ཨ་རིག་དགེ་མཐོང་།
དྲག་རྩལ་༼ཐ་སྙད་འདི་གློག་བརྙན་ཁྲོད་ཀྱི་འབོད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་བདག་ནི་གློག་བརྙན་ལ་མིག་ཟུང་ཅེར་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་མིང་འདི་བསམ་བཞིན་བཏགས་པ་ཡིན།༽
ཉེ་སྔོན་ཁོ་བོའི་ལག་ཏུ་ཧ་ཅང་ཀློག་འདོད་ཆེ་བའི་བསྒྱུར་རྩོམ་ཞིག་རག་སོང་། དེ་ནི་ཨར་ནེསྚི་ཧེ་མིང་ཝེས་བརྩམས་ཤིང་ཨ་རིར་གནས་བཞུགས་སྐུ་ཞབས་དགེ་འདུན་རབ་གསལ་གྱིས་བསྒྱུར་འདུག ད་དུང་དགོད་སྤྲོ་བ་ཞིག་ལ་དེབ་དེ་ངས་ཝཱར་ཎའི་སློབ་ཕྲུག་ཅིག་གི་ལག་ནས་དེབ་ཅིག་དང་ཚོང་བརྒྱབས་ཏེ་ཚུར་ལག་ཏུ་འབྱོར།
དེ་ལས་མང་བ་། “རབ་གསལ་གྱི་དྲག་རྩལ།༼རྒད་པོ་དང་རྒྱ་མཚོ༽བཀླགས་བྱང་།” »
གསོན་པོ།
ཡོད་ཚད་ལས་དབང་ལ་བཅོལ་བའི་མི་རིགས་སམ་ལས་དབང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་ལེན་པའི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་རང་གི་བདེ་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཡོད་ཚད་ལས་དབང་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་ཅིང་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད་པར་གང་བསགས་པའི་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ལས་གསོག་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་དགོས་པར་བཤད། རྒྱུ་མཚན་དེས་དབང་གིས་དངོས་བྱུང་སྒྲུང་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་ལ་༼ལས་དབང་གིས་སྤྲད་པའི་བརྩེ་དུང་དངོས་མ་༽ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན།
བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ།
རྫུན་དང་ལྷན་དུ་འུད་བརྗོད་འདྲེས་པ་ཡིས།།
མི་རྣམས་མགུ་བའི་ཞར་ལ་མགོ་བསྐོར་བའི།།
ཧར་བཤད་ལུགས་ཀྱི་ས་བཅུ་མཐར་སོན་པའི།།
ཧར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཧར་ཕྱག་འཚལ།།
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
འཁྲུངས་སྐར་བདེ་ལེགས།
དེ་རིང་ནི་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེ་གཅིག་སྟེ། འཁྲུངས་སྐར་གྱི་ཟླ་བ་དངོས་སུ་དབུ་ཚུགས་པ་རེད། ཉིན་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དེར་ཁོ་བོས་སྒེར་གྱི་ཟིན་བྲིས་ཚུད་པའི་དྲ་ལམ་ཁག་ཅིག་ཏུ་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་འབྲེལ་བའི་འབོད་སྐུལ་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་ཞིང་། དེ་མ་ཐག་ཕྱི་ནང་གི་གྲོགས་པོ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་གི་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེན་བསྟན། ད་དུང་གནད་ཡོད་ཀྱི་ལས་རིགས་སོ་སོའི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདིའི་ཐོག་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མགོ་ཚུགས་ཤིང་།
བསོད་ནམས་ནོར་བུ།
གནམ་སྔོན་མོ་གཡུ་ཡི་མར་ཤོད་ན།།
ས་སེར་པོ་གསེར་གྱི་སྒལ་སྟེང་དུ།།
སྤྲིན་དཀར་པོ་མཆོང་བའི་ཁ་ཐུག་ནས།།
ངག་དམར་པོས་གླུ་ཆུང་ཟ་ཟིར་འཐེན།།
བཀྲིས་ཆོས་སྒྲོན།
མགོ་ལྕོག་ལྡེམ་རྣམས་སོར་མོ་བྲེས་ཏེ་ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པའི་གར་དག་ལ།།
འདབ་གཤོག་ཅན་དག་ངོ་ཚས་གདུང་སྟེ་གྲེ་འགྱུར་གླུ་དབྱངས་ཟོལ་གྱིས་སྒྲོག།
ས་འཛིན་བསྣོལ་བའི་རྐང་བའི་བར་དག་ལྷུང་ལྷུང་འབབས་པའི་བཞིན་བཟང་མ།།
མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཝུ་བ་འདྲེན་བཞིན་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་མཚོན་སླད་རྒྱུག།
བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ།
བྲན་བདག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཙན་པ་དང་།།
མི་ལ་འཕྲུལ་ཆས་བཞིན་དུ་བཀོལ་འདོད་པའི།།
གཉའ་གནོན་ཅན་ཚོའི་མགོ་རུས་འཇོམས་བྱེད་པའི།།
མའོ་ཙེ་ཏུང་ཞེས་པའི་འདྲེ་དེར་བསྟོད།།
སྤྲུལ་སྐུ་དབང་ཆེན།
ཁ་ཆེམས་ལས་འདི་ལྟར་“ ད་བར་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ག་ས་གང་དུ་བོད་མི་རིཊ་ཀྱི་རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་མི་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེཊ་བཏང་སོང་བ་ནི། ངོ་མ་བོད་མི་རིཊ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ངོ་མ་རེད། བོད་ལ་རང་དབང་དང་རང་བཙན་མ་ཐོབ་ན་བོད་མི་རིཊ་ཀྱི་རིག་གནས་དང་གོམ་སྲོལ་ལ་སོཊ་པ་རྒྱ་མིས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་རེད། ད་ལོ་ང་ཚོ་བ་ཡན་རྫོང་གི་བོད་རིཊ་འདུས་སྡོད་ས་ཁུལ་ལ་བོད་ཡིག་སྤྱངས་མི་ཆོག་ཟེར་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་དུ་མ་བཅུག
དེ་ལས་མང་བ་། “ཕག་མོ་དོན་འགྲུབ་ལགས་ཀྱི་འཆི་ཁའི་ཁ་ཆེམས་དང་མེར་སྲེག་གནང་མཁན་ཚོའི་མངོན་འདོད་ངོ་མ།” »
སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།
སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་ཐོག་མར་མཚན་དཔེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བའི་དུས་མཆོད་འཕགས་ཡུལ་དུ་སྔོན་ནས་ཡོད་ཅིང་། དེང་གི་དུས་སུ་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་པ་ཚོའི་བྱ་སྲོལ་ལྟར་ང་ཚོས་ཀྱང་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་སྐར་ཤིས་ཤོག་ཕན་ཚུན་འབུལ་བའི་ལམ་ལུགས་བཟུང་ནའང་དགེ་ཕན་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས།
གཅན་འོད་འབར།
༡
ཆར་བ་དྲག་ཏུ་འབབ་ཀྱིན་འདུག་ན་ཡང་ཁོས་དེ་ལ་སྣང་དོགས་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་དྲག་ཆར་ཁྲོད་དུ་ཀེ་རེར་ལངས་འདུག ཤག་ཤག་འབབ་པའི་ཆར་བས་ཁོའི་ལུས་ཀྱི་ལྭ་བ་དག་རློན་རྐྱང་བཟོས་ཀྱང་ཁོར་འཁྱག་སྣང་གི་ཚོར་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འགྲེང་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ནམ། ཆ་ཡོད་ཆ་མེད་ཀྱི་ལམ་འགྲོ་བ་དག་གིས་ཁོའི་ཕྱོགས་སུ་སྟོན་པའི་ཧང་སངས་ཤིང་ཡ་མཚན་བའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་དག་གིས་ཁོང་ལ་གསང་བའི་གནད་དོན་ཅི་ཞིག་འགྲེལ་གྱིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཤེས་དཀའ་ན་ཡང་།
གླིང་ཚ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ།
སེམས་ནས་རྙེད་པའི་རིགས་ལམ་ཕྲ་མོ།།
མི་ཡིས་བཞག་ཕའི་དྲན་ཤིང་ལྕི་མོ།།
རྩ་ལ་འཐིམ་པའི་སྲེད་པ་ཞིག་གིས།།
གར་འགྲོ་གར་གནས་རྗེས་འདེད་གཏོང་གི །
ཧི་མ་ལ་ཡའི་འཕྲུལ་སྨྱུག
འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན་པ་བདེན་ན། དེའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཅིག་པུས་ཆོག་གི ལོགས་སུ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་ཞེས་པ་དེ་ཚོ་དགོས་དོན་ཅི་ཡོད། ༼ཅེས་པའི་ལོག་རྟོག་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་དུ་གསལ་རིགས་ཏེ། གོས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་ཡས་ཀྱི་རྩ་བ་ཆུ་ཡིན་པ་བདེན་ན། དེའི་གཉེན་པོ་ཆུ་གཅིག་པུས་ཆོག་གི ལོགས་སུ་དག་རྫས་དང་ལག་པའི་རྩོལ་བ་དེ་ཚོ་དགོས་དོན་ཅི་ཡོད་དེ་མེད་དགོས་པར་གྱུར་ལ། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ནི།
དེ་ལས་མང་བ་། “བདག་མེད་རྟོཊ་པས་ཆོག་ན་ཚོཊ་བསཊ་སྒྲིབ་སྦྱོང་ལོཊ་སུ་མི་དགོས་ཚུལ།” »
གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པ། རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
གཏམ་བཟང་ཞིག་ལ། ཟླ་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཉིན་ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་ས་ཐའེ་པེའི་ཐའེ་ཝན་སློབ་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ཁང་དུ། ཐའེ་ཝན་བོད་བརྒྱུད་དྲན་བརྙན་དངོས་སུ་གཏོང་མགོ་ཚུགས་རྒྱུ་རེད། དེ་ཡང་ངས་ཁར་རྩང་རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་ཟིན་བྲིས་སུ་ཞུས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་ཐའེ་ཝན་བོད་བརྒྱུད་དྲ་བརྙན་གཏོང་མགོ་ཚུགས་རྒྱུ།” »
ལ་དྭགས་བློ་བཟང་འཇམ་དཔལ་གྱིས།
འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་གྲགས་ཆེ་བ། སངས་རྒྱས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་སྔ་དར་འཇིག་རྟེན་མིག་ཅན་དག་གིས་བསྒྱུར་མེད་ཅིང་། ཕྱི་དར་གྱི་ཕྱིས་སུ་ས་དབང་བཟང་པོ་དང་། བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་འགྱུར་ན་བཞུགས་པ་སྐལ་བ་བཟང་བར་སེམས། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་སྙན་དངགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། མཛེས་དགའ་བོའི་སྙན་དངགས། ཤཱ་རཱིའི་བུའི་རབ་བྱེད་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱི་མ་དེ་ཆ་ཚང་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པ་བཀླགས་ཀྱང་། ག་ན་དང་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ད་བར་གོ་རྟོགས་མ་བྱུང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་དངགས་ཆེན་པོའི་ལེའུ་བདུན་པ་ལ་འགྱུར་བཅོས་ཅུང་ཟད།” »
བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས།
ལོ་འདིའི་ཁང་པ་དཀར་པོའི་གསར་འགོད་པའི་སྐྱིད་སྡུག་དགུང་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མས་འདི་ལྟར་བརྗོད། “ཉི་མ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་༼ཁོང་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཡིན་པའི་དུས་ལ་ཆ་བཞག་ནས་༽ངས་མེ་ལོང་ལ་བལྟས་སྐབས། ང་ནི་དེ་སྔོན་གྱི་ཁ་ཆེའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པའི་ན་གཞོན་དར་མ་ཞིག་བྱས་མྱོང་བ་དེ་མིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་བྱུང་།” ཞེས་བཤད་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བློ་བཟང་སེང་གེ་ཆབ་སྲིད་པ་ལྐུགས་པ་ཞིག་རེད། མ་རེད།” »
དྲི་བ་འདོན་མཁན་ཀླུ་སྨྱོན།
དྲི་བ་དང་པོ།
ཐོག་མར་ཁྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་ཡུལ་དང་ཆུང་དུས་གཞི་རིམ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་གནང་རོགས།
དྲི་ལན།
ང་རང་སྐྱེས་ས་དེ་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་རེད། ཆུང་དུས་ཕ་ཡུལ་གྱི་གྲོང་སྡེའི་སློབ་ཆུང་དང་། དེ་ནས་རེབ་གོང་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ལ་ཞུགས་པ་རེད། སློབ་འབྲིང་གི་རྗེས་ལ་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ནུབ་བྱང་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་འགྲིམས་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཨ་རིར་གནས་བཞུགས་སྨན་པ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་ལགས་སུ་རྒྱང་འདྲི་བྱས་པ།” »
གནས་ཚུལ་མཁོ་གཏོང་བ། སྤྱི་འཐུས་ཤར་གླིང་ཟླ་སྒྲོན།
༄༅། །བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་གྱི་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་སྒང་ཏོག་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་སི་ཀིམ་མངའ་སྡེའི་ཆབ་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་དང་གཞུང་ཞབས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་པ།
བོད་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་བསྟུད་མར་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་གྱི་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་ཐེངས་གཉིས་པ།” »
རུ་བ་ཆུ་བཟང་།
ཉི་ཟེར་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་ལ་བར་མཚམས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ནུབ་རིའི་ཕྱོགས་སུ་ག་ལེར་ཕེབས་སྐབས། རྒྱང་རིང་རྒྱང་རིང་ཡུལ་གྱི་མེ་སྟག་གི་ཕྱི་མིག་དང་འདྲ་བའི་རྒྱང་ལྟ་སྟེ། མཐའ་ཡངས་བའི་ནམ་མཁའི་ངོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཕུང་དག་ནི་བུ་མོ་སུ་ཞིག་མཁུར་ཚོས་དམར་པོ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་འདིའི་མཛེས་སྡུག་ཏུ་སྨིན་ཐེངས་རེ་རེ་། རང་དབང་མེད་པར་ཚོར་བ་སྐྱེན་པོ་ཞིག་གི་བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཁྲིད་འགྲོ
ཁྱེད་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་དེ་སང་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་བསུ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཀྱི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནམ།
ཁ་བའི་འབྲོག་མོ།
སེམས་ཀྱི་རི་མོ་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་ཞིག།
འདྲིས་པའི་སེམས་པ་ཁ་དོག་དམར་པོར་བླུད།།
ཡིད་འོང་འཛུམ་ཆུང་སེམས་ཀྱི་དབུས་ནས་བཞད།།
དྲི་མེད་དྭངས་གཙང་ལྡན་པའི་མཛའ་གཅུགས་རྙེད།།
སྐལ་བཟང་ལེགས་བཤད།
ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་པ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད། ཡོད་པའི་རིགས་ལ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་རིགས་གཅིག་དང་། འགྱུར་བ་མི་འགྲོ་བའི་རིགས་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད། འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་རིགས་ལའང་ཚད་གཞལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རིགས་གཅིག་དང་། མྱོང་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་གྱི་ཤེས་པ་ཟེར་བའི་རིགས་གཅིག་དང་། དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་མི་གཏོགས་པ་དཔེར་ན། དུས་ལྟ་བུ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་བཅས་གསུམ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཤེས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ། ༼ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས།༽” »
