ཁྲོ་གཏུམ།
རི་བོ་དྲན་ཚུལ།
བསམ་སྤྱོད།
ཁྱོད་ཀྱིས་རི་བོའི་མདུན་དུ་རོ་བོ་ཞིག་བརྒལ་ན་ཡང
རི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་ནི་གོམ་པའི་སྟངས་སྟབས་བཞིན་བང་རིམ་གྱིས་བརྩེགས་ལ
རྐང་སྣེར་འཐམ་པའི་ཕྱིར་དྲན་གྱི་རི་མོ་ཐར་ཐོར
རི་བོའི་ཚུར་རོལ་གྱི་ཆུ་མོ་དང་ལྷན་དུ་བཞུར་གྱིན་འདུག
ཁྲོ་གཏུམ།
རི་བོ་དྲན་ཚུལ།
བསམ་སྤྱོད།
ཁྱོད་ཀྱིས་རི་བོའི་མདུན་དུ་རོ་བོ་ཞིག་བརྒལ་ན་ཡང
རི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་ནི་གོམ་པའི་སྟངས་སྟབས་བཞིན་བང་རིམ་གྱིས་བརྩེགས་ལ
རྐང་སྣེར་འཐམ་པའི་ཕྱིར་དྲན་གྱི་རི་མོ་ཐར་ཐོར
རི་བོའི་ཚུར་རོལ་གྱི་ཆུ་མོ་དང་ལྷན་དུ་བཞུར་གྱིན་འདུག
ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།
རང་དབང་བཞི་(Four Freedoms.འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་རང་བཞི་ཡང་ཟེར།)ཞེས་པའི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་གྲགས་ཅན་ཧ་ཅང་གསོན་ཉམས་དོད་ཅིང་མཚོན་དོན་ལ་གཞོལ་ཚབས་ཆེ་བ་འདི་ནི། 1943 ལོར་ཨ་རི་བ་སྐུ་ཞབས་ནོར་མཱན་རོག་ཁི་ཝེལ་Norman Rockwell,གྱིས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཆ་ཚང་དེང་སང་ཨ་རིའི་སི་ཋོག་བྷིར་ཌུ་རྗི་ Stockbridge,ས་གནས་ཀྱི་ནོར་མཱན་རོག་ཁི་ཝེལ་གྱི་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།
བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ།
(གསལ་བཤད)དེ་རིང་དེབ་ཉོག་ཅིག་བསྔོགས་པས་སྙན་ངག་རྙིང་པ་ཞིག་རྙེད་དེ་དགའ་དྲགས་ནས་དྲྭ་གྲོགས་ཚོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་འབུལ་ཤོར་སོང་།
ཁུ་སིམ་པའི་མཚན་མོ་འདི་ཁོ་ན
བདག་ལ་དབང་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཞིང་ཁམས་དེ་ཡིན
ཐ་སྙད་ཀྱིས་དབེན་པའི་རྟོག་འཆར་དང་བརྩེ་འདང་འདི་དག
ཨར་འདམ་གྱིས་བརྩིགས་པའི་གྱང་ལེབ་འདི་ཚོས་བསྲུངས་མ་ཐུབ་ལ
གནས་ཚུལ་འོས་སྦྱོར་བ། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ག་མདོ་སྨད་དབུས་སྤྱི་ཁྱབ་རྒྱུན་ལས་ཁང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་སྲོག་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་བཅད་པའི་གྲྭ་བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་དང་། སྒྲོལ་མ་སྐྱབས་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདི་ལོའི་དམངས་གཙོའི་དུས་ཆེན་ཉིན་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་བལ་འབྲུག་གསུམ་གཙོས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ། ད་ལྟ་ཁྱོན་མཚན་རྟགས་ ༡༢༩༠༦ བྱུང་ཡོད་པ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཕུལ་ཡོད། གསར་འགྱུར་ཆ་ཚང་མདོ་སྨད་དྲ་རྒྱ་ནས་གཟིགས།http://dhomay.com/index.php?option=com_content&view=article&id=470:2013-11-13-11-27-40&catid=33:2012-05-03-18-39-47
གནས་ཚུལ་གཏོང་མཁན། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་།
རྒྱལ་སྤྱིའི་བཙོན་འོག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི།
DAY OF THE IMPRISONED WRITER 15 NOVEMBER 2013
རྒྱལ་སྤྱིའི་བཙོན་འོག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་ཉིན་མོ་ཐེངས་སོ་གཉིས་པ་སྲུང་བརྩི་དང་འབྲེལ་བའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ།
ཕྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཙོན་འོག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་ཉིན་མོར་ཁེལ་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་སྤྱིའི་པེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་བཙོན་འོག་རྩོམ་པ་པོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ངོས་ནས། ལོ་རེ་བཞིན་བཙོན་འོག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་ཉིན་མོར་བཀོད་སྒྲིག་དང་། སྲུང་བརྩི་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་སྤྱིའི་བཙོན་འོག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི།” »
ཨེ་མ་ཧོ།
༧སྐྱབས་རྗེ་དམ་པ་སློབ་དཔོན་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་འཚམས་རྟགས་སུ་ཕུལ་བ་ཕ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
ཀ་དག་སྤྲོས་བྲལ་བདེན་པའི་དེ་ཉིད་གཟིགས། །
ཁ་བའི་བཅུ་ཕྲག་རིག་གཞུང་གནས་ལ་མཁས། །
ག་དུས་ཡིན་ཡང་སྤྱི་ཕན་རྒྱལ་བསྟན་སྤེལ། །
ང་ཅག་འདྲེན་པའི་སྐྱབས་གནས་སློབ་དཔོན་རྒྱལ། །
དེ་ལས་མང་བ་། “རྟེན་འབྲེལ་འཚམས་རྟགས་སུ་ཕུལ་བ་ཕ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར།” »
དཀར་མཚོ་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས།
བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་རྒྱུད་རིམ་གྱི་ནང་དུ་གསེར་ཁབ་དང་དངུལ་ཁབ་ཀྱི་ནད་བཅོས་ལ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟར་དུ། དེང་གི་དུས་སུ་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བ་ཡར་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་གསེར་ཁབ་དང་དངུལ་ཁབ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་མིན་གྱི་ཐད་དུ་གནས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར།
དེ་ལས་མང་བ་། “གསེར་ཁབ་དང་དངུལ་ཁབ་དུག་སེལ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ།” »
ཆུང་ཚེ་རིང།

༅༅།། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་བོད་ནང་རང་ལུས་མེ་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་དེའི་འབྱུང་རྩ་དང་། མ་འོངས་པར་དེ་ཚོའི་ཐད་གནང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་ཉུང་ཉུང་མ་རེད། དཔེར་ན། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་ནང་དུ། འདས་པའི་ལོ་༡༥ རིང་ལོ་ལྟར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཏེ་རང་ཤི་རྒྱག་མཁན་ཆིག་ཁྲི་བརྒལ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེས།
ཁ་ཚེར་མ།
ཆུང་ནས་མི་ཤེས་གཞོན་ནས་འདྲིས་པའི་ལས་མཐུན་ལམ་གྱི་འགྲོ་རོགས་མ།།
འགྲོགས་ཀྱིན་འགྲོགས་ཀྱིན་གཞུང་རྒྱུད་དྲང་མོས་མི་སེམས་འགུག་པའི་གཤིས་བཟང་མ།།
ང་ཡི་ངག་ན་ཁྱོད་ལ་མཁོ་བའི་གཞས་ཆུང་ཞིག་གི་གླུ་ཚིག་ཅིག།
ཁྱོད་ཀྱི་མངལ་ནས་ཀུན་ནས་མཁོ་བའི་གླེང་རིན་ཡོད་པའི་སྲས་ཤིག་འཁྲུངས།།
ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེས་སྐར་གསལ་བོ་མིན་པས་མང་པོའི་ཁ་ནས་རྩོད་པར་གྲུབ།།
གང་ལྟར་ང་ཡི་རང་སེམས་དྭངས་མོ་ཁྱོད་ལ་གླན་པའི་སྣང་བ་སྐྱིད།།
གནས་ཚུལ་མཁོ་འདོན་པ། རྨེའུ་དཀོན་རྒྱམ།
བོད་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ལྔ།
བོད་མི་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ས་ཡ་གཅིག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོངས་ཁག་ལ་དོན་དམ་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གུས་བརྩི་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚོགས་ཁོངས་སུ་ཞུགས་ཐབས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མི་འོས་པའི་འབོད་བསྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།
ཐེ་བོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།
——ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ ཟླ་༡༡ ཚེས་༡༡ ཉིན་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་ལ་ཕུལ་བ།
ཁྱོད་ནི་སྐྱེས་དུས་ཕལ་བ་སྟེ།།
དེ་རིང་མུན་ནག་འོད་ཀྱིས་གཤགས།།
མིག་ཆུ་ངུ་ངག་མེད་ན་ཡང་།།
རུས་པ་གསེང་གི་ན་ཟུག་ཅིག །
གནས་ཚུལ་མཁོ་གཏོང་བ་། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ།
༼ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་བོད་ནས་ཡི་གེར་ཕབ་དེ་ཐད་གར་ང་ཚོར་བཏང་བ་འདི་རེད།༽
རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་དོན་གཞིས་བྱེད་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་ཆེད་ཡིན་ཟེར།
ཁ་སང་སྟེ་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༡༡ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཚོད་ ༥ ཡས་མས་སུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཇོ་ནང་ཨ་སྐྱོང་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་ལགས་ཟི་ལིང་སྨན་ཁང་དུ་ཁྱེར་བཞིན་པའི་ལམ་བར་ནས་སྐུ་གཤེགས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག
དེ་ཡང་ས་གནས་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དོན་ལྟར་ན།
དེ་ལས་མང་བ་། “རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་དོན་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་ཆེད་ཡིན་ཟེར།” »
གནས་ཚུལ་མཁོ་གཏོང་བ། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ།
མདོ་སྨད་མགོ་ལོག་པདྨ་རྫོང་ཇོ་ནང་ཨ་སྐྱོང་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་རིང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་འདུག་པ་དང་། དེ་ཡང་ས་གནས་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་དོན་ལྟར་ན། མདོ་སྨད་མགོ་ལོག་པདྨ་རྫོང་ཇོ་ནང་ཨ་སྐྱོང་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་རིང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་བོད་ནང་གི་དུས་ཚོད་ ༥ པ་ཡས་མས་སུ་པདྨ་རྫོང་ཐོག་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡོད་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “མགོ་ལོག་ཨ་སྐྱོང་དགོན་པའི་གྲྭ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་བ།” »
ཁ་ཚེར་མ།
འདིར་ཤོག་དང བདག་གི་གཅེས་ཕྲུག་མ
བདག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔྲལ་བར་ལྷོ
དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ
ཁྱོད་ཉིད་དྲན་པའི་སེམས་པ་གཉོམ་
ཆེས་དམན་ས་བཟུང་བའི་རེ་བ་ཆུང་ཆུ
ལོ་མ་རྒྱལ།
འདབ་མའི་ཚོགས་རྣམས་བཀྲག་མདངས་ཀྱིས།།
ཟེའུ་འབྲུ་མཐའ་ལ་ལྷན་དུ་འཛོམས།།
ཁྱོད་ལ་མེ་ཏོག་བརྗོད་པ་དང་།།
བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཉིད།།
ས་ལ་མཛེས་པའི་འཛོམས་པ་འདེབས།།
བསྟན་འཛིན་བཀྲ་ཤིས།
བདག་ཨ་རིའི་མི་སེར་དུ་གྱུར་པའི་ཉིན་དེ་ནི་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད། མི་ཚེ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་དེར་གཞི་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་མི་སེར་དུ་གྱུར། ད་པཱ་སི་སེར་པོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་མནར་གཅོད་ལས་ཐར་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁྲའི་ཐོག་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་འདི་ངའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར། འོན་ཀྱང་མཛད་སྒོ་དེ་དག་གྲུབ་པ་དང་ངའི་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཐེབས་མི་འདུག ང་ནི་ད་དུང་ཡང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་རེད་ལ། བོད་ནང་གི་ཆག་འཇིག་རེ་རེ་ནི་ངའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་གི་ཁུར་བོ་ཞིག་རེད།
ཁ་ཚེར་མ།
བདག་གི་སེམས་ཀྱི་རི་ལུང་ལ་སྨུག་པ་ལང་ལོང་ཅིག་འཐིབས
སྨུག་སྤྲིན་གྱི་ཀློང་ནས་མཐོ་དམའ་རན་པའི་རྫི་གླུ་ཞིག་གྱེར
གླུ་དེའི་མིང་ལ་རི་གླུ་ཟེར་ཞིང གཞས་གཏོང་མཁན་དེ་ངའི་ཆུང་ལོ་སྙིང་རྗེ་བོ་དེ་ཡིན
རི་གླུ་དེའི་གདངས་དང་གཞས་ཚིགས་ཀྱི་ཉམས་ཀྱིས
ང་དེང་མའི་བརྩེ་དུང་གི་ཞིང་ཁམས་མག་མོག་དེར་ཁྲིད་སོང
བསོད་ནམས་ནོར་བུ།
——འཕྲིན་ཕྲན་ནང་གྲོགས་དང་བགྲོ་བ།
ཕྱོགས་གླང་རལ་གྲི་གཡུགས་ལ་ཁྱོད་རང་ངར།།
དབྱངས་ཅན་པི་ཝང་དཀྲོལ་ལ་ང་རང་མཁས།།
ཤི་གསོན་འདུག་བདེ་སྒྲུབ་ལ་ཁོང་ཚོ་ཡག།
ང་རང་གསུམ་པོ་གོ་འཇོའི་གཟི་བྱུར་ཡིན།།
ཡ་ཀིའི་ཆོས་པ་བྱེད་ལ་ཁྱེད་ཉིད་བཟང་།།
མ་ཀིའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་ལ་ཁོང་ཚོ་རྒོད།།
གཡུ་ཆུང་།
གཞོན་སྐྱེས་གློག་བརྙན་དོན་གཉེར་བ་མཁར་བྱམས་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་བརྙན་ལེན་དང་སྒྲིག་བཟོ་བྱས་པའི་དངོས་བཤུས་གློག་བརྙན«དཔའ་བོའི་ལུང་པ»ཧྥ་རན་སིའི་རེང་ཧོའུ་ཧྲི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དངོས་བཤུས་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་དུ་བདམས་འདུག
གློག་བརྙན་འདི་ནི་གཞོན་སྐྱེས་གློག་བརྙན་དོན་གཉེར་བ་མཁར་བྱམས་རྒྱལ་ལགས་ཀྱི་གློག་བརྙན་བརྩམས་ཆོས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ལ།
དེ་ལས་མང་བ་། “«དཔའ་བོའི་ལུང་པ»སྐབས32པའི་རེང་ཧོའུ་ཧྲི་དངོས་བཤུས་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་དུ་ཚུད་པ།” »