སྐྱ་རེངས།
ཉི་མ་བཞུད་ཤུལ། ས་གཞི་མུན་པས་རུམ་པར་གྱུར།
བདག་གསོམ་ཤིང་ཁེར་སྐྱེས་ཤིག་དང་འགྲེང་ནས་ལྟ་དུས།
ཁོ་མོའི་མགུལ་གྱི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་རྒྱུད་ཉིད་ས་རུ་ཐོར་བ་ལྟར།
རི་ཞོལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་དག འོད་ཆེམ་ཆེམ་དུ་གྱུར་ནས་གདའ།
བདག་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལམ་ཕྲན་དེ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་སྐབས།
ཟླ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ནག་པོ་དེའི་བྲང་སྐྱེས་དོ་ཤལ་བཞིན་གསལ་ཞིང་།
ཆུང་ཚེ་རིང་།
༄༅།།བཞུགས་སྒར་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་སྐད་ཡིག་དེབ་ཕྲེང་ ༡༧ པར། ཕྲན་ཆུང་ཚེ་རིང་གི་རྩོམ་ཡིག་ཁོངས་ནས། སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་དང་འབྲེལ་བ་ཁག་ཅིག་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་མིང་དུ་“ཨོཾ་ཏོག”ཅེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཉེ་ཆར་པར་སྐྲུན་གནང་འདུག
བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་པར་སྐྲུན་གསལ་བཤད་ནང་ “འདི་ནས་རྩོམ་པ་པོ་རེ་ཟུང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་མཐོང་ཚེ་ང་ཚོར་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་དུ་འཇུག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གནང་རོགས་ཞུ་གི་ཡོད་ན། ད་ལམ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་འདི་ཡང་དེ་དག་ཁྲོད་ནས་གཅིག་ཡིན་”ཞེས་བཀོད་འདུག
གནས་ཚུལ་གཏོང་མཁན། ཆུ་རླངས་འབྲུག་བྱམས།
བྱང་ཨ་རིའི་ས་གནས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་༡༤ པ་དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཝི་སི་ཁན་སིན་(Wisconsin)གྱི་རྒྱལ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་མེ་སྒྲའི་སན་(Madison)གྱི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་ཤྭ་བ་ཚལ་(Deer Park)དགོན་པའི་ནང་དུ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ ཕྱི་ཟླ་༦ ཚེས་༢༨ དང་༢༩ ཉིན་གཉིས་རིང་ལ་འཚོགས་ཡོད་ཅིང་། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང་། ས་གནས་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་རྣམ་གཉིས་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་འདུ་གཙོ་སྐྱོང་བར་དབུས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད་ལགས་ཕེབས་ཡོད་ལ།
དེ་ལས་མང་བ་། “བྱང་ཨ་རིའི་ས་གནས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་༡༤ པའི་ཚོགས་འདུ།” »
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
ཁར་རྩང་རྫོང་སར་བཤད་གྲྭའི་གུང་གསེང་ཉིན། །
སྔར་འདྲིས་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་འགའ་བོས་ནས།།
གློ་བུར་ལྷག་ཀྱང་གཉུག་མར་གནས་པ་ལྟར།།
ང་དང་ཁོང་ཚོ་མཉམ་དུ་ཆུ་ཁར་ཕྱིན།།
ལོ་ངོ་བཞི་ལྔའི་སྔོན་གྱི་གྲོགས་པོ་རྣམས།།
ད་ལྟ་མང་ཞིག་ཕེབས་ནས་མི་བཞུགས་ཀྱང་།།
བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་།
ཀ་ཏ་ལན་པེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་(Catalan PEN)ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་པེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་དང་སྐད་ཡིག་རང་དབང་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོགས་འདུ་དེ་བཞིན་ཟླ་འདིའི་ཚེས་༢༥ ནས་༢༧ བར་ཉིན་གསུམ་རིང་སི་པེན་(Spain)རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཀ་ཏ་ལོ་ན་ཡ་རང་སྐྱོང་མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་རྗེ་རཱོ་ན་(Girona)རུ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་སྤྲོ་ཚིགས་ཆོས་གྲགས་དང་། རྒྱུན་ལས་ཨ་རིག་དགེ་མཐོང་དང་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་བཅས་ཚོགས་ཞུགས་བྱས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་སྟངས་དང་བརྡ་འཕྲིན་བརྒྱུད་ལམ་ནང་རྩོམ་འབྲིའི་སྐོར་ལ་གཏམ་བཤད་བྱས་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩོམ་པ་པོའི་ཚོགས་འདུར་མཉམ་ཞུགས་དང་གཏམ་བཤད།” »
རིག་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ།
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དགུའི་ནང་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་། རུ་དབྱིན་རྒྱ་གསུམ་གྱི་དབར་དབང་ཆ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་’རྩེད་འགྲན་ཆེན་མོ་’ཞེས་པ་ཡུན་རིང་རྩེས་ཤིང། བོད་ནི་རྩེད་འགྲན་དེའི་རྩེད་ཐང་ལྟེ་བ་དེ་ཆགས་པ་རེད། རིམ་པས་དབྱིན་ཇིས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དབང་བསྒྱུར་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་དང། རྩེད་འགྲན་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཆགས་མོད། འོན་ཀྱང་། རྩེད་ཐང་ལྟེ་བ་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་ནི། དབྱིན་ཇི་བ་ཅར་ལེསེ་བྷལ་གྱིས་བྲིས་པའི་དེབ་”འདས་དང་ད་ལྟ་བའི་བོད།”ཅེས་པའི་ནང་ཇི་ལྟར་བཀོད་བསྡོམས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་དེང་སྐབས་ཀྱང་ཆ་འཇོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་བཙོངས་ནས་ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན།” »
མྱི་ལྟིག
ཆང་འདི་བཙན་པོ་བཙན་པོ།།
སེམས་འདི་གཉོམ་པོ་གཉོམ་པོ།།
བཙན་པོ་གཉོམ་པོ་གཉི་ཀ །།
རྒྱ་བཟའ་ཁབ་ལ་བསུས་འདྲ།།
གྲོགས་འདི་གྲིམ་པོ་གྲིམ་པོ།།
ང་འདི་ལད་པོ་ལད་པོ།།
སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།
གང་ཟག་སོ་སོའི་བློ་མོས་དང་ནུས་པ་མི་འདྲ་བས་ན། བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་བ་ཡང་མི་འདྲ་བ་ལས། ང་ཚོས་ནི་ཐེངས་འདིར་རྒས་འཁོགས་ཤི་ལ་ཁད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྐུ་བརྙན་ཁྱད་འཕགས་མཇལ་ཕྱག་མཆོད་འབུལ་གྱི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་པའི་སྟ་གོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་དྭང་བླང་ལས་རོགས་འཚོལ་བའི་བསམ་གཞིག་ནི།
ལས་ཀ །
ང་ཚོའི་དམིགས་རེའི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཏེ་ལས་རོགས་འཚོལ་བ་ན་ལས་བྱེད་ག་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ལས་ཀར་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད་ཕྱིར།
ཁྲི་རལ་པ།
དེ་སྔོན་ནས་བྷེལ་ཇམ་ནང་གནས་འཁོད་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་ལ་ཡིག་ཆ་ནག་པོ་ཆགས་བཞིན་པའི་དཀའ་ངལ་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང་། བར་ལམ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་ཐབས་འཚོལ་གནང་བཞིན་པ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་རེ་ཟུང་ནང་འཐོན་སོང་བས། དཀའ་རྙོག་དེ་ཅུང་ཞི་འཇམ་གྱི་རྣམ་པར་སོང་རུང་། དེ་རིང་སྤྱི་ཟླ་༦ པའི་ཚེས་༢༦ ཉིན་བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་གསར་ཤོག་དྲ་བའི་ནང་། བྷེལ་ཇམ་དུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སའི་བོད་མིའི་ཚོགས་གཙོ་སྨོན་ལམ་གྲགས་པ་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་བྱས་པར་བལྟས་ཏེ། རང་ཉིད་ནི་དཀའ་ངལ་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་མོད། བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སེམས་པ་མི་སྐྱིད་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་།
འབའ་སྲས།
སྙན་ངག་ཤོག་དཀར་ངོས་ནས་མིན།།
སྙན་ངག་སྙུ་གུའི་རྩེ་ནས་མིན།།
སྙན་ངག་དཔེ་དེབ་ངོ་ན་མེད།།
སྙན་ངག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ན་མེད།།
རི་དང་རྒྱ་མཚོ་སྙན་ངག་ཀློང་།།
ཁྱིམ་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྙན་ངག་མཛོད།།
ཚེ་རིང་།
—- དེང་གི་སྲིན་འབུ་མེ་ཁྱེར་གྱི་ཚོགས་ལ་སྤྲིངས་པ།
རྨིག་བཞིའི་རྟ་མཆོག་འཕུར་བའི་དཔུང་ཚོགས་ཀྱིས།།
སུམ་གཉིས་ས་ལ་དབང་བའི་སྲིད་ཀྱི་ཁྲིར།།
ཕུན་ཚོགས་གཡང་འཁྱིལ་རྒྱལ་ཁྲིམས་དུང་གི་སྒྲས།།
སྡེ་བཞི་མགྲོན་དུ་འབོད་པའི་རྒྱལ་བློན་དྲན།།
སྤྱི་མཐུན་ལས་ཀྱི་མར་ཁུ་ཟད་པ་ན།།
བདེ་སྐྱིད་སྣང་བ་རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ཡལ།།
སྤྱན་ཆེན་པོ།
རྒྱང་རིང་ནས་གོམ་སྒྲ་ཞིག་གྲགས་སོང
དེ་ནི་རྣ་ལམ་ལ་སྙན་པའི་གོམ་སྒྲ་ཞིག་རེད
ལག་པས་མིག་ཟུང་ལ་ཕུར་ཕུར་འགའ་བྱས་ནས
རྣ་བས་ཀྲོག་ཀྲོག་ངང་ཡང་བསྐྱར་གོམ་སྒྲ་ལ་ཉན་དུས
དེ་ནི་རླུང་གིས་དེད་པའི་ཕུང་བོ་ཞིག་དང
འོད་ལ་སྦྲུམ་པའི་རྣམ་ཤེས་ཤིག་རེད
ཨེ་མ་ཧོ།
རིག་སྟོང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་བྱིན་རླབས་ལས།།
དགོངས་པའི་ཀློང་ལས་སྤོབས་པའི་གཏེར་བརྒྱད་གྲོལ།།
ལུང་རྟོགས་ཆོས་མཛོད་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་བདག་མཆོག།
མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།
ཨོཾ་གུ་རུ་ཨ་ཛི་ཏ་སརྦ་སིདྡྷི་ཧཱུྃ།
འཇམ་མགོན་འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་རྟ་སྤྱི་ལོ་1846ལོར་ཡབ་འཇུ་མགོན་པོ་དར་རྒྱས་དང༌།
དེ་ལས་མང་བ་། “འཇམ་མགོན་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་བསྡུས་པ།” »
ཕུར་བུ་སྒྲོལ་མ། འཛིན་རིམ། ༡༠ རང་ལོ། ༡༤
༅༅།། ཕྱིན་སོང། ཕྱིན་སོང།་དེ་ལྟར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༥༦ལྷག་ཙམ་བུ་མོ་ངའི་མིག་མདུན་དུ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་བུད་སོང། ངས་འདས་ཟིན་པའི་མི་ཚེའིོ་ཤུལ་ལམ་ལ་ཕྱི་མིག་ཅིག་ཕྱོགས་པ་ན་སྐབས་རེ་དགོད་དྲོ་ལ་སྐབས་རེ་ངུ་ཡང་དྲོ། ངས་ལན་ཞིག་འདས་ཟིན་པའི་མི་ཚེའི་ཤུལ་ལམ་ལ་ཕྱི་མིག་ཅིག་ཕྱོགས་པ་ན་བརྗོད་མི་ཚར་བའི་གཏམ་བརྒྱུད་དང་འབྲི་མི་ཚར་བའི་རྙོག་འཛིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་འཆར་འོང། ཁྲག་དང་མཆི་མའི་ལོ་ཟླ་རིང་མོ་དེ་ལྟར་བསམ་བཞིན་བསམ་བཞིན་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་བུད་སོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “ང་ཚོའི་སེམས་གཏིང་ན་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཞེན་ཁོག་ག་འདྲ་ཡོད།” »
མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་བྱེད་འབའ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒྱུར།
བསྒྱུར་བ་པོའི་མཆན།
གཤམ་གསལ་འདི་ནི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་པའི་ནང་བོད་གནས་བསྐྱར་ཞིབ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་མཁས་དབང་ཟླ་བ་ནོར་བུས་བོད་ཀྱི་གསར་ཤོག་ཐོག་མ་གསར་འགྱུར་མེ་ལོང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཁུ་ནུ་བ་མཐར་ཕྱིན་སྦ་པུ་ལ་ཉེ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་གནད་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་ལེ་ཚན་ཞིག་ཡིན། ལེ་ཚན་འདི་༡༩༧༥ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ པའི་བོད་གནས་བསྐྱར་ཞིབ་འདོན་ཐེངས་ནང་གསལ་འཁོད་འདུག་ཅིང༌། འདིའི་ནང་བོད་རིགས་ཡི་ཤུ་བ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་ལ་དུངས་ཞེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཚུལ་དང༌།
ཉི་མ་འཚོ། (བརྒྱུད་སྤྲོད་པ་ཨེ་མ་ཧོ།)
དྲ་གྲོགས་ལགས། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བ་འདི་དག་ལ་ལན་འདེབས་པའི་རེ་བ་ཡོད། དེ་བཞིན་གཞན་ལ་བརྒྱུད་བསྐུར་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད། གུས་མོས་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་དོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གཉེར་གྱི་ཡོད་མོད། ཕ་ཡུལ་དུ་ཡོང་ནས་དངོས་སུ་ཞིབ་འཇུག་ཞུ་བའི་བསོད་ནམས་མེད་པས་ས་མཐའ་ནས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མི་རེ་ག་མེད་བྱུང་། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གུས་མོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་རེ་བ་ཆེ། དགོས་དབང་ཡོད་ན་གསང་མིང་དང་དྲ་མིང་སོགས་གང་རུང་བཀོལ་ཆོག
འབའ་སྲས།
ཁ་སྒང་སྡེ་དཔོན་གནའ་ནས་འདས་པར་གྱུར།།
ཁ་ཡ་ན་ཟླ་ཚང་མ་རྒས་ནས་འདུག །
ཁ་འདྲིས་ཞེ་བཟང་གྱུར་བའི་གྲོགས་མོ་ཚོ།།
ཁ་སྒང་སྡེ་བའི་ནང་དུ་གཅིག་ཀྱང་མེད།།
ཞིང་ཁ་གྲུ་བཞི་མང་ཤོས་ས་སྟོང་ལྷག །
གྱང་ཁ་མཐོན་པོ་ཚང་མ་དམའ་རུ་བཏང་།།
སྡོང་ར་ཚང་མ་སྔོ་ཚལ་ར་བར་བསྒྱུར།།
ལམ་ཁ་དོག་མོ་རྒྱ་ཆེ་ཡངས་པར་བཟོས།།
གོང་དཀར་ངག་རྣམ།
སྤྱིར་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དམ་ངེས་ཚིག་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡོད་མེད་ཙམ་ལ་གོ་སྙམ། ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་དཔང་པོར་བཞག་སྟེ་བརྒལ་ལན་ལ་འཇུག་པས་གནད་འདི་ནི་ལུང་རིགས་ཕྱོགས་རེ་བས་ཕུག་ཐུབ་པའི་དོན་ཆུང་གཏན་ནས་མིན་པ་དང་། ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནང་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་བཞེད་དང་མི་བཞེད་ཀྱི་སྐོར་སྣ་ཚོགས་འཁོད་པའི་གཞུང་ལུགས་མང་དག་ཡོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ནང་བསྟན་པའི་གཞི་བདེན་པ་གཉིས་དང་།
རེབ་ཐོག་མདའ།
ང་ལ་ཨ་མས་བསླབ་པའི་གདངས་ཅིག་ཡོད།།
ང་ལ་ཨ་ཕས་གནང་བའི་ངག་ཅིག་ཡོད།།
དེ་ལ་དབྱངས་གསལ་གཉིས་ཀྱི་སྲོག་ཞུགས་ཡོད།།
དེ་ལ་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀྱིས་གྲོགས་མཛད་ཡོད།།
ང་ལ་བཙན་པོ་ཞིག་གི་དཔའ་དེ་མངའ།།
ང་ལ་མཁས་པ་ཞིག་གི་བློ་དེ་ལྡན།།
