ནམ་མཁའ།
དེ་རིང་འདིར་ཕྲན་གྱིས་མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་དམྱལ་བའི་གནས་ངོས་འཛིན་ཚུལ་དང་། གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་ལུགས་ཀྱིས་སེམས་ངོར་སྣང་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སྐོར་ལ་དོགས་སློང་ཞིག་བྱུང་འདིར་འབྲི་འདོད་སྐྱེས།
དམྱལ་བ་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་ཐོས་མ་ཐག་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མེད་དང་། མི་རིགས་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་སེམས་ནང་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། དམྱལ་བ་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་དབྱིན་ཡིག་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་མང་པོའི་ནང་དུ་ཐ་སྙད་འདི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ང་ཚོ་བོད་པ་བཞིན་དམྱལ་བའི་རི་མོ་འབྲི་ལུགས་ཀྱང་གཅིག་མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད།
རྗེ་བཙུན་གཡག་རྭ་ཡིས།
བརྩེ་བའི་སྙིང་གི་བུ་ཆུང་རྗེ་བཙུན་བསྟན་འཛིན་མཆོག་རབ།
ཁྱོད་འདི་ལྟར་བདུན་ཕྲག་སོ་དགུ་དང་ཉིན་གྲངས་བཞི་ཡི་རིང་ཁྱོད་ཀྱི་ཨ་མ་བསྟན་འཛིན་དཔལ་སྒྲོན་དང་ང་གཉིས་ཀྱིས་རེ་འདུན་ངང་ཁྱོད་ལ་བསྒུགས་བསྒུགས་པའི་མཐར་རབ་གནས་ཆུ་སྦྲུལ་གྱི་བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༤༠ བོད་ཟླ་༩ ཚེས་༣༠ སྟེ། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༢ ་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་མཚན་མོའི་ཆུ་ཚོད་༡༠ དང་སྐར་མ་༡༤ ཐོག་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་འདིར་སླེབས་བྱུང་། སྐབས་དེ་དུས་ཁྱོད་ནི་ངོ་མ་གཅེར་རྗེན་ངང་ངུ་སྐད་འདོན་བཞིན་སྨན་པ་ཚོའི་མདུན་ན་རས་ཡུག་ལྗང་ཁུ་དེའི་ཐོག་རྐང་གཉིས་གྱེན་ལ་བསྟན་ནས་འཕག་འཚག་རྒྱག་གིན་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “ཕ་རྗེ་བཙུན་གཡག་རྭ་ཡིས་བུ་རྗེ་བཙུན་མཆོག་རབ་ལ་སྤྲིངས་པ།” »
ཁང་སྨིན་གྲོལ་རྒྱ་མཚོ།
ཉིན་འགའི་སྔོན་དུ་སྲང་ལམ་དང་། ཇ་ཁང་། བོད་མི་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་ཆ་གང་སར་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཛུམ་དམུ་ལེར་ཡང་ཡང་འཆད་བཞིན་པ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་ག་གེ་མོའི་འཁྲུངས་སྐར་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ཡིན་ལ། ཁོང་ཚོས་དེ་ལྟར་གླེང་དོན་གཙོ་བོའང་ཉིན་དེར་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ཟ་མ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ནི། དགོན་པ་དེས་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ཟས་ལེགས་ཤོས་སུ་བརྩི་བའི་ཤ་ཡི་རིགས་མང་པོ་གཏོང་གིན་ཡོད་པས་རེད། ལྷག་དོན་བླ་སྤྲུལ་ག་གེ་མོའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་དུས་ཆེན་སྲུང་གཙིའི་ཉིན་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་
མདོ་སྨད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་མ་ཁག་ཅིག
མདོ་སྨད་ཀྱི་གནད་ཡོད་སློབ་དཔོན་ཆབ་བྲག་ལྷ་མོ་སྐྱབས་སོགས་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ལྟར། ང་ཚོ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ཨ་མདོ་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཁོང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་བཞིན་ཡོད། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་དོན་མང་པོ་བགྲང་དགོས་དོན་མི་འདུག། གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐུ་ཞབས་ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟ་ལགས་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁྲོད་གང་ཅིར་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་རེད། ཁོང་ཉིད་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་དབུ་མའི་ལམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་དོན་སྐོར་གྱི་གཏམ་བཤད་གནང་སྐབས། སློབ་གཉེར་པ་ཚོའི་དོ་སྣང་དམིགས་བསལ་དྲངས་ཡོད་ལ།
དེ་ལས་མང་བ་། “མདོ་སྨད་སྤྱི་འཐུས་ལ་འོས་ཤོས་རྩོམ་པ་པོ་ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟ།” »
མར་ནང་ཁྱུང་དཀར་ཚང་།
<<རང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་སྲོང་པོར་བརྗོད་པ་བྱ་དུར་ཚངས་ཐིག་>>ཅེས་པའི་དཔེ་དེབ་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས།
སྔོན་གླེང་།
ཉེ་ཆར་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་༡༢ པར་འཕགས་ཡུལ་ངྷ་རམ་ས་ལར་གཞིས་བྱས་“ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་”གིས་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་ཟུར་པ་སྐུ་ངོ་བྱ་དུར་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་གནང་བའི་<<རང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་སྲོང་པོར་བརྗོད་པ་བྱ་དུར་ཚངས་ཐིག་>>
བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ།
—————-
དེང་སང་སྤྱི་འཐུས་སྒྲོལ་དཀར་ལྷ་མོའི་དགོངས་ཞུའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་ཞིག་འདེམས་རྒྱུའི་ཐད་སུ་འོས་དང་སུ་མི་འོས་ཀྱི་གླེང་སློང་ཐོར་རེ་བ་ཞིག་གང་སར་ཁྱབ་བཞིན་འདུག གནད་དོན་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་མིན་སུས་ཤེས། འོན་ཀྱང་གལ་ཆེ་བའི་དོན་དག་འགའ་ཞིག་གླེང་རན་ཡོད་པར་སྣང་། མི་ལོ་ཉི་ཤུའི་གོང་གི་བཙན་བྱོལ་དང་ད་ལྟའི་བཙན་བྱོལ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཤོར་འདུག མི་ལོ་ཉི་ཤུའི་གོང་དུ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ཚོ་སྲ་བརྟན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།
དུར་བྱང་། (ཚན་པ་དང་བོ།)
གནའ་བོའི་གྷི་རིའི་སིའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་བ་སོ་ཁོར་ཋི་སི(socrates སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ 469–399)ཟེར་བ་དེས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་སྡོམ་ཚིག་འདི་འདྲ་ཞིག་བཞག་ཡོད། “ངས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་ཤེས། དེའི་ཕྱིར། མི་ང་ལ་འགྲན་ཡ་མེད་ཅིང་། ང་ལྷ་དང་འགྲན་ཡ་མིན།” བསམ་གཞིག་གི་ནུས་པ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་མ་མྱོང་བའི་མི་ཞིག་གིས་བལྟས་ཚོད་ལ་དེ་ནི་ཁོ་རང་ཉིད་ལ་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལྟར་སྣང་སྲིད་མོད། ཞིབ་ཏུ་བསམས་ཏེ་ནན་གྱིས་བལྟས་ན་དེ་ནི་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་ལ་བཞག་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་ཅིག་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ།
ཁང་སྨིན་གྲོལ་རྒྱ་མཚོ།
༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌༌སློབ་གྲོགས་ཚེ་རིང་ནོར་བུ་ལ་བསྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཐུང་།
མཛའ་བརྩེའི་ཕྱི་ཐག་རིང་ཞིང་། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་པོ་འཚོལ་དཔྱོད་ལ་དུངས་བའི་སློབ་གྲོགས་ལགས། ད་ལྟ་ང་གློག་འོད་མེད་པའི་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་སའི་ཀྱག་ཀྱོག་གི་ལམ་བུ་གང་མང་བརྒྱུད་མཐར་རང་གི་སྡོད་གནས་སུ་སླེབས་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ངའི་སྦྱིན་བདག་དང་ཆོས་གྲོགས་ཚོ་རྒྱལ་ས་ཁྲང་མེན་དུ་སྤྲོ་འཁྱམས་ལ་ཕྱིན་པས་ངས་མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་འཐུལ་བཞིན་པའི་ར་སྐོར་ཆུང་ཆུང་དེ་ནས་ཅུང་ཙམ་ངང་སྒུག་བྱས་ནའང་།
སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་སྐྱིད།
ཅོག་ཙེ།
གྲུ་བཞི། སྒོར་སྒོར།
ཆུང་ཆུང་། ཆེན་པོ།
དབྱིབས་གཟུགས་མི་འདྲ་བའི་ཅོག་ཙེ།
ཅོག་ཙེ།
ཐབ་ཚང་གི་ཅོག་ཙེ།
བསེ་རུ།
མི་ཚེ་འདི་ས་མཐའ་ནས་རྫོགས་ན།
ལས་དབང་འདི་ལྡོག་ཐབས་ཤིག་མེད་ན།
ཕུགས་རེ་འདི་འགྲུབ་ཐབས་ཤིག་མེད་ན།
མི་ཚེ་འདི་མེད་མུག་གིས་རྫོགས་ཀྱང་ཆོག
མི་ཚེ་འདི་ཆུ་ཕྲན་དེ་ཡིན་ན།
མི་ཚེ་འདི་ན་བུན་དེ་ཡིན་ན།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
བློ་ངོས་སྣ་ཚོགས་ཤར་བའི་སྒྲུང་གཏམ་འདིར།།
མཁས་པ་དགྱེས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་མེད་ན་ཡང་།།
རང་དང་མཉམ་་པའི་སྐལ་ལྡན་བུ་སློབ་ལ།།
ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་ཡོང་རེ་གཙོར་དམིགས་ནས།།
འབད་པ་ཆེན་པོས་འདི་ཉིད་བྲིས་པ་ཡིན།།
སྔོན་ལུང་པ་དངུལ་ཆུ་ཚོ་པ་ཞེས་ལུང་པའི་ཕུ་ལ་གངས་རི་དང་མདའ་ལ་མཚོ་དང་འཚེའུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོན་ཆབ་གཤམ་པ་ལྟར་སྔོན་ལྡིང་ལྡིང་གི་ལུང་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད།
འབྲུག་འབུམ།
མདང་ནུབ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་ཡས་མས་སུ་བདག་གིས་ངོ་དེབ་སྟེང་ནས་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། རྩོམ་ཡིག་དེའི་མགོ་མཇུག་བར་གསུམ་ནི་མདོ་སྨད་པ་སྐོར་ཞིག་གིས་ལར་ཞེན་དང་དུང་ཞེན་ཡོད་མདོག་གིས་གན་དང་འདི་མདོ་སྨད་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འོས་མིར་ལེགས་ཤིང་། ལས་ཀ་འདི་ལས་རབས་དང་སློབ་གྲྭ་ག་གེ་མོར་སོང་རབས་གླེང་སྟེ་ཤེས་འཇོན་དང་བྱས་རྗེས་སོགས་རི་བོ་ལས་མཐོ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཟབ་པའི་བསྟོད་ཚོགས་ཀྱི་ཡིག་ཉོག་མང་བོས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། རྩོམ་ཐུང་དེའི་ཤུགས་ཀྱིི་བསྟན་དོན་དང་འདྲེས་བའི་ལར་ཞེན་ནི་ཆུང་ས་རང་རིགས་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་ཆེ་ས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པར་སྡེ་བ་ཚོ་བ་ཙམ་གྱི་ཞེན་ཁོག་དང་།
ཁང་སྨིན་གྲོལ་རྒྱ་མཚོ།
སྔར་ལོ་སྟེ་༢༠༡༢ གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་མཇལ་སྐོར་དང་སྦྲགས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་ཆོས་ཞུ་བར་བཅར་བ་ཡིན། སྐབས་དེའི་གནམ་གཤིས་ནི་དགུན་དུས་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་གྱི་རྒྱུན་ལྡན་གནམ་གཤིས་ཏེ་ཉིན་གང་འཐིབ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། མགྲོན་ཁང་དུ་འབྱོར་རྗེས། གཟུགས་པོ་འཁྲུད་པ་སོགས་གཙང་སྦྲ་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་སློབ་གྲོགས་ཤིག་ཡོད་པ་སྒུག་ཞོར་སྡོད་གནས་མགྲོན་ཁང་གི་བར་ཁྱམས་ནས་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ཆུང་དེ་ནས་ཡར་མར་སྡོད་གནས་འཚོལ་ཕྱིར་བྲེལ་ནས་ཡོད་པའི་མི་ཚོགས་ལ་མིག་ཅེར་ནས་བསྡད།
དོལ་སྨྱོན།
སྟེང་དུ་བཀུར་བའི་ལྷ་ཞིག་ང་ལ་མེད།།
འོག་ཏུ་གནོན་པའི་འདྲེ་ཞིག་ང་ལ་མེད།།
བར་དུ་མཆོད་པའི་བཙན་ཞིག་ང་ལ་མེད།།
འཇིག་རྟེན་སྟེང་གི་སྤྲང་ཤོས་ང་རང་ཡིན།།
སྡོམ་པ་དམ་ཚིག་ཟེར་བའི་ལྕགས་ཐག་མེད།།
ལས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཟེར་བའི་དོགས་ཟོན་མེད།།
ལྷ་ཞོལ་འཇིགས་མེད།
གྲོགས་པོ་ཉེ་བོ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་སྙན་ངག་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་ཉེས། མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ། དུས་རབས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟ་བུའི་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་དག་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། རྩོད་པའི་མཐའ་ལ་གཏུགས་ཏེ་ངལ་དུབ་ཀྱང་འབྱུང་གི་ཡོད། ཡིན་ཡང་། གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ལྷག་ཡོད་པ་ནི་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་རྩོད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་རིགས་དགར་གྱི་འདུ་ཤེས་རྙེད་ཀྱི་མེད་ལ་”སྲོལ་དགག་”གི་འབྱུང་རྩ་ལ་ངེས་ཤེས་འཐུས་ཚང་ཀྱང་སྐྱེས་ཐུབ་མེད། ལོ་ངོ་མང་དག་ཅིག་གི་རིང་ལ་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གིས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་སམ། གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་འདུ་ཤེས།
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
ལྗགས་ནག་པ་འདི་དགེ་རྒན་ཞིག་རེད་འདུག ཁོང་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་དང་ཤ་ཞེན་ཡོད་པ་ནི་ཁོང་གི་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་རྒྱུ་རེད། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཐབས་ལམ་གྱི་ཆ་ནས་ངེས་པར་ང་ཚོས་ཕྱིར་རྟོག་དགོས་པ་དག་ཡོད་དེ། གོང་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་སློབ་ཚན་དག་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན་ཆོས་ལུགས་པའི་ཞན་ཆ་ཙམ་གླེང་པ་ཡིན་སྲིད་མོད། འབྲོག་ཁུལ་ནས་ཡོང་མཁན་གྱི་ལས་དང་པོ་པ་ཞིག་ལ་འདི་དག་འཁྲིད་པ་ནི་ཡང་ན་ཁོང་ཚོའི་ཀླད་པ་གཟེར་སྤྱད་ཅིག་དང་། ཡང་ན་ཁོང་ཚོའི་ཀླད་པ་འགྱུར་སྤྱད་ཅིག་ཡིན་པ་རེད།
ཁང་སྨིན་གྲོལ་རྒྱ་མཚོ།
རྣམ་དཀར་ཕྲེང་བའི་རྐང་ལམ་བརྒྱུད་ནས།།
ངུ་སྐད་ཐོག་མ་བྲག་ཆར་འདེབས་དུས།།
ལྟེ་ཁྲག་དམར་པོ་འཕྱུར་ཐེངས་ཤིག་གིས།།
ཨ་མའི་གདོང་ན་འཛུམ་རིས་བརྐོས་སོང༌།།
ལོ་བརྒྱད་བྱིས་པའི་ན་ཚོད་སྟེང་ནས།།
ཀ་ཁའི་དབྱངས་རྟ་སྐྱོར་བར་ཆས་རུང༌།།
རྣམ་གཡེང་མཛའ་མོའི་བསླུ་བྲིད་འཇམ་པོས།།
མུན་པའི་དོང་དུ་ཤར་མར་འཕངས་བྱུང༌།།