ཁྲོ་གཏུམ།
—-སྙན་ངག་པའི་མཚན་མོར་ང་རང་གཉིད་ལས་སད་དུས་སྔ་དྲོ་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་སེམས་སུ་སྙན་ངག་པའི་མཚན་མོ་འདུག
སེམས་ཆུ་སྙིང་དུ་འཁོལ་བའི་ཁ་རླངས
བྲང་རུས་བརྡར་བའི་སྣང་བ་མཐོན་པོ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ
སེམས་ཀྱི་ཁ་དོག་ན་འོད་དུ་ཚེར་བའི་སྙིང་གསོན་པོ་ཡོད
ལུག་ཁྱུས་ཟིལ་རྩྭ་བདའ་བའི་འགྲན་རྩོད་དུ
མཁའ་དབུགས་ཀྱི་དྭངས་ཞིམ་འཐིབས་པའི་གཡས་གཡོན་ལ
——–རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ། ངས་ཅིའང་མི་སྨྲའོ།། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་དོགས་པ་ཡོད་ན། གནས་ལུགས་ལ་དྲིས་ཤིག ངས་ཅིའང་མི་བསམ་མོ།། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་རྣམ་རྟོག་ཡོད་ན། རྟོག་མཁན་ལ་ལྟོས་ཤིག ངས་ཅིའང་མི་བྱེད་དོ།། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་བྱ་འདོད་ཡོད་ན། གཡང་ས་ལ་འཛེམས་ཤིག ཟླ་༧ཚེས་༡༣ལ།
ཏཱ་ན་བློ་བཟང་།
སྤྲིན་པས་ལྡིང་ཁང་ཕུབ་པ་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས།།
རླུང་བུར་གཤོག་པ་ཐོགས་པ་རྒོངས་ཁའི་དུས།།
ཉི་མའི་ཚོར་བ་དེ་ཡང་དམར་པོ་ཡིས།།
མི་སེམས་སྒུལ་སོང་སྐུད་སྣེ་འདར་ལྕིག་ལྕིག།།
སྤང་ལ་དྲན་པ་ཤོར་བ་རླབས་གཉེར་ཆགས།།
ཕྱིར་མིག་ལམ་དུ་ཆས་པ་གྲང་ཤུར་ཤུར།།
ཅོག་མྱི།
༼དེ་རིང་ཨ་སྐྱབས་དར་རྒྱས་ཀྱི་རྩོམ་འདིར་བལྟས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་རང་ས་རང་ཐོག་ནས་རྒྱ་དང་ཁ་ཆེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱི་སྤྱང་ངན་འབྲེལ་གྱིས་འདི་ལྟར་པགས་པ་དམར་རྗེན་ལ་བཤུས་པ་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་རབ་ཏུ་བླངས་པ་མ་ཟད། མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་སོགས་དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་འབྲོག་པའི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པའི་ལས་ལེན་རེད་སྙམ་ནས་དེ་ཚོར་ཚིག་པ་གཡག་རོ་འདྲ་ཞིག་ཟོས་སོང་། བོད་ཀྱི་འབྲོག་པ་ལས་ངན་པོ། ང་ཚོར་རྩེད་སྤྱད་བྱེད་མཁན་རྒྱ་ཁ་ཆེ་མི་རིགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་
ཁ་བ་ནག་པོ།
དེ་རིང་གནམ་སའི་མཐའ་ལ་ཅེར་ནས་ངུ་འབོད་བྱས།
རྒྱ་མཚོའི་རླབས་དང་མིག་ཆུས་བྲང་ཁོག་བརླན།
དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་ས་ནས།
གཉོམ་ཆུང་ལ་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་ས་ནས།
སྨྲ་བརྗོད་ལ་རང་དབང་མེད་ས་ནས།
མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ།
དོལ་སྨྱོན།
སྤྲིན་པ་དག་ནི་རླུང་གི་རྗེས་འགྲོ་སྟེ།།
སེམས་པ་འདི་ཡང་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ།།
ཚོར་བ་དེ་ཡི་རྩ་བ་བསྔོགས་གྱུར་ན།།
བག་ཆགས་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པོ་ཉིད།།
ཉིན་གྱི་སྣང་བ་དག་ཀྱང་འགྱུར་ནས་འགྲོ།།
མཚན་གྱི་མུན་པ་དེ་ཡང་ཡལ་ནས་འགྲོ།།
རིགས་སློབ། མཚོ་སྒོ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྒྱུར།
ང་ཚོ་ཚང་མས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཏེ་འཛམ་གླིང་གཅིག་གི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་བསྒྲུབ་དགོས།
ང་སེ་ཝེ་རན་ཁུ་ལི་སེ་སུ་ཛུ་ཀི་(Severn Cullis Suzuki) ཡིན། ངས་བྱིས་པའི་ཁོར་ཡུག་སྒྲིག་འཛུགས་ཚོགས་པའི་(E.C.O)ངོས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། ཁཱ་ན་ཌ་(Canada) ནས་ཡིན་པའི་ལྦ་ནེསཱ་ས་སུཊི།(Vanessa Suttie) དང་མར་གྷན་འཇེསཱ་ལར།(Morgan Geisler) མཱཁེལ་ཁུ་གྷ།(Michelle Quigg) བཅས་གཙོས་པའི་ང་ཚོ་ལོ་ན་བཅུ་གཉིས་དང་བཅུ་གསུམ་ལ་སོན་པའི་བྱིས་པའི་
དེ་ལས་མང་བ་། “འཛམ་གླིང་གཅིག་གི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་བསྒྲུབ་དགོས།” »
དུར་བྱང་།
སྐུ་ཞབས་སེང་རྡོར་ཟེར་བ་དེ་བོད་ཡིག་གིས་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཞིག་རེད། ཕྲན་ཁོམ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་སེང་རྡོར་གྱི་བྲིས་རྩོམ་ལག་ཏུ་ཆུད་པ་དང་མིག་ཏུ་ཐོགས་པ་ཀུན་པོར་ཀློག་བཞིན་ཡོད། ཕལ་མོ་ཆེ་དེབ་ཏུ་བྱས་པ་དག་ལས་བཀླགས་པ་དང་། འབེལ་བོ་ཞིག་དྲ་ཐོག་ནས་བཀླགས་པ་ཡིན། ཕྲན་པས་བཀླགས་ཤིང་མྱངས་པའི་སེང་རྡོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཡིན་ནོ་ཅོག་སྙན་པ་ལ་ཚོད་ཅིག་མེད། ཞིབ་ཕྲ་བྱས་ནའང་། «གྲུ་ཟུར་གསལ་སྒྲིབ»ཀྱི་རྗེས་སུ་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དག་གཅིག་ལས་གཅིག་སྙན་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་། ཡིན་རྒྱུ་ནི།
ཏཱ་ན་བློ་བཟང་།
སྟོང་བས་གསེར་ཐག་འདར་པའི་སོ་མཚམས་ལ་བལྟས་ཀྱང་།།
སྲིད་པའི་ཕྱིར་མིག་རྡོག་ཅིག་ལྷང་ལྷིང་དུ་མཐོང་བས།།
ལམ་གྱི་འོད་མདངས་འཁྱིལ་བའི་ཚོམས་བུ་དེའི་མཛེས་སྡུག །
སྟག་སེང་ཁ་འཐབ་ཐང་ནས་རླུང་བུ་ཞིག་ཡིན་སོང་།།
འཁོར་བ་ཟོ་ཆུན་དམུ་ཐག་བཞི་མདོ་རུ་འཐེན་པ།།
རང་དབང་སྙེགས་པའི་སྣང་བ་གར་མཁན་མས་དྲངས་སོང་།།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
“གྲོག་མས་དྲེད་མོང་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བ།” གནའ་སྔ་མོ་མདོ་སྡེ་ཟེར་བའི་ལུང་པའི་བཀོད་ལེགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད། ལུང་པ་དེའི་རི་རྩེ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་མེད་པར་ཁ་བས་གཡོག་ཅིང་། མི་རྒྱུས་མེད་གཅིག་གིས་ཐག་རིང་ནས་བལྟས་ཚེ་རྟ་དཀར་པོ་དུ་མ་ཞིག་བསྡད་འདུག་སྙམ་པའི་སྣང་བ་འཁོར་སྲིད། རི་སྐེད་ལ་ཤིང་རིགས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་ཡོད་ཅིང་། ཤིང་ནགས་དེའི་ནང་ལ་བྱ་རིགས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གཞན་གྱི་གནོད་འཚེ་མེད་པར་ཞི་བདེའི་རང་དབང་གི་ངང་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དུད་འགྲོ་དེ་དག་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་ས་ཁུལ་དེར་ཆུ་མིག་གཅིག་ལས་མེད་པར་བརྟེན་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “གྲོག་མས་དྲེད་མོང་ཕྱིར་འབུད་བཏང་བ། (བརྩམས་སྒྲུང་།)” »
འདྲེ་གླེན་པ།
རང་དབང་།
ང་ཚོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ཡིན།
ལྷ་ཡི་རྒྱུད་པ་ཡིན།
སེམས་དཔའ་ཡི་རྒྱུད་པ་ཡིན།
ཚེ་སྲོག་གི་གཤེད་མ་རང་གིས་བྱས་ཏེ།
ངག་བཅད་པ་ཡིན།
སེང་མགུལ་སྨན་ལས་བསྒྱུར།
འཇིག་རྟེན་ནི་ཅི་ལྟར་གྲུབ་པ་རེད། ཅིའི་ཕྱིར་ཆག་སྒོ་འབྱུང་དགོས་སམ། སེམས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་འཚར་ལོངས་འབྱུང་གིན་ཡོད། ཅེས་གནའ་བའི་གྷི་རི་ཁིའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་གྲགས་ཅན་ཨ་རེ་སི་ཐྲོ་ཐྲིལ་(Aristotle)ཡིས་གོང་གི་འདི་ལྟ་བུའི་དྲི་ཚིག་གང་མང་ལ་དྲི་ལན་བརྙེད་ཕྱིར་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་པ་དང་། དེང་དུས་སུའང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ནི་ཡུན་རིང་སྙན་གྲགས་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་གྲགས་ཅན་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
མི་ཉག་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས།
ཁོ་རེ
ཡག་མོ་ཉོན
མདུན་གྱི་ལམ་རིང་པོར་བསམ་ནས་སེམས་མ་སྐྱོ
ཡིད་ཐང་མ་ཆད དཔའ་མ་ཞུམ
སྐྲག་སྣང་ཡང་གཏན་ནས་མ་སྐྱེད
ཁྱོད་ད་དུང་མི་བུ་གསོན་པོ་ཞིག་རེད།
ཨ་འཇམ་དང་ཚེ་རིང་སྐྱིད།
-༼ས་མཐའི་ཁ་བརྡ༽་ལ་ཕུལ་བའི་མཉམ་འབྲེལ་སྙན་ངག
ང་ཚོས་ཡི་གེ་རེ་རེ་ལ མཛེས་སྡུག་གི་གཤོག་པ་བཏགས་ཏེ
རྨི་ལམ་གྱི་གཏིང་ས་ན་ཉལ་བའི་རྡ་ས་དང་ལྡི་ལི
རློན་ཤིག་ཤིག་ཏུ་འགུལ་བའི་ང་ཚོ
རོལ་མོའི་མཁའ་དབུགས་བརྒྱུད་ནས
དེ་རིང་གི་སྙིང་ཁར་སླེབས་བྱུང
ཆར་བ་སྔར་བཞིན་འབབ་ཀྱིན་འདུག
ཁྲོ་གཏུམ།
——–ངས་མཐོང་མྱོང་བའི་རང་དབང་གི་གླག་རྒོད་ཅིག་ལ།
ཁྱོད་རང་ནམ་འཕང་གཅོད་པར་དགའ་བས
སྣང་བའི་བར་སྣང་དུ་ནམ་རྒྱུད་རྒོད་པོ་ཆ་རེ་འཕུར་གྱིན་ཡོད
ཁྱོད་རང་གི་བར་སྣང་དུ
ཆེས་རླབས་ཆེ་བའི་གཤོགས་ཐོག་འགའ་ཡོད་ལ
ཆེས་ཡིད་ཚིམས་པའི་རླུང་གི་སྤུར་གྲི་འཛིན་མཁན་ཡང་འདུག
སེང་མགུལ་སྨན་བླ།
རྒོད་པོ་འཕུར་སོང་།
གངས་ལྗོངས་ཀྱི་མཁའ་དབྱིངས་ལ་གཅུ་གསུམ་བརྒྱབ་ནས་འཕུར་སོང་།
ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་སྙིང་ལ་བཅིངས་ནས་འཕུར་སོང་།
བསླབ་གསུམ་ཉམས་ལེན་གྱི་གོ་ཆ་བརྟན་པོར་གྱོན་ནས་འཕུར་སོང་།
གཟི་བརྗིད་དང་སྤོབས་པའི་དར་ཆ་དགུང་དུ་བསྒྲེངས་ནས་འཕུར་སོང་།
རྒོད་པོ་འཕུར་སོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “༧སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མྱ་ངན་གྱི་གདུང་དབྱངས།” »
གཅེར་བུ་པ།
༈དབྱངས་ཀྱི་དགེ་མ།
___ ཨ་ནི་ཆོས་དབྱངས་སྒྲོལ་མར་བྲིས།
སྣང་བ་སིབ་སིབ་གང་དབྱངས་ལ་བརྒྱུས་སོང་།།
དྲན་པ་ཕྲ་ཕྲ་དེ་གར་ལ་བསྟབས་སོང་།།
དགེ་མའི་ཞལ་རས་ལས་བྱིན་རླབས་འཐོར་ཏེ།།
མི་སེམས་བྱེ་འུ་ལ་གཤོག་སྒྲོ་བཏགས་པ།།
སེང་མགུལ་སྨན་བླས་བསྒྱུར།
རྩོམ་པ་པོའི་སྙིང་སྟོབས་དང་བརྩོན་པ་ལ་གུས་བའོ།
ཐེ་བྷེ་ཐ[Thebeth]ཞེས་འབོད་པའི་ཡུལ་དེའི་འཚོ་བ་དང་གྲོང་སྡེ་སོགས་ལ་མན་གོ་ཁན་[Mangu khan]གྱི་དམག་འཁྲུག་བསླེབས་ནས་ཁྱོན་ཀུན་གཏོར་བཤིག་གི་ཐང་མར་བརྡལ་བ་ནི་རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་ཉིན་ཉི་ཤུའི་འགྲུལ་བཞུད་ཁྲོད་ནས་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ལ། ད་དུང་། བདག་མེད་སེམས་ཅད་དང་དུས་རྒྱུན་དུ་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་ཚོང་པ་ཚོའི་དོགས་ཟོན་གྱི་གཞིར་གྱུར་བའི་མཚན་མོའི་སྟག་གི་འཇིགས་པ་སོགས་ཀྱང་གནས་དེར་མཐོང་མེད་དུ་གྱུར་འདུག སྤྱིར་ཚོང་བ་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་
དེ་ལས་མང་བ་། “མར་ཁོ་པོ་ལོ་འགྲུལ་བཞུད་ཁྲོད་བོད་དུ་བསླེབས་པའི་ཟིན་ཐོ།” »
ཁྲོ་གཏུམ། སྨྱུ་གུ་འཐེང་བོ་འགའི་རས་ལྷམ་རལ་ཚུལ་ལ གྲང་ངར་ཆེ་བའི་སེམས་རྩ་ཁ་ཤས་འབྱར་འདུག ཡི་ག་བཅད་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་བང་ཁ་ན ལུག་ཁྱུའི་རྫི་བོ་ཚོས་རྨི་ལམ་འཐུ་ཞོར གངས་འདབས་སུ་ཕྱི་བཤོལ་ཏུ་གྱར་ཡང འཐེངས་འགྲོས་བྱེད་པའི་ཤོག་བུ་དང་སྨྱུ་གུ་ཡང་མལ་ལ་ལྷུང་འདུག
ཨེ་མ་ཧོ།
ཨོྃ་སྭ་སྟི། །
རབ་འབྱམས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་ཀུན་ཐུགས་རྗེའི་སྟོབས། །
རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་བདེན་མཐུ་དང་། །
བདག་གིས་ལྷག་བསམ་དག་པའི་དགེ་བ་འདིས། །
བསྟན་འགྲོར་ཕན་བདེ་འབྱུང་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །
མདོ་སྔགས་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པའི་ཐུགས། །