བློ་སེང་རི་རྩེར་འཛེགས་ཟིན་ཀྱང་འོས་མི་གཞན་རྣམས་རི་མདོར་ལུས་པའི་གནད་དོན་འདི་ཡིན།
རྒྱ་གར་རྨ་བྱ།
ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ནི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་སྒེར་ཞིག་གི་གཞུང་སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འོས་མིར་བསླངས་པ་ཞིག་མིན་པར་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་ཚབ་གསོན་པོར་མཚོན་ཐུབ་པའི་སྲིད་སྟེགས་འཁྱོགས་ངེས་ཐུབ་པའི་འོས་མི་དེར་གཞི་རིམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་འདང་ངེས་ཤིག་དགོས་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།
སྲིད་སྐྱོང་བློ་སེང་ནི་ཁྱིམ་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐེམ་སྐས་
དེ་ལས་མང་བ་། “བློ་སེང་རི་རྩེར་འཛེགས་ཟིན་ཀྱང་འོས་མི་གཞན་རྣམས་རི་མདོར་ལུས་པའི་གནད་དོན་འདི་ཡིན།” »
མཚོ་གཏེར་གྱི་ཚབ་ལ་མཚོ་ལ་འོ་མ་ཉུང་ངུས་མཆོད་ན་ཅི་མ་རུང་།
ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟས།
མཚོ་གཏེར་ནི་ཀླུ་ལ་འབུལ་གྱི་ཡོད་པ་ལས་མཚོ་ལ་ཡིན་དོན་མ་མཐོང་། ཀླུ་ལ་ཕུལ་གྱི་ཡོད་ན། ཀླུ་དེ་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ནམ་གཟུགས་མེད་ཅིག་ཡིན། གལ་སྲིད་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་མཚོ་གཏེར་དེ་དག་འགྱིག་དང་ཤེལ་དམ། ལྕགས་རིགས་སྣ་ཚོགས་སུ་བཅུགས་ཏེ་ཕུལ་བ་ཡིན་སྟབས། ཀླུ་གཟུགས་ཅན་དག་གིས་བཞེས་ཐུབ་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག ཡུད་ཙམ་ཞིག་ནས་མཚོ་འགྲམ་དུ་རླབས་ཀྱིས་དེད་ནས་གད་སྙིགས་ཀྱི་རི་བོར་གྱུར། མ་ཟད་འགྱིག་དམ་སོགས་ཆག་པས་མཚོའི་ནང་གི་སེམས་ཅན་གསོད་པ་སོགས་མཇུག་འབྲས་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་
དེ་ལས་མང་བ་། “མཚོ་གཏེར་གྱི་ཚབ་ལ་མཚོ་ལ་འོ་མ་ཉུང་ངུས་མཆོད་ན་ཅི་མ་རུང་།” »
ཀ་རྩོམ་སྤུ་གྲིའི་སོ་ཁ།
འཇམ་གཅེས།
ཀ་རྩོམ་འབྲི་འདོད་མེད་ཀྱང་།།
ཁ་ནག་རེ་འགའི་སྙིང་དམར།།
ག་ལེར་སྤུ་གྲིའི་རྩེ་མོས།།
ང་ཡིས་ཐེངས་གཅིག་གཤག་འདོད།།
ཅ་ཅོའི་གཏམ་འཆལ་གད་སྙིགས།།
ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག །
བླ་སྒྲུབ་འཕྲུལ་དེབ།
—–སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།
དེང་སང་འཕྲུལ་ཆའི་དུས་རབས་སུ་བསླེབས་པས། ལས་ཀ་ཕལ་མོ་ཆེ་འཕྲུལ་ཆའི་ནང་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན། ནང་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་འཆད་ཉན་དང་། ཞལ་འདོན་སོགས་ཀྱང་གློག་ཀླད་ཀྱི་རིགས་འདྲ་མིན་དུ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་པས། ངས་ཀྱང་དཔེ་ཚན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གློག་རྡུལ་འཕྲུལ་དེབ་བཟོ་བའི་རོགས་རམ་ནང་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ལ་ཞུས་པ་ཡིན།
རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པ་མཆོག་གིས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭར་གསུང་བཤད་གནང་བ།
བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་བཅུ་སུ་རེད།
དགེ་འདུན་རབ་གསལ།
དེ་རིང་ཕྲན་གྱིས་བསྒྲུབས་བཞིན་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་བཅུ་ཡི་མིང་ཐོ་མཁོ་བར་གྱུར། ཕྲན་ལ་མཁོ་བ་ནི་དངོས་གནས་གྲགས་ཅན་གྱི་མིང་ཐོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་གཞན་གྱིས་ཐོ་བཏབ་པ་གང་ཡོད་པ་ལ་རྩ་འཛིན་ཞིག་བྱེད་འདོད། འོན་ཀྱང་ཐོ་དེ་འདྲ་ཞིག་དཀོན་པར་གྱུར། བོད་ལ་གྲགས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་ཐོར་མ་བཏབ་པ་ཡིན།
རྩོམ་རིག་རྐྱང་རྐྱང་ལ་ཕྱོགས་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ།
བསོད་ནམས་དབང་ཆེན། (བོད།)
མི་ལོ་གསུམ་ཙམ་གྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་སྦྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་བསམ་ཚུལ་དང་དྲན་ཚུལ་འདི་འདྲ་རྒྱུན་དུ་མི་ཤར་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར་འདུག དེའི་ཕྱིར་རྩོམ་རིག་རྐྱང་རྐྱང་ལ་ཕྱོགས་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཞེས་པ་འདི་ན་མཉམ་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་རྗེས་རབས་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕུལ་བ་ལགས།
སྤྱིར་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཕལ་ཆེར་ཁོ་ཚོའི་སྣང་ངོ་རུ་ནམ་རྒྱུན་འཆར་གྱིན་ཡོད་པ་ནི་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་པ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “རྩོམ་རིག་རྐྱང་རྐྱང་ལ་ཕྱོགས་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་ཆེན་སློབ་མ།” »
ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་མཆོག་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཞུ་འཕྲིན།
འབའ་སྲས།
—-བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཆེན་མོ་མཁས་དབང་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་མཆོག་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཞུ་འཕྲིན་བདུད་རྩིའི་མཆོད་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ།
རྣམ་དཔྱོད་འབིག་གིས་ཤེས་བྱའི་ལྕགས་ཟྭ་གཏོར།།
རིག་པའི་ཐོ་བས་མཁས་དྲེགས་ཞབས་རྐང་གཅོག །
དབྱངས་ཅན་པི་ཝང་འཕྲོགས་པའི་དཔའ་སྟོབས་ཅན།།
གངས་རིའི་བུ་རྒོད་དེ་ཡིས་ཤིས་པ་སྩོལ།།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་མཆོག་ལ་སྤྲིངས་པའི་ཞུ་འཕྲིན།” »
མཁོ་ཁྱིམ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་སྐོར་བཅར་འདྲི།
བཅར་འདྲི་བ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ།
༈སྐྱབས་རྗེ་མཁོ་ཁྱིམ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་འཕགས་ཡུལ་འོག་མིན་ཨྱོན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན་གྱི་རིམ་པ་གཤམ་གསལ་དུ་འགོད་པར།
༡༽ འཕགས་ཡུལ་འོག་མིན་ཨྱོན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ཐོག་མ་ཇི་ལྟར་དབུ་བརྙེས་ཚུལ།
ཐོག་མའི་བྱུང་རིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཞུས་ན། སྤྱིར་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བའི་སྐབས་སུ་སྨིན་གླིང་མཁན་གཅུང་གཉིས་ལས་གཅུང་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་མིས་བཙོན་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཟིན་པ་རེད། མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དགོན་པར་སྐུ་བཞུགས་གནང་ཡོད་རེད་དེ་
དེ་ལས་མང་བ་། “མཁོ་ཁྱིམ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་སྐོར་བཅར་འདྲི།” »
འོས་བསྡུའི་སྐོར་གྱི་གླེང་གཞི་འགར་དོགས་འདྲི་ཞུས།
—བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ལས་དྲངས།
ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་འཐུས་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུ་གྲུབ་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་འོས་བསྡུའི་སྐོར་ལ་གླེང་སློང་ཡོང་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ཁག་ཅིག་གི་ཐད། དབུས་འོས་བསྡུའི་འགན་འཛིན་ཤོ་ཟུར་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་ལ་
དེ་ལས་མང་བ་། “འོས་བསྡུའི་སྐོར་གྱི་གླེང་གཞི་འགར་དོགས་འདྲི་ཞུས།” »
རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ།
མཁོ་གཏོང་བ། སྤྱི་འཐུས་དགེ་བཤེས་རོང་བོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས།
དབུ་ཚད་སེང་གེ་མཇིང་བསྣོལ་གྱི་རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་མཇུག་བསྡོམས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༥ ཟླ་༡༠ ཚེས་༡༣ ནས་དབུ་འཛུགས་ཞུས་པའི་རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ཉིན་དགུའི་རིང་དགེ་ལུགས་པའི་མ་དགོན་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་ཚོགས་ཏེ་ཚེས་༢༡ ཉིན་མཇུག་བསྡོམས་མཛད་སྒོ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། མཛད་སྒོའི་སྟེང་སྐུ་མགྲོན་ཁག་དང་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་བཅས་ནས་༸རྒྱལ་བའི་སྐུ་པར་མཐོང་གྲོལ་
དེ་ལས་མང་བ་། “རིས་མེད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ།” »
ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱི་ལྟ་སྐོར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ཟུར་གཅིག
འཁྲུལ་བའི་རྨི་ལམ།
གངས་བཙན་པོ།
འཁོར་བའི་ཞགས་ཐག་རིང་པོ་རང་ས་ནས་སྐམ་སྟེ།།
རང་དང་གཞན་ལ་སྡང་བའི་འཕར་རྩ་དེ་འགུལ་བྱུང་།།
མི་སྡུག་ཚེར་མ་གསོན་པོའི་སྣང་བརྙན་དེ་སྒོམ་ན།།
མ་དག་ལས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཐིམས་བྱུང་།།
འཁོས་ཆུང་ཞེན་ཆགས་ཝུ་བའི་སྤྲིན་ནག་དེས་སྒྲིབ་ཀྱང་།།
དེབ་གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།
པདྨ་ཆོས་སྒྲོན།
( ༡༩༥༩——༢༠༡༥)
གླེང་བརྗོད།
“གོར་མོ་རྡོ་འཁྱེར་ནས་རྒྱ་མི་དང་འཐབ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར། སྒུར་སྒུར་ཕྱག་འཚལ་ནས་རྒྱ་དམག་རང་ཡུལ་ལ་སློག་ཐབས་བྱེད་དགོས།” སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་༥ ཚེས་༢༣ ཉིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བོད་རྒྱ་བར་དུ་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཞེས་པར་མིང་རྟགས་བཀོད་དུ་བཅུག་རྗེས།
དེ་ལས་མང་བ་། “དེབ་གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།” »
སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུར་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས།
འདི་ག་ཨེ་ཤ་ཡ་དམངས་གཙོ་འབྲེལ་མཐུད་ཁང་(Asia Democracy Network) དང་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་འོས་བསྡུའི་འབྲེལ་མཐུད་ཁང་(Asian Network for Free Elections) གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་
དེ་ལས་མང་བ་། “སྔོན་འགྲོའི་འོས་བསྡུར་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས།” »
མཁར་ནང་གི་སྐད་སྒྲས་ལྷག་བསམ་ལགས་ལ་བཅར་འདྲི།
འོས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས།
གནས་ཚུལ་གཏོང་མཁན། ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག
སྤྱི་འཐུས་དང་སྲིད་སྐྱོང་གི་དངོས་གཞིའི་འོས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས།
༄༅། །འདི་གར་དབུས་འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་ནས་བཏང་གནས་ནང་འཁོད་དོན།
དང་པོ། འོས་སྒྲིག་དོན་ཚན་ ༤༩ ནང་གསལ་ལྟར་སྐབས་ ༡༦ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཐོབ་ཁུངས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཆའི་གྲངས་ཚད་ཀྱི་གསུམ་ལྡབ་ལས་མི་ཉུང་བའི་
དེ་ལས་མང་བ་། “འོས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས།” »
ལོ་ཙཱ་བ་གསར་བསྡུའི་གསལ་བསྒྲགས།
—–ཚེ་རིང་གིས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས།
བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་དང་ཉམས་ཞིབ་ལྷན་ཁང་ནི༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགེ་རྩ་ཚོགས་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཐུན་འགྱུར་འོག ལོ་ཙཱ་བ་བསྟན་འཛིན་རིག་བཟང་དང་ལུང་རྟོགས་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་དང་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་
