ཁན་ཌི་ཌ། བྷེ་བེ་རི་ལྗི་ཡིས་བརྩམས། སྦི་སྦི་སི་གསར་ཁང་།
འབྲོང་བུ་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར།
འདས་པའི་ལོ་འགའི་ནང་དབང་གྲངས་རྡོ་རྗེ་དང་ཚེ་རིང་ཆོས་སྒྲོན་གཉིས་ནི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་རེག་དུག་ན་ཚའི་ཡོངས་ཁྱབ་ངོ་མཚོན་དུ་གྱུར། ཁོང་གཉིས་ནི་འབྲུག་རྒྱལ་པོའི་མདུན་དང་རྒྱལ་ཡོངས་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་ནང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་དུ་རེག་དུག་ན་ཚ་ཡོད་པར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་ལྔ་བོའི་གྲས་སུ་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་པོར་ང་ཚོ་ལ་རེག་དུག་ན་ཚ་འདུག་ཅེས་ཞུས་པ་ཡིན།” »
རས་པ།
འཆར་ཡན་གྱི་རྩིག་ངོས་སུ་ད་དུང་གསལ་པོར་ཤར
རླུང་བུའི་འཁོར་ཕྱོགས་སུ་དྲི་བསུང་ཡངས་མོར་རྒྱུ
ལྗོན་པའི་ལོ་འདབ་ལས་ཟིལ་ཐིགས་འབབ་ཅིང
རི་བྱེའུ་དག་གིས་ང་དང་རྒྱང་བཀྱེད
སྨུག་པས་རི་ལུང་གཡོགས་ཤིང
ཆར་བའང་སྔར་བཞིན་འབབ
ཀླུ་སྨྱོན།
ཟུངས་ཟད་ཀྱི་ནད་པ་ཞིག་དང་འདྲ་བའི་ཉི་མ་དམར་སེར་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚལ་བར་འཐོར་བཞིན་པའི་སྤྲིན་པའི་རྒྱབ་ཏུ་ཡུད་ཙམ་མངོན། དེ་ནི་ཚ་ལུ་མ་རུལ་བ་ཞིག་དོན་སྟོང་གི་སྲིད་ཇུས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་སྤྱད་ཚགས་པར་རྙིང་ཧྲུལ་ཞིག་གི་ཁུག་ཏུ་གཅུད་པ་དང་ཡང་འདྲ་ལ། ལག་པའི་མཛུབ་མོ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སེར་ཁ་གས་པའི་འཁྱམ་པོ་ཞིག་གི་ཐ་མག་གི་རྩེ་མོའི་མེ་སྟག་ཤི་ཙམ་འབར་ཙམ་བྱེད་པ་ཞིག་དང་ཡང་མཚུངས།
ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན། ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན། ཀེ་་་་་་་་་་་་་་་་་། ཨ་མ་གཡུ་སྒྲོན། རྒྱང་རིང་གི་གནམ་སའི་འདྲེས་མཚམས་སུ་
ཨ་འདུས་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།
ས་སྐྱའི་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་<<ཆོས་དུང་དཀར་པོ་>>རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གིས་༸རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ།
ཆོས་དུང་། རིན་པོ་ཆེ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཐོག་མར་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་འགན་བཞེས་བཞིན་པའི་མཁྱེན་བརྩེ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུངས་རོགས།
ལན། མཁྱེན་བརྩེ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ཟེར་བ་དེ་
དེ་ལས་མང་བ་། “རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བཅར་འདྲི།” »
སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་ཚེ་རིང་།
ལྷོ་ཕྱོགས་རླུང་གིས་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོ་ལྟེབས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རླབས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་གནམ་ལ་འཕྱོ་བཞིན་མཚོ་ཡི་ངོགས་སུ་བྲེལ་ཏེ་འོང་། །
གཡོ་ཞིང་འཁྱོམས་པའི་གྲུ་ཆུང་དག་ནི་མཚོ་ཡི་གཉེར་མའི་ངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པར་རྒྱང་རིང་ཞིག་ལ་སྙེག་པར་བྱེད། །
ཉ་པ་རྒད་པོས་མཚོ་ནས་དྲངས་པའི་འཁྱུག་ལྡན་ཉ་མོ་རྡོ་གཅལ་སྟེང་ན་འཕག་ཚག་རྒྱག་བཞིན་མིག་གཉིས་འབྱེད་ཅིང་ཟུམ་པར་འགྱུར། །
མཚོ་བྱ་ཁྱུ་ཞིག་མཐོ་སར་འཕུར་ཡང་གློ་བུར་ཉིད་དུ་ཅི་ཞིག་མཐོང་བས་གཤོག་པ་ལེབ་མོ་རབ་ཏུ་བསྐུམས་ནས་མཚོ་ཡི་གཏིང་སར་འཛུལ་བར་བྲེལ། །
ཆོས་འཁོར་ཚང་།
སྨྱུག་སྡེ། དགེ་བཤེས་མཆོག་ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བ་དང་འབྲེལ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་ལྷན་སྙན་ངག་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུང་རོགས།
ཆོས་འཁོར་ཚང་། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ང་དོལ་པོ་བྱི་གཅེར་ནས་ཡིན། བོན་གཞིས་ཉིན་སློབ་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་བརྒྱད་པ་ཐོན་རྗེས་བོན་གྱི་གདན་ས་སྨན་རིའི་གླིང་ནས་དགེ་བཤེས་བཏང་པ་ཡིན། ད་སྐབས་ཡུ་རོབ་ཅེག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་(Czech Republic)ཀྱི་ཆར་ལེ་སི་(Charles University)གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་མོར་དགེ་རྒན་གྱི་བྱ་བ་གཉེར་བཞིན་ཡོད།
བྱ་སྨྱོན་པ།
བོད་ནང་གི་མེ་སྲེག་ལས་འགུལ་ཁྲོད་དུ། ཚེ་སྲོག་གང་མང་ཤོར་སོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་འབོད་པ་དང་རེ་བ་ཡང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་བསྒྲགས་པ་རེད། ལས་འགུལ་འདི་བྱུང་སྟངས་དང་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་བལྟས་ཚེ། ཐབས་ཟད་འུ་ཐུག་གི་གནས་སུ་གྱར་བ་རེད་ཞེས་བཤད་ཆོག་སྟེ། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དང་། རིག་གནས་འདུ་ཤེས། འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་སོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆབ་སྲིད་དབང་སྒྱུར་གྱིས་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཚད་འདི་ལ་ལྷུང་གི་བཅུག་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “མེ་སྲེག་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཚོར་ཐུང་ངུ་།” »
འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོ།
སྔོ་ལྡུམ་ཟས་རིགས་མང་པོས་ཁྱེད་ཀྱི་མཆིན་པ་བདེ་ཐང་དང་གཙང་མར་སྡོད་པར་མཐུན་རྐྱེན་རོགས་རམ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱེད། འདི་དང་མཉམ་དུ་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཟས་རིགས་རྩེ་གྲས་ ༡༠ ཡིས་བདེ་ཐང་མེད་པ་ལས་སྲུང་ཞིང་མཆིན་པ་གཙང་བཟོར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད།
༡) ཚོད་མ་ལྗང་ཁུ།
ཚོད་མ་ལྗང་ཁུའི་རིགས་ནི་མཆིན་པ་གཙང་མ་བཟོ་བར་ཧ་ཅང་ལེགས་ཤིང་ནུས་པ་ཆེན་པོས་གྲོགས་བྱེད་མཁན་གཅིག་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “མཆིན་པ་གཙང་མ་བཟོ་བྱེད་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཟས་མཆོག་བཅུ།” »
བློ་གྲོས་རབ་བརྟན།
ང་ལང་རྒྱུ་ཡིན། ཚང་མ་ལང་ཡོང་གི་འདུག གཡས་ནས་སྤྱི་འཐུས་ལང་ཡོང་གི་འདུག གཡོན་ནས་སྲིད་སྐྱོང་ལང་ཡོང་གི་འདུག ག་རེ་བྱས་ནས་ང་མ་ལང་བ་རེད། ག་རེ་ཁྱད་པར་ཡོད་རེད། ཁོང་ཚོ་དང་ང་གཅིག་པ་རེད། ཁོང་ཚོ་ལངས་ཐུབ་ན། ང་ག་རེ་བྱས་ནས་ལང་མ་ཐུབ་པ་རེད། ང་ངེས་པར་དུ་ལང་འཐུབ་དགོས་པ་རེད།
རེད། ལང་དགོས། བརྒྱུག་དགོས། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལང་དགོས་ལ་བརྒྱུག་ཀྱང་ལོས་དགོས། བརྒྱག་མ་ཐུབ་ན་གང་ནས་ཐོབ། ཐོབ་དགོས་པ་རེད། བསླེབ་ས་དེར་བསླེབ་དགོས། བསླེབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་མི་རྒྱུ་ག་ཚད་གཏོང་དགོས་ན་གཏོང་རྐྱང་ཡིན།
—–ཁང་ཟླ་སྲས།
(བརྗོད་བྱ། ཉེ་ཆར་དབྱིན་ཇིའི་སྒྲུང་དེབ་བརྒྱ་བཀླགས་ཟིན་པའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གླེང་བ།)
དང་པོ། མཉམ་གཤིབས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཕྱིར་དྲན།
གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་པ་པོ་སྨྲ་བའི་ཏོག་གམ། ཡོངས་གྲགས་སུ་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་ནི། ལོ་མང་སྔོན་ནས་ས་སྐྱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཡུན་རིང་མཉམ་གཤིབ་བྱས་པའི་སློབ་གྲོགས་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན།
ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
ངོ་རྒོལ་རྒྱག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ནུས་པ་མེད་ན་ང་དེ་རིང་ཁྱེད་ཚོའི་མདུན་ལ་འཐོན་གྱི་མ་རེད།
དེ་རིང་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མི་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལགས་ཀྱིས་ང་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལ་ངོ་རྒོལ་རྒྱག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ནུས་པ་མེད་ན། ངས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་པོ་རྣམས་པ་ཚད་བཙུགས། ང་དེ་རིང་ཁྱེད་ཚོའི་མདུན་ལ་འཐོན་གྱི་མ་རེད་ཟེར། དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༠༠ ཐོག་མེག་གྷན་བོད་ཀྱི་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལགས་ཀྱི་དང་བླངས་རྒྱབ་སྐྱོར་བའི་གོ་སྒྲིག་འོག ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལགས་ཀྱིས་༢༠༡༦ ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མིར་ལངས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་སོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལགས་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མིར་བཞེངས་པ།” »
ཏཱ་ན་བློ་བཟང་།
འདྲི་གཅོད་ཐེབས་པའི་མི་ཞིག་དང་། རང་སྲེག་པ་ཞིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ།
རི་ལུང་འདར་བའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ལ་རུས་རྐང་ཁྲོད་ཀྱི་མར་ཁུ་ཁྱེད།།
རེ་བ་རྒས་པའི་དེབ་ཐེར་བར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཕུང་པོའི་ཐིགས་པ་ཡིན།།
ཉི་ནུབ་མཚམས་ལ་གྲིབ་སོ་གོན་དུས་གསེར་ཡིག་སྡོམ་པའི་གླེགས་ཐག་ཁྱེད།།
རྩྭ་ཕུང་འདབ་མ་སྨག་གིས་ཟ་དུས་ཁྱེད་ནི་མཚན་མོའི་ཟླ་འོད་ཡིན།།
འབའ་སྲས།
ངག་ནས་དབྱངས་ཅན་ངག་ཐོས་པ།།
དཔྱད་ན་རིག་པའི་ཀློང་བརྡོལ་བ།།
མདོ་སྨད་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་པ་པོ།།
ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་གྲྭ་ལོག་ཡིན།།
ཤར་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་བོ།།
སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ཟླ་མེད་པ།།
———-སྐྱོ་བྲག་དཔའ་བརྟན།
ཉེ་དུས་ཆོས་ཀྱི་མཆེད་པོ་སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་གིས། ཁོ་བོ་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མ་ཞིག་གིས་ལོ་མང་སྔོན་འབད་བརྩོན་གྱིས་བསྐྲུན་པ། སྐྱོ་བྲག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་ལམ་རྟགས་སྒོ་ཆེན་ཟད་པོའི་པར་ཞིག་བཞག་སྟེ།
སྐུ་ཉིད་གནས་མཆོག་སྐྱོ་བྲག་ཏུ་ཕེབས་ཤོག །
སྒོ་ཆེན་ཟད་པོ་ངས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཡོད། །
འབའ་སྲས།
ཨེ་མ་སྔོན་མེད་ས་འཛིན་རྩེར།།
རིག་པའི་རྐང་བ་བཀོད་བྱས་ཏེ།།
ངག་རིག་སྨྲ་བའི་སོར་མོ་ཡིས།།
འཇའ་ཚོན་འཛིན་པའི་ལྟད་མོར་མཐོང་།།
དོན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་མཛེས་བྱེད་པའི།།
ཚིག་གི་ལོ་མ་ལྷམ་མེར་བཀྲ།།
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་ཨ་བྷྱ་ལ྇ཀྵྃ་ཀ་ར་ཡེ།
ཀ་མ་ལ་ལྟར་བཞད་པའི་དབེན་གནས་ཀྱི་རི་རྩེར།།
ཁ་ཁོག་བདེན་པའི་རིག་འཛིན་དེང་དུས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར།།
ག་ས་གང་ན་བལྟས་ཀྱང་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་ཞིང་ནས།།
ང་ཡི་མཛའ་གྲོགས་རི་བོང་དལ་ཅིག་ལ་གསོན་མཛོད།།
ཅ་ཅོ་འདུ་འཛིས་དབེན་པའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་འདིར།།
ཆ་ལུགས་གང་དགའ་སྒྱུར་བའི་སྨྱོན་པ་ངའི་དྲུང་ན།།
དེ་ལས་མང་བ་། “རི་བོང་ལ་གདམས་པའི་མགུར་དབྱངས་དྲང་སྲོང་དགྱེས་གླུ” »
འབའ་སྲས།
དབེན་པར་མ་བསྟེན་ཆོས་ལ་མ་སྦྱངས་ཤིང་།།
གྲྭ་ཆས་མ་གོན་གྲྭ་ལོག་མ་བྱས་པ།།
གྲོང་ནས་སྐྱེས་ཤིང་གྲོང་ནས་རྒས་བཞིན་པའི།།
ཕོ་སྐྱེས་དག་གི་སེམས་ལ་མ་གནོད་དང་།།
འདི་ན་སྡོམ་ཤོར་གྲྭ་ལོག་བན་ལོག་ཚོ།།
གངས་ཅན་གཞོན་ནུ་མ་ཡི་བདག་པོ་རུ།།
ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
ཁ་བ་དབེན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཏུ་དགུན་ཁའི་ཨོ་རྩེད་ཚོགས་གཏན་འཁེལ།
༢༠༢༢ ལོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་ཞིང་། ཁ་བ་དབེན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཚོགས་རྒྱུར་གཏན་འཁེལ་བྱས་འདུག
ཁ་སང་ཕྱི་དྲོར་མ་ལེ་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་ས་ཁུ་ལཱ་ལུམ་ཕུར་(Kuala Lumpur)ནང་། ༢༠༢༢ ལོའི་དགུན་ཁའི་ཨོ་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་དེ་ཁ་ཛག་ཀི་སི་ཐན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཨལ་མཱ་ཌེ་(Almaty) དང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “༢༠༢༢ ལོའི་དགུན་ཁའི་ཨོ་རྩེད་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཚོགས་གཏན་འཁེལ།” »
རྒྱ་བོད་འབྲུག་གསུམ་ཕུད་པའི་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨོ་སི་ཀྲོ་ལེ་ཤི་ཡར་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་འོས་མི་སྐུ་ཞབས་བསམ་འགྲུབ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས།
ངོ་སྤྲོད།༽
སྐུ་ཞབས་བསམ་འགྲུབ་ལགས་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་སྟོད་སྤུ་ཧྲེང་དུ་འཁྲུངས། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྷེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་སུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཞིང་དེ་གའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ལེགས་ཐོན་རྗེས་
དེ་ལས་མང་བ་། “ཨོ་སི་ཀྲོ་ལེ་ཡའི་སྤྱི་འཐུས་འོས་མི་སྐུ་ཞབས་བསམ་འགྲུབ་ཚེ་རིང་།” »
