(ཁག་གཉིས་པ།)
སྦྲ་རིགས་ཐོགས་མེད།

ཕྱི་ལོ་༡༩༤༨ ལོར་རྒྱལ་ཁབ་འདིས་ཨ་རིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཀོ་རི་ཡ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ(People’s Republic of Korea)དངོས་སུ་དབུ་བརྙེས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་མ་ཟད། སེག་མན་རེས་(SyngmanRhee)ཐེངས་དང་བོར་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་ཀྱང་བྱས་འདུག་ལ།ལོ་དེར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གཞུང་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུགའོན་ཀྱང་།སྟབས་མ་ལེགས་པར་སྲིད་འཛིན་དང་བོ་དེ་གཅིག་སྡུད་དབང་འཛིན་པར་གྱུར་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ལྷག་ལ་མི་མང་གཉའ་གནོན་ཤུགས་ཆེར་བྱས་འདུག དེར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལོར་ཐོག་དང་བོར་ཀོ་རི་ཡར་སློབ་མའི་སྒེར་ལངས་སྐད་གྲགས་ཅན་(“4.19Revolution”)དེ་བྱུང་འདུག་ལ།དེ་འདྲའི་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་གྱི་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་སླར་ཡང་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་ཕར་ཁུ་ཆང་ཧེས(ParkChung-hee)ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དམག་མིའི་དབང་འཛིན་འོག་ཤོར་ནས་ཕྱི་ལོ ༡༩༧༩ ལོ་སྟེ་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་ཁོང་གློ་བུར་དུ་ལྐོག་གསོད་མ་བྱས་བར་དུ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཕྱིན་འདུག ལྐོག་གསོད་དོན་རྐྱེན་དེའི་ཁྲོད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་དབང་ཤུགས་སླར་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ བར་དུ་དམག་སྤྱི་ཇོན་རྡོས་ཧན(JeonDoo-hwan)གྱི་གཅིག་སྡུད་དང་དབང་ཤུགས་འོག་བཅུག་འདུག ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་དམངས་གཙོ་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་དམངས་གཙོ་གཉིས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་མ་གཏོགས་ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་གཅེན་གཅུང་གཉིས་དང་འདྲ་ལ། གཅེན་པོ་དེ་སྔ་ཕྱིར་དཀའ་ངལ་གང་མང་བརྒྱུད་མཐར་ད་ལྟ་ན་ཚོད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕོ་གཞོན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཟིན་མོད། གཅུང་བོ་དེ་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་གང་མང་བརྒྱུད་དགོས་མ་བྱུང་བས་ལན་པ་འདྲ་ད་དུང་སྨིན་ལ་མ་སྨིན་གྱི་མཚམས་དེར་ལྷག་འདུག་ཨང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཉི་ཧོང་ཡུལ་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཟིན་ཐོ།” »

སྦྲ་རིགས་ཐོགས་མེད།

ཉེ་ཆར་བདག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ན་གཞོན་ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་ཐེབས་རྩ་ཁང་གིས་འདེམས་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་ལས་རིམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཉི་ཧོང་གི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁག་ཁ་ཤས་སུ་ཟླ་ཤས་རིང་སློབ་སྦྱོང་དང་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་སྐལ་ལྡན་པས། འདིར་བདག་གིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཁ་ཤས་རང་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་དང་སྦྲགས་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཤད་འདོད་བྱུང་། རྩོམ་ཡིག་འདི་ཡང་དྲ་ལམ་གྱི་བོད་ཡིག་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ཀྱི་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་དང་བོད་ཡིག་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ལྟ་མཁན་གྱི་ཀློག་པ་བོ་དག་ལ་ཕུལ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་པ་ཞིག་གི་ལེགས་སྐྱེས་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ཆོག

དེ་ལས་མང་བ་། “ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཉི་ཧོང་ཡུལ་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཟིན་ཐོ།” »

རས་པ།
ནམ་རྒྱུན་བསང་དུད་ཀྱི་དྲི་བསུང་ཞིམ་པོ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་གོམ་ལོབས་སུ་སོང་བའི་དྲི་མ་དེ་ཡལ་ནས་ཤ་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་རྫོབ་དྲི་ཞིག་སྣ་ལམ་དུ་ཁྱབ་འདུག་པའི་ལོ་ངོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་རྔ་ཡུལ་གྱི་བྱིས་པ་ཚོར་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་རྩེད་མོ་མཚམས་ཆད་ནས་མི་རྒན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་ལད་ཟློས་བྱེད་པའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ཏུ་བསྐྱལ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་གཅིག་བཤད་ན་དུས་རྒྱུན་གྱི་རྩེད་མོ་རྩེད་ཡུལ་གྱི་ས་སྟོང་ཡོད་ཚད་དམག་མིས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་མཚོན་ཆས་ཁེངས་ཡོད་པས། བྱིས་པ་རྣམས་རྩེད་བསམ་རུང་སྔོན་མའི་རྩེད་རྭ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དེང་སང་ཧ་ཅང་འཚང་ཁ་ཆེ་བའི་དམག་ས་རུ་གྱུར་ཡོད།
ཉིན་གཅིག་གི་ནུབ་ཁའི་སྲང་ལམ་དུ་མི་ཁག་ཅིག་འཚོགས་འཚོགས་རུབ་རུབ་དང་། གཅིག་ལས་གཅིག་གི་སྐད་མགོ་མཐོ་བའི་འུར་ཟིང་ཞིག་ལངས་པ་དང་། བྱིས་པ་ཁོང་གིས་རང་ལུས་སུ་ཤན་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་གཟན་ཕྲག་ལ་འཕང་ནས་ཁང་བའི་ཟུར་ཞིག་ནས་བལྟ་དུས་མཐོང་མི་འདོད་པའི་བླ་འཁྱེར་དམག་རྒན་དེ་ཚོས་ཡང་གཅིག་བཟུང་ནས་འགྲོ་བ་མཐོང་སོང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “རྔ་བའི་བུ་ཆུང་མེ་རུ་འབར་ལ་ཁད།” »

ངའི་མིང་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་ཟེར། མིང་འདི་རྫུན་མ་ཡིན། ངས་མིང་རྫུན་མ་ཞིག་སྤྱད་ནས་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་འབྲི་འདོད་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། ང་ལ་ལྟ་ལོག་དད་ལོག་ཅེས་པའི་མིང་འདི་འཛིན་འདོད་མེད་ལ། བོད་ལ་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བསམ་བློ་མེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་གདོང་པགས་ཤིག་ཀྱང་གོན་འདོད་མེད། དགོངས་པ་མ་ཚོམས།
ངའི་སྐད་ཆའི་ཐོག་མ་དེ་པར་ཞིག་ནས་མགོ་བཙུགས་ན་འདོད། པར་དེ་ནི་གདོང་དེབ་ནས་མཐོང་བྱུང་། པར་དེའི་སྟེང་ན། ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་གི་བོད་མི་ཚོས་༧རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་མཉན་ནས་གྲི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དགོན་པ་ཞིག་ལ་ཕུལ་བ་རེད་ཟེར། ང་ཧོན་འཐོར་སོང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “འདི་ཡན་ཆད་བླ་མའི་ཆོས་ར་རེད། འདི་མན་ཆད་དཔོན་པོའི་ཁྲིམས་ར་རེད།” »

བར་སྐབས་ཤིག་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ལམ་ཁ་མ་ནོར་པ་ཞིག་ཡིན་པར་དྭོགས་གཞི་ཟོས་པའམ་དམངས་གཙོའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཆེད་དུ། སྔ་ཕྱིར་མི་མང་གི་བསམ་ཤོག་བསྡུས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་བགྲོ་གླེང་གི་ཆེད་དུ་ཚོགས་འདུ་སྔ་ཕྱིར་འཚོགས་པ་རེད། དེ་ལྟར་དམངས་གཙོའི་ལམ་ཁ་བརྒྱུད་ནས་བོད་མི་མང་ཆེ་བའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པ་དང། གྲོས་ཚོགས་སུའང་མང་མོས་ཀྱི་ལམ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐག་ཆོད་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནས་ཚུར་དབུ་མའི་ལམ་ཟེར་བ་དེ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་གཞི་གཅིག་པོ་མིན་པར་བོད་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ཆགས་པ་རེད། དེ་བདེན་པ་རེད། དེ་ལ་ངས་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་མེད།

ཡིན་ནའང་ཅིའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པ་རེད། དེ་ལ་ང་ཚོས་སྐྱར་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་། བཙན་བྱོལ་ནང་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ལ་རྩིས་བརྒྱབ་ན་ད་རུང་མང་མི་འདུག་སྙམ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དབུ་མའི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ལོགས་སུ་འཛིན་མཁན་མི་ཁྲི་གཅིག་ལ་འབུད། དེ་ཧ་ཅང་མང་བ་རེད། དོན་དངོས་སུ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལོངས་རྒྱུ་མ་རེད་འདོད།

དེ་ལས་མང་བ་། “དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མཁན་ཚོའི་ཀླད་པ་བཀའ་ཤག་གིས་སྦྱངས་རྡུང་བྱས་ཏེ་བཟོས་པ་རེད།” »

རེབ་གོང་བཀྲ་ཤིས།
གཅིག༽
མི་རིགས་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གཡས་གཡོན་གཉིས་ནས་བརྙས་ཤིང་གཙེ་ལ། དེར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཀྱང་གནམ་ས་གཉིས་ནས་གནོན་བཙིར་དང་དྲག་ཤུགས་འབའ་ཞིག་གིས་ཡོད་ཚད་སྒེར་གཅོད་བྱེད་ཀྱིན་པ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཆེས་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་ཡིན་ཨང་། འ་ཆད་འུ་ཐུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དེས་གཞི་དྲངས་ཏེ་མཇུག་འབྲས་སུ་སླེབས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་མེ་ལྕེའི་སྙིང་སྟོབས་འདི་དག་ཡིན། བོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་འདྲེན་མཁན་རྒྱ་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་མེ་ལྕེའི་སྙིང་སྟོབས་འདི་དག་ངམ་གྱིས་འཕྱུར་དུ་འཇུག་མཁན་ཡང་རྒྱ་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན། དེ་གཉོམ་ཆུང་བཙན་པོ་ལས་རྒྱལ་བའི་གནད་འགག་ཏུ་འགྱུར་བར་སུས་ཀྱང་རེ་བ་བྱས་མེད་ཚོད་ཀྱང་། སྙིང་སྟོབས་དེ་དག་གིས་ཏག་ཏག་གོ་བརྡ་ངེས་ཅན་ཞིག་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད།

དེ་ལས་མང་བ་། “མེ་ལྕེ་དེ་བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་མཚོན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན།” »

ཤར་ཕྱོགས་ཁུག་རྟ།
བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་འོག་འཆར་ཟིན་བཀོད་ཟིན་པའི་རང་སྐྱོང་གི་༼ བསམ་འཆར ༽དེ་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་རྩ་ཁྲིམས་དང་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲུ་དོན་བཞིན་བཟོས་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་དང་། བོད་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་མངོན་འདོད་མཚོན་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། བྱུང་རབས་ནང་གི་ཐོབ་ཐང་ངམ་བོད་མི་རིགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་ལས། ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སོ་ཁ་འཐབ་པའི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་དེ་རིང་དང་སང་ཉིན་གྱི་འཚོ་གནས་གཙོ་འདོན་བྱས་པ་ཞིག་རེད།
ཕྱི་ལོ ༢༠༠༨ ནས་བོད་ནང་ཞི་རྒོལ་བྱུང་བ་དང་། དེའི་རྗེས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ནས་ད་ལྟའི་བར་བོད་མི་སྐྱ་སེར ༡༧ ལ་སླེབས་ཡོད། རང་ལུས་མེར་སྲེག་བྱུང་བ་དང་བཙན་བྱོལ་ནང་རྒྱལ་སྤྱིར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ་དང་། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་པ་ལས། མགོ་བཀའ་ཤག་ནས་འོག་མི་དམངས་བར་ལས་དོན་གཞན་གནང་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་དངོས་ཡོད་རེད། དེ་བཞིན་ད་ལྟའི་མེར་སྲེག་གི་གསར་འགྱུར་འདི་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་BBC དང་CNN སོགས་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ནང་མ་ཐོན་པ་དང་དེ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཟད་པ་དེས་ཀྱང་། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་དེ་དག་ལ་ཕངས་སེམས་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཞིག་བོད་མི་ཚང་མར་སྐྱེ་ཡོད།

དེ་ལས་མང་བ་། “མེར་སྲེག་གཏོང་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་རོགས།” »

སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས།
(སྐུ་ལུས་མེ་མཆོད་དུ་ཕུལ་བའི་བོད་མི་དཔའ་རྒོད་དག་གི་སྐོར་གླེང་བ།)
བསམ་གཞིག་ག་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་བོད་མི་དཔའ་རྒོད་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཉེ་ཆར་རྒྱ་དམར་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་རང་ལུས་མེ་རུ་བསྒྲོན་པ་དེ་ནི་རླབས་ཆེན་དང་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་མཐར་སོན་པ་ཞིག་རེད། ཁོག་ན་སྙིང་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་གནད་དོན་འདིས་སེམས་ལ་འགུལ་སྐྱོད་རེ་དང་སྙིང་ལ་འཕག་ཚག་རེ་མི་རྒྱག་དབང་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོའི་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་འོས་པའི་ལས་འགུལ་ཆེན་མོ་འདིས་ནི་མཐོ་སྒང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོའི་རང་གཤིས་དང་རང་དབང་གི་རེ་འདུན་ནི་ཆེས་ཆེ་བའི་རྩེར་སོན་པའི་བདེན་དཔང་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་བསྟན།

དེ་ལས་མང་བ་། “སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་མེ་ལྕེ།” »

སུས་ཀྱང་མ་བསྐུལ་རང་འགུལ་གྱིས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྤེལ་བཞིན་པའི་རང་ལུས་མེ་མཆོད་ཀྱི་རླབས་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་འདི་མཚམས་ཞོག་ཟེར་ནས་ཁྱེད་ཚོས་ལབ་ཀྱི་ཡོད་དམ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལའང་དེ་དོན་ཞུ་གི་ཡོད་དམ།
ཧོབ་ཏེ་བལྟས་ན། ཁྱེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ནི་གཞན་སྲོག་སྐྱོབས་ཐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་རེད། ཅུང་ཟད་བསམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་འགན་མ་ཁྱེར་བའི་བསམ་སྤྱོད་ཅིག་རེད། ང་ལ་མཚོན་ན། ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་སྐབས་འདིར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྲག་པར་ལྷུང་བའི་ལས་འགན་དེ་མ་སྒྲུབ་པར་གཞན་ལ་ཁྱེད་ཚོའི་ལས་འགུལ་དེ་མཚམས་ཤོག་ཟེར་ནས་བཤད་མི་ཐུབ་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་ང་ལ་མི་འདུག་སྙམ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལའང་དེ་ལྟར་གསུང་རྒྱུའི་འོས་བབ་ཡོད་པ་མ་རེད་འདོད།

དེ་ལས་མང་བ་། “རང་ལུས་མེ་མཆོད་འབུལ་བའི་འགན་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཁྱེར་དགོས་ལ་ཁོང་ཚོའི་མངོན་འདོད་སྒྲུབ་པའི་འགན་ཡང་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཡོད།” »