བོད་ལུགས་དང་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་གྲངས་གནས་རྩིས་སྟངས།

འདབ་པ་ཚེ་དབང་མགོན་པོ།
 
ཡུལ་ཆེན་པོ་གངས་ཅན་ཀྱི་ལྗོངས་སུ་གནས་བཞིན་པའི་བོད་མི་རྣམས་དང་། རྒྱ་གར་ལུང་པའི་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ལ་ཡུལ་གྱར་དུ་གནས་བཅའ་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས། བོད་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དུ་གྱུར་པའི་རྩིས་རིག་གི་རྣམ་བཞག་དང་། ཕྱི་ལུགས་པའི་རྩིས་རིག་གཉིས་ཤན་སྦྱོར་བྱས་ནས་རྩི་ཤེས་མཁན་དེ་ཉུང་བ་མ་ཟད། བོད་ལུགས་ཀྱི་གྲངས་གནས་ས་ཡ་སྒང་ལ་སླེབས་དུས་བོད་མི་ཕལ་ཆེ་བས་གྲངས་ཀ་ནོར་ནས་རྩི་མཁན་ཤ་སྟག་ལྟར་སྣང་ངོ་། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོས་དུང་ཕྱུར་དང་། ཐེར་འབུམ། ཁྲག་ཁྲིག་བཅས་ཀྱི་སྔོན་རྗེས་ཀྱི་གོ་རིམ་ནོར་ནས་གྲངས་གནས་གང་དེ་སྔོན་ལ་ཡིན་པ་དང་། ཅི་སྟེ་གྲངས་གནས་རྗེས་ལ་ཡིན་མིན་མ་ཤེས་པར་དུང་ཕྱུར་གྱི་སྔོན་ལ་ཐེར་འབུམ་རྩིས་པ་དང་། དེ་ནས་དུང་ཕྱུར། དེ་ནས་ཁྲག་ཁྲིག་རྩིས་མཁན་ཡང་ཧ་ཅང་མང་ངོ་། དེ་བས་ཀྱང་མི་འགའ་ཞིག་གིས་ཡིག་སྒྱུར་དང་། གསར་འགྱུར་འགོད་དུས་སུ་དུང་ཕྱུར་དང་། billion གཉིས་གྲངས་གནས་གཅིག་རྩིས་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་ཐེར་འབུམ་དང་། billion གཉིས་གྲངས་གནས་གཅིག་ལ་བརྩི་བ་སོགས་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། ཡང་མི་འགའ་ཤས་ཐེར་འབུམ་དང་། ཁྲག་ཁྲིག་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབྱིན་ཡིག་ནང་ལ་ཕབ་སྒྱུར་བྱེད་དུས་དང་། གསར་འགྱུར་འགོད་དུས། ཡིག་ཆ་བཟོ་དུས་ནོར་ནས་ཐེར་འབུམ་དང་trillion གཉིས་གྲངས་གནས་གཅིག་ལ་བརྩི་བ་དང་། ཡང་ཁྲག་ཁྲིག་དང་trillion གཉིས་གྲངས་གནས་གཅིག་ལ་བརྩི་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འདིར་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་འཆག་ཆེད་བོད་ལུགས་དང་། དབྱིན་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་གནས་སོ་སོར་ཕྱེས་ནས་འགོད་རྒྱུ་ཡིན།

དང་པོ་བོད་ལུགས་ཀྱི་གྲངས་གནས་ཏེ། གཅིག བཅུ། བརྒྱ། སྟོང་། ཁྲི། འབུམ། ས་ཡ། བྱེ་བ། དུང་ཕྱུར་བཅས་ཏེ་རྐྱང་པའི་གྲངས་གནས་དགུ་དང་། དེ་ནས་ཉིས་གྲངས་ཏེ་ཐེར་འབུམ། ཐེར་འབུམ་ཆེ་བ། ཁྲག་ཁྲིག ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ། རབ་བཀྲམ། རབ་བཀྲམ་ཆེན་པོ། གཏམས། གཏམས་ཆེན་པོ། དཀྲིགས། དཀྲིགས་ཆེན་པོ། མི་འཁྲུགས། མི་འཁྲུགས་ཆེན་མོ། ཁྱད་འབྱིན། ཁྱད་འབྱིན་ཆེན་པོ། སྤང་རྟེན། སྤང་རྟེན་ཆེན་པོ། དེད་འདྲེན། དེད་འདྲེན་ཆེན་མོ། མཐའ་སྣང་། མཐའ་སྣང་ཆེན་མོ། རྒྱུ་རིག རྒྱུ་རིག་ཆེན་མོ། འོད་མཛེས། འོད་མཛེས་ཆེན་མོ། དབང་པོ། དབང་པོ་ཆེན་པོ། ལེགས་འབྱིན། ལེགས་འབྱིན་ཆེན་པོ། རྟོགས་འགྲོ། རྟོགས་འགྲོ་ཆེན་པོ། འབྱིང་རྡུལ། འབྱིང་རྡུལ་ཆེན་པོ། རྒྱ་རྟགས། རྒྱ་རྟགས་ཆེན་པོ། སྟོབས་འཁོར། སྟོབས་འཁོར་ཆེན་པོ། བརྡ་ཤེས། བརྡ་ཤེས། རྣམ་བྱུང་། རྣམ་བྱུང་ཆེན་པོ། སྟོབས་མིག སྟོབས་མིག་ཆེན་པོ། བྱམས་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ། སྙིང་རྗེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། དགའ་བ། དགའ་བ་ཆེན་པོ། བཏང་སྙོམས། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་དང་། དེ་ནས་ཉེར་ལྔ་པོ་ཆེན་པོ་རྐྱང་པ་སྟེ་གྲངས་གནས་ང་དགུ་དང་། དེའི་སྟེང་ལ་རྐྱང་གྲངས་ཐ་མ་གྲངས་མེད་གཅིག་སྟེ་བསྣན་ནས་བོད་ལུགས་ལ་གྲངས་གནས་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་ཡོད་དོ།

དེ་ནས་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན། 1 one, 10 ten, 100 hundred, 1,000 thousand, 10,000 Ten Thousand, 100,000 Hundred Thousand 1000,000 One million 10,000,000 ten million 100,000,000 hundred million, 1000,000,000 billion, 10,000,000,000 hundred billion, 1000. 000,000,000, trillion,ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་མོ་བཅས་རེད། དེས་ན་ཕྱི་ལུགས་ལ་གྲངས་གནས་འདིའི་སྒང་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་བཅས་བྱས་ནས་བཅུ་ཕྲག་དང་། དེ་ནས་བརྒྱ་ཕྲག དེ་ནས་སྟོང་ཕྲག་བྱས་ནས་བརྩི་དགོས་པ་ལས་གྲངས་གནས་སོ་སོ་མེད། འོ་ན་སྐབས་འདིར་ཨ་རིའི་ལུགས་ལ་ཐེར་འབུམ་གཅིག་སྟོང་ལ་Trillin.གཅིག་རེད། དབྱིན་ཇིའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན་ནི་trillion.ནི1,000,000,000,000,000,000,000,གྲངས་གནས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་རེད། འདི་ནི་བོད་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ན་གྲངས་གནས་ཉེར་གཉིས་པ་ཁྱད་འབྱིན་ཡིན།

ད་ནི་རང་རིས་བོད་ལུགས་དང་། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱིས་རྩིས་གཞིར་འཛིན་བཞིན་པའི་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་གྲངས་གནས་སམ། ཡང་ན་ནི་ཨ་རིའི་ལུགས་གཉིས་ཤན་སྦྱར་བྱས་ནས་བཀོད་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་པས། གཅིག 1 one བཅུ། 10 ten བརྒྱ། 100 hundred སྟོང་ཕྲག 1,000 thousand ཁྲི། 10,000 ten thousand འབུམ། 100,000 Hundred Thousand ས་ཡ། 1000,000 million བྱེ་བ། 10,000,000 ten million དུང་ཕྱུར། 100,000,000 hundred million ཐེར་འབུམ། 1,000,000,000 billion ཁྲག་ཁྲིག། hundred billion 10,000,000,000. ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ། 1000. 000,000,000,Trillinབཅས་རེད། དེ་ཡང་ཨ་རིའི་ལུགས་ལ་ཐེར་འབུམ་གཅིག་སྟོང་ལ་Trillinརེད། དབྱིན་ཇིའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན་trillion་ནི1,000,000,000,000,000,000,000,བཅས་ཡིན། དེས་ན་ཁྲག་ཁྲག་ཆེན་པོ་དང་Trillin་གཉིས་གྲངས་གནས་གཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རྩིས་གཞིར་འདིར་འཛིན་གྱིན་ཡོད། དེས་ན་འདིར་ཐིག་གམ་ཀླད་ཀོར་རེ་རེ་ནས་དབྱིན་སྐད་དང་། བོད་སྐད་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་གནས་ལ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་ཐོག་མར་གྲངས་གནས་དང་། དེ་ནས་གྲངས་མིང་བཅས་བཟོས་ནས་ཡིག་རྟོན་ཆོག་པར་བཀོད་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གྲངས་གནས་རྩིས་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཡོངས་གྲངས་ཀྱི་རྩིས་སྲོལ་ལྟར་བྱས་ནས་བཀོད་ཡོད་དོ།

འདི་ནི་བོད་པའི་གསར་འགོད་པ་དང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ། དེ་བཞིན་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་ཕལ་མོ་ཆེས་རྟག་པར་གྲངས་གནས་ནོར་ནས་འགོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་ཁྲག་ཁྲིག་ཆེན་པོ་དང་། Trillion གཉིས་གྲངས་གནས་གཅིག་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པར། དུང་ཕྱུར་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་ཐེར་འབུམ་ལ་བསྒྱུར་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གལ་སྲིད་ཁོང་ཚོར་ཁྱེད་རང་ནོར་འདུག་ཟེར་ན་ཁས་མི་ལེན་པར་ད་དུང་ཨ་རི་དང་། དབྱིན་ཇིའི་གྲངས་གནས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་རབས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། དོན་ངོ་མར་ཁོང་ཚོས་དབྱིན་ཇིའི་གྲངས་གནས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མི་ཤེས་ལ། བོད་པའི་གྲངས་གནས་དེ་ཡང་རེ་རེ་ནས་བརྩི་འཇུག་ཚེ་ས་ཡ་སྒང་ལ་སླེབས་དུས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་མཁན་རྐྱང་རྐྱང་རེད། དེས་ན་བོད་པའི་གྲངས་གནས་དང་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་གྲངས་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཐིག་དང་། ཡང་ན་ཀླད་ཀོར་ནས་ཡར་འགོ་བཟུང་སྟེ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་བརྩིས་དགོས་ལ། དེ་མིན་ཚིག་མཛོད་མ་དག་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གྲངས་གནས་མ་ཤེས་བཞིན་དུ་གྲངས་བསྒྱུར་བྱས་ཚེ། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ་མ་གཏོགས་འབྱུང་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །