འཇིགས་དབང་།
༄༅།། ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ་མདོ་སྨད་ཡུལ་ནས་འཁྲུངས།།
བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ལྷ་སའི་གསེར་ཁྲིར་བསྐོས།།
ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ།།
ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མར་བཀུར།།
འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཞུ་ཡུལ་ཆགས།།
གསེར་སེར་པོའི་ཉི་མ་ཤར་འདྲ་བོ།།
རྗེ་བླ་མ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རེད།།
ཁོང་བྱམས་བརྩེ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལས་ཡངས།།
བཤད་འདོད་པའི་གསང་བ།
རྔ་བ་ཀུན་བཟང་།
དེ་རིང་ནི་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚེས་བདུན་དང་གྲང་ངར་ཤུར་ཤུར་ཀྱི་དགུན་ཁ་ཡིན། ང་མ་ཡུམ་སློབ་གླིང་ན་ཡོང་ཡོད། མ་ཡུམ་སློབ་གླིང་དང་ས་མཐའ་ཡི་འཁྱོལ་དཀའ་བའི་འཚོ་བ་རེ་མྱོང་དུས། ད་གཟོད་རྒན་དམ་པ་དྲན་པའི་ན་ཟུག་ཇེ་ཆེ་རེད།
རྒྱབ་མདུན་དང་གཡོ་སྒྱུའང་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་རྒན་དམ་པའི་བཀའ་སློབ་རེ་དྲན་དུས། མི་ཀུན་ལ་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་རང་གཤིས་ཤིག་ཡོད་པ་དྲན་གསོ་ཡོང་གི། ཡིད་གཞུང་དྲང་ཞིང་བློ་དཀྱེལ་ཆེ་བ་དང་། གཞན་སེམས་དང་འགན་ཁྲི་ཁུར་བའི་ཕ་མ་གཉིས་རྒས་འགྲོ་དུས། ཡིག་ཐོག་ནས་བཤད་དཀའ་བའི་ཚོར་སྣང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་རང་སེམས་ན་རང་ཤི་མི་རྒྱག་ཀ་མེད་བྱུང་།
ད་ཆར་བསམས་ན་སྐབས་དེར་ངའི་རྒན་ལགས་ཀྱིས་ཡོད་ཚད་བློས་བཏང་ནས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་རང་སྲོག་འབུལ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དབུགས་རིང་ནར་ནར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྣང་བ་ཞིག་ཉིན་གཅིག་ཡང་མཐོང་མ་མྱོང་། རེད་དེ་རིམ་བཞིན་ཁོང་གི་ཞལ་མདངས་
རྒྱལ་བསྟན་དར་སྤེལ་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བཅུ་པ་ཐའེ་ཝན་དུ་འཚོགས་པ།
གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པ་ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཡིག་ཚང་།
ནད་ཡམས་སོགས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དཀའ་ཚེགས་ཅན་དུ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༡ ཟླ་༡༢ ཚེས་༨ ཉིན། སླར་ཡང་ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་བགྲོ་གླེང་སྐབས་བཅུ་པ་ཐའེ་ཝན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཐའེ་པེ་རུ་འཚོགས་གནང་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད།
དེ་ཡང་ད་ཐེངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར། ཐའེ་ཝན་གནས་བཞུགས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཞིང་། གཙོ་བོ་དུས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་སྟངས་དང་། ཐའེ་ཝན་གནས་བཞུགས་བོད་མི་དག་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས། ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་བོད་བརྒྱུད་དགེ་འདུན་པའི་མཛད་སྤྱོད་དང་ཐུགས་འགན། ཁྲོམ་ར་རིག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་ཆོས་འཆད་སྤེལ་གྱི་ཐབས་ལམ་སོགས་དང་འབྲེལ་བགྲོ་གླེང་ཟབ་རྒྱས་གནང་སོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་བསྟན་དར་སྤེལ་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བཅུ་པ་ཐའེ་ཝན་དུ་འཚོགས་པ།” »
ང་ས་འོག་ནས་སྐྱེས་པ་མིན།(འོས་སྦྱོར།)
ཟླ་བ་གྲགས་པ།
༼གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཐུང་འགྲན་སྡུར་ཁྲོད་ཨང་དང་པོ་ཐོབ་པའི་སྒྲུང་གཏམ།༽
ངའི་སྣང་ངོར་ལྷོ་སྤྲིན་ནག་ལིང་ངེ་དེ་ནི་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱིས་ཐལ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་ངར་ངར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་འདྲ། འོན་ཀྱང་། ངས་བསམ་ཚུལ་དེ་སློབ་གྲོགས་ཚོར་མ་བཤད། ཁོ་ཚོས་ལ་ལས་གཡག་རྒན་ཞིག་དང་འདྲ་ཟེར། ཡང་ལ་ལས་རྟ་རྒོད་ཅིག་དང་མཚུངས་ཟེར། ང་ཚོ་དེ་ལྟར་སློབ་གྲྭའི་སྒོ་ཆེན་ཁར་བཙངས་ནས་ནམ་མཁའི་མཐོངས་ཀྱི་སྤྲིན་པ་ནག་ལིང་ངེ་དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་གཡེང་ནས་སྡོད་དུས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་ལྟག་རྒྱབ་ཏུ་ཐོན་པ་ཡང་མ་ཚོར། སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱིས་གློ་བུར་དུ་འདྲེ་ཕྲུག་ཚོ། ཆར་བ་འབབ་ལ་ཉེ་བ་མི་མཐོང་ངམ། མྱུར་དུ་ཡུལ་ལ་སོང་ཞེས་ངར་བཤད་བྱས། སློབ་གྲྭའི་སྒོ་ཆེན་ཁར་རུབ་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོ་བྱེའུ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་རྡོས་བརྒྱབ་པ་ལྟར་ལ་ཐོར་ལུང་ཐོར་དུ་སོང་། ང་ཡང་སྐྲག་ཐག་ཆོད་དེ་ཐག་ཚད་གཅིག་ཙམ་ལ་བྲོས་མོད། དེ་ནས་སེམས་ཅུང་ཟད་ལྷོད་ལ་བབས་ཏེ་ངང་བའི་འགྲོས་ཀྱིས་སོང་བ་ཡིན། སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱིས་མཐོང་ཡོད་མིན་ཅི་ཆ། ང་ལ་མཚོན་ན། དེ་ནི་ཁོ་ལ་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ཡག་ཤོས་ཡིན།
ལྷད་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག
རེབ་གོང་བཀྲ་ཤིས།
དེང་གི་ཆར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་སུ་མིག་ཧྲིག་ཧྲིག་དང་རྣ་ཀྲོང་ཀྲོང་གིས་ལྟ་ཉན་གང་ཞིག་བྱེད་དུས། རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ནང་ན་ཟུག་ཅིག་སྐྱེ་ཡོང་བ་ནི་བོད་མི་མང་བོས་རང་གི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ལྷད་ཅན་དུ་གཏོང་བཞིན་པ་དེ་རེད། དེ་ཡང་ཤེས་བཞིན་མཐོང་བཞིན་དུ་བསྲེས་ལྷད་ཆེ་བའི་འབག་བཙོག་ཅན་དུ་གཏོང་བཞིན་པ་དེ་རེད། ཅིའི་ཕྱིར་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་ལེགས་སྲུང་གིས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་མི་བྱེད་པར། གཞན་བསྟུན་ཅི་ཆེ་སྒོས་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་ཅན་དང་། བསྲེས་ལྷད་ཅན། རང་འདོད་ཅན་སོགས་སུ་བསྒྱུར་དགོས་པ་རེད་དམ། འཐུས་ཚང་དང་གོ་བདེ་དོན་ཟབ་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ཧ་ཅང་གི་སྣང་ཆུང་ངང་རྩེད་ཆས་ལྟ་བུར་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱོད་དགོས་སམ། མི་རིགས་ཤིག་གི་སྲོག་རྩ་ཡིན་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དང་གཅིག་གྱུར་ཏུ་མི་གཏོང་བར། དོན་གྱིས་རང་གི་ལྟོ་ཕོར་དང་སྦྲེལ་ནས་ཅི་ཞིག་ཤེས་མདོག་གིས་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱེད་ཕོད་པ་ཡིན་ནམ། ལྷད་དང་བཅས་ཏེ་འགྱུར་བཞིན་པའི་དེང་གི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཕུང་གསུམ་པ་འདིའི་སྣང་བརྙན་སྐྱོ་བོ་དེ་དག་གིས་རང་སེམས་ལ་བག་ལྷོད་ཅིག་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་། བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་“འགྱེལ་བའི་
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དངོས་ཤུགས་ལྐོག་གསུམ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་ཚེ་གསུམ་གཅོད་བཞིན་པ།
དམ་ཆོས་བསམ་འཕེལ།
༼བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ལས་འཕྲོས་པའི་ངུ་སྐད།༽ མི་རིགས་ཤིག་གི་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་བསམ་པའི་རླུང་ཁམས་དྭངས་མ་ནི་མི་རིགས་དེའི་སྲོག། དེ་གནས་པའི་ཡུན་གྱི་དུས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མི་རིགས་དེའི་ཚེ། དེ་སེམས་དང་འགྲོགས་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་པའི་འཕོ་བ་ནི་མི་རིགས་དེའི་བླའོ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བླ་སྲོག་ཚེ་གསུམ་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་མཚམས་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་ནི་སྐད་ཡིག་ཡིན་ཞིང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་དེའང་གཙོ་བོ་མི་རིགས་དེའི་སྐད་ཡིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱར་ངོས་འཛིན་པས་ན། མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། དེའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཚད་ནི་སྐད་ཡིག་གི་འགན་སྲུང་གི་ཚེ་སྲོག་ཡིན་ལ། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་དག་གི་རྩ་བའི་སྒུལ་ཤུགས་ཀྱང་ཡིན། སྐད་ཡིན་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཞིང་། རིག་གནས་ནི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དེའི་གནད་འགག་ལས་སྐད་ཡིག་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་ཅེས་འབོད་པར་འདོད། དེ་ལྟར་ན། སི་ཏ་ལིན་གྱིས་“མི་རིགས་ཤིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཡུན་རིང་གནས་
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དངོས་ཤུགས་ལྐོག་གསུམ་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་སྲོག་ཚེ་གསུམ་གཅོད་བཞིན་པ།” »
བོད་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་གནས་བབ་ངོས་འཛིན་དང་གོ་རྟོག་རྙེད་དགོས།
དམ་ཆོས་བསམ་འཕེལ།
བོད་རྒྱ་བསྒྱུར་གྱི་སྲིད་བྱུས། ང་ཚོས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་གནས་བབ་ངོས་འཛིན་དང་གོ་རྟོག་ངེས་ཤེས་རྙེད་དགོས་པར་གལ་ཆེའི་གནད་འགག་ཡིན་ཕྱིར། ད་ལྟའི་རྒྱ་མི་དམར་པོའི་སྲིད་བྱུས་གཏིང་ནག་པོའི་རྩ་བའི་འཇུ་ས་དེ་ཁ་གསལ་ལ་བཏང་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་རྒྱ་བསྒྱུར་གྱིས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སུ་བོད་མི་ཚོས་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་རེད། དེ་ཡང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་གཏོང་པར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མིན་རིག་གནས་འདུ་ཤེས་མཐའ་དག་རྩ་བརླག་ཏུ་བཏང་སྟེ་རྒྱ་རིགས་ལས་ཐ་དད་དུ་བགར་ཐབས་མེད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བར་བྱེད་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ། ཧན་གྱི་རིག་གནས་ལ་”ཀྲུང་ཧྭ་རིག་གནས”་ཞེས་བ་བོད་མི་ཚོས་དེ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད། ད་རུང་བོད་མི་རིགས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བགར་ཏེ་ལུང་ཚན་རེ་རེར་མི་རིགས་རེ་ཡི་མིང་རེ་བཏགས་ཏེ་ཁ་འཐོར་ཏུ་གཏོང་ཇི་ཐུབ་བྱེད་པ་རེད། དེའི་ཞོར་ཏུ་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གི་དབང་ཤུགས་འོག་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་མ་བྱས་ཚེ། སློབ་སྦྱོང་ལེགས་པོ་ཞིག་རེག་མི་ཐུབ་ཅིང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་གནས་བབ་ངོས་འཛིན་དང་གོ་རྟོག་རྙེད་དགོས།” »
སྒྱུར་རྩོམ་༼སྡོམ་ཆར་ལོའི་དྲ་བ།༽
ཁྱུང་སྲས་བསམ་གཏན་ཚེ་རིང་།

༼སྡོམ་ཆར་ལོའི་དྲ་བ༽ནི་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ E.B ཧིའི་ཐིས་བརྩམས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སྒྲགས་པ་པདྨ་དབང་ཆེན་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེབ་འདི་ཕྱི་གླིང་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྩོམ་རིག་ཁྲོད་ན་བྱིས་སྒྲུང་སྐད་གྲགས་ཅན་བཅུ་ཡོད་པའི་གྲས་ཡིན་པ་བོད་འགྱུར་དེབ་ཏུ་གསལ་འདུག འདི་ནི་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་མཁན་གྱི་སྙེག་སའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག མིག་སྔའི་ལོ་འགའི་ནང་། ང་ཚོར་འགྱུར་གྱི་ཚད་གཞིའི་ཐད་ནས་གླེང་གཞི་ཅན་གྱི་སྒྱུར་དེབ་དེ་འདྲ་བསྟུད་མར་བྱུང་། དེ་དག་ལ་གཤེ་བའི་རྩོམ་ཡིག་དང་གཏམ་བཤད་སྤེལ་མཁན་ཡང་བསྟུད་མར་བྱུང་། ལྟོས་འཇོག་གིས་བཤད་ན། དེབ་གཅིག་ལ་འགྱུར་ཡིག་ཁ་ཤས་བྱུང་བ་དང་། མ་མཐར་ཡང་གཉིས་ཅན་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་བསྡུར་ནས་གླེང་སྟངས་ཤིག་གི་ཚད་ཐིག་ཅིག་བསླངས། ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་དེབ་གྲགས་ཅན་དེ་འདྲ་བོད་སྐད་ནང་ལ་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་ལ་བོད་སྐད་ཀྱི་གོ་བརྡ་མི་འཕྲོད་པར་འགྱུར་འགྲོ་གི་འདུག་ཅེས་སྡིག་མཁན་ནི་བསྟུད་མར་ཡོང་གི་
ཤཱཀྱའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞིག་གི་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ཚུལ་མདོར་བསྡུས།
ངའི་མིང་ལ་འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་ཟེར། བོད་ཡུལ་མདོ་སྨད་ལྷོ་རྒྱུད་རེ་སྐོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་སྨད་པ་ཧ་ར་བ་དྷི་རུ་གོང་མའི་རྒྱ་ཚང་སང་དུ་སྤྱི་ལོ1954ལོའི་བོད་ཟླ6པའི་ཚེས13ཉིན་སྐྱེས། ངའི་ཕ་མ་གཉིས་ནི་རོང་འབྲོག་ཚོ་ལྔའི་ལེ་ལག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡིན་ལ། ཡབ་རྗེ་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་ཉེ་གནས་བྱང་ཆུབ་མི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་ཤ་རུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གཅིག་ཅིང་། རུས་ཁུངས་མགོ་ལོག་ཁྲོ་བོ་འབུམ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་འགྱུར་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལས་མཆེད་པ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “ཤཱཀྱའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞིག་གི་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ཚུལ་མདོར་བསྡུས།” »
དགེ་བཤེས་ཤིག་གི་བཀའ་མོལ་ལས་འཕྲོས་པ།
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། དེ་ཡང་ངས་ཉིན་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ལ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དགེ་བཤེས་ལྷག་རྡོར་མཆོག་གིས་ནང་མི་གྲོངས་པའི་སྐབས་སུ་ནང་མིས་ཆོས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་གཏོང་དགོས་པ་དེ་ལམ་སྲོལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་མི་རུང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དབུལ་པོ་ཚོ་ལ་གནོན་ཤུགས་སུ་མ་གྱུར་པ་ཞིག་དགོས་པ། དེ་ལས་ལྡོག་ན་མཇུག་འབྲས་མི་ལེགས་པ་ཡོང་གིན་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་མོ་བཏབ་པའི་རིམ་འགྲོ་སོགས་ཀྱང་ཡོན་བདག་གི་འབྱོར་ཚོད་དང་བསྟུན་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་བའི་བརྙན་ཞིག་མཇལ་བྱུང་།
འདི་ལྟར་བྲིས་ན་དགེ་ཕན་འདུག་གམ་མི་འདུག
བོན་རྒྱ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས།

བོད་ཟས་རིག་པ།
ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་རིགས་པ་ཡིས། །
འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མེད་པར་བསྟེན་བགྱི་སྟེ། །
རྒྱགས་ཕྱིར་མ་ལགས་སྙེམས་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས། །
འཚག་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། ། བོད་ཟས་རིག་པའི་རྩ་གཞུང་ཡིན།
ཀ་བཤད་བཀའ་བློན་གསུམ་ལ་བྲིས།
གངས་ལྷ་མོ།

ཀ་བ་བུམ་པའི་གནད་ལ་སྦྱངས་མེད་ཀྱང་།
ཁ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྒྲོལ་མ་གསུམ།
ག་ས་གང་ལ་དོན་གཉེར་སྒྲོལ་མ་གསུམ།
ང་ཡི་སྐད་བསྐུར་ཚིག་གསུམ་ཚུར་ལ་ཉོན།
དབུ་མའི་ལམ་ནི་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བའི་ལྡེའུ་མིག་རེད་ལ་མ་འོངས་བོད་མི་རིགས་འཚོ་གནས་ཐུབ་པའི་མདུན་ལམ་ཡང་རེད་།
གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་མི་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དམག་དོན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་འཛམ་གླིང་ནང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་རེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཙམ་མིན་པ་འཛམ་གླིང་གི་ལུང་པ་མང་པོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཡིག་ཆ་མང་པོའི་ནང་ངོ་སྤྲོད་ཡོང་བཞིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེ་གཅིག་པ་འུ་དུམ་བཙན་པོའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་གླང་དར་མས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིང་ལུགས་ལ་མཇུག་བསྡོམས་བརྒྱབ་ནས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཕེབས་མ་ཐུབ་པ་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱིས་འགོ་འདྲེན་དཔུང་ཤུགས་འོག་ལུང་ཆུང་རེ་ལ་དཔོན་ཆུང་རེའི་འོག་ཏུ་བོད་སིལ་བུར་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་རིང་གངས་རིའི་འཕྲོད་དུ་ནང་འཁྲུགས་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་ཁེར་རྐྱང་དུ་ལྷག་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་མ་ཐུབ་པ་ནས་དུས་རབས་དང་མཐུན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་ལ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༦༤༢ ནས་སོག་པོའི་ཆོས་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་གོ་སྐབས་བཟུང་ནས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཕུལ་ནས་བོད་སྡེ་པ་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་
༼ལམ་ཐག་རིང་བའི་ཕ་ཡུལ་༽གྱི་བཀླགས་བྱང་།
བོན་རྒྱ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས།

དེབ་བྱང་།
དེབ་མིང་། ལམ་ཐག་རིང་བའི་ཕ་ཡུལ། (A Long Way Home)
རྩོམ་པ་པོ། སའེ་རུབ་སྦི་རའེ་ལིས། Saroo Brierley
བོད་བསྒྱུར་བ། རོང་བོ་ཀླུ་རྒྱལ།
པར་ཐེངས་གཉིས་པ། ༢༠༢༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ པར་དཔར།
དཔར་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོའི་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་།
གཞུང་ཚད།
ཚན་པ། བཅུ་བཞི།
བོད་འགྱུར་མར་ཤོག་ངོས། ༣༦༧ +པར་རིས་དང་འགྲེལ་བཤད་༡༩ =༣༨༦
མ་ཡིག་ལ་ཤོག་ངོས། ༢༧༢
བསྡུས་དོན།
བྱིས་པ་ཞིག་ལོ་ལྔར་སོན་མཚམས། རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་ཕ་མ་བོར་བ་དང་། རིམ་གྱིས་ཕ་སྐད་ཀྱང་བོར་བའི་དངོས་བྱུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་རེད། ལོ་ཉེར་ལྔའི་རྗེས་སུ་ཕ་ཡུལ་དང་ཕ་མ་རྙེད་ནའང་ཕ་སྐད་རྙེད་མེད་པའི་མི་ཞིག་གི་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བཙལ་
བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་དོན་གལ་ཆེན་བཅུ་དྲུག
གྲུ་ཟུར་གྱི་ཨ་མཆོད་ནས་ཕུལ།
བཀུར་འོས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་གཙོས་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་གུས་ཕུལ།
གུས་པ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁོངས་མི་དང་། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མངའ་འབངས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཤམ་གསལ་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འཇོག་པར་འཚལ། མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་གཞུང་སྔ་ཕྱི་བརྗེ་དགོས་ཤིང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་གཞུང་སྔ་མ་རུལ་སོངས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། གཞུང་སྔ་མའི་འཐུས་ཤོར་སོང་བ་དང་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་རྣམས་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད།
ང་ཚོའི་བཀའ་ཤག་སྔོན་མས་གྲུབ་འབྲས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་མང་པོ་གནང་ཡོད་ན་ཡང་འཐུས་ཤོར་སོང་བ་ཡང་མང་ཐག་ཆོད་ཅིག་ཡོད
དེ་ལས་མང་བ་། “བཀའ་ཤག་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ལས་དོན་གལ་ཆེན་བཅུ་དྲུག” »
ཐའེ་ཝན་དུ་མ་ཧཱ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ།
གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པ། ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཡིག་ཚང་།
ཐའེ་སྡོད་བོད་རིགས་སྤྱི་དང་ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཐའེ་ཝན་གནས་བཞུགས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་སོགས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་དང་། ས་གནས་ཀྱི་བོད་རིགས་མི་མང་བརྒྱ་ལྷག་བཅས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་བྱང་གཏེར་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་མ་ཧཱ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་ཆེན་མོ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཉིད་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༤ དང་། བོད་ཟླ་དགུ་པ་ཕྱི་མའི་ཚེས་བཅུ་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་དུས་ཆེན་ཉིན་ཐའེ་ཝན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཐའེ་པེར་འཚོགས་ཡོད།
ཚོགས་འབུམ་འདི་འདྲ་ཞིག་འཚོགས་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཐད་འབྲེལ་ཡོད་ནས་གསུང་གསལ།
སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལྷ་སྐལ་ཡིན་པར་མ་ཟད་༧རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་གཞུང་ས་དང་རྫོང་ཆེན་ཁག་ཏུའང་དམིགས་བསལ་གྱིས་བསྟན་འགྲོའི་རྒུད་པ་ཞི་བའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་ཚེས་བཅུའི་དུས་མཆོད་གཏན་
དེ་ལས་མང་བ་། “ཐའེ་ཝན་དུ་མ་ཧཱ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ།” »
མཐོ་སྒང་གི་རྣམ་ཤེས།
རྔ་བ་ཀུན་བཟང་།
མཐོ་སྒང་གི་རྣམ་ཤེས་ལགས། རང་ཡུལ་རང་སྟོབས་ཀྱི་མྱོང་དུས། རང་གཟུགས་རང་སེམས་ན་ཤར་དུས། ཁྱེད་གང་ན་ཡོད། མཐོ་སྒང་ན་ཁྱོད་མེད་པས། ངའི་རྩ་བ་ཆུ་ཡི་འཁུར་ནས་རྩེ་མོ་རླུང་གིས་གཏོར་སོང་། ངས་བཟོད་སྒོམ་གྱི་མཐའ་ལ་ཐུག་ཏེ་ཨུ་ཚུགས་ཀྱི་སྙིང་ཁ་གཟར་བྱུང་། ངས་སྙིང་གཏམ་གྱི་རླུང་ཁ་འགྱུར་ནས་བརྩེ་དུང་གི་བཟི་གཏམ་ཤོར་སོང་།
མཐོ་སྒང་གི་རྣམ་ཤེས་ལགས། བྱུ་རུ་དམར་ཆུང་ཟད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནམ། སྡོང་མགོའི་བྱ་ཚང་འཐོར་བ་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་ཡིན་ནམ། གཟུགས་མེད་སེམས་པ་འཁྱགས་ནི་འཚོ་བའི་མྱོང་བ་ཡིན་ནམ། སྡོང་མགོའི་བྱ་ཚང་འཐོར་ནས་རང་རང་གི་འཕུར་ལམ་བསྙད་དུས་ཁྱེད་གང་ལ་འགྲོ། བྱུ་རུ་དམར་ཆུ་ཟད་ནས་ཕྲེང་ཐག་རིང་མོ་ལྷུང་དུས་སུ་ལ་བཤད། སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ནས་ལོ་མའི་མཛེས་ཉམས་ཤོར་དུས་སུ་ལ་འབོད།
ཁྲིག་ཁྲིག་མི་འདུག
རྐ་སྲས།
ཞེ་རྩ་དུང་བས་དྲོས་བའི་སློབ་རྭ་འདི་ནས།།
བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་མེ་ཏོག་འཐུ་བའི་ཤོར་ལ།།
སྙིང་ལ་རི་མོ་འབྲི་བའི་རི་དྭགས་མིག་ཅན།།
འཁྱོག་དཀར་གཞུ་ལ་ཁུག་ན་ཁྲིག་ཁྲིག་མི་འདུག།
མ་འདྲིས་སྙིང་ལ་སྡུག་པའི་ལུས་ཕྲ་བུ་མོ།།
མི་ཚོགས་སྐོར་བྲོའི་དཀྱིལ་ཀྱི་ཟླ་བ་ལྷ་མོ།།
པ་ཅེ་*སྣང་བ་འཕྲུལ་བའི་སྨུག་རྒྱུ་མིན་ན།།
ང་ལ་འཛུམ་ཙམ་བྱས་ན་ཁྲིག་ཁྲིག་མི་འདུག།
འཐེན་ཐུག་ཁ་ཚ་མ།
ཆང་སྐྱེས།
དམངས་དོན་དར་ཆ་སྟོང་བའི་དབྱིངས་སུ་བསྒྲེངས་ཏེ།།
རང་དོན་བྱ་བ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ནས་སྒྲུབ་བཞིན།།
ཕན་དང་ཁེ་བཟང་མ་ལུས་བདག་གིར་སྤྱོད་པའི།།
སྡེ་ཆེན་དཔོན་པོ་ཚོ་ལ་གྱོད་ཅིག་རྒྱག་དགོས།།
མི་རིགས་སློབ་གསོ་བྱང་ཐང་རླུང་ལ་བསྐུར་ཏེ།།
ཀ་ཁའི་རིན་ཐང་ཨ་རག་ཆང་ལ་རྗེ་བཞིན།
ཇ་ཁང་ཤོ་ཁང་ནང་ན་བག་ལ་ཞ་བའི།།
དགེ་རྒན་འདི་འདྲའི་རིགས་དག་ས་མཐར་སྤྱུགས་དགོས།།
རོང་བོ་དགེ་འདུན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་ཟུར།
བོན་རྒྱ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས།
རོངབོ་དགེ་འདུན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས།
རོང་བོ་དགེ་འདུན་ལྷུན་གྲུབ་ལགས་སྤྱི་ལོ་ 1974 ལོར་རེབ་གོང་མདོ་བ་འབྲོག་ནས་སྐྱེས། གྲྭ་པ་བྱས་ཏེ་དར་ཞིང་དགོན་པར་ཞུགས་ཤིང་། རིམ་གྱིས་རེབ་གོང་རོང་བོ་དགོན་ཆེན་དང་། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ། གསེར་རྟ་བླ་རུང་བཅས་སུ་ཚོགས་ཞུགས་དང་ཟུར་ཞུགས་གང་རུང་གི་ལམ་ནས་སློབ་གཉེར་བྱས། དྲ་མིང་དང་སྨྱུག་མིང་ལ་གཟའ་དང་། དགེ་སྨྱོན། ལྷམ་ཀོག་སོགས་བཀོད་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྩོམ་ཡིག་འབོར་ཆེན་བྲིས་ཏེ། ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་བ་ནས་བཟུང་གསར་རྩོམ་དང་རྩོམ་སྒྲིག དཔེ་ཀློག་དང་དཔེ་ཁྲིད་བཅས་ཀྱི་ལས་སུ་ཞུགས་ཡོད།
ད་ལྟའི་བར་དུ་ <<རྐང་གླིང་སྐྱ་བོ>> དང་། <<ལྷ་ཆེན་པོའི་སྙན་ངག>> <<ཕྲེང་བ་ནག་པོ>> <<མི་ཚེའི་དབྱངས་རྟ>> <<གླེགས་བམ་དཀར་བོ>> <<འཁོར་བ་>>སོགས་སྙན་ངག་རྐྱང་བའི་དེབ་དྲུག་བཏོན་ཡོད། སྒྲུང་རྩོམ་དང་དཔྱད་རྩོམ་སོགས་རིགས་ཚན་གཞན་གྱི་སྐོར་ལའང་དེབ་འགའ་ཡོད་པར་ཐོས་ནའང་ད་དུང་དཔར་བསྐྲུན་བྱས་མི་འདུག
ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་སྐྱ་སེར་རིས་མེད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉེ་བར་ཐུན་མོང་རིག་གནས་འཆད་ཁྲིད་གནང་བ་རེད། དྲ་ལམ་རིག་གནས་དར་བ་ནས་བཟུང་དྲ་ལམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་པ་རྩེ་ཕུད་དང་སྙན་ངག་པ། དཔྱད་བརྗོད་པ་བཅས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྐང་འཛིན་མཁན་ཞིག་རེད། ཁོང་ལ་སྔ་ཕྱིར་རྒྱ་གཞུང་གིས་འདྲི་གཅོད་དང་བཀག་བསྐྱིལ་ལན་མང་བྱས་མྱོང་ཞིང་། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཆེས་ ༢ ཉིན། ཁོང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་འཁྲིད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལས་ད་ལྟ་གར་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་མེད།