རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།

སྔོན་མའི་འཕྲོ
ན་གཞོན་རྣམས་ནི་རོམ་གྱི་ཟློས་གར་རྩོམ་པ་པོ་ཁྲེས་རེན་སི་དང་། ཕི་ལ་ཁྲོས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་དགོད་སྤྲོ་བའི་ཟློས་གར་ཁག་དང་། སིས་སི་རོ་མཆོག་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཀའ་སློབ། ཨོ་བེ་སྒྲི་མཆོག་གི་སྙན་ངག ཨིས་ར་སི་མ་སི་མཆོག་གི་བགྲོ་གླེང་སོགས་ྐློག་སྦྱོང་དང་། དབྱིན་སྒྱུར་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་དྭང་མོས་ཡོད་མཁན་ཞེ་གཅིག་རེད། གནའ་དེང་བར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་གཙོ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི། དགེ་རྒན་གྱིས་ཟློས་གར་གང་ཞིག་དཔེ་ཁྲིད་གནང་སྐབས། སྐུའི་རྣམ་འགྱུར་དང་། གསུང་གི་གདངས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད། ཁྲིད་རྒྱུའི་མི་སྣ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་འགྱུར་དངོས་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་ཁྲིད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སློབ་མས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དཀའ་གནད་རིགས་ལ་དྲི་བ་དང་། དོགས་སེལ་གནང་ཚེ་གསུང་གདངས་མཐོན་པོའི་ཐོག་དྲི་སྐོར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ལོན་གྲོན་གྱི་ཚོང་དཔོན་ཁྲེ་ལོར་སིའི་སློབ་གྲའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ། སྐུ་ཞབས་རིས་ཁྱལ་སྒྲི་མོལ་ཁ་སི་ཁྲིར་མཆོག་གི་གསུང་ལས། ༼བྱིས་པ་ཚོར་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་དང་། རྩོད་པ་བྱེད་ཚུལ། བགྲོ་གླེང་། ཕ་རོལ་བོའི་བསམ་ཚུལ་གྱི་གནད་རྟོགས་ཐུབ་པའི་སློབ་ཁྲིད་རྒྱག་སྟངས་ཡག་ཤོས་ནི། ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་ཞེས་གསུངས༽།

དེ་ལས་མང་བ་། “བེལ་ཡམ་ཤག་ཁུ་སེ་པེ་ཨར། William Shakespeare” »

ཤག་ཁུ་སི་པེ་ཨར་དང་ཟློས་གར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།

བེལ་ཡམ་ཤག་ཁུ་སི་པེ་ཨར་མཆོག་དགོངས་པ་རྫོགས་ནས་ད་བར་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་འདས་ཟིན་མོད། ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་ཟློས་གར་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་ཁག་གིས། མི་རབས་དང་། རིག་གཞུང་གསར་བའི་དངོས་པོ་ཆེས་ཆེར་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ཁྲོད་དུའང་། དགའ་བ་ཁོང་ནས་རྒྱས་པས་གད་མོ་འཆོར་ཞིང་། སེམས་པ་གཏིང་ནས་སྐྱོ་བས་མིག་ཆུ་འཐོར་བ། ཞེ་སྡང་རབ་ཏུ་འཕེལ་ནས་ཨམ་གཙིག་སྡོམ་པ་སོགས། རྩོམ་པ་པོའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ལྟ་བས་བསླུས་པའི་འཛམ་གླིང་རིས་མེད་ཀྱི་མི་རིགས་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་ཟློས་གར༼དབྱར་དཀྱིལ་གྱི་མཚན་མོའི་རྨི་ལམ་ཞིག༽ཅེས་པ་དང་། ༼ཧམ་མི་ལེ་ཁྲི༽ ༼རོ་མོའོ་དང་ལྗོས་ལེ་ཡ༽ཞེས་པའི་གར་རྩོམ་ཁག་ལ་ཤེས་ནས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པའི་གཟུར་གནས་མཁས་བླུན་མང་བོས། བསྔགས་བརྗོད་ཀྱིས་སྨྲ་ལྕེའང་ཟད་མཐར་སླེབས་པའི་ཚོད་དུ་སྣང་ཞིང་། ཕྱི་གླིང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ན་ཟློས་གར་གླེང་སྐབས། རང་རེས་མཁས་པ་རྣམ་པས་རྒྱལ་བོ་དགེ་བའི་དབང་པོ་དང་། པཎ་ཆེན་ནག་མོའི་ཁོལ། རྒྱལ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉི་མ་དགའ་བའི་ལྷ་སོགས་རྒྱ་གར་པཎ་གྲུབ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་དད་མོས་གདེང་འཇོག་གནང་བ་ལྟར། ༼ཤག་ཁུ་སེ་པེ་ཨར༽ཞེས་ཟློས་གར་དང་། སྙན་ངག་གི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ཐད། དམིགས་བསལ་གྱི་མཁྱེན་ཡོན་རྫོགས་པའི་མཁས་པའི་གོ་འཕངས་ཆེན་པོ་བརྙེས་མཁན་ཞིག་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་འདུག་གོ། དེ་ཡང་སྐུ་ཞབས་བེལ་ཡམ་ཤག་ཁུ་སི་པེ་ཨར་མཆོག་ནི། ཡབ་ལྗོན་ཤག་ཁུ་སི་པེ་ཨར་མཆོག་དང་། ཡུམ་མེ་རེ་ཨར་སྒྲེན་དུ་འབོད་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ། སྤྱི་ལོ༡༥༦༤ཟླ༤ཚེས༢༣ཉིན་དབྱིན་ཇི་ལུང་བའི་སི་གྲི་རེ་སྤོར་སྒྲི་ཞེས་པར་སྐུ་འཁྲུངས།

དེ་ལས་མང་བ་། “བེལ་ཡམ་ཤག་ཁུ་སེ་པེ་ཨར། William Shakespeare” »

རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ
———-
སྤྱི་ལོ༣༥༤་༤༣༠
སེ་གྲི་ཨོ་སྒ་སི་གྲེན་མཆོག་ནི། གནའ་བོའི་རོམ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མངའ་ཐང་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་བྱོན་པའི་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་ལྟ་སྤྱོད་ལས་རོམ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་རིག་གཞུང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་སྣེ་འདྲེན་བྱས་ཡོད། དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་ནི་ལྷ་སྐུ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་། ཡུམ་ནི་ཡུ་ཤིའི་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད། ཁོང་རང་ལོ་བཅུ་བདུན་སྐབས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་ཤིང་། སློབ་གྲར་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ཡུ་ཤིའི་ཆོས་པ་དང་། ཏ་ཟིག་གི་ལུང་བསྟན་པ་མ་ནེ་སིའི་ཆོས་བརྒྱུད། སྐུ་འདྲ་བསྟེན་གསོལ་བྱེད་མཁན་བཅས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཐད། དགག་སྒྲུབ་ཚ་ནན་བཏང་སྟེ་ངོས་ལེན་བྱས་མེད་ཁར། བག་མེད་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་ཆགས་སྤྱོད་ལ་ཞུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས། རང་རྣམ་༼མཐོལ་བཤགས༽ཞེས་པའི་ནང་གསལ་བོར་བཀོད་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “སེ་གྲི་ཨོ་སྒ་སི་གྲེན།(St.Augustine)” »

རིག་འབྱུང་དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཨ་རི།

དེང་རབས་ཤེས་ཡོན་ཟེར་བ་འདི་སྦྱང་གིན་སྦྱང་གིན་ངེད་ལ་ཚོར་སྣང་འདི་འདྲ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་འདུག
དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཁྲུག་ཆ་དོད་ཅིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྣོ་ངར་ཆེ་བའི་དེ་རིང་སང་ཉིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འདིར། དཔལ་འབྱོར་ཉོ་ཚོང་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་འཁོར་རྒྱུག་ཆེ་དྲགས་པ་རེད་ལབ་ནའང་འདྲ། ཆབ་སྲིད་དབང་འཛིན་གྱི་ལམ་ལུགས་སྤུས་དག་ཞིག་མེད་པ་རེད་ལབ་ནའང་འདྲ། ཡང་ན་། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་མངོན་འདོད་སྒྲུབ་སྟངས་དང་འཚོ་སྡོད་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་སྟངས་ནོར་བ་རེད་ལབ་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་། སྤྱི་ཚོགས་ཞི་བདེ་མེད་པ་དང་མི་ཚེ་ལྷིང་འཇགས་མེད་པ། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རིན་ཐང་དམའ་བ། ད་དུང་། དྲང་བདེན་དང་ལྷག་བསམ། གཞན་ཕན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱང་བྱ་བའི་གལ་དང་གནད་ལ་ཐུག་ཡོང་དུས་། དེ་དག་གི་ནུས་བ་ནི་ཆུང་ནས་ཆུང་དུ་དང་། དམའ་ནས་དམའ་རུ། ཉམ་ཆུང་བ་ནས་ནུས་བ་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག དེས་ག་ལ་ཚད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་རླབས་རྒྱུན་དྲག་པོ་འདིས། མི་སྒེར་བ་ཕན་ཚུན་གྱི་ཡིད་ཆེས་བརླགས། ནང་མི་ཕན་ཚུན་གྱི་མཛའ་བརྩེ་བཤིག
རྒྱལ་ཁབ་ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་གཉའ་ནས་མནན། ཡུལ་མི་དབུལ་བོ་རྣམས་གཡོག་ལ་བསྒྱུར། འདི་ལྟར་བསམ་ཡོང་དུས།

དེ་ལས་མང་བ་། “ལས་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་ནས་རང་གི་རྨོངས་འཆར་འགའ་ཡི་གེར་བསྡེབས་པ།” »

རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
———–
སྤྱི་ལོ༣༧༠་༤༡༥

གནའ་བོའི་སྒུ་རིག་གི་ཨེ་ལྗབ་མི་རྒྱུད་དུ་གྲགས་པ། གནམ་རིག་དང་རྩིས་རིག་ལ་མཁས་པ། མཛེས་མ་ཧེ་ཕ་ཁྲིའི་ཡ་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ནི། མོ་རང་གི་དད་པ་ཞུ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཀྱང་རེད། མོ་ལྟར་ན། ཡོན་ཏན་ལྷུན་རྫོགས་ཀུན་ལས་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་མིང་ལ༼གཅིག༽ཅེས་བརྗོད། བདེན་པའི་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དེའི་ནང་ན་ཡོད་པར་བཞེད་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མཐར་ཐུག་ཀྱང་བདེན་དོན་རྩ་བའི་༼གཅིག༽དེ་མངོན་གྱུར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན། དེ་དང་ཐག་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། མོ་རང་གི་སློབ་མ་མཐའ་དག་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ནམ་རྒྱུན་དཔེ་ཁྲིད་སྐབས། བཟང་འདེམས་བྱས་པའི་སློབ་མ་སྐོར་ཅིག་དང་ལྷན་དུ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་རྣམས་འགྲེལ་བཤད་མཉམ་སྤྱོད་མཛད་ཅིང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “ཧེ་ཕ་ཁྲིའི་ཡ།(Hypatia)” »

སྐར་ཁྲི་བཙན་ནམ་གངས་ཕྲུག་རྨས་མས་་་་་་་་་་་་་་་

ད་ལྟ་རྩོམ་ཡོངས་འབྱོར་མཚམས་སྔོན་མའི་མཆན་བཅས་བ་བཀོད་པ་ཡིན།

དཔའ་བོ་ཐུབ་བསྟན་དངོས་གྲུབ་གཅིག་པོའི་རང་ལུས་དམར་པོ་མེ་ཡིས་ཚིག།
དེ་མིན་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ན་སྐད་འགོ་ང་མཐོ་ཁྱོད་མཐོ་ལས།།
དོན་ལ་སྡར་མ་ཁྲི་ཚོ་བཅུ་བོས་མི་མཐུན་ལྟ་བ་གླེང་ལ་བྲེལ།།
དཔའ་བོ་ཡོད་ན་ད་ལྟ་ཐོན་དང་གངས་ཕྲུག་རྨས་མས་གྲ་སྒྲིག་ཡོད།།

ཐོག་བརྩེགས་མཐོན་པོའི་ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པས་རང་བློ་ཁེངས་པའི་ཁྲེལ་མེད་ཚོ།།
ཕྱི་གླིང་ཨ་མ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་མགོ་ཐོན་པའི་བླུན་ཕྲུག་ཚོ།།
ལྷབ་ལྷབ་སྐྱི་མོ་མགོ་ལ་ཡོད་ན་གངས་ཕྲུག་རྨས་མར་ཉོན་ཅིག་དང་།།
དཔའ་བོ་ཡོད་ན་ད་ལྟ་ཐོན་དང་གངས་ཕྲུག་རྨས་མའི་གྲ་སྒྲིག་ཡོད།།

དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོབ་ན་ཤི་སར་འགྲོ” »

གཡུ་དྲུག་དཀར། ས་རཱ།

ང་རང་ད་ལྟ་བར་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ན་ཡར་འགྲེང་ཡོད། བར་མཚམས་འདི་དེ་འདྲའི་དཀའ་སྡུག་ཆེ་བའི་བར་མཚམས་ཤིག་མིན་ཡང༌། བར་མཚམས་འདི་ང་རང་དགེ་རྒན་ཡིན་མིན་གྱི་བར་མཚམས་ཡིན་པས། བར་མཚམས་འདི་ནས་ངས་རང་ཉིད་སྔར་དགེ་རྒན་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཡང་ཡང་དྲན་སོས་ཤིང༌། ད་ལྟ་དགེ་རྒན་མིན་ཡང་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ལ་བསམ་ཤེས་དང༌། མ་འོངས་པར་སླར་ཡང་དགེ་རྒན་ཡིན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པའང་གསལ་བོར་རྟོགས་ན། ང་ལ་མཚོན་ན་བར་མཚམས་འདི་ཇི་འདྲའི་བར་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཨང༌།

དེ་ལས་མང་བ་། “དགེ་རྒན་ཡིན་མིན་གྱི་བར་མཚམས།” »