ཐོག་མར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ལོ་སར་གྱི་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་ཡིན། ད་རེས་རྣམ་པ་ཚོའི་སྙན་ལམ་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་མིག་སྔར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་འགོས་ནད་འདིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་སོ་སོར་ཁྱབ་སྟེ་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རེད། དེའི་སྟབས་ཀྱིས་ཏང་ཀྲུང་དབྱང་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞིང་ཆེན་སོ་སོ་དང་ས་གནས་སོ་སོའི་ཏང་ཨུ་དང་སྲིད་གཞུང་གིས་ནད་ཡམས་

དེ་ལས་མང་བ་། “རེབ་གོང་སྐྱབས་མཆོག་བརྒྱད་པ་ཆེན་པོས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་ཐད་ལ་ཆེད་དུ་གནང་བའི་གསུང་བཤད།” »

ཧ་ཆེ་ཕ་ལུ།

དེ་ནས་ཉོན་དང་ཤ་ཉེ་གྲོགས་པོ་ཚོ།  །  
ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་དུས་རྒད་པོ་ཡིན་དོགས་མེད།  །  
མཐའ་མ་རྒད་པོ་མིན་པ་མེད་དོགས་མེད།  །  
ཕྲུ་གུ་མ་ཡི་ཁོག་ཏུ་ཤི་བ་མང་།  །  
དེ་འདྲ་བསམས་ན་ཟུར་པ་བསོད་ནམས་ཆེ།  །  

ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་དྲ་ཚོམ་འགའ་དང་ངོ་དེབ་ནས་ཡི་གེ་དག་པོ་མེད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཐན་ཐུན་དང་།  འཁྱོལ་ལ་མ་འཁྱོལ་བའི་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་བ་འགའ་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “ཟུར་པ།” »

སུམ་པ་དཔལ་ལྡན་གྱིས།

ལས་རིམ་རྣམ་གཞག

གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་བཞིན་པར་ཉན། ཚོགས་མི་ཚོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཁྲོམ་འདུས་དེར་ཡང་མྱུལ། ལས་རིམ་རྣམ་གཞག་གཅིག་འཕྲོར་གཅིག་བྱས་ནས་བཞུར་ཡོང་གི་འདུག ཆུ་ལོག་བཞིན་རེད། དེ་ནི་ཚོགས་གཙོ་ལ་ཚོགས་གཙོའི་འཇོན་ཐང་མེད་སོང་བས་རེད།

དབྱིན་ཚིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ལྡབ་གྱིས་མང་འཕར་བྱུང་སོང་། ཧྥ་སྐད་ཤེས་མཁན་གྱིས་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཚབ་ལ་ཧྥ་སྐད་བརྒྱབ་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཧྥ་སྐད་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བརྒྱབ། བྱེད་སྟངས་འདི་ཚོ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཚོགས་གཙོ་ལ་ཚོད་རྩིས་ཤིག་ཡིན་ས་རེད། ཚོགས་གཙོར་མཚོན་ན་ཀླད་པའི་ནང་ལ་མུན་པ་འཐིབས་བྱེད་དེ་རེད། གང་ལ་ཟེར་ན། ཚོགས་གཙོ་ལ་སྐད་སྒྱུར་བ་མེད་ན་རང་ཀི་ཀླད་པའི་ནང་ན་སྐད་ཡིག་ཕར་སྒྱུར་ཚུར་སྒྱུར་གྱི་རིག་གནས་མ་ལག་ཡོད་པ་མ་རེད། འདིའི་ཐད་ན། ཚོགས་གཙོ་ནི་གཤོག་པ་ཡ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་བྱ་རྒོད་ནད་པ་ཞིག་ཡིན། བྱ་རྒོད་གཤོག་ཆད་ཅིག་གིས་བྱ་ཁྱུ་ཞིག་གི་མདུན་བསུས་ནས་འཕུར་སྟངས་ཤིག་མེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “གྲོས་ཚོགས་ཨེ།” »

དེ་ལས་མང་བ་། “ཁ་བའི་མེ་ལྕེ།” »

ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས།

ཞོགས་ཟས་མ་བྱེད་ཙམ་གྱི་གོང་དེར་ “ཏིར་ ཏིར་ ཏིར་” ཞེས་ཁ་པར་ཞིག་འབྱོར། ལྟ་ཙམ་བྱས་པས་མིང་ལ་ཨ་བེ་ཤེག་ཅེས་གསལ་བས་མདང་དགོང་གླས་པའི་གླ་འཁོར་ཁ་ལོ་པ་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་ཁ་པར་བླངས། “ཏིང་ཅོ་ལེ་སུམ་མདོར་སྒུག་སྡོད་”ཅེས་བརྗོད་ཁུལ་ཡང་གོ་བརྡ་མ་འཕྲོད་པས། གཅུང་མོས་བལ་སྐད་ཐོག་ནས་ “ཡོང་གི་ཡོད། དེར་སྒུག་སྡོད་”ཅེས་བརྗོད་མཚམས་ཁ་པར་བཞག ཞོགས་ཇར་བག་ལེབ་དང་སྒོ་ང་གྲ་སྒྲིག་བྱས་འདུག་ཀྱང་སྤགས་བཟས། དེ་ནས་ཚ་བོ་དང་ཚ་མོར་མུ་མཐུད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་གལ་ཆེ་བ་དང་ཨ་མའི་ཁར་ཉན་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་ཏོག་ཙམ་བརྒྱབ་རྗེས་ནང་ནས་ཐོན།

གཅུང་མོའི་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་ “བཞུགས་ཨཱ་” ཞེས་ལབ་དགོས་བསམ་ཡང་སྒོ་བརྡུང་མ་ཕོད་པར་ཁ་ཐུག་ཕྱིན། དེ་ནས་སྒོ་ཕྱི་མ་དེར་སླེབས་དུས། “ཝེ་ ཝེ་ ཝེ་” ཞེས་སྒེའུ་ཁུང་ནས་བོས་པ་གོ་བས་ཡར་ལྟ་དུས་ཁྱིམ་མཚེས་ཨ་ཅག་དང་ཨ་ཅག་གི་ཟླ་བོ་སྐལ་ལྡན་གཉིས་ནས་ “ཏོག་ཙམ་སྒུག་དང་” ཞེས་བརྗོད་པས། སྒོ་འགྲམ་དེར་ཏོག་ཙམ་སྒུག་པས་སྐལ་ལྡན་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་ཤིག་དང་ལམ་ལ་གསོལ་ཇ་མཆོད་ཅེས་ཤོག་ཆགས་ཤིག་འཁུར་ནས་སླེབས། ཨུ་ཚུགས་བྱས་པས་མ་ལེན་ཀ་མེད་བྱུང་། སྐལ་ལྡན་ནི་རྩོམ་ཡིག་སྔ་མ་ “བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གལ་གནད་གླེང་བ་” ཞེས་པའི་ནང་ངོ་ཤེས་ཤིག་ནས་ཤར་བའི་མི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་བོད་ཀྱི་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སློབ་ཀྱི་ཡོད་པར་གསལ་བའི་ངོ་ཤེས་དེ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “བལ་ཡུལ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ལོག་ཡོང་བའི་ཟིན་ཐོ།” »

ལྡོང︎ཁྲི་མིག

ཉིན་འདི་ཚོར་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གང་མང་ན་དྲང་བདེན་དང་ཞི་བདེ། རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་པ་ཚོས། རྒོལ་ཚིག་སྣ་ཚོགས་ཚོན་མདངས་མི་འདྲ་བའི་ཤོག་ཐོག་ལ་དཔར། རས་ཐོག་ལ་བྲིས། དར་ལ་འཕྱར་གོས་སུ་ཡང་གྱོན་ཏེ་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་སྤྱི་སྒེར་གྱི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ཡུག་རེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དཔུང་རོགས་ཡིན་པའི་ཁུལ་གྱིས་རྔམ་སྟོན་ཞི་རྒོལ་བྱེད། དེ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད་དོ། ཨ་རི་སོགས་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཕོའུ་ཁྲན་ལ་དཔལ་འབྱོར་ཁྲིམས་ཆད་ཉེན་བརྡ་བཏང་པ་སོགས་ལ་ཧོབ་དེ་བལྟས་ཚེ་ཞི་བདེ་འདྲ་མཉམ་གཏོར་མཁན་ནི་ཧ་ལམ་ཕོའུ་ཁྲན་གཅིག་བུ་མིན་ན་སྙམ་པའི་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་བཅོས་མིན་ངང་གིས་སྟེར་རོ། ད་དུང་ལ་ལས་ཨུ་རུ་སུའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་ཆ་བཞག་སྟེ་རང་རང་སོ་སོའི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་སུ་ཁེན་ནས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་དང་དཔུང་གདང་མཉམ་མཉམ་ཡང་བྱེད་དོ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ངོ་བདུན་བཅུ་རིང་ཞི་དུལ་བག་ཕབ་ཀྱི་སྒམ་ཚུགས་བཟུང་ཞིང་དྲང་བདེན་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྦམ་མདོག་དོད་པའི་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་ད་ལྟ་འཇིགས་སྐྲག་གིས་འདར་ཡོམ་ཡོམ་དང་དངངས་འཚབ་ཀྱིས་འཕག་ཚག་ཡང་བྱས་པས་རང་གཤིས་ངོ་མ་ལྷིང་ལ་བུད་གྲབས་བྱེད་དོ། དྲང་མོར་བཤད་ན་ཕོའུ་ཁྲན་གྱིས་དྲག་ཤུགས་དང་གོ་མཚོན་གྱི་ངར་ཐོག་ནས་ཡུ་ཀེ་རེན་ལ་བཙན་འཛུལ་གཉའ་གནོད་བཏང་པ་དམར་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་བཀྲུས་ན་འདག་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ལོས་ཡིན་མོད། དེ་ལས་ཚབས་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ཨ་རི་སོགས་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་དཔུང་རོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡུ་ཀེ་རེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ནས་ཨུ་རུ་སུ་རྩ་རྫོགས་བྱེད་འདོད་པའི་རེ་ངན་དེ་ཡང་དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་དམངས་གཙོ་ལོག་སྤྱོད་བྱས་པ་རེད། 

དེ་ལས་མང་བ་། “ཡུག་རན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ལ་བལྟས་རྗེས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་དོན་སྙིང་གླེང་བ།” »

རྔ་བ་ཀུན་བཟང་།

དེ་རིང་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་མི་མང་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ 63 པ་སྲུང་རྩི་ཞུས་བཞིན་ཡོད་པས། སེམས་ཀྱི་རེ་བ་དང་རྨི་ལམ་གཅིག་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཡོངས་དང་། ཡང་སྒོས་སུ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་པའི་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ས་གནས་སོ་སོ་ནས་མཉམ་འཛོམས་སུ་ཕེབས་ནས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ང་རང་ཉིད་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།

དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དྲག་པོའི་གཉན་གནོན་འོག་ཏུ་ཤོར་བའི་རང་རེའི་ཤ་ཁྲག་གཅིག་པའི་སྤུན་ཟླ་ཚོའི་ཆེད་དུ། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་ཞེན་དང་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་བ་3 ཚེས་10 ཉིན་མོར། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་མདུན་དུ་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་རང་སྲོག་དམར་པོ་བློས་གཏོང་གནང་ནས་མི་ལོ་ཧྲིལ་བོ་63 འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་། རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོ་དག་གི་བཅོས་མིན་གྱི་ལྷག་བསམ་དང་ཞུམ་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མས་མ་འཆི་བར་དུ་གུས་བཀུར་དང་རྗེས་སུ་ཡིད་རང་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

དེ་ལས་མང་བ་། “གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་63 པའི་དྲན་གསོ་དང་རེ་བ།” »

ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས།

ཉིན་དེར་གནམ་གཤིས་དྭངས་བས་མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ལ་སྐོར་རར་ཕྱིན། ལམ་དུ་བལ་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ལྷག་པ་ལགས་ནས་ཁ་པར་འབྱོར་ཏེ་དུས་ཁོམ་ཡོད་ན་མཉམ་དུ་ཁ་ལག་བཟའ་བར་འགྲོ་ཟེར། ཁོང་ནི་དེ་སྔོན་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་གཉེར་ཁང་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་རྗེས་རྣམ་རྒྱལ་མཐོ་སློབ་ཏུ་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ནས་ཡུན་རིང་སོང་བའི་དགེ་རྒན་རྙིང་གྲས་ཤིག་རེད། ཁོང་ལ་ཁས་ལེན་གྱིས་ཕྱི་ཉིན་མཆོད་རྟེན་མདུན་སྒོར་ཐུག་རྒྱུར་ཁས་བླངས། ཁ་ཆད་བྱས་པ་ལྟར་ཕྱི་ཉིན་དེར་མཆོད་རྟེན་མདུན་སྒོར་ཐུག་མཚམས་གློའི་ཟ་ཁང་ཞིག་ཏུ་བལ་པོའི་ཁ་ལག་བཟའ་བར་མཉམ་དུ་བསྐྱོད། ཟ་ཁང་དེར་ཁ་ལག་ཟ་ཞོར་སྔ་རྒྱུས་ད་རྒྱུས་སྣ་ཚོགས་གླེང་ནས་ཡུན་རིང་བསྡད།

དེ་ནས་ཐོན་ཁར་ཁོང་གི་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གལ་གནད་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཐུང་ཙམ་ཞིག་ཤོད་ཅེས་བརྗོད་པས། འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་རང་ངོས་ནས་ཐད་ཀར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་དོ་སྣང་གང་ཡང་མ་བྱས་སྟབས། འདི་འདྲ་ཞིག་བཤད་ན་ཕན་ཆེ་སྙམ་པ་གང་ཡང་སེམས་ལ་མ་ཤར་བ་མ་ཟད། ཁོང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཁྲོད་བལ་ཡུལ་མཐའ་མཚམས་

དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་རིན་ཐང་གླེང་བ།” »

བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།

ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་ལ་རྩོད་མེད་ཀྱི་རེ་བ་དང་གདེང་འཇོག་ཆོག་པ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་དོ་སྣང་མངོན་གསལ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ལ་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་དང་ཐུན་མོང་གི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ཟང་ཟིང་གི་གནས་སུ་གྱར། ཁྱད་པར་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཆབ་སྲིད་སྐུ་དབང་རྣམས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་རྗེས་དེ་སྔོན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྐུ་དབང་རྩིས་སྤྲོད་མ་གནང་གོང་གོ་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཉམ་བསྡུས་དང་གོང་བུའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་པ་དེ་ཆབ་སྲིད་དཀའ་རྙོག་ཅན་གྱི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་གྱུར།

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོར་གཤིག་འགྲོ་ཉེའི་མཚམས་སུ་སླེབས་པ་དེས་བཙན་བྱོལ་ནང་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་རྙོག་འཛིང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་ལ་གོད་ཆག་བཟོས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་རེ་འདུན་དང་སྐུ་ཚབ་མཚོན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་རྒྱ་ནག་ལ་ཁ་གཏད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་གཡོ་འགུལ་མ་ཐུབ་པའི་གོང་བུའི་ནུས་པ་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉམས་རྒུད་སོང་། དེས་མ་ཚད་གནས་སྟངས་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་དེའི་ཁར་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གྱར་བ། སྤྱི་ཚོགས་དུམ་བུར་སོང་བ་བཅས་ཀྱིས་དངོས་ཡོད་ལ་བོད་དང་རྡ་རམ་ས་གཉིས་རྒྱང་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་འགོ་ཚུགས།

དེ་ལས་མང་བ་། “མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རེ་བ་བསྐྱར་གསོ།” »