ཨོ་རྒྱན་ཉི་མ།
ཚ་སྒང་པ་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་ཁོ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དང་། རིག་གཞུང་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་སྲང་ལ་གཞལ་ཏེ། ཡོ་སྲང་བྱེད་ནི་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་རེད། རེད་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་གཏིང་མ་དཔོག་པའི་བློ་གྲོས་གསར་བུ་བ་དག་དང་། ཚེ་འདིའི་ཉེར་སྤྱོད་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་པ་ཆེ་བའི་མུ་སྟེགས་པ་དག་ལས། དམིགས་བསལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ཆེ་བརྗོད་ཀྱི་གཏམ་དང་། ཡི་རང་ཡོད་ཚོད་མ་རེད།
མི་གསོན་པོ།
ངས་ལག་པ་གཡས་པས་ག་ལེར་ཁོང་གི་ལག་གཡོན་མ་ནས་འཇུས་ཞིང་ལག་གཡོན་གྱིས་ཁོའི་རྣ་བ་གཡས་པ་དལ་བུར་འཕུར་འཕུར་བྱས། ཁོང་གི་མིག་ཟུང་ག་ལེར་བཙུམ་སོང་ལ་དབུགས་ཀྱང་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པར་གྱུར།
དེ་རིང་གི་སྒྲུང་། (གཉིས་པ།)
ང་ར་ཡན་གྱི་ཁང་པའི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་ཨ་མ་ཡོང་བཞིན་འདུག་ལབ་པས་ར་ཡན་གྱིས་མགྱོགས་མྱུར་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྗིན་སི་གོས་ཐུང་གི་གཟེར་རྒྱག་ཞོར་ལྟས་ངན་མ།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་བོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། བུའི་ནད་གཞི་ཇེ་བཟང་དང་། རིག་པ་ཇེ་དྭངས་སུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག་མོད། སྨན་ཁང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྨན་པ་ཚོར་སེམས་ཁྲལ་དང་དྭོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཛ་དྲག་ཉེན་སྐྱོབ་ལས་བུའི་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་དང་། ཀླད་པ་སོགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ནས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་སོང་ཡོད་མེད་ཚོད་ཐུག་དཀའ་བ་དེ་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “༅༅།། འཆི་ཡུལ་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བུ། དངོས་མཐོང་བདེན་དཔང་། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་བ།” »
ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་མ་བློ་བཟང་གྲགས་པ།
དེ་རིང་འཛིན་གྲྭ་གྲོལ་ནས་ནང་ལ་ལོག་པ་དང་། ནམ་ཀུན་ལྟར་བང་ཆེན་དྲ་བར་གསར་གྱུར་ག་རེ་ཡོད་མེད་བལྟས་པ་ན ། བོད་མདོ་སྨད་རྔ་བ་ཁུལ་མཛོད་དགེ་རྫོང་ཐང་སྐོར་སོག་ཚང་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་དཀོན་མཆོག་བསོད་ནམས་ཞུ་བ་ཞིག་གིས། རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རིགས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོང་ཆེད། ད་བར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་དྲང་བདེན་མིན་པའི་སྲིད་ཇུས་དང་།
གྲིབ་གཟུགས།
མཆུ་སྒྲོས་དམར་པོ་དེ་མེ་ལྕེ་ཡིན་ནམ།།
སྤྱན་གྱི་གཟིགས་སྟངས་དེ་གློག་ཞགས་རེད་འདུག།
འདོད་པས་བཟི་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མ་ལུས།།
ཆར་གྱི་ཐིགས་པ་བཞིན་སྙིང་ཁར་སིམ་སོང་།།
དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ།
ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ
ཡུལ་གྱར་བ་ཚང་མ་བོད་ལ་འགྲོ དབུས་གཙང་ནས་བསླེབས་པ་ཚང་མ་འགྲོ བོད་ལ་འགྲོ ཨ་མདོ་ནས་བསླེབས་པ་ཚང་མ་འགྲོ བོད་ལ་འགྲོ ཁམས་ཕྱོགས་ནས་བསླེབས་པ་ཚང་མ་འགྲོ བོད་ལ་འགྲོ བལ་ཡུལ་ན་ང་ཚོ་ཅི་ཡང་མེད། བལ་བོའི་ཉེན་རྟོག་པའི་བཙན་གནོན་དང་བལ་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་མཐོང་ཆུང་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་མེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཡུལ་གྱར་བ་ཚང་མ་བོད་ལ་འགྲོ གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ་འགྲོ” »
བསྟན་འཛིན།
སློབ་དཔོན་སམྦྷོ་ཊའམ་སམ་བྷོ་ཊའི་མཚན་གྱི་གོ་དོན་ལ་ཉེ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་ལ་ལས་མཁས་ཉམས་ངོམ་སྟེ་སྤྲོས་དཔྱད་མང་དུ་གནང་འདུག་མོད། སློབ་གཉེར་བ་གསར་བུ་རྣམས་དང་ལྷག་པར་ད་ལྟའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་མགོ་ཉོག་སྤྱད་དུ་གྱུར་འདུག འདིར་རང་བློས་དཔོག་ཚོད་ཀྱིས་ཚིག་ཉུང་ངུའི་ལམ་ནས་དེང་རབས་ཀྱི་དཔྱད་སྟངས་ལྟར་གོ་བདེ་ཙམ་བརྗོད་ན། བྷོ་ཊ་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཡིན་ལ། དཔེར་ན་བྷོ་ཊའི་ཡུལ་དང་བྷོ་ཊའི་ལྗོངས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།
གླིང་གཅེར་བུ།
——སྐད་ཡིག་སྲིད་ཇུས་ལ་རྒོལ་བ།
ཆེན་པོ་ཚོས་ནམ་མཁར་མི་ཤོང་བའི་སྐད་ཆ་དག
ངོ་གདོང་གཞན་ཞིག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཡིན་ཀྱང
རྐུབ་སྟེགས་སྲུང་བྱེད་ལྟ་བུའི་སྲིད་ཇུས་ཐད་པོ་དག
ཞེད་མ་སུ་ཞིག་གི་ཚུལ་གྱིས་བདག་གི་སྙིང་ཁར་སྲིང་ཡོང་ན
མཁོ་སྤྲོད་པ་དང་ཡིག་ཕབ་མཁན། ཤིང་རྟ།
ཚན་རིག་པས་སྐྱབས་བཅོལ་སའི་ཁུང་ཙེའི་རིག་པ་ལས་ལྷག་པའི་བོད་ཀྱི་ལེགས་བཤད།
དེ་འདྲ་ཡིན་སོང་དུས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟེར་ན་ཁུང་ཙེའི་རིག་པའི་ནང་དུ་འགྲོ་དགོས་ཟེར་རེད། ང་ཚོ་བོད་འདྲ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ་ཡིན་ན་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་དང་ཁུང་ཙེའི་རིག་པ་གཉིས་གཅིག་སྡུར་དང་། ངོ་མ་བཤད་ན་ཟབ་མི་ཟབ་ཀྱི་གནམ་ས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་རེད། མི་ཕམ་ཚང་གི་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་དང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་གསོ། ༼མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱི་གསུང་བཤད།༽” »
མི་གསོན་པོ།
སྒོ་འགྲམ་དུ་ཁ་གྱང་ངོས་སུ་གཏད་དེ་འགྲེང་འདུག་ལ་ཕོ་རྟགས་ཆེན་པོ་དེ་རྗིན་སི་གོས་ཐུང་ལས་ཕྱི་ལ་བཏོན་ནས་ལག་གཡས་པས་དཀྲུག་དཀྲུག་གཏོང་བཞིན་ལག་གཡོན་པས་ངའི་གསང་ཁེབ་ཀྱི་ཆུ་རས་ཁོང་གི་གདོང་དུ་བཀབ་དེ་སྣ་ཡིས་ཡང་ཡང་སྣོམ་བཞིན་འདུག
འོས་སྦྱོར་བ། བཀྲ་ཤིས་དོནའགྲུབ།
(མཁན་པོ་བསོད་དར་རྒྱས་ཀྱི་《དུས་ཀྱི་ཟླ་འོད།》ལས་དྲངས།)
༢༠༠༧ ལོའི་ཟླ་བ་ ༢ ཚེས་ ༡༦ ཉིན། བགྲེས་ཡོལ་བྱས་མ་ཐག་པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་(Kofi A-annan)གྱིས་རང་སྒེར་གྱི་གཞིས་ཀ་རུ་དགེ་ལས་ཐད་དགོང་གསོལ་ཐེངས་གཅིག་སྤེལ་ཏེ། ཕྷེ་གླིང་གི་དབུལ་ཕོངས་བྱིས་པར་དམིགས་ཏེ་ཞལ་འདེབས་བསྡུ་ལེན་བྱས།
ཚོགས་འདུ་ལ་ཞུགས་པའི་མི་སྣ་ཚང་མ་ནི། ཚོང་པ་དང་འབྱོར་ལྡན་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་མི་སྣ་ཤ་སྟག་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གིས་དགེ་ལས་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར།” »
དུས་ཀྱི་ངུར་སྨྲིག་ལ་ཞེ་རྩིས་ཟབ་མཁན་རྒྱ་ཆེའི་སྙུག་འཛིན་པ་ཚོར་ཞུ་རྒྱུ།
ངེད་གྲྭ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱིས། དུས་དེབ་དུས་ཀྱི་ངུར་སྨྲིག་འདོན་ཐེངས་གསུམ་པ་མི་རིང་བར་འདོན་འཆར་ལགས་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་སྔར་བཞིན་གཤམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ཚང་བའི་ཐོག་ནས་རྩོམ་རེ་བསྐུར་འོང་རོགས། དུས་དེབ་དུས་ཀྱི་ངུར་སྨྲིག་ནང་འགོད་འོས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཆ་རྐྱེན་གཉིས་ནི།
གཅིག རྩོམ་ལུས་ཚིག་ལྷུག་གང་ཞིག་ལ་འབོལ་རྩོམ་དང་དཔྱད་རྩོམ་མམ།
ཨ།
དྲི་བ་འདི་ཚོ་ངས་གང་སར་དྲིས་པ་སྐོར་ཞིག་ལྷན་དུ་བསྡེབས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། འདི་དག་གི་ནང་ན་ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་མ་བབས་དང་དོན་དག་ཆེ་ཆུང་ཅི་རིགས་ཡོད་སྲིད་རུང་། ངས་བསམ་གཟས་ནས་ཐེངས་གཅིག་འདི་ལྟར་འགྲེམ་ན་འདོད།
སྤྱི་ཁོག་གི་དྲི་བ་རྐང་གཅིག སོ་སོ་ནམ་ཁོམ་པ་ཡོད་ན་ཡིད་ངག་ཞི་བའི་ངང་ནས་གླིང་ཚ་སྟེ། བོད་ཀྱི་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་པ་ས་ཡ་དྲུག་གི་བུ་གླེང་རོགས།
བན་ལོག ༼འབྲུག་ཡུལ༽
ལས་དབང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྐམ་པོ་འདིའི་བང་རིམ་ནས།
ངེད་ཚང་ཨ་ཞང་ཚང་གི་གཡོག་པོ་ཡིན།
ངེད་ཚང་གི་ཨ་ཞང་ལ་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཏོ་མེད་ཀྱང་།
ཐ་ན་ཤིང་དང་རྡོ་སོགས་ཀྱང་ལས་སླ་བོར་མི་འཇོག
ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་བཏོན་པའི་དུས་དེབ་འདོན་ཐེངས་བདུན་པ་དེ་ཐོན་འདུག ཐེངས་འདིའི་དུས་དེབ་ཏུ་བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་གྱི་སྐོར་ལ་ཆེད་བསྒྲིགས་བྱས་འདུག གློག་བརྙན་གྱི་སྐོར་ལ་བོད་མི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཆེད་རྩོམ་དྲུག་ལྷག་སྐད་ཡིག་གཉིས་ནང་སྤེལ་འདུག་ལ། “སྙན་ངག་པའི་མི་གཤིས་དང་མཁས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་མགོན་པོ་ཚེ་རིང་”ཞེས་པའི་རྗེས་དྲན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་བཀོད་འདུག དུས་དེབ་འདི་བཞིན་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་དྲ་རྒྱ་རུ་བཀླག་ཐུབ་ཅིང་། དེའི་འབྲེལ་ཐག་འདི་རེད། http://trace.org/news/publications/trace-foundations-latse-journal-vol-7
སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།
བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིང་ལ་ང་ཚོས་ཆེ་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ། གངས་ཅན་ལྗོངས་དང། བསིལ་ལྡན་ལྗོངས་དང། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཞིང་སོགས་སུ་འབོད་པ་གྲང་བའི་ཐ་སྙད་རྐྱང་ཡིན་ལ། དོན་ལའང་བོད་ཡུལ་ཕལ་མོ་ཆེ་གྲང་ཤས་ཆེ་བས་བཟའ་བཅའ་འབྲུ་རིགས་དང། ཤིང་ཐོག །སྔོ་ཚལ་སོགས་ཆེས་དཀོན། འཚོ་རྟེན་གཙོ་བོ་ཤ་མར་ཐུད་དང་ཞོ་འོ་སོགས་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་བྱེད་པས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཤ་གཟན་གྱི་རྒྱུད་དུ་སོང་སྟེ་བོད་མི་རྣམས་ཤ་ལ་ཆེས་དགའ།
གླིང་གཅེར་བུ།
ཕྱི་རོལ་ན་ཆར་བ་འབབ་བཞིན་འདུག
བསམ་གཞིག་ལྗིད་མོ་ཞིག་གིས་ཡང་ཡང་མནར་ཡོང་བའི་དོ་ནུབ
རླུང་མ་ལྡང་ན་ཡང་རླུང་བུ་ཞིག་གི་ཚོར་སྣང་འདི
མི་ལོ་དུ་མའི་སྔ་རོལ་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་སུ་ཞིག་གི་བྱང་ཁོག་བཞིན
བློ་བཟང་།
དེ་རིང་༢༠༡༣/༧/༡༤ཡིན། ཕྱི་ནང་གི་དྲྭ་གྲོགས་རྣམས་དང་ལྷན། བོད་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་གི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་ན། བསྙད་ཚུལ་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣/༧/༡ཉིན་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་གསར་ལམ་དུ། སམ་བྷོ་ཊའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཡོངས་སུ་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར་སློབ་ཚན་ཁག་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ཁྲིད་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ཡོད་པ་བཤད།
