ངས་པོ་རྒྱལ་མཚན།

གླེང་བརྗོད།
སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ནས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ བར་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར། རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་ས་ཡ་གཅིག་དང་། གསུམ་ཁྲི་ལྷག་གདུག་རྩུབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དམར་གསོད་བཏང་བ། རིག་གཞུང་གི་ལྟེ་གནས་དགོན་སྡེ་དྲུག་སྟོང་ལྷག་གཏོར་བཤིགས་བཏང་བ། མུན་ནག་གི་ལོ་དེ་དག་གི་ནང་། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་ ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་མི་འཚམས་པར་སྔར་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལས་འདས་ཏེ་མུ་མཐའ་མེད་པའི་སྤང་ལྗོངས་ལ་ལྕགས་ཀྱི་རྭ་བ་བསྐོར་ནས་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་རྩོད་ སློང་བ། གདོད་མའི་ཤིང་ནགས་ཚད་མེད་གཅོད་པ། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་དུག་རྫས་སོགས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་བཟོ་བ། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ནང་ད་དུང་གྲོང་གསེབ་ཁག་ལ་ཤེས་ཡོན་དང་འཕྲོད་བསྟེན་སྔར་བཞིན་ཉམ་ཐག་པར་གནས་པ།

དེ་ལས་མང་བ་། “མ་འོངས་རྩ་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས།” »

དཔལ་རྡོར་ནས།

ཨ་རིའི་གཞུང་གི་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་དོན་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣་ལོ་འཁོར་སྔོན་རྩིས་ནང་དུ་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བོད་སྐད་རྒྱང་བསྒྲགས་རྦད་དེ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་གྲོས་གཞི་བཏོན་ཡོད་པ་དང་། ད་ནི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་སྔོན་རྩིས་ཀྱི་ཆ་དེ་ལ་ཆོག་མཆན་བཀོད་ཚེ་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བོད་སྐད་རྒྱང་བསྒྲགས་རྦད་དེ་ཆད་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།། ཁ་སང་ནས་བཟུང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་ལོ་འཁོར་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་ལས་དོན་ཐེངས་བཞི་བའི་ནང་གི་ཞུ་སྐུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བོད་སྐད་རྒྱང་བསྒྲགས་སྐྱོབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། དངོས་སུ་ཨ་རིའི་འབྲེལ་ཡོད་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་མང་པོའི་ལས་ཁུངས་སུ་བཅར་ཏེ་ཞུ་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ལས་འགུལ་གོ་སྒྲིག་པ་མང་པོ་དང་། ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་མཁན་གྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་མང་པོས་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་བོད་སྐད་རྒྱང་བསྒྲགས་ནི་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངེས་པར་དུ་སྐྱོབ་དགོས་ཞེས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་པ་རེད།།

དེ་ལས་མང་བ་། “ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ངེས་པར་དུ་སྐྱོབ་དགོས།” »

བོན་རྒྱ་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས།

༡ ༽ ད་ནི་ཛ་དྲག་ཆ་ཚང་ལ་རྒྱུན་ལྡན་ལ་གྱུར་བ་ཨེ་རེད།

ན་ནིང་གི་ལོ་མཇུག་ལ་མི་ཞིག་གིས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སོང་ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཐོས་ཙམ་ནས། ཡ་ཆུང་གི་སྙིང་ཡང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡང་ཞིང་དངོས་གནས་ཅི་བྱ་བརྟོལ་བྲལ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་ནི་དཔའ་རྒོད་ཅིག་གིས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་ནའང་དེ་དུས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་སྡོད་མི་བཟོད་པ་དེ་འཇགས་ཚར་འདུག དངོས་གནས་ད་ནི་ཛ་དྲག་ཆ་ཚང་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འགྱུར་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་གྱུར་འདུག འདི་མུར་སོང་ན་ནམ་ཞིག་རང་སྲོག་གཏོང་བ་དེའང་རྒྱུན་ལྡན་ལ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “དོན་དངོས་ཀྱི་ལག་དམར་གདུག་པ་ཅན།” »

ང་བུ་ཆུང་ཞིག་གིས་མིག་མཐོང་བ་རྒྱ་མིས་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དབྱར་ཀའི་ཕོ་བྲང་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་འབར་རྫས་གཏོར་བ།
ཨ་མྱེས་ཚང་ཐུབ་བསྟན།
—————-
༡༩༥༩ ལོའི་ནང་དུ་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་ལྷ་སར་བཙན་འཛུལ་བྱས་སོང༌། ང་ཚོས་གོ་ཐོས་ལ་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་ཚོས་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཙན་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་འདིང་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང༌། རྒྱ་མིའི་དམག་སྤྱི་ལས་ཁུངས་ནས་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐྱིད་ཆུའི་ཕ་རོལ་དུ་འཁྲབ་སྟོན་ཞིག་ཏུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ།

དེ་ལས་མང་བ་། “གསུམ་དུས་ཉིན་གྱི་བུ་ཆུང་ཞིག་གི་མཐོང་ཐོས།” »

(གསུམ་ཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ང་གསུམ་པའི་ཉིན་མོར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཆེད་དུ།)
མུ་ཏོ་བ།
དང་པོ། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ལ་ལྟ་བ།
དེ་ཡང་འདས་ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ལ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་ན། རང་ལུས་ཞུགས་འབུལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་ཐོག་མ་ནི་ཝིཊ་ནམ་ཡུལ་གྱི་སེ་གྷུན་ས་གནས་ Saigon ཀྱི་ཕན་དྷིན་ཕུང་ Phan-Dinh-Phung གི་སྲང་ལམ་ནས་མཆེད་ཅིང་། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ཟླ་ ༠༦ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཊིཆ་ཀོང་དྷུག་ Thich Quang Duc ཟེར་བའི་ཝིཊ་ནམ་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཅིང་། དེ་རྗེས་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་པ་མང་པོས་ཀྱང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས། མཐར་Diem ཊིམ་གྱི་སྒེར་འཛིན་སྲིད་གཞུང་མགོ་སྟིང་བསློགས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱི་རང་དབང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཡང་དེ་དང་མཚུངས་བའི་ལས་འགུལ་གཞན་ཞིག་གླེང་ན། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༡༠་བའི་ཚེས་༡༧ཉིན་རང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཡིན་པའི་ཨ་ཡབ་ཀྱི་བྷོ་རྫིས་རྫིས་( HYPERLINK “http://en.wikipedia.org/wiki/Mohamed_Bouazizi” \o “Mohamed Bouazizi” Mohamed Bouazizi) སུ་འབོད་པའི་སྲང་ལམ་གྱི་ཚོང་ལས་གཉེར་མཁན་ཁོང་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་རྐྱེན་ཨ་རབ་ཀྱི་མེ་ཏོག་བ་སྤུ་གསར་བརྗེ་ལངས་ཡོད་ལ། དེས་དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤའི་གླིང་ཕྲན་མང་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཏེ་ཨ་རབ་ས་ཁུལ་གྱི་(Libya)ལི་བྷི་ཡཱའི་སྒེར་གཅོད་སྲིད་འཛིནལམ་ལུགས་མགོ་སྟིང་བསློགས་ཤིང་། མཐར་སྲིད་འཛིན་ངྒ་རྡ་ཧྥིའི་(Muammar Gaddafi)ཚེ་སྲོག་ཀྱང་ཤོར་བ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “རང་དབང་ཆེད་འབར་བཞིན་པའི་བོད་གླེང་བ།” »

བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ང་ཡིན་ཁོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མྱུག་ཐོགས་པ་ཚོ། དྲ་ཐོག་གི་མཆན་རིང་རྙོག་རྙོག་འབྲི་མཁན། ཤོག་ཐོག་གི་དགག་ལན་པོ་ཏི་འབྲི་མཁན་ཨ་མྱེ་གཉེན་ཆེན་ཚོ། ད་ཤོག་ད་འདི་ལ་ཕྲིས་ཤིག།

དྲག་ཤུགས་ལ་སྐུལ་བ་ནི་ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་འཕྲལ་མར་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན

ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བཡེ་རྡོ།

ད་ལོའི་ཚུན་ལ། ཞིང་ཆེན་དང་བོད་ཁུལ་ལ་ལའི་ས་ཆ་ཁག་ནས་རང་སྲེག་དོན་རྐྱེན་དང་རྡུང་འཕྲོག་བཅོམ་གསུམ་གྱི་དོན་རྐྱེན་འགའ་བྱུང༌། ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་བོད་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་གང་སར་འུད་སྒྲོག་ཤུགས་ཆེན་བྱས་འདུག ཐོག་མར་ཟླ་ ༢ པའི་ཚེས་ ༨ ཉིན་“འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲོན་འོད་སྦར་བའི་མཚན་མོའི་བྱེད་སྒོ”སྤེལ་ནས་“གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་བའི་རང་དབང་ལ་རོགས་སྐྱོར་དགོས་ཚུལ་” བཏོན་ནས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་བོད་ལུགས་ལོ་སར་མེད་པའི་སྐུལ་མ་བཏང༌། དེ་ལས་ཀྱང་བློས་དཔོག་དཀའ་བ་ཞིག་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་“མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་གྱི་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པ་”ཞིག་བོད་ཁུལ་དུ་མངགས་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་འདུག་ཅེས་འཁྱམ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “ད་ཤོག་་་ ད་ཕྲིས།” »

བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ང་ཡིན་ཁོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མྱུག་ཐོགས་པ་ཚོ། དྲ་ཐོག་གི་མཆན་རིང་རྙོག་རྙོག་འབྲི་མཁན། ཤོག་ཐོག་གི་དགག་ལན་པོ་ཏི་འབྲི་མཁན་ཨ་མྱེ་གཉེན་ཆེན་ཚོ། ད་ཤོག་ད་འདི་ལ་ཕྲིས་ཤིག།

དྲག་ཤུགས་ལ་སྐུལ་བ་ནི་ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་འཕྲལ་མར་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན

ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བཡེ་རྡོ།

ད་ལོའི་ཚུན་ལ། ཞིང་ཆེན་དང་བོད་ཁུལ་ལ་ལའི་ས་ཆ་ཁག་ནས་རང་སྲེག་དོན་རྐྱེན་དང་རྡུང་འཕྲོག་བཅོམ་གསུམ་གྱི་དོན་རྐྱེན་འགའ་བྱུང༌། ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་བོད་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་གང་སར་འུད་སྒྲོག་ཤུགས་ཆེན་བྱས་འདུག ཐོག་མར་ཟླ་ ༢ པའི་ཚེས་ ༨ ཉིན་“འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲོན་འོད་སྦར་བའི་མཚན་མོའི་བྱེད་སྒོ”སྤེལ་ནས་“གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་བའི་རང་དབང་ལ་རོགས་སྐྱོར་དགོས་ཚུལ་” བཏོན་ནས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་བོད་ལུགས་ལོ་སར་མེད་པའི་སྐུལ་མ་བཏང༌། དེ་ལས་ཀྱང་བློས་དཔོག་དཀའ་བ་ཞིག་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་“མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་གྱི་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པ་”ཞིག་བོད་ཁུལ་དུ་མངགས་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་འདུག་ཅེས་འཁྱམ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “ད་ཤོག་་་ ད་ཕྲིས།” »

བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ང་ཡིན་ཁོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མྱུག་ཐོགས་པ་ཚོ། དྲ་ཐོག་གི་མཆན་རིང་རྙོག་རྙོག་འབྲི་མཁན། ཤོག་ཐོག་གི་དགག་ལན་པོ་ཏི་འབྲི་མཁན་ཨ་མྱེ་གཉེན་ཆེན་ཚོ། ད་ཤོག་ད་འདི་ལ་ཕྲིས་ཤིག།

དྲག་ཤུགས་ལ་སྐུལ་བ་ནི་ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་འཕྲལ་མར་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན

ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བཡེ་རྡོ།

ད་ལོའི་ཚུན་ལ། ཞིང་ཆེན་དང་བོད་ཁུལ་ལ་ལའི་ས་ཆ་ཁག་ནས་རང་སྲེག་དོན་རྐྱེན་དང་རྡུང་འཕྲོག་བཅོམ་གསུམ་གྱི་དོན་རྐྱེན་འགའ་བྱུང༌། ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་བོད་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་གང་སར་འུད་སྒྲོག་ཤུགས་ཆེན་བྱས་འདུག ཐོག་མར་ཟླ་ ༢ པའི་ཚེས་ ༨ ཉིན་“འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲོན་འོད་སྦར་བའི་མཚན་མོའི་བྱེད་སྒོ”སྤེལ་ནས་“གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་བའི་རང་དབང་ལ་རོགས་སྐྱོར་དགོས་ཚུལ་” བཏོན་ནས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་བོད་ལུགས་ལོ་སར་མེད་པའི་སྐུལ་མ་བཏང༌། དེ་ལས་ཀྱང་བློས་དཔོག་དཀའ་བ་ཞིག་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་“མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་གྱི་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པ་”ཞིག་བོད་ཁུལ་དུ་མངགས་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་འདུག་ཅེས་འཁྱམ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “ད་ཤོག་་་ ད་ཕྲིས།” »

བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ང་ཡིན་ཁོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མྱུག་ཐོགས་པ་ཚོ། དྲ་ཐོག་གི་མཆན་རིང་རྙོག་རྙོག་འབྲི་མཁན། ཤོག་ཐོག་གི་དགག་ལན་པོ་ཏི་འབྲི་མཁན་ཨ་མྱེ་གཉེན་ཆེན་ཚོ། ད་ཤོག་ད་འདི་ལ་ཕྲིས་ཤིག།

དྲག་ཤུགས་ལ་སྐུལ་བ་ནི་ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་འཕྲལ་མར་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན

ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དྲ་བཡེ་རྡོ།

ད་ལོའི་ཚུན་ལ། ཞིང་ཆེན་དང་བོད་ཁུལ་ལ་ལའི་ས་ཆ་ཁག་ནས་རང་སྲེག་དོན་རྐྱེན་དང་རྡུང་འཕྲོག་བཅོམ་གསུམ་གྱི་དོན་རྐྱེན་འགའ་བྱུང༌། ཏཱ་ལའི་ཚོགས་ཁག་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྤྲོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་བོད་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་སྐོར་གང་སར་འུད་སྒྲོག་ཤུགས་ཆེན་བྱས་འདུག ཐོག་མར་ཟླ་ ༢ པའི་ཚེས་ ༨ ཉིན་“འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲོན་འོད་སྦར་བའི་མཚན་མོའི་བྱེད་སྒོ”སྤེལ་ནས་“གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་བའི་རང་དབང་ལ་རོགས་སྐྱོར་དགོས་ཚུལ་” བཏོན་ནས་བོད་མི་ཡོངས་ལ་བོད་ལུགས་ལོ་སར་མེད་པའི་སྐུལ་མ་བཏང༌། དེ་ལས་ཀྱང་བློས་དཔོག་དཀའ་བ་ཞིག་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་“མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་གྱི་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པ་”ཞིག་བོད་ཁུལ་དུ་མངགས་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་འདུག་ཅེས་འཁྱམ་བཤད་ཅིག་ཀྱང་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “ད་ཤོག་་་ ད་ཕྲིས།” »