་རྣམས་པས་ཐུགས་སྣང་དགོངས་འཆར་གནང་བར་སྙིང་དབུས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད། ཤོག་གྲངས་…

དེ་ལས་མང་བ་། “ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། དྲུག་པ།” »

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།   ད་ལྟའི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་རྒྱལ་གླུ་དེ་དག་འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔའི་རིང་ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་མིག་མདུན་དུ་ངོམས་ངོམས་འཕྱར་འཕྱར་བྱས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་བོད་རང་བཙན་ཡིན། རྒྱ་དམར་བོད་ནས་ཕར་རྒྱུགས་ཤིག བོད་ཀྱིས་བདག་པོ་བོད་མི་ཡིན། ༧ གོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པ་ཤོག་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་འོག་ནས་གོ་སྐབས་ནམ་ཐོབ་དང་དུས་ཚོད་ནམ་རག་ལ་ལག་ཏུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་། ཁ་ལྕེ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་སྦྱར་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ཁུངས་འཁྱོལ་བ་ནས་ད་ཆ་ང་ཚོའི་རྒྱལ་དར་དང་རྒྱལ་གླུའི་མ་འགྲིག་པ་བཟོ་བཅོས་དགོས་པའི་གནད་འགག་ག་པར་ཐུག་ཡོད་ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་ལ་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ནས་གསལ་བཤད་ཕེབས་དགོས་པ་དང་། མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔའི་རིང་ང་ཚོའི་གཉེན་ལ་ངོམས་རྒྱུ་དང་དགྲ་ལ་འཕྱར་རྒྱུའི་རྒྱལ་དར་དང་རྒྱལ་གླུའི་འགྲིག་མེད་ན་ད་ལྟ་བར་ང་ཚོའི་རྒྱལ་དར་དང་རྒྱལ་གླུའི་འོག་ཏུ་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་ལ་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་ནོར་བ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། རྒྱལ་དར་དང་རྒྱལ་གླུ། ཤོག་དངུལ་དང་དངུལ་ཊམ། ཐེལ་རྩེ། ལམ་ཡིག་སོགས་ནི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་ཡིན་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་ལམ་སྒྲུབ་བྱེད་ངོ་མ་དེ་ཚོ་ཡིན་པ་ནས་དེ་ཚོ་ལ་གང་བྱུང་མང་བྱུང་བཟོ་བཅོས་དང་ཡར་བཅུག་མར་འཐེན་སོགས་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཉན་པ་ནི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་ཆགས་སྲིད་པ་དང། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་སོ་དྲུག་ནང་གསལ་བ་བཞིན་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་འགན་དེ་ཁྲིམས་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར། ༼…

དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་རྒྱལ་གླུ་གསར་བཟོའི་ཆེད་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཚོགས་ཆུང་བཙུགས་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།” »

བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ།  (ཨ་རི།) ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། གསུམ་པ། མུ་མཐུད་ནས་འབྲི་ཡི་ཡིན། དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། ཁ་བརྡ་དྲྭ་ཚིགས་སུ་སྤེལ་པར་ཀློག་མཁན་གང་མང་བྱུང་འདུག ཕལ་ཆེར་ཚོད་རྩིས་བྱས་ན། འབྲེལ་ཡོད་ཤེས་རིག་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་མི་ཚོས་ཀྱང་ཐུགས་སྣང་བྱུང་ཡོད་ངེས་ལ། མཁས་པ་བཞད་དགད་ཀྱི་གནས་སུ་ཡང་གྱུར་ཡོད་ངེས། ཡིན་ནའང་། ཕྲན་གྱིས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་བཀུར་འོས་མཁས་པ་གཅིག་གིས། རང་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཐོག་ནས་གཞན་ཕན་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་ལས་ཀར་གཞན་གྱིས་འཕྱ་སྨོད་དང་། སྨད་ར།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། གསུམ་པ།” »

བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ།  (ཨ་རི།) ཕྲན་གྱིས་དཔལ་ལྡན་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་ཕུལ་པའི་འཕྲིན་འདི་མུ་མཐུད་འབྲི་ཡི་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་པའི་བཤད་སྲོལ་ལ། ཤོད་མཁན་གྱིས་བཤད་མི་ཤེས་ནའང་། གསན་མཁན་གྱིས་གསན་ཤེས་པ་གནང་རོགས། ལབ་ཀྱི་ཡོད། སྐད་ཆ་འདི་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་པའི་སྐད་ཆ་གཅིག་རེད། ཡིན་ནའང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན་སྐད་ཆ་དེ་ལ་ཆོ་ཟེར་མེད་པ་རེད། བཤད་མ་ཤེས་ན། ཉན་ཤེས་པ་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་སམ། ཧཧ། སྐུ་རྩེད་ཞུས། ཕྲན་རང་ཉིད་རྒྱ་གར་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། གཉིས་པ།” »

མགར་རྡོར། 1  སངས་རྒྱས་སྒྲོལ་མས། མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ལ། སངས་རྒྱས་གོའུ་ཏ་མ།  ས་འདི་ནས་འཁྲུངས་པ་རེད་ཟེར། ལོས་ཡིན། སྐྱབས་སུ་མཆི། གོའུ་ཏ་མའི་ཨ་ཕའི་ཨ་ཕ་བུ་རམ་གྱི་ཤིང་སྡོང་ཞིག་ལས་སྐྱེས་པ་རེད་ཟེར། ལོས་ཡིན། སྐྱབས་སུ་མཆི། གོའུ་ཏ་མའི་ཨ་མྱེ་ཞིག་གི་མིང་ལ་ཡང་གོའུ་ཏ་མ་ལབ་གི་རེད་ཟེར། ལོས་ཡིན། སྐྱབས་སུ་མཆི། འདུལ་བ་ལུང་ལྟར་ན།…

དེ་ལས་མང་བ་། “སངས་རྒྱས་སྒྲོལ་མ་མཉམ་དུ་ཁ་རྩོད།  ལིམ་བིའི་ཚལ་ནས་སངས་རྒྱས་གླེང་བ།” »