བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ།  (ཨ་རི།) ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། གསུམ་པ། མུ་མཐུད་ནས་འབྲི་ཡི་ཡིན། དང་པོ་དང་། གཉིས་པ། ཁ་བརྡ་དྲྭ་ཚིགས་སུ་སྤེལ་པར་ཀློག་མཁན་གང་མང་བྱུང་འདུག ཕལ་ཆེར་ཚོད་རྩིས་བྱས་ན། འབྲེལ་ཡོད་ཤེས་རིག་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་མི་ཚོས་ཀྱང་ཐུགས་སྣང་བྱུང་ཡོད་ངེས་ལ། མཁས་པ་བཞད་དགད་ཀྱི་གནས་སུ་ཡང་གྱུར་ཡོད་ངེས། ཡིན་ནའང་། ཕྲན་གྱིས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་བཀུར་འོས་མཁས་པ་གཅིག་གིས། རང་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཐོག་ནས་གཞན་ཕན་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་ལས་ཀར་གཞན་གྱིས་འཕྱ་སྨོད་དང་། སྨད་ར།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། གསུམ་པ།” »

བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ།  (ཨ་རི།) ཕྲན་གྱིས་དཔལ་ལྡན་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་ཕུལ་པའི་འཕྲིན་འདི་མུ་མཐུད་འབྲི་ཡི་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་པའི་བཤད་སྲོལ་ལ། ཤོད་མཁན་གྱིས་བཤད་མི་ཤེས་ནའང་། གསན་མཁན་གྱིས་གསན་ཤེས་པ་གནང་རོགས། ལབ་ཀྱི་ཡོད། སྐད་ཆ་འདི་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་པའི་སྐད་ཆ་གཅིག་རེད། ཡིན་ནའང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན་སྐད་ཆ་དེ་ལ་ཆོ་ཟེར་མེད་པ་རེད། བཤད་མ་ཤེས་ན། ཉན་ཤེས་པ་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་སམ། ཧཧ། སྐུ་རྩེད་ཞུས། ཕྲན་རང་ཉིད་རྒྱ་གར་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན། གཉིས་པ།” »

མགར་རྡོར། 1  སངས་རྒྱས་སྒྲོལ་མས། མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ལ། སངས་རྒྱས་གོའུ་ཏ་མ།  ས་འདི་ནས་འཁྲུངས་པ་རེད་ཟེར། ལོས་ཡིན། སྐྱབས་སུ་མཆི། གོའུ་ཏ་མའི་ཨ་ཕའི་ཨ་ཕ་བུ་རམ་གྱི་ཤིང་སྡོང་ཞིག་ལས་སྐྱེས་པ་རེད་ཟེར། ལོས་ཡིན། སྐྱབས་སུ་མཆི། གོའུ་ཏ་མའི་ཨ་མྱེ་ཞིག་གི་མིང་ལ་ཡང་གོའུ་ཏ་མ་ལབ་གི་རེད་ཟེར། ལོས་ཡིན། སྐྱབས་སུ་མཆི། འདུལ་བ་ལུང་ལྟར་ན།…

དེ་ལས་མང་བ་། “སངས་རྒྱས་སྒྲོལ་མ་མཉམ་དུ་ཁ་རྩོད།  ལིམ་བིའི་ཚལ་ནས་སངས་རྒྱས་གླེང་བ།” »

– རྔ་བ་ཀུན་བཟང་། “ཁྱོད་ཨེ་ལི་སི་ཡིན་ནམ།” ངས་ཁྱོད་སྒུག་ནས་ལོ་མང་ཡིན། ད་དུང་དྲིས་ལན་མེད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་ང་ལ་ལྟ་རུ་ཡོང་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་ལ་ཨེ་ལི་སི་ཞེས་ཁ་ནས་ཤོར་འགྲོ་དོན། ཁྱོད་སྔར་བཞིན་འཇིན་རྟེན་ན་གཉིད་མི་ཡོང་དོན་འདྲི་འདོད། ངས་ཁྱོད་ཐེངས་དང་པོར་རི་མགོ་གན་གྱི་འཚིག་ཇ་ཁང་ནས་མི་རེ་འགའ་མཉམ་དུ་ཁ་བརྡ་བྱས་པ་མཐོང། ཁྱོད་ཡུལ་དེའི་མི་ཞིག་མིན་པར་ཁྱོད་མདུན་ལ་བཞག་པའི་དེབ་དང་ཆ་ལུགས་རིག་དུས་ཤེལ་ཐལ། ད་དུང་མི་དེ་དག་གི་སྐད་ཆ་ལ་ཁྱོད་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་མེད་པར། ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་མིག་གིས་ཡར་མར་བལྟ་བྱེད་པ་དང་། རོགས་པ་ཚོས་སྐད་ཆ་དྲིས་པར་ལན་ཡང་མི་རྒྱག ཁྱོད་སྣང་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་མཛའ་མོ་ཐག་རིང་ལ་སྐྱུར་ནས་བུད་ཡོང་མཁན་ཞིག་ལ་རིག་གི དུས་ཐུང་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་རིང་ལ་ང་དགའ་སྐྱོ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་སྟོང་ཕྲག་བྱུང་ཡང་། ང་འདི་ལྟར་ཐམ་མེ་འཐོམ་མེའི་ངང་མི་འདུག་ཁ་མེད་བྱུང་། ད་དུང་ཁྱོད་མདུན་ལ་བཞག་པའི་“གདོད་མའི་རི་ཚོགས”་ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ལ་ཐེངས་གཉིས་པར་ལྟ་བཞིན་ཞོར་ལ་ཁྱོད་ལ་ཅིག་བལྟས་དུས།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ཨེ་ལི་སི།” »

མགར་རྡོར། ༡ ང་ལ་མཚོན་ན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཁོང་གླེང་དགོས་ན་ཅུང་དཀའ་མོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནམ་རྒྱུན་ནས་ཡོད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད།  ཆོས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་”སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ་”ཅན་པོ་རང་རེད་འདུག དགེ་ཆོས་ཁོང་རིག་གནས་སྣ་འདུས་ཀྱི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དོན་ངོ་མར་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོ་ན་ལྟ་བུར་སྣང་གི། འོན་ཀྱང་མི་སྐྱོན། ངའི་རྩོམ་ཡིག་འདིར་ཁོང་གི་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་མི་གླེང་། ང་རང་ཆེས་དགའ་ས། ང་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅུང་ཡོད་ས། དགེ་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མི་གླེང་། དེ་ཡང་ང་རང་གི་ལྟ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ས་ནས་མ་གཏོགས་མི་བཤད། གཞན་དག་བཤད་ཀྱང་མི་ཤེས། ཨེ་ཤེས་ཀྱང་མི་ལྟ།…

དེ་ལས་མང་བ་། “ནཱ་ལེན་དྲའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་མཚམས་ལས་འདས་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།” »

  གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་༧ སྤྱི་ནོར་༧ གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་གཟི་བརྗིད་དང་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འོག་བོད་སྐད་སྡེ་ཚན་ ༼ VOA ༽ དང་ ༼ RFA ༽  རླུང་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་ནས་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གིས་མགྲིན་ཚབ་པ་གནང་ནས་༧ གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་སྐོར་དང་།  བོད་མི་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་མིའི་བཙན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་གཞི་རིམ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་འགྲོ་སྡོད་རང་དབང་སོགས་མེད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་བདེན་དཔང་དུ་དུས་ཐོག་ཐད་གཏོང་ཐུབ་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་ང་ཚོར་རོགས་རམ་དང་མཐུན་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་སོགས་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་ཡང་གཙོ་བོ་༧ གོང་ས་མཆོག་གིས་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་ནས་བྱུང་བ་དང་ཡང་དགོས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་ཚོའི་ཉིན་མཚན་མེད་པར་ལྷག་བསམ་ཆེན་པོའི་འགན་འཁུར་བླངས་པ་ནས་བྱུང་བ་དང།  གནས་ཚུལ་སྤེལ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་དེ་ང་ཚོའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་།  ཉེ་ལམ་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གསར་པས་རོགས་དངུལ་བཀག་པ་ནས་གནས་སྐབས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་ལས་རིམ་འགྲོ་མ་ཐུབ་པ་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ལ་དོ་ཕོག་བྱུང་བར་བློ་ཕམ་དང་སེམས་ཚབ་བྱུང་བ་མ་ཟད་བོད་དང་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོར་བློ་ཚབ་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་དང་རྒྱ་ནག་གི་མངོན་འདོད་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་རང་རིགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ནས་སྐད་གསང་མཐོན་པའི་གཏམ་བཟང་རེད་ཟེར་བ་དང་དགའ་བསུ་ཞུ་མཁན་ཡང་ཡོད་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་ལག་པའི་ཕྱི་དང་ནང་མི་ཤེས་མཁན།  བཀའ་དྲིན་ལ་ལོག་མཇལ་བྱེད་མཁན།  སྨད་བུད་གོང་ཆད་ཐ་ཤལ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག་པ་དང་།  དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་དང་ལྷག་དོན་དུ་བོད་མི་མང་གི་སྐུ་ཚབ་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ནས་གྲོས་ཆོད་ཀྱིས་ལམ་ནས་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ལ་ད་ལྟ་བར་རོགས་དངུལ་མཐུན་རྒྱུར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དགོས་པ་དང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་ལས་རིམ་ཁག་མུ་མཐུད་ནས་སྔར་ལམ་བཞིན་སླར་གསོ་ཡོང་བའི་ཞུ་སྙན་ཡིག་ངག་གཉིས་ནས་འབུལ་དགོས་པ་དེ་བོད་མི་མང་གིས་སྐུ་ཚབ་ཡིན་པའི་ལས་འགན་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་།  ཨ་རིའི་བོད་སྐད་སྡེ་ཚན་གྱི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་དེ་བོད་མི་མང་གིས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གིས་མགྲིན་ཚབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་བོད་མི་ཚང་མས་ངེས་པར་དུ་གསལ་པོ་མཁྱེན་དགོས་པ་ནི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་འདི་གཉིས་བརྒྱུད་ནས་༧ གོང་ས་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་གྱིས་མཛད་འཕྲིན་ཁག་དང་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་ཐད་ཀར་དུས་ཐོག་གཏོང་ཐུབ་མཁན་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དེ་གཉིས་ཡིན་པའི་ངོ་སྤྲོད་ཡང་ཞུ་འདོད་བྱུང་།

  ______ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་གསུམ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་རང་དབང་ཉིན་མོ་སྲུང་རྩི་ཆེད་དུ་བྲིས། ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་གྲགས།   སྔོན་གླེང་། ༄༅།།དུས་རབས་༢༡ ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་ནུས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན། དེས་མི་མང་གི་བསམ་བློ་དང་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་མ་ཟད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཐུབ། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་(VOA) དང་ཨེ་ཤི་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་(RFA) གྱི་བོད་སྐད་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཀྱིས་བོད་མི་མང་པོའི་བསམ་བློ་དང་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དེ་རིང་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་རང་དབང་གི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པ་དང་བསྟུན་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ངས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དེ་དག་གི་གལ་གནད་དང་། རླུང་འཕྲིན་ཁང་་དག་གིས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་པ། རླུང་འཕྲིན་ཁང་གཉིས་སྒོ་བརྒྱབ་པར་དགའ་བསུ་ཞུ་མཁན་ཚོའི་བསམ་ཚུལ།…

དེ་ལས་མང་བ་། “མང་གཙོའི་ཀ་བ་བཞི་པ་ཉམས་ཉེས་སུ་གཏོང་བའི་ནོར་འཁྲུལ།” »

 གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།     ཨ་རིས་མཚོན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་འབྱོར་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་རོགས་དངུལ་མང་ཆེ་བ་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་རྩའི་ཆེད་གནང་གི་ཡོད་པ་དང་།   ཁག་གཅིག་ཆབ་སྲིད་དང་དམག་དོན་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱོགས་གཏོགས་འགན་འཁུར་འོག་ཏུ་རོགས་དངུལ་གནང་བཞིན་པ་དང་།   ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་རོགས་དངུལ་གནང་བ་དེ་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་རྩ་ལ་དམིགས་ནས་གནང་བཞིན་པ་དང་།   རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟུང་གིས་༧ གོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་འོག་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཞིག་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་ནས་དུས་ད་ལྟ་བར་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ང་ཚོ་ཕྱིའི་རོགས་དངུལ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་པ་དེ་བོད་མི་ཚང་མས་ཤེས་པ་གནང་ནས་ད་ཆ་ང་ཚོ་སོ་སོའི་རྐང་པའི་ཐོག་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལངས་ཐུབ་པའི་འགན་འཁུར་འོག་ནས་གཞན་བརྟེན་འཚོ་སྐྱེལ་གྱི་བསམ་བློ་དོར་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་པ་ནི་ཉེ་ལམ་ཨ་རིས་གཞུང་གསར་པས་ཕྱི་ཁག་ལ་གནང་བཞིན་པའི་རོགས་དངུལ།  ༼  USAID ༽   ༼  DRL ༽  ༼  PRM ༽  བཅས་དེ་དག་གནས་སྐབས་ཉིན་གྲངས་དགུ་བཅུ་རིང་བཀག་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་ཕེབས་པ་ནས་ང་ཚོའི་ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་རེ་བ་བཅོལ་རྒྱུ་དེ་མི་རིགས་ཞིག་འཚོ་གནས་ཐུབ་པའི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་ཞིག་ཡིན་པ་དུས་ནམ་ཡང་ཁས་ལེན་མི་ཐུབ་པ་ནས་ང་ཚོ་འགྱེལ་ས་ནས་ལངས་ཐུབ་པ་དང་ལངས་ས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཚོལ་དགོས་པ་དེ་ཕྱི་སྐྱོན་མེད་ན་ཡང་སྔ་སྐྱོན་གང་ནས་ཡོད།  ཨ་རིས་མཚོན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་འབྱོར་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ང་ཚོའི་མུ་མཐུད་ནས་ལག་པ་སྐྱང་ནས་མ་བཞུགས་པར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས།  ༼  བཙན་བྱོལ་བོད་མིར་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་སྤྲོད་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས།   ༢༠༡༤   THE  TIBETAN  REHABILITATION  POLICY -2014 ༽  ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་འདི་བརྒྱུད་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོའི་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ་གཞན་ལ་བརྟེན་མ་དགོས་པ་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་།  རང་མི་རང་ལས།  རང་དོན་རང་གཅེས།  རང་འགན་རང་འཁུར་བྱས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་འདི་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་མ་ཐུབ་བར་མུ་མཐུད་ནས་སྲ་བརྟན་དང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་དགོས་པའི་འགན་དེ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚང་མར་ཡོད་པ་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བཅུ་སུམ་ནས་ངོ་སྤྲད་ཡོད་པ་མཁྱེན་པ་གནང་ནས་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་འོག་ནས་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མས་ཡོང་འབབས་ལས་གཞི་བཟོ་ལས་འདྲ་མིན་བཙུགས་ནས་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཁྲིམས་མཐུན་འོག་གཉེར་དགོས་པ་མི་ནི་རིགས་ཞིག་གཞན་བརྟེན་འཚོ་བ་ལས་གྲོལ་ཐུབ་པའི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱིས་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་དེ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་དང་བཅས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་དང་།  ཁྲིམས་བཟོ་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས།  ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་།  ཁྱབ་ཆེ་བའི་རྒྱ་ཆེ་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་གུས་པའི་བསམ་ཚུལ་ལ་ཐུགས་ཞིབ་གནང་བའི་ཡིད་ཆེས་དང་བཅས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུའི་རྗེས་ནས་ང་ཚོ་ཨ་རིས་མཚོན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རོགས་དངུལ་གྱིས་འོག་ནས་གྲོལ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་དང་བརྟན་ཤོས་དེ་མུ་མཐུད་ནས་རོགས་དངུལ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་མ་བཞུགས་པར་རང་ཁ་རང་གསོ།  རང་མི་རང་ལས།  རང་དོན་རང་གཅེས།  རང་འགན་རང་གིས་འཁུར་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་འཚོ་བའི་མི་རིགས་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་འགྱེལ་ས་ནས་ལང་ཐུབ་པ་དང་ལང་ས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་མི་འདུག་གམ། 

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས། བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ།  སྐྱེས་ཕོ་རབ་གྲགས་ན་ས་མཐའ་ནས་གྲགས།  འབྲུག་སྤོ་རོང་གྲགས་ན་གནམ་མཐའ་ནས་གྲགས།  ཟེར་བ་ལྟར་སྐུ་ངོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་དམ་པ་ཁོང་ནི་ང་ཚོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཙམ་མིན་པ་འཛམ་གླིང་ནང་མཚན་སྙན་ཡོད་པའི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་གི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་རྒོད་དཔའ་བོ་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབས་པ་དང་གསར་བརྗེའི་ལམ་སྟོན་པ་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།  ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ།  ༼ ཀ་སྦུག་ཐུག་བཟོ། THE NOODLE   MAKER  OF  KALIMPONG ༽ ཟེར་བའི་དེབ་དེ་ཐེངས་ཁ་ཤས་ཀློག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་བཏང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་། ༼ ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ནས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གནང་བའི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབས། ༽  ཟེར་བའི་དེབ་ཕྲེང་ཁག་བཅས་བཀླགས་པའི་བརྒྱུད་ནས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རླུང་ཚུབ་ནང་ཀྱག་ཀྱོག་མང་བའི་བརྒྱུད་ལམ་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་བོད་མི་རིགས་ལ་གདུང་ཞེན་གྱིས་མེས་སྤོ་དམ་པའི་ཁྲག་རྩ་དེ་དུས་ནམ་ཡང་མ་ཆད་པར་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ལ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་གཞག་ཨ་རིའི་གསང་ལས་དང་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ནས་ཨ་རིའིི་འདུམ་རར་མདོ་སྟོད་སྨད་དང་དབུས་གཙང་བཅས་ནས་ཕོ་གཞོན་སྟག་ཕྲུག་ངར་མ་འདྲ་བ་རྣམས་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་འཇབ་དམག་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གཙོས་པའི་མདོ་སྟོད་སྨད་དབུས་གཙང་དང་མངའ་རིས་སོགས་ལ་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་གློག་འཕྲིན་ཚོགས་ཆུང་ཨང་རིམ་བཟོས་ནས་མཁའ་ཐོག་ནས་མཚན་ལ་བོད་སར་བབས་པ་དང་།  སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༧ ལོར་ལི་ཐང་ཨ་མཐར་ནོར་བུ་དང་ལི་ཐང་བློ་ཚེ་གཉིས་ནོར་གླིང་རི་རྩེར་མཁའ་ཐོག་ནས་མཚན་ལ་བབས་ནས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་པོ་སྐུ་ངོ་ཕ་ལྷ་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་པ་དང་།  རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དམ་པ་ནེ་རུའི་གཙོས་པའི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་དམག་སྡེ་ཨང་ ༢༢  བོད་མིའི་ཆེད་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང་།   གློ་སྒྲིག་བསྟན་སྲུངས་དངས་དམག་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་འཇབ་དམག་ལ་ཟས་གོས་དང་གོ་མཚོན་སོགས་མཁའ་ཐོག་ནས་སར་དབྱུགས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་བ་དང་།  རྒྱ་དཔོན་ཏིང་ལ་ངོ་ཐུག་གནང་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་བར་གཉེན་སྤུན་ཐུག་འཕྲད་དང་ཕྲུ་གུ་སློབ་འཇུག་༧ གོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུ་རྒྱུ་དང་གནས་སྐོར་སོགས་ལ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་ཡོང་གི་ལམ་ཁ་བཟོས་པ་དང་།  བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་བཙན་བྱོལ་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱིས་མཐོ་རིམ་མི་སྣའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་རིམ་པ་བོད་ཀྱིས་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ཕེབས་ཐུབ་པ་དང་།  བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོགས་སེལ་ཐབས་སུ་བོད་རྒྱ་ཞི་འགྲིག་ཆེད་འབྲེལ་མཐུད་ཚོགས་ཆུང་རིམ་ཕེབས་ཐུབ་པའི་ལམ་ཁ་བཟོས་པ་སོགས་སྐུ་ངོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་མཆོག་གིས་མཛད་རྗེས་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལྟབུ་ནས་ཆུ་ཐིག་ཙམ་ཞིག་འདིར་གལ་ཆེ་དོན་ཆེན་དུ་མཐོང་ནས་ཟུར་འདོན་ཞུས་ཡོད།  བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་གྱི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་གི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་རྒོད་དཔའ་བོ་ཁོང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ང་ཚོ་དང་ཁ་བྲལ་བར་མྱ་ངན་གུས་བཏུད་དང་ཁོང་གི་བུ་ཕྲུག་ནང་མི་གཉེན་ཉེ་དང་བཅས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཞུ་གི་ཡོད་ལ་ཁོང་གིས་རླབས་ཆེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱིས་མཛད་རྗེས་ལ་རང་རེ་བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་པ་ན་གཞོན་ཚོའི་སློབ་སྦྱོངས་བྱས་ནས་རང་ཡུལ་རང་བདག་ཐུབ་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཚོལ་ཐུབ་པའི་འགན་འཁུར་ལེན་དགོས་པ་དེ་སྔོན་འགྱེལ་རྗེས་ལངས་བྱས་ནས་བོད་མི་རིགས་གསོན་གནས་ཐུབ་པའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་འཇོག་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབས་མི་འདུག་གམ། 

གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།   བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱིས་རྩིས་ལོ་  ༢༤/༢༥ ལོའི་སྔོན་རྩིས་བསྐྱར་བཅོས་བཀའ་ཁྲོལ་ཞུ་རྒྱུ་དང་།  རྩིས་ལོ་ ༢༥/༢༦ ལོའི་སྔོན་རྩིས་གསར་པ་བཀའ་ཁྲོལ་གཏན་འབེབས་ཞུ་རྒྱུའི་ཆེད་དགུན་ཚོགས་དེ་ཉིན་གྲངས་བཅུ་གསུམ་རིང་བསྐོང་ཚོགས་གནང་ནས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་གྲོས་འཆར་གྲོས་ཆོད་དང་།  མྱ་ངན་གུས་བཏུད་ཀྱི་གྲོས་འཆར་གྲོས་ཆོད་སོགས་ནམ་རྒྱུན་ལྟར་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་ལྟ་བུའི་བརྒྱུད་ནས་སྤྱི་མོས་དང་མང་མོས་ཐོག་ནས་གྲོས་ཆོད་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དང་།  བསྐྱར་བཅོས་སྔོན་རྩིས་དང་།  ལོ་གསར་པའི་སྔོན་རྩིས་བཅས་སྤྱི་མོས་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་ན་ཡང་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཨ་རིའི་རོགས་དངུལ་བཀག་པ་ནས་མ་འོངས་ང་ཚོ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་གྲོས་ཆོད་ཕར་བཞག་བགྲོ་གླེང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རོགས་དངུལ་རགས་ཐབས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལྷག་ང་ཚོའི་ཨ་རིས་མཚོན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཀོར་ཟས་ནས་མི་ཡུལ་དུ་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ནས་ད་དུང་དཀོར་ལ་བརྔམས་ནས་རོགས་དངུལ་བཀག་པ་དེ་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་ལ་ལེན་པ་ཡོད་འདོག་འདོག་གིས་བསམ་ཚུལ་གྲོས་ཚོགས་ནང་གླེང་མཁན་ཡོད་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་འདི་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བརྒྱུད་ཕྱིའི་རོགས་དངུལ་འོག་འཚོ་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་ངན་པ་ཙམ་ལས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་།  རང་མི་རང་ལས།  རང་དོན་རང་གཅེས། རང་འགན་རང་གི་འཁུར་རྒྱུའི་བསམ་བློ་སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་བློའི་ཟུར་ཙམ་ལ་ཡང་མེད་པ་ནི་བློ་ཕམ་གྱིས་གནས་སུ་ལྷག་པ་དང་། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་མི་མང་གི་འཐུས་མི་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ནས་འགན་འཁུར་ནས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་འདི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ལམ་ཁ་སྟོན་དགོས་པ་ནི་མི་མང་གིས་འཐུས་མིའི་ལས་འགན་ངོ་མ་དེ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཡང་ཞུ་གི་ཡོད།    གཉིས་པ། ༽  འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་འཕེལ་རིམ་དང་གནས་ཡུལ་ལུང་པའི་ཆབ་སྲིད་འགྱུར་འགྲོས་སོགས་ལ་འགན་འཁུར་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་དྲུག་པའི་འོག་བཅའ་ཁྲིམས་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱིས་ཁྲིམས་འཆར་ལ་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ནང་བགྲོ་གླེང་བརྒྱུད་ནས་བཀའ་སྤྱི་མཐུན་མོང་གི་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་རྒྱུར་མང་མོས་ཀྱིས་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་ནི་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་འཕོ་འགྱུར་དང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་གནས་བབས་མ་རྟོགས་པ་འམ་ཡང་ན་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་ལ་ཀྱག་ཀྱག་ཡིན་ན་ལས་དེ་མིན་མི་མང་གི་འཐུས་མིའི་སྤུས་ཚད་དམ་གནས་ཚད་བསྟན་པ་མ་རེད་དམ།  འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕྱི་མིག་ལྟ་མཁན་ཡོད་ན་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་དྲུག་དང་བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅོ་ལྔ་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་ལས་དུས་སྐབས་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་གྲོས་ཆོད་ཡིག་ཨང་ ༣༩  དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ཚོགས་གཙོ་ཚོགས་གཞོན་སྔ་རྗེས་བྱས་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་པ་དང་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་ཚོ་ཡང་མུ་མཐུད་ནས་དགོངས་པ་ཞུས་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྒྱུན་ལས་མེད་པར་ཟླ་གྲངས་མང་པོ་ཚོགས་དྲུང་གིས་འགན་འཁུར་འོག་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་སྒོ་རྒྱབ་མ་དགོས་ཙམ་བྱུང་བ་ང་ཚོ་ཚང་མས་བརྗེད་ཚར་པ་ཡིན་ནམ།  ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་པ་དང་སྡོད་སྟངས་དེ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་འདི་ཡང་གསལ་པོ་བྱས་ནས་བཤད་ན་༧ གོང་ས་མཆོག་གིས་མཚན་སྙན་འོག་ཏུ་ང་ཚོ་མི་ཡུལ་དུ་སྐྱིད་པོ་བཏང་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་བོད་མི་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་།  ༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགུང་ལོ་དང་། གནས་ཡུལ་ལུང་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱིས་འཕོ་འགྱུར་སོགས་ལ་ང་ཚོའི་འགན་འཁུར་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་དྲུག་པའི་འོག་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བསྐྱར་བཅོས་འགྲོ་དགོས་པ་ནི་ཕྱི་སྐྱོན་མེད་ན་ཡང་སྔ་སྐྱོན་གང་ནས་ཡོད།   གསུམ་པ། ༽  མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ལམ་ལུགས་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ཁང་གི་ལས་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲིམས་ཁང་རང་ནས་ཐག་གཅོད་རྒྱུའི་དབང་ཚད་ཆ་ཚང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་གཏན་འབེབས་གནང་ནས་ཁྲིམས་ཁང་ལ་འགན་དབང་བཀུར་ཡོད་པ་བཞིན་ང་ཚོའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་དྲུག་ཅུ་རེ་བདུན་པའི་ནང་འདི་ལྟར་གསལ་ཡོད་པ།…

དེ་ལས་མང་བ་། “སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་བདུན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་དགུ་པའི་ལས་རིམ་ཁག་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།  ” »

Voice for The Voiceless : རང་དབང་བྲལ་བའི་མགྲིན་ཚབ་པ།  Over seven decades of struggle with China for my land…

དེ་ལས་མང་བ་། “རང་དབང་བྲལ་བའི་མགྲིན་ཚབ་པ། ” »

ཚེ་བརྟན་འགྱུར་མེད། གོང་གི་འགོ་བརྗོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་དོན་གཤམ་འདིར་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པ་བཞིན་ཟླ་གཅིག་ཙམ་སྔོན་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་བརྒྱུད་གནས་སྤེལ་ཞུ་ཐབས་བྱས་ཡིན་ཀྱང་ཐོན་མ་སོང་། ང་རང་ལ་ནི་གལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་འདི་མུར་འཇོག་ཐབས་མེད་པའི་གནད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ལ་ངའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་ཐུགས་ལ་བབ་མེད་འདྲ། སྡུག་ཆེ་ན་ངས་བོད་མི་ནང་འཁུལ་དཀྲུག་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱི་ཡོད་པའང་སྙམ་སྲིད། གནད་དོན་གང་ཆེད་བརྩོད་བྱེད་སྐོར་གཤམ་དུ་གཟིགས་ན་མཁྱེན་རྒྱུ་དང་། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་དམིགས་གསལ་སྲུང་བྱ་ཞུ་གནང་གི་སྐོར་གསར་ལམ་ཁག་ནང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུས་བབ་ནང་དུའང་འདུག རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་དམངས་ལ་བོད་མི་ང་ཚོས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ཟླ་ ༨།༩ ནང་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཨོས་ཊོ་ལི་ཡ་ནས་ཡིན་པའི་གོང་གི་བོད་མིང་ཅན་ནས་རང་རེའི་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་དཔུང་གཉེན་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཚད་མེད་ཅིག་བཤད་ཡོད། དེའི་སྐོར་ལ་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་བློ་ཚབ་ཀྱིས་ལབ་གླེང་དང་། དེ་བཞིིན་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་གཞུང་ལ་སྙན་སེང་ཡང་ཞུས་ཡོད། རང་གཞུང་ནས་ཀྱང་གནད་དོན་སྐོར་ལྷོད་གཡེང་དུ་མ་ཕྱིན་པར་དམ་དོན་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་ཚུལ་གཞུང་གི་བཀའ་བློན་དང་དྲུང་ཆེ་རྣམ་པས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད།…

དེ་ལས་མང་བ་། “གངས་སེང་ངམ་སེང་གེ་སྐོར་འཇམ་སིང་ངེ་།” »