ཚེ་རིང་སྐྱིད།
རྡ་སའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་ཤིན་ཏུ་རྒོད་པའི་དུས་དེར་སླེབས་འདུག་ལ། བསྟུད་མར་ཟླ་གསུམ་ལ་ཆར་བ་ཉིན་རྒྱུན་བཞིན་འབབ་སྲོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྔ་དགུང་གཉིས་ལ་རི་ལུང་གང་སར་སྨུག་པ་ལང་ལོང་དུ་འཕྱུར་སྲོལ་ཡང་འདུག་པས། རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ངས་ཡུལ་ལྗོངས་འདི་ནི་མཛེས་པ་ཁྲི་སྟོང་གིས་ཕྱུག་པའི་ཆུ་མཚོན་རི་མོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་རློམ་གྱིན་ཡོད། ཡིན་ཡང་དུས་ཚིགས་འདིའི་ཁྲོད་ཀྱི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་འདིའི་གནས་ཚུལ་གོ་བ་དང་བདག་གི་མིག་ཆུ་ཡང་ཆར་ཆུ་བཞིན་བབ་བྱུང་།
བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན།
རྒྱ་གར་ནང་པའི་གནས་ཡིག་ཅེས་པ་མཚམས་སྦྱོར་མདོར་བསྡུས།
དེང་སང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་གྲུ་གང་དུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་རུང། ཚད་ལྡན་གྱི་ལག་འཁྱེར་མེད་པར་འགྲོ་མི་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང། ཁྱེད་རང་གི་ལག་འཁྱེར་དེར་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འགྲུལ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་རུང། རྒྱལ་ཁོངས་དེའི་ནང་གི་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་གང་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རང་གིས་རྒྱལ་ཁོངས་གང་ཞིག་གི་དམིགས་བསལ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གནའ་ཤུལ་སོགས་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམས་ཀྱི་ས་ཚིགས་གང་རུང་ཞིག་གི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཚེ་ངེས་པར་དུ་ལག་འཁྱེར་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས། དེ་ནི་སྐུ་ཞབས་སྐྱེས་སར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱ་གར་ནང་པའི་གནས་ཡིག་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་རང་རྒྱ་གར་ནང་ཕེབས་བྱེད་ཀྱི་ལག་འཁྱེར་དེས་ཁྱེད་ལ་ཡུལ་སྤྲོ་འཁྱམས་ཀྱི་ས་ཚིགས་ཁག་ངོ་སྤྲོད་གཏན་ནས་བྱེད་མི་ཐུབ་སྟབས། ལག་འཁྱེར་གསར་པ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་རྒྱུ་སྨྲོས་མེད་རེད། ལག་འཁྱེར་དེ་མེད་ཚེ་ཁྱེད་རང་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ས་ཚིགས་རེ་རེའི་མདུན་གྱི་གླེན་པ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་རེད།
གནས་སྐོར་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་བྱས་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག་ལ། མ་ཟད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་དུ་ཉུལ་ཞིབ་བྱས་པར་ཡང་འདོད་ཆོག དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་དང། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་མི་ཚོར་མཚོན་ན་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་ཚོའི་གནས་མཆོག་རྣམས་སུ་མཇལ་སྐོར་དང། ལྟ་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་མི་ཚེའི་ནང་གི་ལས་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད། ལས་དོན་དེའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡག་ཤོས་གཅིག་ནི། ལག་འཁྱེར་གསར་པ་འདི་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱ་གར་ནང་པའི་གནས་ཡིག་ཡིན་ཞིང། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམས་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་སྒྲོན་མེ་དང། བློས་ཐུབ་ཀྱི་སྣེ་ཤན་པ་ཡག་ཤོས་དེ་ཡིན། དེ་སྔ་བོད་ཡིག་ནང་ཆག་ལོའི་ལམ་ཡིག་དང། དགེ་ཆོས་གནས་ཡིག་སོགས་གནས་ཡིག་མང་དུ་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་
ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ཡང། ད་ཆ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་གི་དགོས་མཁོ་ཤུགས་ཆེའི་དུས་མཚམས་འདིར་སྐུ་ཞབས་སྐྱེས་སར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་རྒྱ་གར་ནང་པའི་གནས་ཡིག་ནི། དུས་མཐུན་གྱི་ཕན་ཆ་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
ཟླ་བ་གཞོན་ནུ།
སྐྱོན་ལ་སྐྱོན་དུ་འཛིན་པ་སྐྱོན་དང་ནི།།
ཡོན་ལ་ཡོན་དུ་འཛིན་པ་ཡོན་དུ་ནི།།
མ་ངེས་ཕྱིར་ན་དྲན་འཆར་ཡངས་པ་ཡིས།།
སྨྱུ་གུ་བསྐྱོད་ལ་འགལ་བ་ཅང་མཆིས་སམ།།
ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་སྔོན་དུ་དྲངས་ཏེ། བྱིས་བློའི་དྲི་མ་མ་ཡལ་བར་བཤད་པར་འདོད་པ་ནི། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོལ་མ་ས་གསུམ་གྱི་སྒྲོན་མེ་རུ་གྲགས་པ་འདི་བརྗོད་བྱ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བའང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པ་དང༌། མཁས་རྒུ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར་ས་དང་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དོན་གཉེར་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། དཔར་ཁང་དང་ཞུ་ཆེན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པ་དང་ཡང་ན་ཞུ་སྒྲིག་པས་ལྷོད་གཡེང་དང་འཐུས་ཤོར་གྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་གྱི་རྩ་བ་དཔར་ཁང་ཁག་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཆེ་བ་དང༌། ཁ་ཤས་ནི་སྐྱོན་དུ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག་པ་སོགས་འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཡིན་པས་ལས་དང་པོ་བ་དག་ཡིད་གཉིས་སུ་འགྱུར་བར་བྱེད།
འོན་ཀྱང་མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་ལ་འདིར་བཤད་བཞིན་པ་ནི་དོན་གྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་པར་ཚིག་གི་སྐྱོན་ཏེ། ཚིག་ཕྲད་སྦྱོར་སྟངས་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཤོར་འགྲོ་བ་སྨོས་མེད་བཞིན། ཚིགས་བཅད་ཁ་ཤས་ཤིག་ཚིག་ཕྲད་སྦྱོར་སྟངས་མ་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་བྱར་ཁྱད་པར་དང་ཐལ་ཆ་ཤོར་འདུག་པ་དང༌། ཁ་ཤས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བསྟན་བྱ་སྟོན་མ་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་སླེབས་འདུག་པ་དེ་འདྲར་མ་ཟད། དབུས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལེགས་བྱང་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མའི་དཀའ་འགྲེལ་ལ་ཤོག་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པ་ལས་ལྡེབ་ངོས་གཅིག་ལའང་དག་ཆ་མི་མཐུན་པ་འགའ་རེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དོན་གཉེར་ཅན་སྒྱིད་ལུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་གྱུར་འདུག།
་
བོད་ནང་གི་བོད་རིགས་ན་གཞོན་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཤར་དུང་རི་དུས་དེབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ། ད་དུང་༼ཁྲག་ཡིག་༽དཔེ་དེབ་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ནམ། སྨྱུག་མིང་ལ་ཐེའུ་རང་ཞེས་བ་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དབྱར་ཁའི་གུང་སེང་དང་བསྟུན་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཙམ་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
———-
སྤྱི་ལོ་སྔོན་༣༨༤་༣༢༢
གནའ་རབས་ཚན་རིག་གི་མེས་པོར་གྲགས་པ། མཁས་པ་ཨ་རེ་སི་ཁྲོ་ཁྲལ་མཆོག་གིས། མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཕུ་ལ་ཁྲོས་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས། ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་སྐྱེ་ཁམས་དང་། ཚེ་སྲོག ཕྱི་དོན་རིག་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གཏིང་དཔོག་པའི་ཐུགས་སྦྱོང་དང་། ཉམས་ཞིབ་བརྒྱུད་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ཤེས་བྱའི་ཁྲོད། ནམ་ལངས་པ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་གྲུབ་འབྲས་མང་བོ་ཐོན་ཡོད། ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཕུ་ལ་ཁྲོས་ཕྱོགས་སྔར་བཟུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དེའི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་གྱི༼ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན༽ཞེས་པ་བློས་བཏགས་ཙམ་ལས། དངོས་འབྲེལ་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་མ་ཡིན་ཚུལ་ཞིབ་སྦྱངས་དགག་བཞག་ཤུགས་ཆེ་མཛད་ཐོག བདེན་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐའ་དག་ང་ཚོ་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཐོག རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འགྲེལ་བརྗོད་བརྒྱབ་ཡོད། ཁོང་གིས་རང་བྱུང་ཁམས་འདིར་བརྟག་པ་མཛད་པའི་སྙིང་བོ་ཞིག་མཐའ་བསྡོམས་བྱས་པ་ནི། ༼རང་བཞིན་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་མཚར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རང་ཆས་སུ་ཡོད༽ཅེས་ཡོངས་ཁྱབ་གནང་བ་དེ་ཡིན།
《རྩོམ་ཡིག་འདི་འོད་ཟེར་གྱི་གླེང་སྟེགས་ཞེས་པ་ནས་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་སྒྲོལ་དཀར་ལགས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་སྐད་སྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་རེད།》
དེ་ཡང་འོད་ཟེར་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་པར། དྷ་རམ་ས་ལར་ཝང་ལིའི་ཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ཟེར་བའི་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ཕབ་སྒྱུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག
དྲ་རྒྱའི་སྟེང་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་དེ་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་ཡོང་མཁན་གྱི་ཕྱི་ནང་བོད་པས་བརྩི་བཀུར་དངསྟོད་བསྔགས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག ཝང་ལི་ཞུང་གི་གཟའ་ཟླ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། དང་ཐོག་གུས་མོས་གནས་ཚུལ་དེ་ཡོང་གྲགས་བྱེད་འདོད་མ་བྱུང་། ཡིན་ནས་རྒྱུན་དུ་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱ་རིགས་གྲོགས་པོ་ཁག་གཅིག་གིས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་ངང་གུས་མོར་གནས་ཚུལ་དེའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་འདྲི་མཁན་བྱུང་བས། གལ་ཏེ་གང་ཡང་མ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་གོ་ནོར་མང་པོ་ཐེབས་རྒྱུ་དང་། མཐའ་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་མཐོང་ནས་ངེས་པར་དུ་གུས་མོའི་ལྟ་ཚུལ་དེ་ཡོངས་གྲགས་ངང་བརྗོད་ཀྱི་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “མང་གཙོར་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་།” »
རཱ་ཧུལ་གྱིས། ————- ལྡི་ ལི་མི་ཇུ་ཀ་ཊི་ལ་བོད་རིགས་སྡོད་གནས་འདི་ནས་མི་རག་རྒྱུ་་དང་མི་མཐོང་ཅི་ཡང་ མེད།་་ཨ་རི་ལ་དང་ཡོ་རོབ་ལ་འགྲོ་མཁན།་་་ཚོང་རྒྱག་མཁན་བོད་རིགས་གཅིག་བུ་མ་ ཡིན་པར་ལ་དྭགས་དང་ཁུ་ནུ་སོགས་མདོར་ན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཀྱང་འདི་ནས་མཐོང་ ཐུབ། ཕྱི་ རྒྱལ་ཁག་ནས་ཡོང་མཁན་གྱི་མགྲོན་པོ་དང་མནའ་མ་ལེན་མཁན་སོགས་མཐོང་ཐུབ།་་ད་དུང་ སྒོར་མོ་ཡོད་ཚེ་སྨད་འཚོང་མ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་བུ་མོ་རིགས་མང་པོ་ཡང་དཀའ་ ངལ་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱི་སྡོད་ཁང་དུ་ཡོང་སྲིད། གནས་ འདི་ནས་ཁྱེེད་རང་གིས་ཟ་ཁང་དང་མགྲོན་ཁང།་་ཇ་ཁང་དང་ཆང་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་སོགས་མ་ རྙེད་པས་དཀའ་ངལ་ཅི་ཡང་མེད།་་ཡིན་ན་ཡང་དཀའ་ངལ་གཅིག་འཕྲད་པ་ནི་འདི་ཕྱོགས་ནས་ འབྲི་དེབ་དང་སྨྱུ་གུའི་རིགས་དང་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཧིན་གང་རུང་དུ་ཡོད་པའི་དུས་…
དེ་ལས་མང་བ་། “ལྡི་ལི་མི་ཇུ་ཀ་ཊི་ལ་ནས་འབྲི་དེབ་དང་དུས་དེབ་མི་རག” »
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
————
སྤྱི་ལོ་སྔོན། 427—347
མཁས་པའི་དབང་བོ་སྐུ་ཞབས་ཕི་ལ་ཁྲོས་མཆོག་ནི། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ས་ཁུར་ཁྲེ་སི་མཆོག་གི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཨ་ཐེན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐུ་དྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་རྒྱུད་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཡབ་གཞིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལས་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ཤིག་ལས་སླ་བོར་རག་ཐུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མི་འདུག་མོད། སྐེ་གཅོད་སྣ་བྲེག་དང་། དཔྱངས་འདོག་གསོན་དུར་སོགས་སྐབས་དེའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གདུག་རྩུབ་ལག་ལེན་དེར། སྐྱོ་ཤས་ཞེན་ལོག་ངེས་འབྱུང་ངང་གིས་སྐྱེས་ཏེ། དཔོན་གནས་གང་ཡང་ཐུགས་གཉེར་གནང་མི་འདུག་ཅིང་། ཁོང་གིས་སྲིད་གཞུང་བཟང་བོ་ཞིག་གིས། མི་ཡ་རབས་སྐུ་ཞབས་ས་ཁུར་ཁྲེ་སི་ལྟ་བུ་སྐུ་སྲོག་བཀྲོངས་པ་ནི། རྒྱལ་འབངས་གཉིས་ཆར་ཕན་ཉེས་དང་། གྱོང་གུད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡང་ཡང་དྲན་སྐུལ་གནང་ཞིང་། དགུ་རིག་ཨ་ཐེན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་། ཤེས་འཇོན་གཉིས་ལྟན་གྱི་དཔོན་རིགས་བཟང་བོ་ཞིག། ཉིན་སྐར་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གཟིགས་ནས། སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྲོལ་ཀ་་ངན་གྲས་མཐའ་དག བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་དམ་རྒྱ་ཆེར་བཞེས་ཏེ། རང་ཉིད་སྐུ་སྒེར་ནས་སློབ་གྲ་ཞིག་ཆེད་གཉེར་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
————
སྤྱི་ལོ་སྔོན། ༤༦༩-༣༩༩
kalsanglodeo
གཞིས་ལུས་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྲོང་གསེབ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་ལ་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་བར།
ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མྀའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་སྒེར་མིའམ་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་གོ་སྐབས་དང་འོས་འགན་འདྲ་མིན་ག་རེ་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱིར་བཏང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གོ་སྐབས་དང་འོས་འགན་ཡོད་སྙམ། སློབ་གསོ་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བཏུན་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་དགོས་ན་སློབ་གསོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་མེད་དུ་མི་རུང་པ་ཞིག་རེད། ཕྱིའི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚཽས་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོངས་སུ་ཤོར་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ བར་གཞིས་ལུས་བོད་མི་མང་གིས་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་སྡུག་རྩུབ་འོག་ཆེས་སྐྱོ་བའི་འཚོ་བར་རོལ། སྐབས་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཕར་བཞག་བོད་སྐད་ཙམ་ཡང་བཤད་མི་ཆོག་པའི་ཡ་ང་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ཅུང་ཙམ་སོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གཙོ་བོས་གཞིས་ལུས་ཁྲོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་དབུ་ཁྲིད་དེ་བོད་ཀྱི་མཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་ལ་མཛད་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་དམར་གྱི་སྟངས་འཛིན་འོག བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་དག་ལ་སློབ་གསོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཙམ་ལས་དམག་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ཐུབ་མེད། བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་ལ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཆབ་དཔལ་དམག་དོན་བཅས་ཀྱི་གོ་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་ནས་ནམ་ཡིན་ཡང་བཀག་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་སྐུ་བཤེགས་པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཅུང་གུ་ཡངས་པའི་མི་རིགས་སྲིད་བྱུས་དེའང་རིམ་གྱིས་མེད་པར་བཟོས། དེང་སང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་བོད་ཡིག་སྡེ་ཚན་དག་མིང་ཙམ་ལས་ལྷག་མེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་མགོར་སྐྱེས་པའི་མཁས་དབང་ཁག་རྫོགས་ཉེ་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་མཇུག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་རབས་པ་དག ཡུན་གྱིས་ར་མིན་ལུག་མིན་གྱི་དཔེར་ལྟར་རང་གི་རིག་གཞུང་ཡང་མ་ཤེས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིགས་གཞུང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་དུས་ཞིག་སླེབས་པར་སྔོན་འགོགསགྲ་བསྒྲིགས་བྱ་བར་རང་དབང་ལུང་པར་བཞུགས་པའི་རང་རིགས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་འགན་དང་གོ་སྐབས་གང་མང་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མིས་བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་རོགས་སྐྱོར་གོ་སྐབས་དང་འོས་འགན།” »
དེ་རིང་དུས་བབ་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་གཤམ་གྱི་སྐུ་པར་འདི་མཇལ་བྱུང་། ཞལ་རས་ལ་གཞོན་ཉམས་རྒྱས་པའི་བླ་མའི་ཞལ་རས་འདིས་དགའ་དད་ཀྱི་སྤུ་ལོང་གཡོ་བ་བར་བྱས། ཕྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་པོ་ལན་ཌིའི་ཝར་སོ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་གསུང་བཤད་གནང་བཞིན་པ། པར་དབང་། AFP
མགོན་པོ་ཕྱག་གཉིས་པ། འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས། གཏིང་ཟབ་ཤོས། འཐུས་ཚང་ཤོས་ཤིག་གི་གྲས་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་ནང་ཆོས་ཟེར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གཅིག་པོ་མིན་པར། གནའ་ནས་ད་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དེར་འདུས་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས་ད་ལྟ་མང་བོ་ཞིག་ནས་ ་་ཚན་རིག་དང་དཔུང་བ་མཉམ་གཤིབ་ཀྱིས་འགྲོ་ཐུབ་་ ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། གྲ་མ་ཆག་གྲུ་མ་ཞིག་པར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད་ཟེར་ན་དེ་ནི་ཡོངས་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་ཞིག་བྱུང་བྱུང་ཚང་མར་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས་ན་རྣམ་པ་ཚོར་སྐུ་མཉེལ་བོ་ཡོང་གི་རེད། ངས་བལྟས་ན་ཁྱེད་ཚོ་འགའ་རེས་རང་གི་ཨ་ཕའི་ཁ་ཕར་ངོས་ཟིན་གི་མེད་པ་དང་བདག་གཅེས་བྱེད་སྟངས་ཤེས་གི་མི་འདུག རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་གྱིས་གཏོར་ནའང་གཏོར་ཆུག…
ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱར་དུ་བཀའ་ཁྲིར་འདེམས་པ་ནི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འགལ་ཡོད་པ་དེ་རེད། ད་ག་རེ་བྱེད་དགོས་རེད། དེ་ལ་བྱེད་ཡ་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་ནས་འགུལ་སྐྱོད་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་བ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་ལ་བསྒྱུར་ཐབས་སུ་ཁྲིམས་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པར་འབད་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཁྲིམས་འགལ་ཞིག་མིན་ན་ཡང་གད་མོ་ཤོར་དགོས་པ་ཞིག་རེད། མ་གཞི་སྐད་ཆ་འདི། ཐུབ་བསམ་གྱིས་བཀའ་ཁྲི་འཚོལ་བའི་ལས་གཞི་མགོ་འཛུགས་ཞུ་སྐབས་ནས་ངས་གོ་སོང་། ཁོང་ནས་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དྷ་སར་མི་རེ་ཟུང་གིས། ཁྲིམས་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་སྐྱར་བཀའ་ཁྲིར་སླེབས་པའི་ལམ་ཀ་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་གི་འདུག་ཟེར། དངོས་གནས་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཡང་མ་འགྲིགས་པ་ག་ལ་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་། ངས་དེ་ནི་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་མིག་རྒྱངས་རིང་བའི་དོན་ཞིག་ཏུ་རྩ་ནས་མཐོང་གི་མི་འདུག ད་དེར་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད་འདོད་མེད།…
དེ་ལས་མང་བ་། “ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱར་དུ་བཀའ་ཁྲིར་འདེམས་དགོས་པ་རེད་དམ།” »
དེ་རིང་གི་ཆུ་ཚོད་གསུམ་པ་ཙམ་ལ་གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས་ཁ་པར་བརྒྱུད་བརྗོད་དོན་ལ། ཉེ་སྔོན་གྱི་རྨ་ཆུའི་ཆུ་ལོག་གི་སྐབས་སུ་རྐྱེན་ངན་འཕྲད་པའི་ཨ་མ་བཀྲ་གོའི་ཆེད་ཨ་སྒོར་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཞལ་འདེབས་ལ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར། ཡིན་ན་ཡང་། ཆ་རྐྱེན་གཅིག་ནི། ངས་རྩོམ་ཐུང་འདི་བྲིས་ནས་ཁ་བརྡའི་ཐོག་སློང་ཡིག་འབྲི་དགོས་ཟེར། ད་བར་དུ་སློང་ཡིག་ཅིག་བྲིས་མ་མྱོང་། འོན་ཀྱང་། ཨ་མ་འདི་ལ་ཕན་ཐོགས་ན། སློང་ཡིག་འབྲི་རྒྱུ་ལ་ནི་ང་འཚེར་མི་རུང་། དེ་བས་སློང་ཡིག་འདི་བྲིས་པ་ཡིན། ཁ་བརྡའི་ཐོག་གི་རྩོམ་ཡིག་པར་དང་བཅས་པ། འབྲེལ་ཐག་འདི་ན་ཡོད། རྩོམ་དེའི་ནང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་གཏུགས་གནང་སའི་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་གཤམ་གསལ་འདི་རེད། འབྲེལ་གཏུགས་ཁ་པར་ 13893995415…
༼༡༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ལྷོ་ཁ་དམག་སྒར་ལྟེ་བའི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
བེ་རི་འཇིགས་མེད།
ཉེ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད། ནམ་ཡང་བསུབ་ཐབས་མེད་པའི་མཚན་སྙན་གྱི་བ་དན། འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བའི་བོད་ཤར་ཕྱོགས་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲུང་དྭངས་བླང་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་ལ། རང་རེ་བོད་ནང་ཁུལ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཨ་རིས་གཙོས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང༌། ལྷག་དོན་ཉེ་སྔོན་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་འགན་ཁུར་ལས་བྱེད་རྙིང་པ་ཁག་གིས་བཏོན་པའི་དེབ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནས་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོས་ངོ་ལོག་ཇག་པ་ཞོད་འཇགས་དང༌། ངོ་ལོག་ཇག་པའི་གཏོར་བཤིག ཁམས་པའི་ཇག་པ་སོགས། མིང་ངན་འདྲ་མིན་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་རྩོམ་པའི་དེབ་ཕྲེང་དུ་མའི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་དཔེར། བུ་ཕ་ཡིས་མི་བསྟོད་དགྲ་ཡིས་བསྟོད།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
——————–
ཡུ་ཤི་མ་ཤི་ཁ་དང་དེའི་ཆོས་ལུགས།
ཡེ་ཤིའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་མཁན་ཡུ་ཤིའི་མ་ཤི་ཁའམ་ཡོངས་གྲགས་ལ་རྗེས་སུ་སི་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཉིད་ནི། ཨ་བྷིར་ཧམ་གྱི་བུ་གཉིས་པ་ཨ་ས་ཁུའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པ་ཡབ་ལྗོས་ཀྱི་མི་རིགས་ཤིང་བཟོ་མཁན་རྗོ་སི་སྤིས་དང། ཡུམ་མེ་རེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ། རོམ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་ལྗོས་སྒྲིསཨ་ཞེས་པར་སྐུ་བལྟམས་ཤིང་། ན་ཟར་རིས་ཐི་ཞེས་པའི་ས་ཁུལ་ནང་ཤིང་བཟོས་ཕྱག་ལས་གནང་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བས། ན་ཟར་རིས་ཐིའི་རྗེ་སུ་སི་ཞེས་ཀྱང་འབོད་། ཁོང་དགུང་གྲངས་༣༢ཐོག་སྡུག་བསྔལ་་ལས་གྲོལ་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་དང་། རང་ཉིད་མཐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་རྟོགས་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་ཁྱབ་གནང་། ཁོང་གིས་སྐབས་དེའི་ཆོས་ལུགས་དབང་འཛིན་ཚོར་སྐྱོན་བརྗོད་དང་བཀའ་བཀྱོན་ཤུགས་ཆེ་གནང་སྟེ། རང་ཉིད་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་སྲས་སམ། དཀོན་མཆོག་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་། དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་གཞིས་གསར་བ་ཞིག་སླེབས་ལ་ཉེ་བས། མི་ཚང་མ་དཀོན་མཆོག་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱབས་འབངས་སུ་འཇུག་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་དོ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ནན་བརྗོད་བྱས།
ལྷུན་ཆགས་ཀྱི་ནགས་ཀླུང་གསེབ་ན།།
དམར་སེར་གྱི་གཟི་མདངས་འབར་ཞིང༌།།
ངར་སྒྲ་ཡིས་རི་ལུང་ཁེངས་པའི།།
འཛུམ་དྲུག་གི་རྒྱ་སྟག་རྒན་པོ།།
གཅན་གཟན་གྱི་གྲལ་ཚོགས་དབུས་ན།།
འགྱིངས་སྟབས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་ཁྱོད་རེད།།
མགོན་པོ་ཕྱག་གཉིས་པས། དེ་རིང་ལྷ་དང་ལྷ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་ཉུང་ཉུང་ཞིག་བཤད་ན་འདོད་བྱུང་། སྤྱིར་མ་རྙེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་ཅེས་བཤད་ན་དེ་ནི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་མ་རེད། སྐད་ཆ་དྲང་མོ་ཞིག་བཤད་ན། ལྷ་དང་ལྷ་ཡུལ་ཡོད་མེད་ངས་མི་ཤེས། ཡིན་ན་ཡང་། ང་ཚོས་ད་བར་ག་རེ་ཤེས་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། འཛམ་གླིང་རིལ་རིལ་འདིའི་སྒང་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་དང་ལྷ་ཡུལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། དེར་མ་ཟད། ལྷ་དང་ལྷ་ཡུལ་དེ་ཚོ་རིག་གཞུང་དེ་དང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་སྣོད་བཅུད། འདོད་འདུན གོམས་སྲོལ་ ཆས་གོས ། དགའ་སྡུག་ཆགས་སྡང་ཚུད་ཆད་ནས་རིག་གཞུང་དེ་དང་སྤྱི་ཚོགས་དེས་བཟོས་བཞག་པ་འདྲ་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།…
m2009ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུའི་མཚན་མོར། རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་མཐའ་འཁོར་གྱི་གྲོང་སྡེ་རུ་ཆུ་ལོག་གིས་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་སོང༌།
མི་དམངས་ཀྱི་སྡོད་ཁང་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཆུས་ཁུར་ཞིང༌། རྒྱུ་ནོར་ལ་གྱོང་གུད་མི་ཆུང་བ་ཞིག་ཐེབས། དེ་ལས་གལ་ཆེ་བ་ནི་ལོ་འགའི་སྔོན་དུ་བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་མངག་པར་དམིགས་ནས་རྫོང་ཐོག་ཏུ་ཡོང་སྟེ་ཞོར་ལས་བགྱིས་ནས་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ལ་ཆུ་ལོག་དྲག་ཏུ་རྒྱུགས་ཏེ། ཁྱིམ་ཚང་གི་རེ་བའམ་བསོད་ནམས་སུ་སྒོམ་པའི་བྱིས་པ་གསུམ་པོ་ཆུས་ཁུར་སོང༌། བྱིས་པ་གསུམ་གྱི་ཨ་མ་ནི་ངང་ཚབ་དང་སྐྱོ་སྡུག་གིས་ཇི་ལྟར་གདུང་ནའང༌། རང་གི་བགྲོད་ལམ་ཡང་མི་མཐོང་བའི་མུན་ནག་གི་ཁྲོད་ནས་བྱིས་པ་ཚོ་འཚོལ་དུ་ཅི་ལྟར་འགྲོ།
དེ་ལས་མང་བ་། “མི་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་བཅོམ་སོང་། རོགས་རམ་བྱེད་རོགས།” »
