བར་ཕུ་ཕུན་ཚོགས།
བོད་དུ་རང་དབང་མེད་པ་མཐོང་བས་ན།།
བཟང་བཙོན་ལྕགས་ཁྲབ་ཁྲོད་ན་བཞུགས་མུས་རེད།།
སྐད་ཆ་གཅིག་གིས་ནང་མི་བུ་ཕྲུག་སོགས།།
རྩ་མེད་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་སྲོལ་འོག་ཏུ་གནས།།
བོད་མིར་དཔའ་སྟོབས་ཡོད་པ་མཁྱེན་ཚོད་རེད།།
དངུལ་དངོས་ནོར་གྱིས་བསླུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཀོན།།
འབྲིང་བ་འཇིགས་མེད།
༄༅།།ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་སྐོར་ལ་བོད་མི་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་ཤུགས་ཕྲན་བུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདིའི་རམ་འདེགས་སུ་དམིགས་ཏེ། དེའི་སྐོར་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཤེས་བྱ་ཁག་ཅིག་ལུགས་འདིའི་སྲོལ་འབྱེད་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསུང་ལས་གཙོ་བོར་དྲངས་ནས་རང་འདྲའི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་ངོ་སྤྲོད་མདོ་ཙམ་བྱས་ན།
༡༽ མིང་གི་རྣམ་གྲངས།
འདིའི་མིང་ནི་དབྱིན་སྐད་ Secular Ethics ཞེས་པ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཇ་མེད་པར་གནས་ཐུབ་ཀྱང་། ཆུ་མེད་པར་གནས་མི་ཐུབ།” »
མགར་རྡོར།
ཀཿ
དགའ་ལུགས་པའི་དགེ་བཤེས་ཤིག་ལ་བཀའ་འགྱུར་སྤྱི་བཤད་རྒྱབ་པ།
༡
བཀའ་འགྱུར་གྱི་མང་ཆེ་བ་མདོ་རེད། མདོ་མང་ཆེ་བ་སྒྲུང་རེད། སྒྲུང་མང་ཆེ་བ་རྫུན་རེད་དོ།།
༢
རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་བཀའ་འགྱུར་འདི་འཐུས་ཚང་ཤོས་ཡིན།
–ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
(རྒྱལ་གཅེས་པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་དབྱིངས་ལ་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཞུ།)
ཕ་ས་དྲོན་མོ་བཙན་གྱིས་འཕྲོག།
ཉེས་མེད་མི་རྣམས་སྡུག་ལ་སྦྱར།།
གཟུར་གནས་སྐྱེ་བོ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས།།
གངས་ཅན་པ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་གཟིགས།།
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། (ཨོ་གླིང་)
གཅིག
དེ་རིང་ངས་དྲ་ལམ་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་འགུལ་གྱི་རྣམ་པ་འགའ་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་ནས་བརྗོད་གཞི་འདིའི་ཐོག་སྐད་ཆ་ཁ་ཤས་ཤིག་བཤད་འདོད་སྐྱེས་བྱུང་། དེ་ཡང་ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ནི་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ལ། ༧གོངས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་རྒྱུ་ནི་
དེ་ལས་མང་བ་། “ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ནི་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གི་ཆེད་དུ་མིན།” »
ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།
ཐག་རིང་ཐག་རིང་གི་རྒྱལ་རོང་བུ་མོ་ལགས།
ཁམས་བཟང་།
ཁྱོད་ཀྱིས་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་ཟེར་བ་ཙམ་གྱིས་བོད་ཡིག་མེད་པར་ཆགས་མི་འགྲོ་ཡང་། ཁྱོས་རྒྱལ་རོང་སྐད་དེ་བོད་སྐད་ཡིན་པ་ཡེ་ནས་མ་ཤེས་ན་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་གཟོབས། ད་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་པ་མང་དུ་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་ངས་བྲིས་པ་འདི་ཉིད་བོད་ཡིག་རེད།
ཡོང་ཁུངས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་རྒྱ
དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བསྟན་འཛིན་ཆོས་དབྱིངས་ལགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པར་སེམས་འཚབ་ཤུགས་ཆེ་གནང་བ།
༄༅། །ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པོ་དམ་པ་མཆོག་ལ་ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༡ རེས་གཟའ་པ་སངས་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཡོད། སྐབས་དེར་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་དམ་པ་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་དང་སྦྲགས་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཞུས་རྗེས་ཉེ་ལམ་ཝཱ་ཎ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་མ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་དབྱིངས་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཆེད་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་བའི་སྐོར་གསུང་དོན།
དེ་ལས་མང་བ་། “སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་སེམས་འཚབ་ཤུགས་ཆེ་གནང་བ།” »
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
གཅིག༽
མདང་ནུབ་ཤར་རྒྱལ་རོང་པའི་བུ་མོ་ཞིག་གིས་(གླུ་གཞས་འགྲན་བསྡུར་གྱི་སྡིངས་ཆ་ཞིག་ཏུ་མོ་རང་འགྲན་སྡུར་དུ་ཞུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་སྐབས)། ང་རང་ཉིད་རྒྱལ་རོང་གི་བོད་རིགས་ཤིག་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་འདི་དེ་བས་ཀྱང་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོར་མཐོང་གི་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་པའི་སྐད་ཆ་དུམ་བུ་འདི་ཉིན་ཞག་གཉིས་ཀྱི་རིང་འདིར་བོད་ཕྱི་ནང་གི་དྲ་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོར་གྱུར།
སྲོང་བཙན།
དབུ་མའི་ལམ་ནི་རྒྱ་ནག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་ལམ་བཟང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ལ་ལག་པ་འཆང་རྒྱུ་ཅུང་སྟབས་བདེ་པོ་ཡོད། རྒྱ་ནག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཚོང་འབྲེལ་ཚུན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྨང་གཞི་དེ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཁས་ལེན་མ་ཐུབ་ཚེ་རྒྱལ་ཁབ་བར་སྐད་ཆ་ཙམ་ཡང་བཤད་ས་ལྷག་མེད་ཅེས་རྒྱ་ནག་གིས་མཐའ་ལ་བཀར་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཨ་རི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་གྱིས་ཀྱང་ཐ་མར་རྒྱ་ནག་གཅིག་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་གྲགས་བྱེད་དགོས་ཐུག་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཐོན་མྱོང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་དཀར་ནག་གི་གདོང་ཐུག་ལས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་མཛད་དཀའ་ཡོང་ངེས། ” »
སྲིད་རྡོ།
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་བའི་སྟེང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་དབྱིངས་ལགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མི་འདུག ཇི་ལྟར་མ་ཡོད་པ་རེད། ཡང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་མཁན་གྲས་སུ་མ་ཚུད་པ་རེད། འོ་ན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཞིག་མིན་པ་རེད་དམ། འདི་ནི་ང་ཚོས་ག་ལེར་དཔྱད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ལ། ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེན་ལ་བོད་གཞུང་གིས་ཇི་ལྟར་བདག་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག
ཉིན་དེ་ནི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༡༤ ཡི་སྔ་དྲོ་རེད། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་ཐོག་ཏུ། ༼དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་ཝཱ་ཎ་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཕེབས་སུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ།༽ཞེས་པའི་གསར་འགྱུར་ཞིག་ཉིན་འདིར་དྲ་འགོད་བྱས་འདུག་
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་གཅེས་པ་ཞིག་སྣང་མེད་སྐྱུར་འཇོག་བྱས་འདུག ” »
ཡོང་ཁུངས། ལྷ་ས་རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་།
རྩོམ་རིག་མེ་ལོང་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་གི་སྒྲེ་བོ། དྲི་བ། ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་བཅར་འདྲི་འདི་དང་ལེན་དང་དུས་ཚོད་ཕུད་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན། ད་འགོ་བཙུགས་ན་ཆོག་གམ།
རྨེ་སྲིབ་ནོར་བུའམ་རྔ་བ་མེ་རོ། ལན། ཆོག
1དྲི་བ། སྤྱིར་ཁྱོད་ནི་གླིང་སྒྲུང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་ཡིན་རབས་འདུག ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྙན་ངག་ཇ་ཁང་སྒོ་ཕྱེས་པ་ཡིན་ནམ།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྡ་སའི་སྙན་ངག་ཇ་ཁང་གི་བདག་པོ་རྨེ་སྲིབ་ནོར་བུ་ལ་སྙན་ངག་ཇ་ཁང་སྐོར་ནས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ།” »
བར་ཕུ་ཕུན་ཚོགས་ནས།
ལྟ་བ་མཐོ་པོས་རི་ལ་འགྲན་བཟོད་ཀྱང་།།
བཟོད་སྲན་འབུ་སྲིན་ཕྲ་མོའི་གཤིས་ལུགས་ཅན།།
དཀའ་སྡུག་ཅུང་ཟད་བཟོད་དཀའི་སྡུག་ངུ་དེ།།
ལྟོགས་རྔམ་སྤྱང་ཀིའི་ལྐུགས་རྟགས་མ་ཡིན་ནམ།།
རིག་པ་རྣོ་པོས་ཡོད་ཚད་ཤེས་ངེས་ཞེས།།
ཨེ་མ་ཧོ།
ཀརྨ་པ་མཁྱེན་ནོ།།
ཆོས་སྐུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས།།
ལོངས་སྐུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་།།
སྤྲུལ་སྐུ་པདྨ་འབྱུང་གནས།།
སྐུ་གསུམ་ཀུན་འདུས་མཁྱེན་ནོ།།
ཀརྨ་པ་མཁྱེན་ནོ།།
ཡོང་ཁུངས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་རྒྱ
༄༅། །ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༧ ཚེས་༡༣ ཉིན་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེངྒེ་མཆོག་གིས་ཝཱ་ཎ་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཨ་ཏི་ཤའི་ཚོགས་ཁང་ནང་དུ་ངེས་སྟོན་པ་ཉེ་བའི་རིག་བདག་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་བསམ་གཏན་ལགས་ཀྱིས་གཙོས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་དོན།
རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་ལམ་སྟོན་འོག་
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་འགོ་ཁྲིད་ས་ཡ་ ༨༢ ལས་མེད་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་ནང་པ་ས་ཡ་ ༤༠༠ ཡོད།” »
རིག་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ།
ཕྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་ཞོགས་པ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་དྲ་ཚིགས་ཁག་ཏུ་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་དང་། དཔྱད་བརྗོད་ཁག་ལ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་བཞིན་ཚོུད་དགུ་པ་ཟིན་སོང་། ཉིན་དེར་ངས་ལྟ་འདོད་པའི་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་ཝཱཎ་དབུས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས། འདི་ལོ་ནས་འགོ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུའི་འཛིན་གྲྭ་ཁག་གི་བསླབ་གཞི་དབུ་འབྱེད་དང་། དགེ་ལས་སློབ་གཉེར་བར་གསུང་བཤད་གནང་གཏན་འཁེལ་བ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལན་གྱི་མཛད་རིམ་དེ་དྲ་ཐོག་ཐད་གཏོང་མི་འདུག་པས་རྗེས་སུ་བལྟ་རྒྱུ་ལས་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་།
ཡོང་ཁུངས།: ཡོངས་འཛིན། འཇིགས་མེད་ཀྱིས་འོས་སྦྱོར་བྱས།
དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་རེབ་གོང་ཀླུ་རོལ་ནི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤེས་རིག་གི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་མ་ལག་ཅིག་དང་། རེབ་གོང་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་དབྱར་ཟླ་དྲུག་པའི་ལྷ་ཟླ་དཀར་པོའི་ནང་དུ་རྒྱུན་སྲོལ་ལྟར་ཡུལ་ལྷའི་རྒྱལ་བོ་ཨ་མྱེས་བྱ་ཁྱུང་། གཉན་ཆེན། ཀོའུ་མོལ་རི་ལང་སོགས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་
སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་པའི་ཁ་རྒྱུན་ལ་རྟག་པར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་རྩ་བའི་བླ་མ་ཞེས་པ་འདི། ངེས་ཚིག་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནི། གང་ལས་དགེ་བློ་ཐོབ་པའི་བླ་མ་ཀུན་ལ་འཇུག་ཏུ་རུང་བ་སྟེ། ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་ཕྱག་ཆེན་སྒྲོས་འབུལ་ལས། འོ་ན་རྩ་བའི་བླ་མ་དམ་པ་ཞེས་པའི་རྩ་བར་འཇོག་བྱེད་དེ་གང་ཞེ་ན། དང་པོའམ་རབ་མཆོག་གི་བླ་མ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། བདག་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་པོར་བསྐྱེད་པར་མཛད་པའི་དགེ་རྩའི་ས་བོན་གྱི་རྩ་བ་བརྟན་པོ་ཐོག་མར་རྒྱུད་ལ་གཟུགས་པ་པོའི་བླ་མ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་བདག་ཅག་ལ་ལྟོས་ན་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་
རྔ་བ་ཀུན་བཟང་།
—དཔའ་བོ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་དབྱངས་ལ་ཕུལ།
མེ་ལྕེ་འབར་གྱིན་འབར་གྱིན།
མིག་ཆུ་གཏོང་བཞིན།
ཡོད་ཚད་ནས་ཡོད་ཚད།
འདི་ལྟར་ངའི་ཁོར་ཡུག་གི་བྱ་ཁྱུ་དེ་ཚོས།
མི་རིགས་དེའི་གཟི་བརྗིད་ཆེད།
ཕ་ས་དེའི་སང་ཉིན་་ཆེད།
འབྲི་རུ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན།
དེང་སང་ས་སྒང་འདིའི་ཐོག་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྱོར་ཆེན་གྱི་ཚོང་པ་ཚོས། ཚན་རིག་བེད་སྤྱད་དེ་ཁྲོམ་རའི་དཔལ་འབྱོར་འགྲན་རྩོད་ཀྱིས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་ཚ་རླབས་ཁྲོད་། ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་ཅ་དངོས་གསར་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ཚར་བ་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅ་དངོས་ཤིག་ཐོན་མ་ཐག་ཏུ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་སུག་ལས་ཀྱི་ལག་མ་འཛངས་པའི་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སུ་མགྱོགས་ཀྱི་འགྲན་སྡུར་ལྟར་སུ་ལ་ལྟོས་མེད་ངང་གནས་ལུགས་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་ཐ་སྙད་གསར་པ་རེ་འདོགས་བཞིན་འདུག །
དེ་ལས་མང་བ་། “ཐ་སྙད་གསར་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་ནག་ཁུང་ནས་ནག་ཁུང་དུ་འཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་སྣ་ཐག་ཅིག་རེད།” »
