རས་པ།
ཕ་ཡུལ། སྟོན་མཇུག་གི་དུས་སུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་དྲན་བཞིན་པ་འདྲ
ཁྱོད་ནི་ཞེ་རྩ་བརྩེ་བས་ཁེངས་ཤིང
གཏམ་ལ་འགྱུར་ཁུགས་ལྡན་པའི་སྲོག་ལྡན་གྱི་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན
སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན
ཕ་ཡུལ སྟོན་མཇུག་གི་དུས་སུ་ངས་ཀྱང་ཁྱོད་ཧ་ཅང་དྲན
ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་མཐིལ་ནས་བཙན་གྱིས་ཕྱི་རུ་ཐོན་པའི
སྡོང་ལོ་སེར་ཐིགས་ཅན་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན
བློ་བཟང་མཁྱེན་བརྩེ། དྷ་ས། (བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་ནས་དྲངས།)
དེང་སང་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ད་ལྟའི་བཀའ་ཤག་འདིའི་བཀའ་བློན་ཚོས་བོད་རང་གི་ཡི་གེ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དང་། རང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དུང་བ་མེད་རབས་སོགས་བཤད་དེ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་དང། ཁ་རྡུང་གཏོང་མཁན་གྱི་རིགས་གང་མང་ཞིག་ཡོད་རེད་ལ། ལྷག་པར་མི་སྒེར་གྱི་དགའ་མིན་དགའ་དོགས་དང་འཁོན་འཛིན་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་སྐྱོན་འཛུགས་དང་རྒྱབ་བཤད་བྱེད་མཁན་གྱི་དྲ་འབུའི་རིགས་ཀྱང་ཡོད་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ནང་ལས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གནད་དོན་གང་གི་ཐད་ནས་བཀའ་ཤག་འདིས་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབ་རི་འདྲ་བོ་ཞིག་བྱས་སོང་།” »
མཁོ་འདོན་པ། འཇིགས་མེད་ནུབ་པ།
མིང་ལ་ “The Rise of Gönpo Namgyel in Kham: The Blind Warrior of Nyarong”ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཉེ་ཆར་དཔར་བསྐྲུན་བྱས་འདུག དེབ་དེའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་འབུམ་རམས་པ་གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ་ལགས་རེད་། དེབ་དེ་ལ་བོད་རིག་པའི་མཁས་བ་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་དང་སི་པར་ལིན་(Elliot Sperling)། སྒྲེ་བིས་སྒྲི་(David Atwill) གསུམ་གྱིས་ཆེད་བརྗོད་སྤེལ་འདུག འབུམ་རམས་པ་གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ་ལགས་ནི་ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་རེད་།
དེ་ལས་མང་བ་། “དཔའ་རྟུལ་མགོན་པོ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་ལ་དེབ་ཞིག་ཐོན་འདུག” »
རོང་མིག་དམར།
དང་པོ། སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོའི་བྱུང་ཚུལ་གྱི་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་བ།
སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོའམ་སྨན་དཔྱད་སོ་མ་རཱ་ཛ་ཞེས་མཚན་དུ་བཏགས་པ་ནི། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་སོ་མ་ཟླ་བ་དང༌། རཱ་ཛ་རྒྱལ་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་པས། བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ལ། རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནའ་རབས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྩ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་གཞུང་འདི་ཡི་བྱུང་ཚུལ་དང་མཛད་པ་པོ་སུ་ཡིན་གྱི་སྐོར་ལ་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ཙམ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟའང་ཀླན་ཀ་ཆེ་ཙམ་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “སྨན་དཔྱད་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོའི་བྱུང་ཚུལ་དང་མཛད་པ་པོའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།” »
འབའ་སྲས།
ཀྱེ་ཀྱེ་རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་ཡུལ་ཞིག་ན།།
སྙིང་གི་དཀྱིལ་ལ་ཕབ་པའི་རི་མོ་སྟེ།།
འཇའ་ཡི་གཟུགས་སུ་བཀྲ་བའི་ཡིད་འོང་མ།།
ཁོ་བོའི་སྙིང་གཏམ་རྩི་ཆང་ཞལ་གྱིས་བཞེས།།
ཁྱོད་རང་ཤེས་ནས་ལོ་ཡི་ཕྲེང་ཐག་ལ།།
སྙིང་གཏམ་ཟླ་བའི་ཕྲེང་རྡོག་མ་བརྩེགས་ཀྱང་།།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་བོ་ཞེས་པ་དེ་ཡོད་པས། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་མཐར་ཐུག་འཚང་རྒྱ་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསུངས། ནང་བའི་རྒྱུད་སྡེ་ནས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་བོ་ཞེས་པ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས། རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། ཀུན་གཞི། ཆོས་སྐུ་སོགས་མིང་མི་འདྲ་དུ་མས་བསྟན་ཡོད། མདོ་ལུགས་ལྟར་ན། སྙིང་བོ་དེར་རང་བཞིན་གནས་རིག་ཅེས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་འདུག
སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ ཟླ་༡༡ ཚེས་༢༥ ཉིན་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་ཁེ་ན་ཌའི་གྲོང་ཁྱེར་མོནྜ་རེལ་ནང་ཁེ་ན་ཌའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པས་ Canada Tibet Committee at Montreal གོ་སྒྲིག་འོག་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་འདུག སྐབས་དེར་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐོག་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་གི་གནས་བབ་རྩོད་བཞིན་ཡོད་སྐོར་དང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་བྱ་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པ།” »
འཕན་པོ་སྐལ་ལྡན།
བོད་རྗེ་ཐོག་མ་མཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་དབུ་ཚུགས་སྟེ་བོད་རྗེ་དར་མ་བར་བོད་འདི་བཞིན་ཤར་གླིང་དབུས་མའི་ནང་དཔུང་སྟོབས་དང་མངའ་ཐང་ཆེ་གྲས་སུ་འགྱུར་སྟེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཆོས་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་གནས་བབ་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན། བོད་རྗེ་དར་མས་བོད་ནང་གསར་རྗེའི་རིང་ལུགས་སྤེལ་བའི་རྗེས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་མཇུག་རྫོགས་པ་དང་། བོད་སིལ་བུར་འཐོར་རྗེས་སླར་ཡང་རང་ཅག་རྣམས་ལ་བཀྲིན་བླ་ན་མེད་པ་༸གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཆབ་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་གཙང་བཞེས་གནང་སྟེ།
སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང༌།
འཁྲུལ་པའི་སྒྱུ་མས་བསླུ་བར་མ་ནུས་པར། །
གནས་ལུགས་དོན་ལ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས། །
རང་རེའི་བློ་ལས་འདས་པའི་ངོ་མཚར་ལ། །
སྤྱོད་པར་གྲགས་པའི་དོན་ཀུན་གྲུབ་པས་སྐྱོངས། །
དམ་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་ཡོད་དོ་ཅོག །
བཟང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པར་གསུང༌། །
ཟླ་བ་ཆོས་གྲགས།
མི་ཡུལ་གྱི་གྲུ་ཁ་ཞིག་ནས། དགའ་སྡུག་གི་འཚོ་བ་མཉམ་དུ་རོལ། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་བྱ་བ་མཉམ་དུ་སྒྲུབ། ཤེས་ཡོན་གྱི་ར་བ་ཞིག་ནས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟ་ཕོ་མཉམ་དུ་ཞོན། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བང་ཁ་མཉམ་དུ་འགྲན།
འུ་ཚོ་ཚང་མ་ཕ་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཆེས་རྒྱང་རིང་ཞིག་ལ་བསླེབས་དུས། ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཡོད་ཚད་ནི་གསར་བ་ཡིན་ལ། དང་ཐོག་འུ་གཉིས་ཀྱང་གསར་བ་ཡིན། ལོ་ཟླའི་འཁོར་ཐག་དང་རིམ་བཞིན་བརྒྱུད་ནས། དཀྱག་དཀྱོག་ལམ་འཕྲང་དུ་མ་ཞིག་བརྒལ་དུས།
ཁྲི་རལ་པ་ཅན།
ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་༡༤ ནས་༡༧ བར་ནུབ་ཕྱོགས་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁག་ནང་ཨི་ཏྲ་ལི་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། རིག་གཞུང་བསྐྱར་སོས་སམ་(Renaissance) ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་གསར་པ་ཅིག་བྱུང་བ་དེས། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་གསར་པ་དང་ཁ་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བ་ཅིག་ཏུ་འཁྲིད་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་ཐོག་མར་ཨི་ཏྲ་ལིའི་མི་ཆོས་རིང་ལུགས་པ་དང་སྙན་ངག་པ། རི་མོ་སྒྱུ་རྩལ་བ་(Francesco Petrarca) ནས་རང་གི་འགྲུལ་བཞུད་ཟིན་ཐོ་དང་སྤྲིངས་ཡིག། མགུར་གླུ་དང་སྙན་ངག་སོགས་བརྩམས་ཆོས་མང་པོའི་ནང་དུ། མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་འཁོད་པ་དང་།
ཀོ་ལི་གྷ་གཞིས་ཆགས་གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
ཀ་ར་གུ་རམ་ཞིམ་པོ་ཟོས་ནས་མི་ཚེ་བདེ་ལ་འཚོ་མཁན་མང་།།
ཁ་ཟས་བཅུད་ཆེན་ཟས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལུས་སེམས་འཚོ་བའི་འགན་འཁུར་བླང་།།
ག་ས་གང་ལ་འཁྱམས་མྱུལ་མང་ནས་ལུང་པ་མང་པོ་མིག་གི་མཐོང་།།
ང་རྒྱལ་ཁོང་ཁྲོ་འདོད་ཆགས་ཞེད་སྡང་དམྱལ་བར་འཁྲིད་པའི་ལམ་སྟོན་ཡིན།།
ཁྲོ་གཏུམ།
—ཞོགས་གཉིད་དོར་བའི་དེ་རིང་གི་ཞོགས་ཇ་ཁམ་བཀང་།
དབྱར་ཁའི་ཉི་མར་བདག་པོ་མེད།།
དགུན་ཁའི་ཉི་མར་བདག་པོ་ཡོད།།
གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཀླན་གས་དྲོས་འཁྱགས་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སོ་ཁ་ན
ཉི་ཐིག་གི་ཟེར་བརྒྱ་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་ལ
རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན།(སྐྱ་རེངས)
ཐོས་བྱུང་། ངས་མཚམས་མེད་པར་ཐོས་བྱུང་།
རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ནས་འཕྱོ་འོངས་པའི་རླབས་སྒྲ་ཞིག་ཐོས་བྱུང་།
དེ་ནི། སུན་སྣང་གིས་དཀྲུགས་པའི་ངའི་ཡ་ཆུང་ལ་ཟུག་ཅིང་།
ཁེར་རྐྱང་གིས་གདུང་བའི་ངའི་བྲང་གཞུང་ལ་འདྲེས།
དངུལ་ཆུ་བཞིན། འོད་ཁྲིག་ཁྲིག་གི་རྒྱ་མཚོ།
ཟིལ་ཐིགས་ལྟར། གྲང་བསིལ་བསིལ་གྱི་མཚོ་རླུང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “འོད་ཁྲིག་ཁྲིག་གི་རྒྱ་མཚོ། གྲང་བསིལ་བསིལ་གྱི་མཚོ་རླུང་།” »
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་ཀ་མ་ཤཱི་ལ་ཡེ།
ཀ་དག་སྤྲོས་བྲལ་གཉུག་མའི་བོན་དབྱིངས་སྐུ།།
ཁ་སྦྱོར་རིག་པ་རང་བྱན་བྱང་ཆུབ་པའི།།
ག་བུར་གདངས་འཛིན་བོན་སྲས་རྒྱུད་པ་བཅས།།
ང་ཡི་ཡབ་མེས་དམ་པས་དགེ་ལེགས་སྩོལ།།
ཅ་ཅོའི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས།།
ཆ་ལུགས་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་དཔལ་ལ་སྤྱོད།།
དེ་ལས་མང་བ་། “གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་རྒྱས་སྨོན་ལམ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ།” »
གནས་ཚུལ་གཏོང་མཁན། འཚོ་བྱེད་བུ།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་འདི་ཟླའི་ཚེས་༣༠ རེས་གཟའ་ཉི་མར་ཝི་སི་ཀོན་སིན་མངའ་སྡེའི་མལ་ཌི་སིན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་གནང་རྒྱུ་རེད། ཚེས་༣༠ ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་༤ པ་ཙམ་ལ་མལ་ཌི་སིན་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་གྲུབ་པ་དང་། ཆུ་ཚོད་༥ སྟེང་ས་གནས་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་སེར་སྐྱ་མི་དམངས་ལ་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་གྱི་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་ཟླ་༡༢ ཚེས་༡ རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༡༠ སྟེང་ཝི་སི་ཀོན་སིན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་(University of Wisconsin-Madison)
དེ་ལས་མང་བ་། “སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་ཝི་སི་ཀོན་སིན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་དུ་གསུང་བཤད་གནང་འཆར།” »
དྲེད་པོ་ཧོར།
རྩེད་ཐང་དཀྱིལ་གྱི་རྡུལ་འཚུབ་ཡོ་ལང་ཁྲོད།།
འགྲན་ཟླ་ཕན་ཚུན་འཐབ་པའི་བྲེལ་ཟིང་བར།།
ལུས་སེམས་རྣལ་དུ་ཕབས་ནས་དྲྭ་སྒོའི་ནང་།།
ལྒང་ལུ་ཆུང་ཆུང་སྤོ་ལོར་ཤུགས་ཀྱིས་གཞུས།།
སྟབས་ལེགས་ལམ་འགྲོ་ལྷ་རྒྱུགས་བྱུང་བའམ།
རྐང་ཆུང་གཞིར་བབས་སྐྱེན་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་།།
ཡོང་ཁུངས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ
རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་མཆོག་གིས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཟེར་བ་ཀོང་རེ་སི་ཚོགས་པའི་སྲིད་བྱུས་ནོར་བ་དེ་ལས་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་འདུག
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ ཟླ་༡༡ ཚེས་༢༣ ཉིན་ཉིན་རེའི་གསར་ཤོག་[Daily Mail] ཞེས་པའི་ནང་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ་ལྟར་ན། ཇ་མུ་ཀ་ཤི་མིར་མངའ་སྡེའི་འོས་འདུ་བསླེབ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་རཱཇ་ནཱཐ་སིངྒ་ Rajnath Singh མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ ཟླ་༡༡ ཚེས་༢༠ ཉིན་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ལ་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་སླེ་ཡི་སྤོ་ལོ་རྩེད་ཐང་དུ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཟེར་བ་སྲིད་བྱུས་ནོར་བ་དེ་ལས་བྱུང་།” »
