ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན་གྱིས།
བོད་ཆོས་རྗེས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡིས།།
བློན་ཐོན་མིའི་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་མངགས།།
སྒྲ་རིག་པའི་གནས་ལ་སྦྱོང་བར་མཛད།།
བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ལ་ཆོས་རིག་སྤེལ།།
སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་ལོ་པཎ་དྲིན་ཅན་ཚོས།།
ཆོས་མདོ་སྔགས་གངས་ལྗོངས་སྒྲོན་མེ་སྤར།།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན་གྱིས།
བོད་ཆོས་རྗེས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡིས།།
བློན་ཐོན་མིའི་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་མངགས།།
སྒྲ་རིག་པའི་གནས་ལ་སྦྱོང་བར་མཛད།།
བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ལ་ཆོས་རིག་སྤེལ།།
སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་ལོ་པཎ་དྲིན་ཅན་ཚོས།།
ཆོས་མདོ་སྔགས་གངས་ལྗོངས་སྒྲོན་མེ་སྤར།།
མཚན་བགྲོད།
ངས་མི་ཉག་སྐལ་བཟང་གཉིས་ངོ་ཤེས། གཅིག་སུ་ཇ་བོད་ཁྱིམ་དང་གཞན་དེ་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་ནས་རེད། གལ་ཏེ་གོང་གི་རྩོམ་ཡིག་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གཉིས་ལས་གཅིག་ཡིན་ན་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་ནི་བོད་སྤྱི་པ་ཕར་བཞག་ནས་རང་གི་ཆོལ་ཁར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཞེན་ཁོག་བྱེད་མཁན་ཞིག་མིན་པར་ང་རང་ཡིད་ཆེས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། གོང་གི་རྩོམ་ཡིག་འདིར་བལྟས་ན་རྩོམ་པ་པོས་བོད་སྤྱི་པར་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་རང་གི་ཆོལ་ཁར་སྡིག་པ་མིག་བཙུམ་གྱིས་ཞེན་ཁོག་བྱས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད་འདུག ཡང་མིན་ན་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་རྒྱུས་མངའ་གཏན་ནས་མེད་ཀྱང་། སྤྱི་དོན་ལ་སེམས་ཚོར་ཆེ་བར་བརྟེན་སེམས་ནང་གང་དྲན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད་འདུག
བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ནག་པོ་སྐལ་བཟང་ལགས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༤ ཉིན་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་འདུག རྩོམ་པ་པོ་དང་། ལོ་ཙ་བ། མཁས་པ་བཅས་ཡིན་པའི་སྐུ་ཞབས་ནག་པོ་སྐལ་བཟང་ལགས་ནི་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༥ ལོར་འཁྲུངས་པ་དང་། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས་བོད་དང་རྒྱའི་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ནག་པོ་སྐལ་བཟང་ལགས་སྐུ་གཤེགས་པ།” »
དོལ་པོ་པདྨ་དགོས་འབྱོར།
སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ན་དགོན་པ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་གཅིག་ཡོད། དགོན་དེར་དཀོན་གཉེར་གཅིག་དང་དགེ་ཕྲུག་གཅིག་ཡོད། དཀོན་གཉེར་དགུང་ན་རེ་གྲངས་ལ་ཕེབས་པའི་བགྲེས་སོང་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ཉིན་ལྟར་ཕྱག་མཆོད་གད་དར་དང་། དགེ་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་དེར་སྔ་དགོང་དུས་གསུམ་ལ་གསོ་སྐྱོང་གི་འགན་ཡང་ཁུར་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ཡུལ་ལ་དར་བའི་ནང་པའི་བཙུན་པའི་ཆས་གོས་ཅན་ལོ་ན་ལྔ་དྲུག་ལས་མ་སོན་པའི་བྱིས་པ་རྣམ་རིག་བཀྲ་ལ། གྲུང་ཆ་དོད། སྐྱེས་གཟུགས་ཀྱང་ལེགས་པའི་དགེ་ཕྲུག་དེའི་ནམ་ལངས་ནས་སྲོད་མ་རུབ་བར་གྱི་ལས་ཀ་ནི་གཙང་འགྲམ་ལ་བསྐྱོད་དེ་ཁེར་རྐྱང་ངང་རྩེད་འཇོའི་དུས་འདའ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “དགེ་རྒན་གྱི་རིག་པས་དགེ་ཕྲུག་འགྱོད་དུ་བཅུག་པ།” »
མི་ཉག་སྐལ་བཟང་།
སྐབས་འཚོལ་པ་དག་གི་ཚོར་བ་རྣོན་པོ་རེད།
མི་ཡིས་ཁ་ནས་མི་སྐད་བཤད་རུང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཚང་པར་དུད་འགྲོའི་ལད་མོ་མི་ཡིས་བྱས་པ་ནི་གཞན་དོན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རང་དོན་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ཟེར་སྒྲོས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཆུ་སྣ་གར་ཁྲིད་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཡང་ཞེན་ཁོག་སྐམ་པོ་ཡིན་པ་ཚང་མས་མི་མཐོང་ལག་ཟིན་དང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་རེད། སྐབས་འདིར་ངས་བརྗོད་འདོད་པ་ནི་མི་དུད་འགྲོ་དང་འདྲ་བ་སྐབས་འཚོལ་པ་དག་གི་སྐྱོན་མཚང་བརྟོལ་འདོད་པ་ཙམ་ལས་མི་དང་དུད་འགྲོ་ལ་རྔ་མ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ་རྒྱག་འདོད་པ་ནི་ཁ་རྩང་དང་དེ་རིང་གི་ང་ཡི་འོས་འགན་མིན། གལ་ཏེ་དུད་འགྲོ་ཞིག་ཡིན་
ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།
ཨེ་མ་ལུང་རིགས་ནོར་བུའི་མཛོད་འཛིན་བཤེས་གཉེན་རི་དབང་བྱེ་བའི་ཞབས་སེན་དབུ་སྐྱེས་ཚལ་དུ་རབ་བླངས་ཤིང༌།།
ཐུབ་བསྟན་ཕ་ལམ་ཞུན་མའི་སྙེ་མ་རྣམ་དཔྱོད་མཆོག་གི་རླུང་བུར་འཁྲིལ་བས་ཀུན་བཟང་འབྲས་བུའི་རྡོག་པ་འབུམ།།
མཐའ་དག་ངུར་སྨྲིག་ཆོས་ཀྱི་གྲྭ་ན་མ་སྨད་བརྒལ་རྟགས་རིགས་པའི་སྐྱོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་ཀུན་ལ་ཉེར་བསྟབས་པས།།
དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས་ནས།
དེ་རིང་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ ཟླ་བ་༣་ཚེས་༣༡ ཉིན་བརྒྱབ་ཕྱག་ཚོད་གསུམ་པའི་ཐོག་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ཡོངས་རྩེད་རིགས་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་རྒྱལ་ཡུམ་ཆེན་མོའི་དྲན་རྟེན་གསེར་གྱི་གཟེངས་རྟགས་རྐང་རྩེད་པོ་ལོའི་འགྲནབབསྡུར་ཐེངས་༢༤ པ་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེལ་ཀོབ་བདེ་སྐྱིད་སླར་གསོའི་རྩེད་ཐང་གསར་པའི་ནང་འགོ་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
དེ་རིང་རྩེད་འའགྲན་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་
རླུང་དམར།
ད་རེས་ངས་འདི་ནས་གླེང་བྱ་ཞིག་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་གིས་གླེང་འོས་པའི་བདེ་སྡུག་གསོན་པོ་ཞིག་ལ་ཡིད་ངེས་འདྲོང་བྱུང་། དེ་ནི། ད་ཐེངས་ཀྱི་རྡ་རམ་ས་ལའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གྲོས་ཚོགས་འཚོགས་དུས་ཀྱི་མདུན་ཐང་ནས་བདེན་རྒྱབ་ལས་འགུལ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟོ་གོས་ཙམ་ལ་མ་བལྟས་པར་བདེན་པ་གསེར་སྲོག་བཞིན་བཀུར་ཏེ་བློ་བཟང་སེང་གེའི་དབང་ཆ་ལོག་སྤྱོད་དང་། ཧམ་བཤད་མགོ་གནོན། ཕྱོགས་རེས་འཐེན་འཁྱེར། རྫུན་ལབ་དམངས་དཀྲུག སྒེར་གཅོད། བཙན་བྱོལ་གཏོར་བཤིག་དང་བྱ་སྤུ་གནོན་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་གིན་ཡོད་པ་དེ་ང་ཚོ་བོད་མི་གཞིས་
དེ་ལས་མང་བ་། “འདི་ཚོའི་སྙིང་སྟོབས། གླེང་འོས་པའི་བདེ་སྡུག་གསོན་པོ་ཞིག ” »
ལྷ་རུའི་བུ།
ཉེ་ཆར་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ལོའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་ལྔ་པའི་ལས་ཉིན་དགུ་པའི་ཚོགས་ཐུན་དང་པོའི་མཇུག་ཙམ་ལ། ཆེས་བཀུར་བར་འོས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བློ་བཟང་ཆོས་འབྱོར་ལགས་ཀྱིས། ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་དང་འབྲེལ་ནས་དཔལ་ལྡན་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་མཆོག་ལ། ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་༠༣ཚེས་༠༨ལ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་དུས་བབ་གསར་ཁང་གི་དྲ་གནས་ཐོག བདག་གི་བརྩམས་ཆོས་༼ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་ལགས། དྲི་བ་ཞིག་ཡོད།༽ ཅེས་པའི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་བཀའ་འདྲི་ཞིག་གནང་སོང་ཡང་། དཔལ་ལྡན་བཀའ་བློན་མཆོག་གི་བཀའ་ལན་དང་། བདག་གིས་བརྗོད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་གཉིས་བར་རབ་རིབ་དང་ཁ་གསལ་མེད་པ། ད་དུང་འབྲེལ་ཆགས་གཞིས་ཆགས་སུ་དཔལ་ལྡན་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་སྲ་བརྟན་གྱི་ཡང་དག་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་གེགས་བར་བློ་ཡུལ་ལ་གཤོང་དཀའ་བ་ཞིག་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དུས་ཡུན་ནང་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མི་འདུག་པས།
དེ་ལས་མང་བ་། “ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་གྱི་བཀའ་ལན་དང་། བདག་གི་འཆར་སྣང་།” »
འདྲེ་གླེན་པ།
དུས་ཀྱི་གོམ་སྒྲ་ཆུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་བཞུར །།
སྟོན་ཀྱི་ལོ་མ་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་སྤུར།།
སྐར་ཚོགས་དག་ཀྱང་རང་རང་གནས་སུ་ལོག །
ཀྱེ་མ་ང་ཡི་སེམས་ཀྱི་དག་ཞིང་ལགས།།
བས་མཐའ་འདི་ནས་ང་རང་གང་དུ་འགྲོ །།
སྐྱབས་བཅོལ་གྲུ་གཟེངས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཀྱིས་སྐྱོམ།།
གྲུ་ཟུར་གྱི་ཨ་མཆོད།
བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་འགར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་པའི་དོད་དུ་“ཡག་བྱུང་”་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཡང་འགར་“དཔའ་དྲག”་ཅེས་ལབ་ཀྱི་འདུག ངས་ད་ལྟ་ངོ་རྒོལ་བ་ཚོར་“ཡག་བྱུང”་ཞེས་ལབ་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་ལ་མཉམ་ཞུགས་ཙམ་ཞིག་བྱས་པའི་ཆ་ནས་ཡིན། བཀའ་ཤག་གིས་ངོ་རྒོལ་བ་ཚོ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་གསུང་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་ངས་ཡག་བྱུང་ཟེར་བ་ནི་དེ་ལྟར་མིན་པར་ངོ་མ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་ཞེས་པའི་དོན་མཚོན་ཆེད་དུ་ཡིན།
ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་མང་གཙོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པས་སྤྱི་བའི་ལས་དོན་དེ་མང་
ད་རེས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚུགས་དུས་དང་བསྟུན་ཏེ། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ནས་བདེན་པ་དང་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཕ་བོང་མང་པོ་ཞིག་གངས་སྐྱིད་དུ་འཁུར་ནས་སླེབས་སོང་། བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་ཁོའི་ལས་རོགས་ཚོའི་མདུན་ལ་སྤུངས་སོང་། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་ལ་སྤུངས་སོང་། གནས་ལུགས་ཀྱི་ཕ་བོང་བརྩེགས་པའི་རི་བོ་དེས་གྲོས་ཚོགས་ནང་གི་ཧམ་བཤད་རིང་ལུགས་པ་ཚོ་འགུལ་མེད་དུ་མནན་སོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “དཔོན་ཧམ་ཤེད་ཆེ་ན་འབངས་ཀྱིས་རྒོལ། དཔའ་གླེན་རྟགས་ཆེ་ན་དགྲ་ཁར་འཆི།” »
རང་ཐར།
གཟའ་སྤེན་པ་བསླེབས་བྱུང་། ཞོགས་པའི་སློབ་ཐུན་འཚོག་ཏུ་མ་ཕྱིན་སྔོན་ལ། ངས་གྲོགས་པོ་བསོད་དར་ལ་ཁ་པར་བཏང་ནས་ཕྱི་དྲོར་ཡར་རྡ་སར་ཡོང་སྟེ་གཟའ་མཇུག་ཁོའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེལ་འཆར་ཡོད་པའི་སྐོར་བཤད། ཞོགས་པའི་སློབ་ཐུན་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་སྐད་ཅིག་གིས་རྫོགས་སོང་ལ། གུང་ཟས་ཟོས་ནས་སློབ་གྲྭའི་ཁོར་ཡུག་གཙང་མ་བགྱིས་རྟིང་གཟའ་མཇུག་གི་གུང་གསེང་དངོས་སུ་འགོ་ཚུགས།ནམ་རྒྱུན་ས་རཱ་ནས་རྡ་སར་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་དགེ་སློབ་ཚོས་དང་ལེན་བྱས་ཟིན་པའི་དཀའ་ངལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ཐེངས་ང་ལ་ལམ་འགྲོ་རྒྱུགས་སོང་། ང་དང་སློབ་གྲོགས་གཞན་ཞིག་ས་རཱའི་རྒྱལ་
མུ་ལ་ནས།
ཆོལ་གསུམ་བར་ལ་ཕྱོགས་ཞེན་མི་དགོ
གྲུབ་མཐའི་བར་ལ་ཕྱོགས་རིས་མི་
བླ་མ་གྲྭ་བ་ཆབ་སྲིད་མི་དགོས།
ཕུ་ནུ་བར་ལ་ནང་དམེ་མི་དགོས།
མི་དགོས། འདི་ཚོ་བོད་ལ་མི་དགོས།
ཆོལ་གསུམ་བོད་པའི་གངས་ཕྲུག་རྣམ་
མི་དགོས་རིགས་དེ་མེད་ན་བདེ་མོ་
སྨན་པ་གཡང་འབུམ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར་སྒྲིག་བྱས།
ལུགས་རྙིང་ལོ་གསར་སྐབས་ཨེ་ཤེ་ཡ་གླིང་གི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བཟའ་མི་རྣམས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་ལོ་གསར་རོལ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཨ་རིར་གནས་སྡོད་ཨེ་ཤེ་ཡའི་མི་རིགས་རྣམས་ལས་ཀའི་རྐྱེན་པས་ལོ་གསར་ཆེད་དུ་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ལོག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན། རང་གི་ཕ་མ་གཉེན་ཉེ་རྣམས་ཚུར་ཨ་རི་ལ་འབོད་འགུག་གིས་གནམ་ལོ་གསར་པའི་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་མཉམ་རོལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཕ་མ་གཉེན་ཉེ་ཚོ་ཨ་རིར་སྡོད་རིང་ནད་མནར་རྨས་སྐྱོན་འབྱུང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད་ལ། ནད་མནར་རྨས་སྐྱོན་རྐྱེན་གྱིས་ནད་སྟོན་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་ཚེ་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་འགན་ལེན་ (Health Insurance) མེད་པས་འགྲོ་གྲོན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་བརྗོད་མ་དགོས།
ཨ དོན་ཉིས་བསྒྱུར།
སྙན་ངག་འདི་ངའི་སྤུན་གྲོགས་སལ་མེན་ལཱ་ཁ་བཱལ་ངེད་གཉིས་( Guantanamo Bay) དམག་སྒར་བཙོན་ཁང་ནས་ཕན་ཚུན་ངོ་ཐུག་ཏུ་མ་བཅུག་པར་རྒྱུན་རིང་བོར་བཙོན་བཀག་བྱས་རྗེས་བྲིས་པ་ཡིན། ཨ་རིས་ང་ཅག་ཡུན་རིང་ལ་ཁ་བྲལ་བཏང་བས། ཟླ་བ་བཞིའི་རྗེས་སུ་ཁོང་གིས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་འཚམས་འདྲིའི་ངག་འཕྲིན་ཞིག་བཏང་འདུག ཁོ་ན་རེ། “དཀོན་མཆོག་གིས་ཁྱེད་ལ་ཞི་བདེ་དང་བྱིན་རླབས་གནང་བར་སྨོན། ངས་ཁྱེད་རང་ཧ་ཅང་དྲན་པས་བདག་གིས་ཁྱེད་ལ་སྙན་ངག་