གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་དང་ལྷོ་བྱང་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཆེ་བ་མང་གཙོ་ ༼ Democracy ༽ ལམ་ལུགས་ནང་ཁ་ཕྱོགས་ནས་གཞུང་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འདིར་དཔེ་མཚོན་ཙམ་དུ་ཞུས་ན་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་དེ་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས ༼ Presidential System ༽ དང་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ ༼ Parliamentary System ༽ བཅས་ལམ་ལུགས་འདི་གཉིས་འོག་མང་གཙོའི་གཞུང་སྲིད་སྐྱོང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲངས་ཚད་དེ་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་། མང་གཙོ་དེ་ཡང་མང་གཙོ་གཅིག་སྒྲིལ། ༼ Unitary ༽ དང་མང་གཙོ་མཉམ་འབྲེལ། ༼ Federation ༽ བཅས་ལམ་ལུགས་འདི་དག་གི་འོག་མང་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་སྐྱོང་བཞིན་པ་དང་། མང་ནི་གྲངས་ཀྱི་གསལ་འབྱེད་ཡིན་པ་དང་། དམངས་ནི་གྲལ་རིམ་གྱི་གསལ་འབྱེད་ཡིན། མི་མང་བའི་རྗེས་སུ་མི་ཉུང་བ་འགྲོ་བའི་ལམ་ལུགས་དེ་ལ་མང་གཙོ་ཟེར་བ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་གྷི་རིག་ཟེར་བའི་ལུང་པ་དེའི་ནང་དར་བའི་མང་གཙོ་ ༼ Democracy ༽ Demo མི་མང་། Cracy དབང་བསྒྱུར་རམ་དབང་ཆ། ༼ Democracy ༽ མི་མང་གི་དབང་བསྒྱུར་ལ་གོ་དགོས་པ་ནས་མང་གཙོ་དང་།
དམངས་ནི་གྲལ་རིམ་གྱི་གསལ་འབྱེད་ཡིན་པ་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་མི་ལ་རིགས་བཞི་ཡོད་པ། ༡ རྒྱལ་རིགས། ༢ རྗེ་རིགས། ༣ བྲམ་གཟེའི་རིགས། ༤ དམངས་རིགས་བཅས་རིགས་བཞིའི་ནང་ནས་དམངས་རིགས་ནི་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་པ་དང་། མི་ཉུང་བའི་རྗེས་ལ་མི་མང་བ་འགྲོ་བའི་ལམ་ལུགས་དེ་ལ་གྲལ་རིམ་དམངས་གཙོ ༼ Proletarian Democracy ༽ འམ་ཡང་ན་ ༼ Class ༽ གྲལ་རིམ་ལ་གོ་དགོས་པ་ནི་དེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་མའོ་ཚེ་ཐུང་གི་ཞིང་པའི་གྲལ་རིམ་རྒྱེན་ལངས་འོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་ནས་ཀྲུང་ཧ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དེ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ཟླ་བ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་དངོས་སུ་བཙུགས་པ་ནས་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དེ་གྲལ་རིམ་དམངས་གཙོ་གཅིག་བསྡུད་ཟེར་བ། ༼ Proletarian Democracy ༽ དེ་ཡིན་པ་ནས་དེང་སྐབས་ཤར་ཕྱོགས་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་ལྟབུ་གྲལ་རིམ་དམངས་གཙོ་གཅིག་བསྡུད་ཀྱིས་ལམ་ལུགས་ནང་རྒྱ་ནག་མི་མང་འཚོ་བཞིན་པ་ནས་ང་ཚོའི་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་། གྲལ་རིམ་དམངས་གཙོ་གཅིག་བསྡུས་ནང་གྲལ་རིམ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ཁ་ཕྱོགས་ག་པར་རྒྱུར་རྒྱུར་ལས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་ལག་ཏུ་ལྷག་པ་ནི་ཤོག་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གྲོས་ཆོད་ཙམ་ལས་ལག་ལེན་གྱིས་དབང་ཆ་འཛིན་སྐྱོང་གིས་འོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ནས་གྲལ་རིམ་དམངས་གཙོ་གཅིག་བསྡུས་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་༼ Proletarian Democracy ༽ འདིའི་འོག་ཏུ་གཞུང་སྲིད་སྐྱང་ནས་གཞི་རིམ་མི་མང་ལ་མིང་གི་མང་གཙོ་ཙམ་ལས་བསམ་སྤྱོད་ཀྱི་རང་དབང་ཆ་ཚང་གྲལ་རིམ་དབང་འཛིན་པའི་ལག་ཏུ་ཉར་ནས་མི་མང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དབང་འཛིན་པས་བསྐོལ་སྤྱོད་འོག་ཏུ་ཉིན་ཁྱོལ་ན་མཚན་མི་ཁྱོལ་བ་དང་མཚན་ཁྱོལ་ན་ཉིན་མི་ཁྱོལ་བའི་དཀའ་སྡུག་ནང་འཚོ་དགོས་པ་དང་། རང་དབང་མང་གཙོ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་འོག་འཚོ་བཞིན་པའི་ལུང་པ་ཚོའི་ཡུལ་མི་རྣམས་རང་དབང་དང་མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱད་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་རོལ་བཞིན་པ་ནས་མང་གཙོ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་དང་། དམངས་གཙོ་གྲལ་རིམ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་གཉིས་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་གནམ་ས་ལྟབུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ་མིང་ཚིག་ཐ་སྙད་ལའང་མང་དང་དམངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ནས་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱིས་ལུང་པ་མང་ཆེ་བ་གྲལ་རིམ་དམངས་གཙོ་ནས་ཁ་བྲལ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ད་དུང་ཡང་ཀླད་རྙིང་ཁྲེགས་འཛིན་གྱིས་རྨོངས་གཉིད་མ་སད་ནས་དམངས་གཙོ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་མི་གཅིག་གི་ལག་ཏུ་ཉར་ནས་ནང་ཁུལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབརྩོད་དེ་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེ་བཞིན་རྣོ་ངར་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ནི་ཉེ་ལམ་རྒྱ་ནག་གི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཁག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་བ་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་དེ་དུས་ཚོད་མི་རིང་པར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཐུན་པའི་མི་མང་མང་གཙོའི་ལམ་ཆེན་ལ་དགའ་ནས་འགྲོ་དང་སྡུག་ནས་འགྲོ་གང་ལྟར་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་མ་ཡོང་རང་ཡོང་ཡིན་པ་དུས་ཚོད་ཀྱི་སྔོན་བརྡ་སྤྲོད་བཞིན་པ་མ་ཟད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འཕེལ་རིམ་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་རེད་དམ།