སྦྲ་རིགས་ཐོགས་མེད།
ཕྱི་ལོ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས ༢༧ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར། བོད་རིག་པ་སློབ་གླིང་འགན་འཛིན་ཀྱིས་ཛ་དྲག་གློག་འཕྲིན་ཞིག་འབྱོར་འདུག “རྒན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ལུན་གྲོན་ནས་ཨོག་སུ་སྤོར་སློབ་ཆེན་དུ་འཆད་ཁྲིད་ལ་ཕེབས་སྐབས། ལམ་བར་དུ་རླངས་འཁོར་དོན་རྐྱེན་བྱུང་ནས། ད་ལྟ་རང་སྨན་ཁང་དུ་ཁྱེར་འདུག” ཟེར། སྐབས་དེར། ཕལ་ཆེར་ཛ་དྲག་དེ་འདྲ་ཡིན་རྒྱུ་མ་རེད་བསམ་སོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “ངས་ངོ་ཤེས་པའི་ཨོག་སུ་སྤོར་(Oxford)སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། ” »
གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་པ། ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པ།
བདུན་ཕྲག་སྔོན་མའི་གཟའ་སྤེན་པ་སྟེ། སྤྱི་ཚེས་28 ཉིན། ཐའེ་ཝན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཐའེ་པེ་རུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འདི་ལོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་སྲུང་རྩི་ཞུས་འདུག
དེ་ཡང་། ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་ས་ཁྱི་བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་དང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཐའེ་ཝན་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་པས་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་རྩི། ” »
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
མགོན་པོ་སྤྱན་རིས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
༡༽གླེང་གཞི།
དེ་ཡང་། ལྷ་རམས་པ་འཇམ་དཔལ་བློ་ཤེར་མཆོག་འཕགས་ཡུལ་ན་ཡོད་དུས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སྐོར་ལ་ཚགས་ཤོག་ཐོག་ལྷ་རམས་པ་རིན་ཆེན་དངོས་གྲུབ་དང་རྩོད་གླེང་གནང་བསྡད་པ་ཞིག་དྲན། ཁོང་གཉིས་མཐར་སུ་ཁེ་སུ་ཕམ་ནི་མ་ཤེས།
དེ་རྗེས་ཐེངས་གཅིག་ཁོང་བཞུགས་བསྒར་དུ་གསུང་ཆོས་ལ་ཕེབས་འདུག གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་མ་
Christopher I. Beckwithཡིས་བརྩམས།
རྒྱ་ཕྱུག་བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བསྒྱུར། ཚེ་དཔག་རིག་འཛིན་གྱིས་འོས་སྦྱོར་བྱས།
[གསལ་བཤད།] བསྒྱུར་རྩོམ་འདི་ནི་དར་ཟབ་ཚོང་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་བཙན་རྒྱལ་ཞེས་པ་ལས་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཚན་པ་ཡིན་ལ། རྩོམ་པ་པོས་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་སྟོད་ནས་དུས་རབས་དགུ་བའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་བར་གྱི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཐང་གུར་དང་བལ་པོ། རྒྱ་གར། དྲུ་གུ། ཧོར་བཅས་དབར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བརྗོད་ཡོད། སྤྱི་ལོ༢༠༡༧ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་གྲོགས་པོ་སོག་པོ་བ་སི་ཏུ་པི་ལིས་ཀི་ལགས་ཀྱིས་དར་ཟབ་ཚོང་ལམ་རྒྱུད་
དེ་ལས་མང་བ་། “དར་ཟབ་ཚོང་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས།” »
ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟ།
མཆོད་བརྗོད།
ཁྲི་ཆེན་ཏི་སེ་གངས་ཆེན།།1
གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་བླ་རི།།
དམ་ཚིག་༧མགོན་ལ་དཀར་པས།།2
གུས་ཕྱག་ཁྱོད་ལ་ཤོར་སོང་།།
བསྟོད་གཞུང་དངོས།
བརྩེ་ཆེན་ས་སྐྱའི་རི་ན།།
དེ་ལས་མང་བ་། “བདག་མོ་བསོད་ནམས་དཔལ་སྐྱིད་ལ་བསྟོད་པ་སྟག་ཤར་གཞོན་པའི་སྣང་བ།” »
སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་ཚེ་རིང་།
དེ་རིང་ཁོ་བོས་ཡང་སྐྱར་ཏིང་ཤི་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་འགྱུར་བ་དང་བོད་ཀྱི་རང་བཙན་ཞེས་པའི་དེབ་དེ་བཀླགས་པར། རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་སྐུ་ཞབས་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་དེབ་དེའི་གླེང་བརྗོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་རྟོག་སྒྲུང་གྲགས་ཅན་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དུམ་ཞིག་སྟེ། “རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་བརྒྱུད་དེ་ཆིག་སྒྲིལ་ནས་ཁ་ཕྲལ་དང་། ཁ་ཕྲལ་ནས་ཆིག་སྒྲིལ་ལ་བརྩོན”ཞེས་པ་ལུང་དྲངས་འདུག་པས། ཚིག་དུམ་འདི་ལ་བསམ་བློ་གང་འཚམ་ཞིག་གཏོང་དགོས་བྱུང་།
བྲག་གཡབ་སྐྱབས་མགོན་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ།
༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་པཎ་ཆེན་ཡང་སྲིད་ཁག་གི་སྐོར་ལ་སྤྱན་རྒྱ་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་འདི་ལ་རང་རིགས་འབྲེལ་ཡོད་དང་བཅས་པ་ཚང་མས་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་པའི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབ་དགོས།
༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་མོའི་《བོད་ཀྱི་དུས་བབ་》གསར་ཤོག་ནང་།
“དེ་རིང་ཉིན་གུང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ཁུལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཕྱིར་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་སྐབས། གནམ་ཐང་དུ་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་༸གོང་ས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དེ་རིང་ནི་༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་འཁྲུངས་སྐར་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་དགོངས་ཚུལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས། འདི་ཏོག་ཙམ་རྙོག་དྲ་ཚ་པོ་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གཅིག་བདམས་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “༧ པཎ་ཆེན་ཁྲིར་བཞུགས་དང་། ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར།” »
རྔ་བ་ཀུན་བཟང་།
བུ་མོ་འཁྱགས་པོ་ཞིག་ཀུན་བཟང་སྒྲོལ་མ།།
བུ་ཕོ་རིག་རྒོད་ཞིག་སེར་རྡོར་རིན་ཆེན།།
ལེ་བར་སྟོང་ཕྲག་གི་ཕ་རོལ་ཞིག་ནས།།
རྨི་ལམ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་རྨིས་ན་ཨེ་ཆོག།
རེ་བ་ཆེ་ཆེ་ཞིག་སེམས་ན་ཡོད་ཀྱང་།།
ལས་དབང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་རྒྱང་ལ་ཤོར་བས།།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན་གྱིས།
བོད་མི་རིགས་དཀའ་སྡུག་དངོས་ཡོད་རྣམས།།
ཐུགས་ཞུམ་མེད་སྙན་ཞུ་ཁྲི་བདུན་ཞིག།
རྒྱ་དམར་པོའི་མདུན་དུ་ཕུལ་བར་མཛད།།
དེས་རྐྱེན་པས་དམར་པོས་བཙོན་དུ་བཅུགས།།
རྒྱ་དམར་པོའི་བཙོན་ནང་བཞུགས་དགོས་ཀྱང་།།
ཐུགས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་བདེན་དོན་རྩད།།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
༈ ༀ་སྭ་སྟི། རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བ་ཀུན་ཀྱི་མཁྱེན་བརྩེའི་མདངས།།
དཀར་འཇམ་མཚན་དཔེའི་ཕུང་བོར་གསལ་བའི་ལྷ།།
སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཐུགས་རྗེ་རྒྱ་མཚོའི་དཔྱིད།།
རོང་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།
ལྟ་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལ་འཛེགས་གྱུར་ཀྱང་།།
སྤྱོད་པ་རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་ཡི་གཉེན་གྱུར་པ།།
སྒྱུར་པ་པོ།—སློང་མོ་བ།
༡༩༩༥ལོར་ཕྲན་ལ་གློ་བུར་དུ་ཨ་རིར་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཐོབ་པས་ལོ་དེར་ཨ་རིར་སོང་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་ངས་དྲྭ་རྒྱའམ་འབྲེལ་དྲྭ། ཡང་ན་互联网ཞེས་པ་དེ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། རང་ཡུལ་དུ་ལོག་རྗེས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་པོ༢༤ནང་དུ་སྐད་བཏང་སྟེ་ང་མཐོ་སློབ་ནས་རྩ་དགོངས་ཞུས་ནས་དྲྭ་རྒྱའམ་འབྲེལ་དྲྭ་གསར་བ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་རབས་བཤད་དེ་ཚང་མས་མུ་མཐུད་ཡོད་མེད་འོས་ཤོག་འཕང་དགོས་ཡོད་ཅེས་རེ་བ་ཞུས། ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འོས་ཤོག་འཕངས་པའི་
དེ་ལས་མང་བ་། “མཱ་ཡོན་གྱིས་བྱེད་སྒོ་གསར་སྤེལ་སྐོར་བཤད་པའི་གཏམ། ” »
སློང་མོ་བས་བྲིས།
བརྩམས་ཆོས་དང་རྩོམ་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས།
དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་ཁྲོད་དུ་བརྩམས་སྒྲུང་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་སུ་ཡིན་མིན་གྱི་སྐོར་ལ་བཤད་སྲོལ་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཞིག་འདུག ལྷག་པར་དུ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ལ་རྩོམ་པ་པོ་གཉིས་ཡོད་རབས་བཤད། གང་ལྟར་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཚའོ་ཤེང་ཆིན་（曹雪芹）གྱིས་ཐོག་མར་ལག་འབྲི་བགྱིས་ནས་ལེའུ་བརྒྱད་བཅུ་བརྩམས་ཤིང་ཕྱིས་སུ་གཱིང་ཨུར་（高鹗) དང་ཁྲིན་ཝེ་ཡོན་
ན་ནིང་དཔྱིད་ཀ་སྤྱི་ཟླ་༤ཚེས་༣༠ཉིན།བོད་ས་ཁུལ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ “བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཉིན་མོ་”ཐེངས་དང་པོ་དེ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཡོད།དེ་ནས་ལོ་ལྟར་༤།༣༠ལ།བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཉིན་མོར་གཏན་འཁེལ་བྱུང་ནས།བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་དང་།གྲོང་གསེབ།སློབ་གྲྭ།དགོན་པ།དེ་བཞིན་སྡེ་པ་སོ་སོའི་ནང་ལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་དང་འབྲི་རྩལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་བྱེད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།
འབྲིང་བ་འཇིགས་མེད།
༄༅།། སྙན་ངག་དང་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལྡན་པའི་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་ཐབས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་རྩོམ་རིག་ཅེས་འབོད་པ་དང་། སྐབས་རེར་རིག་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལའང་རྩོམ་རིག་ཅེས་འབོད། དེ་ལྟ་བུའི་རྩོམ་རིག་དེ་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་ནི། སྙན་ངག་མེ་ལོང་བོད་དུ་མ་དར་སྔོན་གྱི་གླུ་གཞས་སོགས་ཀྱི་འབྲི་སྲོལ་དང་། སྙན་ངག་མེ་ལོང་བོད་དུ་དར་བའི་རྗེས་ཀྱི་སྙན་རྩོམ་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་དང་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཀྱི་འབྲི་སྲོལ་དེ་དག་ལ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་ཏུ་བྱེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་མཛུབ་མོ་རི་སྟོན།” »
རླུང་དམར།
བཙན་བྱོལ་ནང་གཡས་དཀྲུག་གཡོན་དཀྲུག་གནང་གིན་པའི་སྲིད་དཔོན་ལོག་སྨྲ་དེ་ང་ཚོའི་མིག་ལམ་ན་རྒྱུ་ཞིང་བགྲོད་པར་བགྱི། མི་དེས་བཤད་རྒྱུར་« ལོ་གསུམ་བཞིའི་ནང་བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་མ་བྱུང་ན་དེའི་རྗེས་ནས་ཁག་པོ་རེད།»བསམ་གྱི་འདུག་ཅེས་ལོག་སྨྲས་བྱས་ཏེ་འདུག སྐད་ཆ་འདི་གླེང་བྱ་བཏོན་པ་ནས་བཙན་བྱོལ་གྱི་སྲིད་སྐྱོང་ནི། ཇེ་སྡུག་ནས་ཇེ་སྡུག་རེད། ཁ་ལྕེ་ལ་བདག་པོ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་རུལ་པ་ཞིག་རེད། བདེན་པ་ལ་རྐང་བརྫིས་གཏོང་གིན་པའི་མི་”སྡིག་ཏོ་ཅན་”ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག དེ་ལྟ་ནའང་། ངན་དཔོན་གྱི་ཁ་ལག་ལ་ནམ་ཡང་ཚོད་འཛིན་མེད་པར་མི་མང་ལ་བསླུ་བྲིད་བཏང་བ་ཉུང་ཉུང་རེད་མི་འདུག ལོ་འདི་དག་ལ་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་རྨང་ནས་ཤི་ལམ་དུ་བཞག་སྟེ་ཁོ་རང་ཕྱི་རྫིག་ཁོག་སྟོང་གིས་གསོན་
དགེ་བསྟན།
སེམས་པ་བཟང་བས་བརྩེ་བའི་མིག་གིས་ལྟ།།
གཤིས་ཀ་འཇམ་པས་སྙན་པའི་ངག་གིས་བསུ།།
རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རིགས་ལས་མཆེད་པ་ཡི།།
བལ་ཡུལ་བུ་མོ་སེམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཡིན།།
གཟུགས་བྱད་བཟང་བས་སེམས་པ་དབང་མེད་འཆོར།།
བཞིན་རས་མཛེས་པས་མིག་གི་དབང་པོ་འགུག།
འོད་གསལ་ལྷ་ཡི་རིགས་ལས་མཆེད་པ་ཡི།།
བལ་ཡུལ་བུ་མོ་མིག་གི་དགའ་སྟོན་ཡིན།།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་གྱི་ནུབ་བྱང་མཚམས།།
པདྨ་གེ་སར་སྡོང་པོ་ལ།།
ཡ་མཚན་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས།།
པདྨ་འབྱུང་གནས་ཞེས་སུ་གྲགས།།
ཞེས་གསུངས་དོན་ལྟར་ཚིག་གི་སྔོན་བསུས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོའི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༤ བདུན་ཕྲག་གཉིས་པའི་དགུང་སེང་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ལངས་ཏེ་ཞོགས་བཟས་ཚར་བ་དང་། ཆུ་ཚོད་བདུན་པ་ཙམ་ལ་འཕྲུལ་རྟ་བཞོན་ནས་གནས་མཆོག་ཟ་ཧོར་མཚོ་པདྨ་ཅན་ལ་གནས་སྐོར་ལ་ཕྱིན། མཚོ་པདྨ་ཅན་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ར་ཝལ་སར་ (Raealsar) ཞེས་ཟེར། ཧི་མ་ཅལ་(Himachal) མངའ་སྡེའི་མཎ་ཌིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།
དགའ་བ་མཇེ་ཕྲུག
མི་རིགས་རེ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེ་དང་།།
རྒྱལ་ཁབ་རེ་ལ་མི་དཔོན་རེ་འགའ་ཡོད།།
མི་འབངས་བདེ་ཞིང་ལྷིང་འཇགས་ཡོད་མེད་ཀྱང་།།
ཡུལ་གྱི་རྗེ་བོའི་གང་བྱས་རང་བཞིན་གྱུར།།
མགོ་དཔོན་བར་གྱི་འཛད་མེད་གྱོད་ཁའི་ཀློང་།།
མེ་མདའི་སྐད་སྒྲ་འབྲུག་ལྟར་གང་སར་གྲགས།།
མདའ་དང་མདེའུ་ཆར་བཞིན་ཆད་མེད་བབས།།
ལུང་པའི་ཕུ་མདའ་ཁྲག་དང་ངུ་ངག་རྒྱང་།།
གླིང་ལོ་མ་སེར་པོ།
གཏམ་གྱི་གླེང་སློང་བ།
ད་ནི་ཕྱིར་དྲན་ལྟ་བུའི་ལོ་གསར་དེའང་ཚར་སོང་བས་ཡུལ་འདིའི་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ཀྱང་སྔར་བཞིན་སོས་དལ་ངང་འཇམ་ཅག་གེར་གནས་འདུག མ་འོངས་པ་ཟེར་བ་དེ་ལ་རེ་འདུན་བཅོལ་བའི་སློབ་མ་དག་ཀྱང་ལྗིད་ཏིག་གེར་སོང་བའི་རྒྱབ་ཁུག་རེ་ཁུར་བཞིན་ལམ་ལ་ཕྱིན་ཚར་སོང་།
