–ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
ཉེ་ལམ་ཨ་རིའི་ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་རྒན་པདྨ་འབུམ་ལགས་འདི་ག་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་གསར་ཁང་དུ་ཕེབས་པ་དང་བསྟུན་ཏེ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྐོར་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཀློག་པ་ལས་འབྲི་རྒྱུ་མང་མི་ཉན་པ་ནི་ཞིབ་འཇུག་གི་རྩ་དོན་ཞིག་རེད།” »
དཔལ་རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པས་གདོང་དེབ་བམ་ངོ་དེབ་བརྒྱུད་གཤམ་གསལ་བཀའ་སློབ་འདི་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་དུ་བཀོད་འདུག
གཟའ་འཁོར་འདིའི་ནང་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་རེ་རང་སྲེག་བཏང་འདུག །སེམས་ལ་ན་ཟུག་ཆེས་ཆེར་སློང་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་རྣ་བར་ཐོས་དུས།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་བ་ཀརྨ་པས་རང་སྲེག་སྐོར་ལ་གནང་བའི་བཀའ་སློབ།” »
ཆོས་ཉིད་འོད་ཟེར།
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་བསྡུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་སྐད་བདག་མེད་ཁྱི་ལྡོམ།
བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་སུམ་གཉིས་ས་ཡི་ཐིག་ལེ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་རབས་མཇུག་རྫོགས་པ་དང་། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ནི་སྣུམ་ཟད་ཀྱི་མར་མེ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཐེ་གཏོགས་ཆེ་བའི་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད།
རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དབུ་ཁྲིད་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་
བསྟན་འཛིན་མཁྱེན་བརྩེ།
ང་རང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལ་སྲིད་སྐྱོང་འོས་ཤོག་ཐོབ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའི་འདོད་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། འོས་པོ་ཞིག་ཡིན་མིན་ཡང་མི་ཤེས། ཡིན་ནའང་། བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཆེད་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་ནས་གཤེགས་པའི་རྒྱལ་གཅེས་པ་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ལགས་ལ་གུས་འདུད་མྱ་ངན་དང་། རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་ལགས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཕར་བཞག རང་ཉིད་ལ་འོས་ཤོག་ཐོབ་ཐབས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་ཤོར་ནས་གཞས་བཏང་ཞབས་བྲོ་བརྒྱབ་པའི་བྱེད་སྟངས་འདི་ལ་བློ་ཕམ་པོ་བྱུང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “བློ་བཟང་སེང་གེ སྐུ་མཁྱེན། རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོའི་རོ་ཐོག་ནས་རྟ་མ་རྒྱུགས།” »
༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ། བླ་ཆེན་རྣམ་པ། སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་མི་རྣམ་གཉིས་བཅས་ནས་རང་སྲེག་འགོག་པའི་གསུང་རེ་འབྱོན་རོགས།
ཉེ་ཆར་རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཅན་གྱི་སློབ་མ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་ནས་རྒྱ་གར་རྡེ་ར་རྡུན་དུ་རང་སྲེག་ནི་”བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཆེད་ལས་ཀ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་” པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་རང་སྲེག་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་སྨན་ཁང་ན་ཡོད་པ་རེད། ཉིན་དེ་ག་རང་དུ་བོད་ཤར་ཕྱོགས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་ཉག་རོང་རྫོང་ཁོངས་སུ་དགེ་འདུན་པ་རང་ལོ་༡༨ ཡིན་པ་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ཞེས་པའི་གྲྭ་པ་ཞིགས་ཀྱང་རང་སྲེག་བྱས་ཡོད། རང་སྲེག་གི་ལྷག་བསམ་གཙང་ན་ཡང་རང་སྲེག་གིས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་ཕན་གྱི་མེད་པ་དེ་ད་ཆ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོས་ཟིན་ཡོད་པ་དང་།
གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པ། རྨེའུ་དཀོན་རྒྱམ།
ཨོ་སི་ཁྲོ་ལེ་ཡའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ལྷན་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༨ ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡ ཉིན་བར་ཨོ་སི་ཁྲོ་ལེ་ཡའི་རྒྱལ་ས་ཁམ་བྷེ་ར་ནས་གཞུང་གི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱ་ནག་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་དང་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་དང་ལྗང་ཁུ་ཚོགས་པ་བཅས་གཞུང་གི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བཞི་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ལ་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་བབ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་བོད་དོན་ཞུ་གཏུགས་ལས་འགུལ་ཐེངས་ལྔ་པ་སྤེལ་བ།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཨོ་སི་ཁྲོ་ལེ་ཡའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་ནང་བོད་དོན་ཞུ་གཏུགས་སྤེལ་བ།” »
—-མངའ་རིས་ཕྲིན་ལས།
ཁྱེད་གཉིས་འོས་བསྡུ་མི་དགོས་པར་ཐད་བསྐོས་སམ་རེ་མོས་གནང་ན་ག་འདྲ་འདུག གཉིས་ཀ་ལང་ཕྱོགས་མཐུན་པའི་དབུ་མའི་སྡོམ་ལྡན་ཡིན་པས་སོ། །
བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་འོས་བསྡུ་ནི་མི་མང་གི་རྒྱུ་དངོས་ཆུད་ཟོས་དང་། ཆོལ་གསུམ་མཐུན་འབྲེལ་གནོད་སྐྱོན་ཡོང་གཞི་ལས་
-མི་ཉག་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས།
མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེས་དབུ་ཁྲིད་པའི་སྐབས་བཅུ་བཞི་པའི་བཀའ་ཤག་གི་དངོས་ཡོད་དང་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཁག་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་པ་དང་མཉམ་དུ། གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་མཐའ་དང་ཟུར་ན་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་འཐུས་ཤོར་ཡང་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་དང་། འཛིན་སྐྱོང་གི་སྡེ་ཚན་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ངས་དངོས་ཡོད་གཞིར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ལོ་བཞི་དང་ཕྱེད་ཀའི་ནང་གི་འཐུས་ཤོར་ལྔ་པོ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་འོག་ཏུ་རེ་རེ་བཞིན་དགོད་པར་བྱ།
དེ་ལས་མང་བ་། “སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེའི་བཀའ་ཤག་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་འཐུས་ཤོར་ལྔ།” »
ཅོག་མྱི།
དེ་རིང་སྐད་ཕྲན་སོགས་ན་འོ་སྐོལ་གྱི་སྲིད་སྐྱོང་གིས་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་པའི་པར་ཞིག་གི་སྒང་ལ་ཉི་མ་གཉིས་སྔོན་རང་ལུས་མེ་བསྲེགས་གནང་བའི་བོད་གཞོན་གཉིས་ཀྱི་པར་བཀོད་འདུག དེས་དངོས་གནས་སེམས་པ་སྐྱོ་བར་བྱས་སོང་། ང་ཚོས་བཙན་བྱོལ་ནས་རང་དབང་མང་གཙོའི་ཡི་ནོར་བུ་ལྟར་སྣང་དེ་བཙལ་ཟེར་ནས། འོ་སྐོལ་གྱི་ཁྲག་རྒྱུན་ན་ཡ་ཐོག་ནས་གནས་ཡོད་པའི་རིན་ཆེན་གསེར་ལས་དཀོན་པའི་ཡ་རབ་སྲོལ་བཟང་དང་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དེ་སྙིགས་རོ་ལྟར་དོར་དང་འདོར་བཞིན་པ་ནི་ཉིན་འདི་དག་གི་འོས་བསྡུ་སོགས་ལས་རྗེན་པར་མཚོན་ཡོད།
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
འདི་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ནི་ངའི་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཉིད་སྐུ་གཤེགས་པའི་འདས་མཆོད་རྗེས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་བཞི་བ་རེད། དེ་རིང་ངས་འབྱོར་བའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གི་ཡོ་ལང་དཀྲིགས་པོར་བཤམས་ནས་ཁྱེད་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་བའི་སྟབས་ཁ་མ་འགྲིག་མོད་ཀྱི། ནང་གི་སེམས་པ་མཚོན་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ཙམ་གྱིས་རླབས་ཆེན་གྱི་དམ་པ་ཁྱེད་ཉིད་འཚོལ་བཞིན་ཡོད། ཡིག་འབྲུ་འདི་དག་ཁོ་ན་ང་ལ་དབང་བའི་མཆོད་རྫས་གཅིག་པུ་དེའོ།།
——ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་ནག་པོ་ནག་རྐྱང་ཡིན་ན་ཡང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ནང་གི་ཉམས་ལེན་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྫ་ཨ་རིག་མཁན་ཆེན་པདྨ་ཚེ་དབང་གླེང་བ—རླབས་ཆེན་གྱི་བཞུད་ལམ།” »
–གཞིས་ཀ་ནུབ་ཀུན་བཟང་སྒྲོལ་མ།
གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འགྱིང་བའི་གངས་རིའི་མི་ཁྱུད།
རྔམ་བརྗིད་ཀྱིས་བཞུར་བའི་གཙང་བོའི་རླབས་རྒྱུན།
ད་དུང་། རྩྭ་ཐང་དང་མེ་ཏོག རྟ་མཆོག་དང་ལུག་ཁྱུ།
གནས་དེ་ནི་གླུ་གར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་རེད་ལ།
གནས་དེ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕ་ཡུལ་རེད།
ཨེ་མ་ཧོ།
སྙིང་རྗེའི་ལྷ་གཅིག་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། རང་བཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན། བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ནོར་བ་ནི་དཀར་པོ་དགེ་བ་བཅུའི་ལམ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིག། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་མྱོང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ནོར་བ་ནི་ནག་པོ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་དྲི་ཙམ་ཡང་མི་གོས་པར་གྱུར་ཅིག། སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་བདེ་བ་དམ་པ་ནི་མ་གྱུར་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་ནམ་ཡང་འབྲལ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག། དགྲ་གཉེན་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་རྨོངས་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་ནས་
ཟླ་སྨུག་པོ།
དྲང་མོ་བཤད་ན་ངས་ནམ་རྒྱུན་བློ་སེང་དང་སྤེན་ཚེ་གཉིས་སུ་སྲིད་སྐྱོང་དུ་བཞེངས་ཀྱང་། རྩ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་དམོགས་བསལ་ཞིག་ཐེབས་ཤག་བརྩིས་མེད་སྟབས། གལ་སྲིད་ཚོགས་གཙོ་སྲིད་སྐྱོང་དུ་བཞེངས་པའི་དུས་ཤིག་ཤར་ན། གོང་བཀུར་ལ་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད་སྙམ་པའི་འཆར་གཞི་ཨང་གསལ་བཏང་ཡོད། རེད་དེ་དེ་རིང་ཚོགས་གཙོས་འཆར་གཞི་མེད་པའི་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་སོང་བས། ཁོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་གཡོ་འགུལ་ཅུང་ཙམ་ཤོར་སོང་། མ་གཞི་སྲང་ལམ་ཁག་གི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་འཇོག་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ།
—-དྲི་མེད་ལྷག་བསམ།
ན་མོ་གུ་ར་ཝེ།
ལོག་རྟོག་མགོ་བོ་གཅོད་པའི་མཁྱེན་རབ་གྲི །
འཛིན་ལ་ཟླ་བྲལ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་རྗེ།།
གླིང་འདིར་གླུ་དབྱངས་ཚིག་གི་མེ་ཏོག་ཆར།།
འབེབས་མཛད་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་ལང་ཚོར་འདུད།།
གེ་སར་སྐྱལ་རྩལ་ངོམ་པའི་རྨ་ཡུལ་ན།།
དེ་ལས་མང་བ་། “གངས་ལྗོངས་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ་བདེ་བར་བཞུད་ཅིག” »
–མཁོ་གཏོང་བ། ཀ་ཉག་ཚེ་རིང་།
ཕྱི་ལོ་2016 ལོའི་3 ཚེས་1 ཉིན་གྱི་བོད་ནང་གི་ཆུ་ཚོད་12 ཙམ་ལ་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་པ་རྫོང་རྨེའུ་རུ་མ་ཡུལ་ཚོའི་རུ་ཆེན་དང་པོའི་བཀྲ་ཤིས་གཡས་འཁྱིལ་ཚང་གི་བུ་མོ་མང་དགའ་ལགས་ཀྱིས། རྨེའུ་རུ་མའི་ཡུལ་ཚོའི་ཁྲོམ་ལམ་དུ་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་པར་ཞིག་ལག་གཉིས་ཀྱིས་གནམ་ལ་འཕྱར་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་བཙན་གནོན་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱེད་བཞིན་གོམ་བགྲོད་གནང་ཡོད་ཅིང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྔ་བ་རུ་བུ་མོ་མང་དགའ་ལགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་གནང་བ།” »
—-བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨།༣༠ ཙམ་ལ་རྡེ་ར་རྡུན་གྱི་རྒན་གསོ་ཁང་གི་ཉེ་འཁྲིས་ཤིག་ཏུ་མ་སུ་རི་བོད་ཁྱིམ་གྱི་འཛིན་རིམ་བཅུ་པའི་སློབ་ཕྲུག་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་སྐུ་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་སྟེ། ད་ལྟ་ལྡི་ལིའི་སྨན་ཁང་(Safdarjung hospital)དུ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། གཟུགས་པོའི་བརྒྱ་ཆ་ ༩༥ ཚིག་ཟིན་ཡོད་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “སློབ་ཕྲུག་ཅིག་གིས་སྐུ་ལུས་མེར་བསྲེཊ་གནང་འདུག” »
—ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་བང་ཆེན།
བོད་ཤར་ཕྱོགས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་ཉག་རོང་རྫོང་ཁོངས་སུ་དགེ་འདུན་པ་རང་ལོ་༡༨ ཡིན་པ་སྐལ་བཟང་དབང་འདུས་ཞེས་པའི་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་བཏང་ནས་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “ཁམས་ཉག་རོང་གི་གྲྭ་པ་ཞིག་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ།” »
གླང་དར་ཚ་བོ།
བོད་ཀྱི་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་དོལ་འདྲེ་རུ་འབོད་པའི་ཤུགས་ལྡན་ཟེར་བ་དེ་དེང་སྐབས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གི་ཁོག་ཏུ་འཛུལ་ཟིན་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་། བོད་གཞིས་ལུས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་དུ་མའི་ཚེ་སྲོག་རྩ་ཆེན་དེ་དག་མི་རིགས་ཀྱི་སླད་དུ་ཕུལ་དང་འབུལ་བཞིན་པའི་ཛ་དྲག་གི་དུས་དེར་ཡང་། གཏིང་བརྗེད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བསམ་ན། ཏན་ཏན་དོལ་རྒྱལ་ཞུགས་ཚར་འདུག
དེ་ཡང་གཏིང་བརྗེད་དུ་འགྲོ་ཡོད་ཚུལ་ཞུས་ན། བར་སྐབས་ཤིག་ལ་བོད་མི་རིགས་ལ་བདག་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་རང་བཙན་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་
དེ་ལས་མང་བ་། “བཙན་བྱོལ་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་གི་ཁོག་པར་དོལ་རྒྱལ་ཞུགས་གདའ།” »
