བདུད་ལྷ་རྒྱལ།

རྩོམ་རིག་གསར་པའི་ལས་ཀ་འདི་བོད་མི་སུ་ལ་མཚོན་ནའང་འཇུག་བདེ་བོ་ཞིག་མ་རེད། བོད་རང་གི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་དང༌། གསར་བྱུང་གི་རྩོམ་རིག་གཞུང་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་ས་ལས་གཞི་མི་མཐུན་ས་མང་བས། ཐོག་མར་གསར་རྩོམ་དང་མྱོང་དཔྱོད་ཀྱི་སྟེང་ན་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གེགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། དེའི་སྟེང་རྩོམ་རིག་གསར་བ་འདི་བོད་དུའང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། འདིའི་ཆ་ཚང་བའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་དང་རིགས་པ་ཞིབ་མོ་དེ་ཅིས་ཀྱང་བོད་ཡུལ་དུ་ཟབ་རྒྱས་སུ་ཆགས་མ་ཐུབ་པས། རིག་པ་གསར་པ་འདིར་འཇུག་པར་ཚིག་རིས་ཙམ་གྱི་ངོས་ནས་དང།

དེ་ལས་མང་བ་། “རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཞིག་གི་ལམ།” »

ཐེ་བོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

<<བོད།-དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་རྒྱ་ནག་གི་རྩིབ་རུས་གཉེན་པོ>>  །ནི་ངས་ཐེངས་དང་པོ་ བཀླགས་པའི་ཝང་ལི་ཞུང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཡིན་ལ།རྩོམ་ཡིག་དེའི་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ བཀླགས་ཚར་དུས་ངས་ངོ་གདོང་གཏན་ནས་མཐོང་མ་མྱོང་ཡང་རྒྱ་མི་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་དུ་ འཕགས་པའི་ཝང་ལི་ཞོང་གི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་གནད་དོན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་བརྗོད་ ཚིག་རེ་ཟུང་ཐད་ནས་ཅུང་ཟད་ཐལ་ཆ་ཆེ་ཞིང་།ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྟངས་ཐད་ཕྱོགས་རེ་བའི་ ཆ་འགའ་རེ་ཡང་མཐོང་བ ྱུང་།དེ་ལྟ་ནའང་།གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཁོང་གིས་དྲང་ཚུགས་བཟུང་ཞིང་།དངོས་ཡོད་དང་ བདེན་པ།་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དང་དྲང་བདེན་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་ ངས་ཁོང་ལ་སེམས་ཁོང་ནས་གདེང་འཇོག་བྱས་ཤིང་།ངས་ཁོང་ལྟ་བུའི་རྒྱ་མིའི་རྩོམ་པ་ པོ་ཞིག་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་རེ་བ་བཟུང་བ་ཡིན།མ་ཟད་ང་ལ་ཁོང་རང་ཅིས་ཀྱང་རང་རེའི་ བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དངོས་སུ་ཡོང་དགོས ་ངེས་ཀྱི་རྒྱ་མིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་བསམ་ཚུལ་སྐྱེས་ཤིང་།རོགས་པ་ཚོར་ ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན།་མ་གཞི་གོང་གི་རྩོམ་ཡིག་དེ་ནི་ཁོང་གིས་རང་དབང་གི་ཉི་ འོད་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནས་བྲིས་པ་ཡིན་སྟབས།ཐལ་ཆ་ཆེ་བའི་བརྗོད་ཚིག་དང་ཞིབ་ འཇུག་བྱེད་སྟངས་ལ་ཕྱོགས་རེ་བའི་ཆ་འདྲེས་པར་བདག་གིས་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཐུབ།

དེ་ལས་མང་བ་། “བདག་གིས་བཀླགས་པའི་ཝང་ལི་ཞོང་།” »

རིག་འབྱུང་དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཡོ་རོབ།

དབྱར་ཁའི་གུང་གསེང་དང་བསྟུན་ནས་ལས་ཀ་ཞིག་བཙལ་བ་དེ་རིང་གཞི་ནས་མཇུག་རྫོགས། ལས་ཀ་རྫོགས་ཚར་དུས། ཡང་བསྐྱར་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་འཁྱེར་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་ཁག་གི་ལས་ཀ་མགོ་བསླངས་སོང་།
ལས་ཀ་གཅིག་ཚར་ན་ལས་ཀ་གཞན་ཞིག་གིས་རྗེས་ནས་དེད་ཡོང་བ་འདི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་རེད། ངེད་རང་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡིག་ཆའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཀྱང་དུས་རྟག་དུ་རྒྱབ་ལ་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན། དོ་དགོང་རྒྱལ་སར་ཐོན་རྒྱུ་བྱས་བ་ཡིན། རྒྱལ་སར་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་མི་ཚང་དེ་ལ་ཡང་ཁ་པར་སྟབས་བདེ་ཞིག་བཏང་།
ཡིག་ཆ་ཁག་བསྡུ་གསོག་བྱས་ཚར་རྗེས་ལག་འཁྱེར་གློག་ྐླད་དེའི་ཁ་ཕྱེས། སེམས་ལ་ཀུན་གླེང་ལེ་ཚན་དྲན། མགྱོགས་པར་ཀུན་གླེང་གི་ཐོག་ལ་སོང་། དེ་རིང་གི་བརྗོད་གཞི་ནི་རླབས་ཆེ་བའི་བོད་བསྐྱོད་པ་དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་གློད་བཀྲོལ་གྱི་ཞུ་འབོད་ཟེར་བ་དེ་རེད་འདུག དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་གྱིས་བཟོས་བའི་འཇིགས་བྲལ་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་དེར་ལོ་སྔོན་མར་བལྟ་རྒྱུ་བྱུང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “རླབས་ཆེ་བའི་བོད་བསྐྱོད་པ་དོན་གྲུབ་དབང་ཆེན་དང་ཁོང་གི་ཆུང་མའི་མིག་ཆུ།” »

ང་ཚོའི་ལུས་ཐོག་ན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ག་འདྲ་ཡོད།
-གཉན། 《བོད》 
༤》
ད་རེས་ས་ཁུལ་སོ་སོ་ནས་རྒྱ་བོད་མི་སེར་བར་ལ་བྱུང་བའི་འགལ་བ་དེ་ནི་ཐད་ཀར་དམར་བོའི་གཞུང་ཕྱོགས་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས”དོན་དག་རྙིང་བ”ཐག་གཅོད་མ་བྱས་པར་ཕྱིར་འགྱིང་བཏང་བའི་མཇུག་འབྲས་དེས་བོད་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་བརླིང་མི་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་བསྐྲུན་ཡོད་པ་མ་ཟད།ཕྱོགས་གཉི་གའི་མི་མང་གི་ཚེ་སྲོག་རིན་པོ་ཆེར་　བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཤིང༌།གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ནམ་ནམ་ཞར་ཞར་ལ་ཁ་འབོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཟེར་བ་དེའང་ད་ལྟ་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་མཚམས་སུ་གཏུགས་ཚར་བ་རང་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “ང་ཚོའི་ལུས་ཐོག་ན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ག་འདྲ་ཡོད།” »

ང་ཚོའི་ལུས་ཐོག་ན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ག་འདྲ་ཡོད།
—-གཉན། 《བོད》
༡
ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ས་ཆ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གིས་ཕན་མི་ཐོགས་པ་གོ་ཨེ་མྱོང་ཐལ།རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོའི་ལུས་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཟེར་བ་དེ་ཤི་བོ་ཞིག་རེད། དོ་ཚིགས་ཡང་ང་ཡི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་དག་གི་གཅེས་པའི་རང་སྲོག་རེ་རེ་བཞིན་ཤོར་སོང་བ་སུ་ལ་གསང༌།སྡུག་གི་མཆི་མ་ཁོག་ཏུ་མིད་པར་གོམས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ཁ་བ་ཅན།ལྕགས་ནག་གི་སྦུ་གུའི་ནང་ན་བཟོད་བསྒོམ་གྱིས་འཚོ་བའི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་མི་སྤུན་ཟླ་རེ་རེ།སྐྲག་དངངས་འཇིགས་གསུམ་གྱིས་ཁེངས་པའི་སྤུན་ཟླ་རེ་རེའི་ཉམ་ཆུང་བའི་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་ཟུང་རེ་རེ་སུ་ལ་ཧད།

དེ་ལས་མང་བ་། “ང་ཚོའི་ལུས་ཐོག་ན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ག་འདྲ་ཡོད།” »

པདྨ་ཚེ་དབང་ཤཱསྟྲི།

ཕྲན་གྱི་ངོ་ཤེས་གནམ་གྲུའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཞིག་བརྒྱུད་གནས་ཚུལ་ཁུངས་ལྡན་ཐོས་གསལ་ལྟར་ན། ཉེ་ཆར་བྷེང་ཀོཀ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནམ་ཐང་གི་ཁྲལ་ཆག་ཚོང་ཁང་ཞིག་ནས་ཐ་མག་བརྐུས་པའི་ནག་ཉེས་ཕོག་སྟེ་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག རྒྱ་གར་བ་དེས་ཐ་མག་ཤོག་སྒམ་གཅིག་དང་། ཅོགལེཊི་སྒམ་གཅིག་ཉོས་ཏེ་རིན་པ་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང་། དངུལ་ལེན་མཁན་གྱི་མི་དེས་ཐ་མག་སྒམ་ཤོག་ཐོལ་པ་ཞིག་འགྲུལ་པ་དེའི་ཉོ་ཆའི་མཉམ་དུ་བླུགས་པས་འགྲུལ་པ་དེའི་བསམ་པར་ཤོག་སྒམ་དེ་རིན་མེད་དུ་སྤྲད་པ་རེད་སྙམས། འོན་ཀྱང་སྟབས་ཉེས་པ་ཞིག་ལ། ཐའི་ལེཎཌའི་ཉེན་རྟོག་པས་ཁོ་པ་ཚོང་ཁང་ནས་རྐུན་མ་བརྐུས་པའི་ནག་ཉེས་འོག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་མཚན་གཉིས་རིང་བཙོན་ཁང་དུ་ཉར་པ་མ་ཟད། ཐའི་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་གསུམ་སྟོང་གློད་གྲོལ་གྱི་ཆེད་དུ་སྤྲོད་དགོས་པའང་བྱུང་འདུག ཐའི་སྒོར་༥༠༠ གྲང་གློག་ཅན་གྱི་ཁང་ཆུང་དུ་ཉར་གླ་དང་། ཐའི་སྒོར་༡༡༠༠༠ བཀག་ཉར་ཁང་ནས་གློད་གྲོལ་བཏང་གླ། དེའི་སྟེང་དུ་ཁོ་པ་ཁྲིམས་ཁང་དུ་འཁྲིད་པས་ཁྲིམས་དཔོན་གྱིས་ཉེས་ཅན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཉེས་ཆད་ཐའི་སྒོར་༢༠༠༠ བསྒྲུབ་དགོས་པ་བྱུང་བའི་ཁར་ལག་ལྕགས་བརྒྱབ་སྟེ་གནམ་གྲུའི་ནང་དུ་བསྐྱལ། ཁོ་པའི་ཐོངས་མཆན་ལག་འཁྱེར་གྱི་སྟེང་དུ་རྐུན་མ་ཞེས་ཐེལ་རྩེ་བརྒྱབ་ཡོད། ཁོ་པའི་ཉེ་འབྲེལ་ཚོས་ཐའི་ལེཎཌ་རུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་བཅར་ཏེ་རོགས་སྐྱོར་ཞུས་ཀྱང་གཞུང་ཚབ་ཁང་ནས་རོགས་པ་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་པ་མེད་ཚུལ་བརྗོད་འདུག
འགྲུལ་པ་དེའི་ལག་ནས་བླངས་པའི་དངུལ་འབོར་དེ་དག་འགྲུལ་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་ཉེན་རྟོག་པས་ནང་ཁུལ་བགོ་འགྲེམས་ཀྱང་བྱས་ཚུལ་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “འགྲུལ་བསྐྱོད་ཤུགས་ཆེ་གནང་མཁན་ཚོ་ཤར་ཕྱོགས་གནམ་ཐང་ཁག་ཏུ་གཟབ་དགོས།” »

ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཆེན་གྱིས་།
————–

ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གོ་ཌི་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་ནས་མདོ་སྨད་སྤྱི་ཟུར་སྐུ་ཞབས་བསྟན་པ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་གཞི་ཁག་ཅིག་འདོན་སྤེལ་གནང་འདུག་པའི་ཐད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཐུང་ཙམ་ཞུ་རྒྱུ། སྐུ་ཉིད་མི་ལྷག་བསམ་ཅན་སྤྱི་དོན་ཐུགས་འགན་འཁུར་བཞེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་།དེ་བཞིན་བཀའ་ཁྲི་འོས་འདེམས་ཞུ་སྒོ་འདིར་མཚོན་ནའང་།ད་ལྟའི་བོད་དང་བོད་མིའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་རྒྱ་མིའི་བྱེད་བབ་གང་ཐད་ནས་གཟབ་གཟབ་གནང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད་།འོས་མིའི་དམིགས་སྒོའི་ཁོངས་སུ་ཨ་རིའི་དོན་གཅོད་ལས་ཐོག་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་དང་།སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་གཉིས་ལ་མཚོན་ན།རྒྱུན་ལྡན་ཁོང་གཉིས་ལ་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཐད་ལ་ལབ་གླེང་མང་ཙམ་ཡོད་པ་མ་ཟད།བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་གྱི་ལས་ཁུར་སྐབས་གཞུང་གི་ས་ཁང་དང་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ཚོང་བསྒྱུར་གྱི་འགན་གཙོ་ཡིན་སྟབས་ལྐོག་ངན་ཁྱོན་ཆེན་བར་ཟས་བྱས་པའི་གླེང་ཚུལ་ཡོད་མུས་ཁར་།ལས་བྱེད་བུ་མོ་རེ་ཟུང་ལ་འོས་སུ་མ་ཆོས་པའི་ངན་སྤྱོད་ལག་བསྟར་བྱས་ལུགས་གླེང་སློང་ཤུགས་ཆེ་་བྱུང་སྟེ་དེའི་སྐོར་བཀའ་ཁྲི་ཟམ་གདོང་རང་ཉིད་ནས་སྐབས་དེའི་འབྲེལ་ཆགས་ལས་དོན་དྲུང་ཆེར་ངེས་བདེན་ཡིན་མིན་འདྲི་བརྩད་སྐབས་།བདེ་དོན་དྲུང་ཆེ་ལྷག་པ་ཚོ་ཁོ་ནས་དེ་དོན་ངེས་བདེན་ཡིན་ལུགས་ཁུངས་སྐྱེལ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་འདུག དེ་བཞིན་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་ལ་མཚོན་ནའང་། དེ་སྔོན་ཁོ་རང་སྤོན་ཊོ་ཅ་རེ་ཀ་ཐག་སྤྲུལ་སྐུའི་བཟོ་གྲྭའི་ལས་གཡོག་བྱེད་སྐབས་།ཀ་ཐག་སྤྲུལ་སྐུའི་བཟའ་ཟླ་པདྨ་དང་གབ་མཐུན་བྱས་པ་ཡོངས་གྲགས་ཁར་།མཚམས་དེ་ཞིག་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་འདི་ཡིན་མེད་པར་ཀ་ཐག་སྤྲུལ་སྐུ་གློ་བུར་འདས་སྐྱོན་བྱུང་པ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་ཀ་ཏག་སྤྲུལ་སྐུའི་བཟོ་གྲྭ་དང་བཟའ་ཟླ་བཅས་ཡོད་ཚད་བདག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་མཉམ་སྡོད་བྱས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་སུ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་ཁོངས་སུ་འདེབས་ཐོན་བྱུང་པ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “བཀའ་ཁྲིའི་འོས་གཞི་ཁག་ཅིག་འདོན་སྤེལ་གནང་འདུག་” »