སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ༩ ཚེས་༢༢ ཉིན་ནོར་ཝེ་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གིས་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མིར་གླེང་གཞི་ཅན་གྱི་དྲི་བ་ལྔ་བཏོན་སྐབས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་དྲིས་ལན།
“ང་རང་བཙན་གཙང་མ་རྩོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པར་ཆ་ཞོག རང་བཙན་གཙང་མ་རྩོད་པའི་མི་ཞིག་གིས་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་རང་བཙན་དགོས་ཀྱི་མེད་གསུངས་པ་ཡིན་ན། དེ་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ན་རེད། ངའི་པ་ལགས་ཡིན་ན་རེད། དེ་ངའི་ཁ་གཏད་དམ། དེ་ལ་ངའི་ངོས་ནས་མོས་མཐུན་མ་བྱས་པ་དེ་ངའི་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་རེད།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
ངའི་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ནི།
སྐྱེད་མའི་ལུས་ཐོག་ལ་དཀའ་སྡུག་གང་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་།
ད་དུང་སུན་སྣང་དང་། འགྱོད་གདུང་སྤུ་ཙམ་མེད་པའི་འཛུམ་མདངས་དེ་རེད།
དྲིན་ཅན་གྱི་སྐྱེད་མ་ལགས།
གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཕ་ས་ཡོངས་རྫོགས་དར་དམར་གྱིས་བཙན་གྱི་གཡོག་ཅིང་།
གངས་རི་དཀར་པོ་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲག་དམར་ལ་བསྒྱུར་དུས།
ཅོག་མྱི།
ཚང་མས་མཉམ་བཞག་ཡོད་མེད་ཅི་ཤེས་མོད། ད་རེབ་ཀྱི་་གཟའ་འཁོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚར་བའི་གཟའ་འཁོར་ཞིག་རེད། ཐོག་མར་རོམ་གྱི་བླ་ཆེན་ཕཱ་ཕཱ་ཨ་མེ་རི་ཀར་ཞབས་སོར་བཀོད་པ་དང་མཉམ་དུ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅུན་ཕུན་ཡང་ཨ་མེ་རི་ཀར་ཐོན། དེ་ནས་འོ་སྐོལ་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་གོ་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་མེད་པར་ཨ་མེ་རི་ཀ་ཞབས་ཀྱི་པད་མོ་བཀོད་འདུག རོམ་གྱི་བླ་ཆེན་ལ་ཨ་རིའི་གཞུང་དམངས་ནས་གཟབ་རྒྱས་ངང་དགའ་བསུ་ཞུ་བའི་ཁྲོད་ནས་དེ་རིང་དོན་གཅོད་ཁང་ནས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་ཟླ་བཅུ་བའི་ཨ་རིའི་མཛད་རིམ་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱིར་འཐེན་གནང་འདུག
གླིང་གཅེར་བུས།
དངོས་ནས་དྲང་ནས་བཤད་ན་ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་སྲིད་སྐྱོང་ལ་བླངས་བའི་སྐོར་དང་ཁོང་གི་གཏམ་བཤད་སོགས་འཁྱོག་བཤད་དང་འུད་གཏམ་རྫུན་བསྒྲགས་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་རྣ་ལམ་ལ་དྲང་ཚིག་དང་བདེན་ཐུབ་ཀྱིས་འཇོག་ཐུབ་རྒྱུ་ན། ༧གོང་ས་མཆོག་སེམས་ཕམ་པ་ཕར་ཞོག་ཁོང་གིས་བོད་འབངས་ལ་དཀའ་སྡུག་ཁྲི་ཕྲག་གིས་གནང་བའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་རླབས་པོ་ཆེ། ད་ནི་དངོས་ནས་བོད་མི་ཚོས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་ཀྱིན་འདུག་བསམ་ནས་ཐུགས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ནས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་གདོན་མི་ཟ།
དེ་ལས་མང་བ་། “དོན་དམ་པར་བཤད་ན་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ནི་རྒྱལ་བའི་དགོངས་གཞི་སྒྲུབ་མཁན་ཁོ་ན་དེ་ཆགས་ཡོད།” »
——–འཇམ་གཅེས།
གདན་ས་འབྲས་སྤུངས་ནས་ཀླུ་བྱམས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ལ་ངོས་ལེན་དང་། དེ་བཞིན་སེ་ར་དང་། དགའ་ལྡན། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་བཅས་ནས་ངོས་ལེན་མ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་།
ཚེ་རིང་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་བསྒྱུར།
ནུབ་ཕྱོགས་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་རྩོམ་པ་པོའམ་གསར་འགོད་པ་གྲགས་ཅན་ཨེ་ཎེ་སི་ཁྲི་མེ་ལུར་ཧེ་མཎ་ཝེ་(Ernest Miller Hemingway) ནི་༡༨༩༩ ལོར་སྐྱེས་ཤིང་། ཁོ་ནི་ནང་མི་དེར་བུ་ཕྲུག་དྲུག་ཡོད་པའི་གཉིས་པ་དེ་ཡིན། ཁོ་ཚང་གི་ཁྱིམ་གཞི་ནི་ཆིཀཱ་ཀོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཨཱོཀ་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་གྱི་ཉེ་འདབས་སུ་མཆིས།
ཕྱི་ལོ་༡༩༡༧ ལོར་ཁོ་ཨ་རིའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ཉིན་རེའི་ཚགས་ཤོག་“The Kansas City Star ”ཞེས་པ་དེའི་གསར་འགོད་པར་ཞུགས།
___ སྨྱུག་མདའ།
༡༽ དེ་རིང་ངེད་གྲྭ་བ་དཀྱུས་མ་ཚོ་ཆེད་དུ་སྤེལ་ཀོབ་གཞིས་གྲོང་དང་པོའི་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་དུ་ཨ་ཚོགས་ཀླུ་བྱམས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་མཉན་དུ་སོང་བ་ཡིན། མ་གཞི་གཞིས་གྲོང་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁ་སང་སེ་ར་དགོན་པའི་དབང་འཛིན་པས་ཨ་ཚོགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མའི་གཏམ་བཤད་དབང་ཡོན་བྱས་ཏེ་བཀག་པ་དེས། དེ་རིང་ངེད་ཅག་གཞིས་གྲོང་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཨ་ཚོགས་ལགས་ལ་མཚོན་ན་གནོན་ཤུགས་ལས་ཀྱང་སྡོང་གྲོགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གྲྭ་མང་ལ་གཏམ་བཤད་བཀག་འགོག་བྱས་པར་འདོད་མོས་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་བོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་པས་སོ།།
——–མགལ་དུམ།
༢༠༡༥/༧/༢༢ ཉིན་ང་ཚོ་སྟེ་ཨོ་གླིང་(Sydney,Australia)དུ་ཡོད་པའི་མི་བུ་བརྒྱ་མ་ཟིན་པ་ཙམ་ཞིག་འདི་གའི་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པ་དང་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་འོག རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་དུ་
དེ་ལས་མང་བ་། “ང་ཚོར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཡིན།” »
འཇམ་དབྱངས་སྦྱིན་པ།
སྟོང་གསུམ་སྐད་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོའི་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱུ་མང་རྐྱེན་མང་དུས་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོར་གོ་སྐབས་དཔེ་མེད་ཅིག་རེག་པ་ནི། རྒྱ་གཞུང་དང་རྗེས་འབྲངས་རྒྱ་རིགས་ཆེན་པོ་དེས། འཇམ་པོ་ཁ་དང་རྩུབ་མོ་མཚོན། བཙན་པོ་དབང་དང་གཡོ་ཅན་དངུལ་སོགས་ཁོ་བ་ཅག་ལ་ཡོད་བསམ་བསམ་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་རྩལ་ཏུ་བཏོན་ཅིང་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་བཀག་ཀྱང་མ་ཁོག་པར། འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་ཡོངས་གྲགས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགོད་སྡེ་ཚན་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་རང་ཡུལ་གངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་དངོས་འབྱོར་བྱུང་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “པར་འདིའི་རྒྱབ་མདུན་འདི་འདྲ་ཞིག འདི་ཁ་ཡིག་ཡིན།” »
ལྷ་སྡེ་གནམ་ལོ་ཡག
སྨྱུག་ཐོགས་པས་དགའ་ལྡན་བླ་སྤྱི་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་སྤེལ་བའི་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་བཀག་འགོག་གི་གསལ་བསྒྲགས་ཀློག་སྐབས། གསལ་བསྒྲགས་ནང་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལགས་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་ཡིན་པ་བརྗོད་ཐུབ་མེད་པ་ནི་གནང་སྟངས་དམངས་གཙོར་འགལ་བཞིན་པ་ཤེས་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཡིན་པའི་ཁར། འགོག་དོན་ཡང་ཆོས་དད་དང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་ཁུངས་ལུང་གང་ཡང་བཀོད་མི་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “དགའ་སེར་བླ་སྤྱིའི་མ་རུ་མ་གྱུར་པའི་ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས།” »
སུམ་བྷའི་བུ་རབས།
ཉེ་བའི་ཆར་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གང་སར་དེང་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་བརྒྱུད་ཇོ་ནང་པའི་མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྩིད་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་འུར་གཏམ་དང། དཀྲོག་གཏམ། འཁྱོག་བཤད་སོགས་ཀྱི་ཡོ་ལང་ཞིག་བརྒྱག་བཞིན་པ་ཀུན་པོས་མཁྱེན་གསལ་ལགས། སྤྱིར་རང་ཉིད་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཆོས་དང་སྲིད་གང་ལ་མི་མཁས་ཤིང་རྒྱུན་གཏན་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཐོན་བཞིན་པའི་མཁས་དབང་དང་། རྩོམ་པ་པོ། ཉམས་ཞིབ་པ། ཆབ་སྲིད་པ། ཆོས་པ་སོགས་གང་གི་ཆར་མ་གཏོགས་པའི་བོད་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནས་རང་གི་རིག་པས་དཔྱད་པའི་
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ལས་མེད་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་བཅུ་ཡོད།” »
ཆོས་འཁོར་ཚང་ཉི་མ་འོད་ཟེར།
ཉེ་ཆར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞོན་ནུའི་བོད་རིག་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་གྲོལ་མཚམས་ཀྱི་ཉིན་ཤས་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ལོ་རྒྱུས་གསལ་པོར་མི་མཁྱེན་པ་རེ་འགས་དེ་གའི་ཚོགས་པ་དང་གོ་སྒྲིག་པ་དེ་བཞིན་གོ་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་བྱེད་མཁན་ཡན་ཆད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་བསྙོན་འཛུགས་ཀྱིས་འུར་ཟིང་སྤེལ་ཏེ་གཞན་མང་པོ་ཞིག་མགོ་བོ་རྨོངས་སུ་བཅུག་འདུག
ལྷག་པར་དྲ་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་དང་མཆན་ཡིག་བཏགས་པ་དག་ལ་བལྟས་ཚེ་གོ་སྒྲིག་པས་ཚོང་བརྒྱབ་སྣང་དང་། བོད་པ་རྐང་གཅིག་ཀྱང་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་སུ་མེད་རབས་དང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་གཞོན་ནུའི་གྲོས་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་གསལ་བཤད་རྒྱས་པ།” »
རྔ་བཟའ་བདེ་པོ་འཚོས་བསྒྱུར།
ཉིན་ཤས་སྔོན་ལ་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་ལག་ནས་གློག་སྒུལ་འཕྲུལ་དེབ་ཞིག་ཏུ་མོ་ལོ་༣༢ ཅན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་ན་ཆུང་མ་ཞིག་གི་སྒྲུང་ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་འབྱོར་སོང་། སྒྲུང་དེ་མཐོང་བས་ང་ཞེ་གཏིང་ནས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ཤིང་ཉི་མ་རེ་རེའི་དུས་ཚོད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་རིན་ཐང་དང་བསམ་གཞིག་ནན་མོ་རེ་མི་གཏོང་ཀ་མེད་བྱུང་།
དགའ་ཉག་པ།
[1] ཆོས་སྡེ་ཆེན་མོ་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་ནང་གཏམ་བཤད་སྤེལ་ཚར་བ་རེད་ལ་སེ་ར་ལ་ཡང་སྤེལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། ང་ཚོ་གདན་ས་དགའ་ལྡན་ནང་གཏམ་བཤད་ཀྱི་གོ་སྐབས་མ་སྤྲད་པ་དེར། ང་དང་ང་འདྲ་བའི་ཉམ་ཆུང་གི་གྲྭ་རྐྱང་མང་པོ་ཞིག་སེམས་པ་མི་བདེ་ཞིང་གླེང་ཚོམ་སོགས་སུ་དབང་འཛིན་པ་དང་དབང་འཛིན་པའི་ཐག་གཅོད་ལ་འཁང་ར་དང་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་བཞིན་འདུག་མོད་ནུས་པ་དང་ཐབས་ཇུས་གང་ཡང་མི་འདུག་ལ་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་རྒྱུ་མཚན་སྣ་ཚོགས་བཙལ་དང་འཚོལ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཉིད་བློ་མ་ཕམ།
གླིང་གཅེར་བུ།
མདང་དགོང་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་བསྟན་འཛིན་ཉིན་བྱེད་ལགས་དང་མཉམ་དུ། དུས་ཐུང་ཞིག་དང་བསྟུན་ནས་(མི་རིགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་འཐབ་རྩོད་)ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་སྒང་ལ་ཁ་བརྡ་དང་དྲིས་ལན་རང་བཞིན་གྱི་གླེང་མོལ་ཞིག་བྱུར་བར། ཁོང་གིས་གཙོ་བོ་དེ་བོད་ནང་ལོག་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཁག་ཅིག་དམིགས་སུ་བཟུང་ནས་ཁོང་ཚོས་རྩོམ་བྲིས་སྙིང་སྟོབས་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཆོད་སེམས། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོ་སོགས་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་
ཧྥན་སེ་སི་བྷེ་ཀུན་ Francis Bacon གྱི་<<ལྷུག་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས།>>ལས།
ཚེ་རིང་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་བསྒྱུར།
མི་ཞིག་གིས་རླབས་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་བཟུང་བ་ནི་གཡོག་པོ་ཐེངས་གསུམ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞུང་དང་རྒྱལ་པོའི་གཡོག་པོ། མཚན་དང་སྙན་གྲགས་ཀྱི་གཡོག་པོ། ལས་དང་དོན་གྱི་་གཡོག་པོ་སྟེ་འདི་གསུམ་ལས་ཐར་བ་མེད། དེར་བརྟེན། མི་དེས་འགྲོ་འཆག་ཉལ་གསུམ་ལ་རང་དབང་གཏན་ནས་མེད། དབང་ཆ་འཚོལ་བཞིན་དུ་རང་དབང་བརླག་པ་དང་། དབང་ཆ་དེས་གཞན་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་ཤོར་བ་དེ་ལས་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ཅི་ལ་ཡོད།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་རྣམས།།
ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱིས་ལེགས་གཟིགས་ཏེ།།
མ་རིགས་མུན་པ་ཡོངས་སེལ་ནས།།
ཤེས་རབ་སྣང་བ་བསྩལ་ཏུ་གསོལ།།
ས་རྒྱུན་མེད་པའི་ལུང་ལ།།
ཐེངས་གཅིག་སྤྲོ་འཁྱམས་ཕྱིན་པས།།
