གཙང་ཞོལ་བདེ་གསལ།
གངས་ལྗོང་ཧྲིལ་བོར་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་དུ་སོང་ཡོད་པར་བསམ་པའི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་རང་རེ་ཚོས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཟེར་ནས། བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཚུལ་དང་གཞན་ལ་འཚེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པར་བཤད་དེ། སྨོན་སེམས་ཀྱི་ཁ་གཡང་ཁྲོད་ནས་དུས་རབས་མང་པོ་བསྐྱལ་བཏང་པ་རེད། ཕྲུ་གུ་སྨྲ་ཤེས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་མ་ཎི་འདོན་ཐུབ་པའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་བསྐྱངས། ཀ་མད་སུམ་ཅུའི་མགོ་རྔ་མི་ཤེས་པའི་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་ཡན་ན་སྡིག་གཞན་མེད་ཟེར་བའི་ཚིག་དུམ་བུ་དེ་ཁ་བྱང་རྣ་བྱང་ལ་མ་སོང་བ་མེད།
ངོ་མ། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་གོང་གི་སྐད་ཆ་དེ་དག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་བལྟ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཆོས་ལུགས་གང་ཡིན་ཡང་དེའི་དོན་དག་ལག་ལེན་ལ་མ་ཐེབས་ན་ཚིག་སྐམ་པོ་སྐྱར་བཟློས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་བདེ་འབྱུང་དཀའ་བར་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་ཁ་ལ་ཁྱེར་ནས་གཡོ་སྒྱུའི་ལས་འདྲ་མིན་བརྩམས་ན་ཆོས་གཞུང་དང་འགལ་འགྲོ་ལ། ད་དུང་ཆོས་ལུགས་ལ་དམའ་འབེབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་བསགས་པ་རེད།
དེབ་གསར་བ་འདི་རེད། ཀློག་འདོད་ཡོད་ན་གཅིག་ཉོས།
དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དེབ་འདི་ཀློག་འདོད་ཡོད་མཁན་ཚོ། དེབ་འདི་དཔར་བསྐྲུན་ཟིན་ཡོད། ཉོ་འདོད་ཡོད་ན་རྡོར་གདན་གྱི་དུས་དབང་སྐབས་དང་། དེ་རྗེས་སུ་རྡ་སར་བཙོང་རྒྱུ་ཡོད། སྡེབ་ཉོ་བྱེད་མཁན་ཡོད་ན། བརྒྱ་ཆ་སུམ་བཅུ་ཁེ་བ་ཡོད། གཅིག་རེ་གཉིས་རེ་ཉོ་མཁན་ཡིན་ན། དེབ་གཅིག་ལ་ཧིན་སྒོར་ཉིས་བརྒྱ་ཡིན། ཤོག་གྲངས་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད།
རིན་ཆེན་དང་པོའི་ལང་ཚོ་དཔལ་གྱིས་བརྗིད།
གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན།
————————-
བགྲང་བྱ་སུམ་ཅུའི་ཡར་སྔོན་དུ་གཟིགས་རྒྱང་རིང་ཞིང་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་པར་་་་་སྐྲུན་མཁས་པ་འགས་ཐུགས་བཀོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་སྨོན་ལམ་་་གྱིས་ཀུན་ནས་ཁྱོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་དུས་དེབ《སྦྲང་ཆར》གསར་དུ་སྤེལ་པ་དང་། དེ་ཡང་གྲུ་ཆར་སྙོམས་པོར་བབས་པས་ས་གཞིར་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་ལྗང་མྱུག་རྒྱས་པ་ནང་བཞིན་འཁྲུངས་མ་ཁད་ཀྱི་དུས་དེབ་དེས་རང་གི་ཕྱིའི་མཛེས་རྩལ་རྣམ་པ་དང་ནང་ལེ་ཚན་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་ལེགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་འཐོབ་འདོད་ཀློག་འདོད་ཀྱི་སྤྲོ་བ་ཀུན་ནས་བཏེགས་པར་གྱུར་ལ། རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་དག་གི་སྤུས་ཀ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའི་རྩོམ་ཡིག་རྣམས་བཀླགས་པས་སྔ་ན་མེད་པའི་རིག་རྩལ་གྱི་དཔལ་ཡོན་ཞིག་མྱངས་སོང་བའི་སྣང་བ་ཞིག་གིས་ཡིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་གང་བར་གྱུར། དེ་ནས་བཟུང་རྩལ་ཤུགས་རྫོགས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ལ་ལེགས་རྩོམ་དགོད་སའི་གཞི་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་། མྱོང་རོལ་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་བའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་རིག་པའི་དཔལ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྲོ་བ་མྱང་སའི་དུས་དེབ་ཀྱི་དགའ་ཚལ་ཞིག་ཡོད་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །
ང་རང་མི་དགའ་བའི་ཨ་རི་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩི་བྱེད་སྟངས་གཉིས།
ཀླུ་སྨྱོན།
དེ་རིང་ནི་ཁོ་བོ་ཨ་རིར་འབྱོར་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་ཞིང་། ཉིན་མོ་འདིར་ཨ་རིའི་རིག་གཞུང་སྣ་མང་གི་ཁྲོད་དུ་ཁོ་བོ་དགའ་མོས་ཡོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དག་རེ་ཞིག་ཟུར་དུ་བཞག་སྟེ། རིག་གཞུང་འདི་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ཁོ་བོས་ངོས་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཁག་ཅིག་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ནས་རང་རེས་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་བའི་དོན་གནད་གཉིས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།

དང་པོ་དེ་ནི་ཨ་རིའི་ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ་གྱི་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩི་བྱེད་སྐབས། མི་ཚང་ཕལ་མོ་ཆེས་ཁྲིར་ཁེ་ཞེས་པའི་བྱ་ཆེན་དེའི་ཤ་ཁོག་བཟའ་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ལོ་རེ་རེ་བཞིན་དུས་ཆེན་འདིའི་སྐབས་སུ་བྱ་ཆེན་དེ་འདྲ་བྱེ་བ་ཁ་ཤས་བསད་དེ་བཟའ་དགོས་པ་འདི་ནི་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་ཅུང་འཇིགས་སྐྲག་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གལ་སྲིད་ལོ་གཅིག་གི་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩིའི་སྐབས་སུ་བསད་པའི་བྱ་ཆེན་དེ་དག་ཁྲོམ་རར་མ་བཀྲམ་གོང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པ་ཡིན་ན་རི་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཞིག་ཡོད་ངེས་ཤིང་། འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ་གྱི་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩི་བྱེད་ཆེད། ཉེས་མེད་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་སྟེ་རྒྱས་བཟའ་རྒྱས་འཐུང་བྱེད་པ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་རྩི་འཇོག་བྱེད་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་དང་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་ཨང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “ང་རང་མི་དགའ་བའི་ཨ་རི་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་སྲུང་རྩི་བྱེད་སྟངས་གཉིས།” »
གཞོན་ནུའི་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་དང་འགྲུལ་འཁོར་རིན་གོང་།
ཏྲེ་ཧོར་ཐུབ་བསྟན།
བོད་ནས་གསར་ཏུ་དུས་དབང་ལ་ཆེད་དུ་བཅར་བའི་རང་རིགས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཁྲི་ཚོར་བརྒལ་བ་རྡོ་གདན་དུ་འཛོམས་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུའང་ཞབས་ཞུའི་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་ཚ་ཚ་འུར་འུར་ངང་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནས་གསར་དུ་ཕེབས་པ་རྣམས་ལ་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ་“འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་ བདེའི”་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་བཞིན་པ་འདི་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་། རིན་མེད་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཞེས་མིང་སྙན་པོ་ཞིག་གི་འོག་སོ་སོའི་ཁེ་སྤོག་མི་ ཉུང་བ་རེ་ཡང་ཟ་བཞིན་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “གཞོན་ནུའི་དྭང་བླངས་ཞབས་ཞུ་དང་འགྲུལ་འཁོར་རིན་གོང་།” »
དེབ་གསར་འཚམས་སྦྱོར།

གསར་འགོད་པ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་གིས།
རྩོམ་པ་པོ་གངས་དཀར་རྒྱལ་སྲས་ལགས་ནི་བོད་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ཞིག་ནས་སྐྱེས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་རིམ་བརྒྱུད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འདུན་པར་འོད་སྟོང་བསྐྲུན། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ལོར་འདི་ག་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ནས་དབྱིན་ཇི་ཡི་གེར་བག་ཆགས་མི་དམན་པ་བཞག་པ་མ་ཟད་༢༠༠༥ལོར་སྙན་ངག་དེབ་༼ང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་༽དང་བསྒྱུར་དེབ་༼རཱོ་པེན་སན་ཁུ་རོ་སི Robinsoun Crusoe༽ཞེས་པའི་དེབ་གཉིས་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བཀྲམས་ཤིང་དེབ་རྗེས་མར་དགའ་བསུ་བླ་ལྷག་ཐོབ།
༄།། བོད་སྐད་ཡིག་གི་ལས་དབང་གླེང་བ།
སྐད་ཡིག་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ།
སྤྱིར་སྐད་ཡིག་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལས་ངག་གི་ཆར་གཏོགས་སུ་འཇོག་དགོས། ངག་ཅེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ཞིག་ཡིན། ཡི་གེ་ནི་སྒྲའི་རྣམ་པ་དེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་རི་མོའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད། གསལ་བོར་བཤད་ན། སྐད་དེ་སྒྲ་དང་། ཡི་གེ་ནི་དེའི་མཚོན་རྟགས་གཟུགས་རིས་ཤིག་རེད། ང་ཚོས་སྐད་ཡིག་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དག་ལ་འཁྱུགས་ཙམ་ཞིག་བལྟས་པ་ཡིན་ན། འགྲོ་བ་མིའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་གསུམ་ལས། སེམས་སྔོན་དུ་གྲུབ་ཅིང་། ལུས་ངག་གཉིས་དེའི་རྗེས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཉིས་ཀ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་། དེ་གང་ལ་བརྟེན་ཡུལ་གྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གཉིས། ལོ་བར་ཁྲི་སྟོང་མང་བོའི་རིང་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་འཚོ་གནས་ཉམས་མྱོང་། སྐྱེ་འཆི་ཉམས་མྱོང་། སྣང་གནས་ཉམས་མྱོང་། བདེ་སྡུག་ཉམས་མྱོང་སོགས། ཡུལ་ཅན་སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་བློ་སྦྱོང་བྱས་པའི་ལྟ་སྟངས་སྣ་ཚོགས། མིང་བརྡ་ཐ་སྙད་སོགས་ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་ལམ་ནས་རྗོད་པ་ནི་སྐད་དང་། ཡི་གེ་ནི་དེའི་ཚབ་མཚོན་རི་མོའི་ལམ་ནས་སྤེལ་བ་ཞིག་རེད། དེའང་ཡི་གེ་ཞེས་པ་སྒྲ་རུ་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་སུ་འདོད་པ། ཤེས་པར་འདོད་པ་སོགས། འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ནང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་ལྔའི་གླེང་གཞིའི་སྐབས། སྟོན་པ་སྐུ་ལྔས་འཁོར་ལྔ་ལ་གསུང་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་་དུ་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་གཞི་དོན་དམ་པ་ཡི་དང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་རིག་པ་གེ བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡི་གེ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཙམ་གྱིས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་བླ་སློབ་ཚད་ལྡན་ཚོས་ཕན་ཚུན་དགོངས་པ་གཏད་ཙམ་གྱིས་དོན་རྒྱུད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ། སྒྲ་རང་མཚན་པ་ལས་འདས་པའི་ཡིག་འགྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བློ་རིག་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བརྗོད་ན་འོས་པར་འདོད།
ལུས་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ཡང་། ངག་ཕ་སྐད་དང་ཁ་མ་བྲལ།
བོད་སྐད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས།
སྤྱིར་སྐད་ཡིག་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་མི་རིགས་དེའི་བླ་སྲོག་ཡིན་པ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་དང་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་ཆེད་ལས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་དབྱེ་ཞིབ་ལས་ངེས་པ་རྙེད་དེ་སྡོམ་ཚིག་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་བཀོད་ཡོད། མི་རིགས་དེའི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལག་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེས་ན། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས། བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ནའང་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་མོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ལུས་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ཡང་། ངག་ཕ་སྐད་དང་ཁ་མ་བྲལ།” »
ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཉིན་གྱི་བོད་སྐད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཁག
འདི་ལོའི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཉིན་བོད་སྐད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་སྒྲིག་འོག ས་གནས་ཁག་ ༦ ནང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་འགྲེམ་སྤེལ་དང་མཚན་རྟགས་བསྡུ་རུབ། འཕྲེད་དར་འཕྱར་བ། གཏམ་བཤད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཁག་ཅིག་སྤེལ་བ་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན། ༡ ཉིན་དེར་བྷེལ་རྗེམ་ནས་ “སྐད་ཡིག་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས།” ཞེས་པའི་འཕྲེད་དར་ཕྱར་བ་དང་བོད་སྐད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དམ་ཆོས་བསམ་འཕེལ་ལགས་སུ་བྷེལ་རྗེམ་བོད་རིགས་ཚོགས་པས་གཏམ་བཤད་ཀྱི་གོ་སྐབས་གནང་བ་ལྟར། ཁོང་གིས་ “མི་རིགས་ཤིག་གི་དར་རྒུད་ནི་མི་རིགས་དེའི་སྐད་ཡིག་དར་རྒུད་ཀྱི་སོ་མཚམས་ཉག་གཅིག་པུར་ལྟ་དགོས་པས། མི་རིགས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད། མི་རིགས་ཀྱི་མདུན་སྐྱོད་བཅས་ནི་མཐར་གཏུག་ན་སྐད་ཡིག་གི་རྩ་དོན་དང་། འཐབ་རྩོད། མདུན་སྐྱོད་བཅས་ལ་རག་ལས་པ་ཡོད།” ཅེས་གཏམ་བཤད་གནང་བ་དང་། འབོད་སྐུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་བཀྲམ། དེའི་རྗེས་མི་སྣ་ ༡༢༨ ཙམ་གྱིས་ད་ནས་བཟུང་བོད་སྐད་གཙང་མ་བཤད་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་མཚན་རྟགས་བསྐྱོན།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཉིན་གྱི་བོད་སྐད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཁག” »
མེ་ལྕེ། མེ་ལྕེ། མེ་ལྕེ།
མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་སྐོར་གྱི་བསམ་གཞིག་དུམ་བུ་འགའ།
གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན།
___________
ནང་དོན་གནད་བསྡུས།
བོད་ཡིག་གསར་སློབ་པ་དང་། བོད་ཡིག་བྱ་བ་ལས་མཁན་གྱི་ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་རན་པའི་དག་ཡིག་གམ་མིང་མཛོད་མོད་པོ་ཞིག་མེད་ནའང་སྤྱིར་བཏང་གི་མཁོ་བ་སྐོང་བྱེད་ཀྱི་དག་ཡིག་མི་ཉུང་ཞིག་ཡོད་པ་ཀུན་ལ་གསལ། དཔེར་ན‹‹དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས››ལྟ་བུས་མཚོན། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་ཡོན་ཏན་པའི་སྡེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རན་པའི་མིང་མཛོད་མེད་དེ། ‹‹བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ››ལྟ་བུས་ཀྱང་རིག་ཚན་སོ་སོའི་དགོས་མཁོ་ཡོངས་སུ་སྐོང་ནུས་ལྟ་ཅི། ཐ་ན་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཐད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཀུན་ནས་ཚིམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་གི་མེད། དེ་ལྟ་བས་ན་རིག་ཚན་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ལ། ཐ་སྙད་རྣམས་ཚད་ལྡན་དང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང་། རྩོམ་སྟངས་སྒྲིག་ཚུལ་ནི་དེང་རབས་དང་ཚན་རིག་ལ་མཐུན་པའི་སྤྱིར་བཏང་མིང་མཛོད་ལེགས་པོ་རེ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་སྙམ།
རྩོམ་ཚུལ་སྒྲིག་སྟངས་ནི། སྤྱིར་བཏང་གི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཆེད་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲངས་ཀ་མང་ཉུང་ཤིན་ཏུ་རན་པ་ཞིག་གལ་ཆེ་ལ། གཙོ་བོར་རིག་ཚན་ཀུན་ལ་སྤྱི་མཁོ་རྒྱུན་འཁོལ་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་འདང་རྒྱག་དགོས། ཚད་ལྡན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས་བོད་ལྗོངས་ཀུན་ལ་རྒྱུགས་ཆེ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ། འཚོལ་བདེ་རྙེད་སླ་ཡིན་པས་ཀློག་པ་པོར་ཚེགས་མེད་པ། མཚན་ཉིད་དམ་གོ་དོན་བཀོད་པ་ཧ་ཅང་ཐིག་པོ་དང་གསལ་པོར་ཡོད་པས་རྟོགས་སླ་ཤེས་སྐྱེན་ཡིན་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་རིགས་དབྱེ་གསལ་བས་སྤྱོད་པ་པོས་ཐ་སྙད་རྣམས་རང་རང་གི་སྤྱད་ཡུལ་དུ་ཐིག་པོར་སྤྱོད་ནུས་པ། མདོར་ན་དེང་གི་སྐད་རིགས་གཞན་གྱི་མིང་མཛོད་ལེཊ་པོ་རྣམས་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས་རྩོམ་སྟངས་སྒྲིག་ཚུལ་གྱི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛོམས་ཤིང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་ཅིག་བསྒྲིགས་ནས་བསྐྲུན་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་དགོས་ངེས་དང་གལ་ཆེན་ཡིན་པར་སྙམ་མོ། །
དེ་ལས་མང་བ་། “མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་སྐོར་གྱི་བསམ་གཞིག་དུམ་བུ་འགའ།” »
ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནས་རྒྱས་བཟའ་རྒྱས་འཐུང་བྱས་པ།

ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ
ཨ་རིར་འབྱོར་ནས་ལོ་མང་སོང་བ་དང་། །
ཕན་མི་ཐོགས་པའི་ངོ་ཤེས་འགའ་ཡང་ཡོད། །
ད་ནི་སྒྲོ་ལོར་ལྗང་ཁུ་གསོག་དུས་འདིར། །
སོས་དལ་སྐྱིད་ཉལ་བྱེད་མཁན་ཁོ་བོ་ཙམ། །
སྐྱེ་བོ་འདོད་ལྡན་ངན་པ་ཁ་ཅིག་ནི། །
ཉི་མ་ཉིན་གང་ལས་ཀྱིས་ཡོངས་དུབ་ཅིང་། །
ཕྱི་དྲོར་ནང་དུ་ལོག་ནས་ཆད་པའི་ལུས། །
རོ་དང་འདྲ་བར་ཉལ་བར་བྱེད་ཅེས་གསུངས། །*
དེ་ལས་མང་བ་། “ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནས་རྒྱས་བཟའ་རྒྱས་འཐུང་བྱས་པ།” »
བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་བཏོན་པའི་བསམ་ཚུལ་འགའ།
གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན།
—————–
ནང་དོན་གནད་བསྡུས།
མི་རིགས་ཤིག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་མེད་ན། མི་རིགས་དེའི་ས་ཁུལ་ཁག་གི་བར་དུ་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་གིས་འབྲེལ་འདྲིས་འབྱུང་བ་དང་། སྐད་ཆའི་བརྡ་ལེགས་པར་འཕྲོད་ནས་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བས། མེད་ན་ལེགས་པར་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དགོས་ལ། ཡོད་ཚེ་སྤྱི་སྐད་དེ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་དགོས། མི་རིགས་གཅིག་གི་ཁོངས་མི་ཡིན་ཀྱང་སྐད་མི་འདྲེ་ཚེ་གན་དུ་གནས་ཀྱང་སེམས་སུ་བར་ཐག་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་དང་། མི་རིགས་ཁ་ཁ་ཡིན་ཀྱང་སྐད་འདྲེས་ན་ངང་གིས་བར་ཐག་ཉེ་བའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི་ཀུན་ལ་ཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སྨོས་ཅི་འཚལ། སྤྱི་སྐད་ཡོད་ན་དགེ་མཚན་བརྗོད་མི་ལང་ཞིང་། དེ་མེད་ན་གནོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་བཏོན་པའི་བསམ་ཚུལ་འགའ།” »
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་གནང་གི་མེད་ཅེས་གསུངས་སོང་ཟེར།
ཟླ་བ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས ༡༤ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་སྟེང་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་སྐུ་ཞབས་༼ སི་མ་ཏི་བ་ཏི་པ་ཏི་མི་ལམ་སིན་ཡ་དུམ་༽ནས་སྲིད་བློན་མཆོག་ལ་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་དྲི་བ་བཏང་འདུག
ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་འདྲི་དང་ལེན་གྱི་དུས་ཚོད་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས། རྒྱ་ནག་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་དྲག་གནོན་བྱ་རྩིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་འགོག་གི་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཐོག་གཞུང་ནས་ག་རེ་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེ་གནང་གི་མེད་ཅེས་གསུངས་སོང་ཟེར།” »
གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྲི་ཐོག་ནས་མཁས་དབང་ཆེན་མོའི་ཕྱག་ཁྱེར་བཞེས་པ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ རེས་གཟའ་ལྷག་པ་ཉིན་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་ རྒྱལ་ཁབ་ཁོངས་སོག་པོ་ཐུ་ཝ་མངའ་སྡེའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་ (Tuva State University) ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མཁས་དབང་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་ཕྱག་འཁྱེར་ (Professor Emeritus) འབུལ་ལམ་ཞུས་ཤིང་སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སྩལ་དོན།
སྔ་ མོ་ངོས་རང་ཐུ་ཝར་ཐེངས་གཅིག་སླེབས་པ་དེ་སྐབས་དེར་འགྱུར་བ་བྱུང་མ་ཐག་རེད། འོན་ཀྱང་ཐུ་ཝའི་ནང་སྔ་མོ་བོད་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ པའི་བག་ཆགས་གཏིང་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག དེ་དུས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁོང་ཡང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། དེ་རྗེས་ང་ལ་ཨུ་རུ་སུའི་མངའ་ཁོངས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང། ད་ལྟ་རིན་པོ་ཆེས་༼ཏེ་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་༽གསུང་པ་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་ནས་ང་ཕར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང། ཐུ་ཝ་ས་ཁུལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁར་མུག་དང་སྦུ་རས་ཐུ་བཅས་ཀྱི་ནང་དད་པ་ཅན་ཕལ་ ཆེར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ངོས་ཐུག་པར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང། ལྷག་པར་ལོ་ཤས་གོང་ནས་ཆོས་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད། དེ་རིང་འདིར་ཐུ་ཝ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་ངོས་ལ་མཁས་པའི་བྱ་དགའ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྲི་ཐོག་ནས་མཁས་དབང་ཆེན་མོའི་ཕྱག་ཁྱེར་བཞེས་པ།” »
བེམ་ཤེས་ཚན་རིག་དང་ནང་པའི་བར་གྱི་བགྲོ་གླེང་སྟེང་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།
གོ་སྒྲིག་པ་རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་དང་ཕ་རིན་སིའི་བཤམས་མཛོད་ཁང་གཉིས།
༢༠༡༡། ༡༢། ༡༦། ཉིན།
དེ་རིང་འདི་གར་ཕེབས་པའི་མཁས་དབང་རྣམ་པ་ཚོར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚན་རིག་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་རིག་གསར་གྱི་ཚན་རིག་དབར་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུར། ཁྱེད་རང་ཚོས་ལོ་མང་ཉམས་མྱོངས་བསགས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱིས་དེ་རིང་འདིར་ཚོགས་ འདུ་འཚོགས་རྒྱུ་བྱུང་བར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལྟ་འདི་གར་གྲ་སྒྲིག་གནང་མཁན་ཙམ་མ་ཟད། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་ལས་འགུལ་འདིའི་ཐོག་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་མཐུན་འགྱུར་ རོགས་རམ་གནང་མཁན་དང་། དེ་བཞིན་དངོས་སུ་བགྲོ་གླེང་ནང་བཞུགས་ཏེ་གོ་བསྡུར་གནང་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “བེམ་ཤེས་ཚན་རིག་དང་ནང་པའི་བར་གྱི་བགྲོ་གླེང་སྟེང་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།” »
མིས་མི་སྐྱོང་ཚུལ་གླེང་བ།
ཚེ་རིང་མཚོ།༼ བོད་ནང་། ༽
མིས་མི་སྐྱོང་བའི་གླེང་གཞི་འདི་བདག་ལྟ་བུའི་ཤེས་བྱའི་ ཆུ་ཚད་དམན་པ་ཞིག་གིས་གླེང་ན་ཐལ་དྲགས་འདུག་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་འབྱུང་སྲིད་མོད། རང་ཉིད་དངོས་སུ་བརྒྱུད་མྱོང་བའི་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་དང་ད་ལྟའི་གནས་བབས་འདི་ ལ་དམིགས་ནས་བཤད་ན་ཡང་མི་ཆོག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཚོར་འདུ་གསོན་པོ་ཞིག་གིས་སྨྱུ་གུ་ དང་ལག་རྡེང་སྦྲེལ། ངས་གླེང་འདོད་པའི་མིས་མི་སྐྱོང་ཚུལ་འདི་ད་ལྟའི་སློབ་གསོའི་ཁ་ཕྱོགས་དང་གནས་ ཚུལ་དངོས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་བདེན་པ་བདེན་ཐོག་ཡིན་པ་ལས། མེད་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དབེན་པའི་རང་སེམས་དམར་པོའི་ལྷུག་བརྗོད་ཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་བར་མཛོད།
ལེགས་ལམ་དུ་བཀྲི་བའི་ལམ་རིམ།
བྱང་སྐར་གྱིས་བསྒྱུར།
པའེ་ཡུའེ་ཡིས་སྒྲིག་སྒྱུར་བྱས།
ཝེ་སི་ཀྲ་མིན་སི་ཀྲེར་ཆོས་ཁང[1]གི་ས་འོག་ཁང་པ་རུ། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་གཙོ[2]ཞིག་གི་དུར་བྱང་ལ་གཤམ་གསལ་གྱི་ཚིག་དག་བརྐོས་འདུག
ང་ནི་ལོ་ན་གཞོན་ཞིང་ཡོད་ཚད་རང་དབང་ལ་ཡོད་དུས། ངའི་ཡིད་བྱེད་ལ་ཐོགས་རེག་མེད་པས། ས་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ངས་ལེགས་ལམ་དུ་བཀྲི་དགོས་སྙམ་དུ་བསམས།
ང་ནི་ན་སོ་དར་ལ་བབས་ཏེ་བློ་རིག་ལ་ཤེད་ཕྱེ་འོངས་དུས། འཛམ་བུ་གླིང་ལེགས་ལམ་དུ་བཀྲི་མི་ཐུབ་པ་ངས་ཧ་གོ་སོང་། དེར་རང་གི་འདུན་མ་ཅུང་ཆུང་དུ་བཏང་ནས། སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཙམ་ལེགས་ལམ་དུ་བཀྲི་བས་ཀྱང་འཐུས་སྙམ།
ཙོང་ཁ་ཚིག་གཉིས་མ།
ཀླུ་སྨྱོན། —མང་མང་དང་ལྷན་དུ་ཙོང་ཁ་པ་གླེང་བ། ཙོང་ཁ་ནས་ལམ་ལ་ཆས་པའི་གྲྭ་རྐྱང་འཁྱམ་པོ། དབུས་གཙང་ནས་སྐད་གྲགས་བཞག་པའི་མཁས་པའི་དབང་པོ།
ནུ་མོ་པད་མ་ཆོས་སྒྲོན་གྱི་བསྒྱུར་རྩོམ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་འདུག
བསང་ཆུ་འབྲུག་བྷེ།
དེ་རིང་ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ངོ་སྤྲོད་པར་འདོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གླེགས་བམ་ཞིག་སྟེ།གསར་རྩོམ་གྱི་འཕྱོ་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱའི་ཡུལ་གྱར་རྩོམ་པ་བོ་ཡན་ཧོན་པེན་གྱིས་ཕྱག་རྩོམ་མཛད་པའི་དངོས་རྟོག་སྤེལ་མའི་སྒྲུང་དེབ་རྔམ་བརྗིད་རི་བོ་ཚོགས་རྣམས་ཐོད་ཀྱིས་བསུ་ཞེས་པའི་དེབ་དེ་ནུ་མོ་པད་མ་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་ལོ་ངོ་གཅིག་གི་དཀའ་སྡུག་གི་བཞིན་རས་འོག་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་འདུག་པའི་འཕྲིན་བཟང་དེ་ཡིན་ལགས། ནུ་མོ་པད་མ་ཆོས་སྒྲོན་ལ་མཚོན་ན་ལོ་འདིར་ཁྲག་དང་མིག་ཆུའི་ནམ་ཟླ་རེ་ཡི་སྐྱོ་ངལ་འཁུར་ཞིང་། ཟུག་དང་མནར་གཅོད་གང་མང་ཞིག་གི་གདོང་ལེན་འོག་འཚར། ནམ་ཡང་རླབས་ཆེ་བའི་མི་ཚེ་ནི་རླབས་ཆེ་བའི་དཀའ་སྡུག་གི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པ་ལྟར།ནུ་མོར་ཅི་འདྲའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་མྱོང་ཡང་དངོས་སྒྲུང་བརྩམས་ཆོས་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་མ་ཡུམ་གྱི་འོ་སྤྲི་ལས་ཞིམ་པའི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་བརྒྱུས་ནས་མི་ཡུལ་ལ་བཀྲམས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་སྟེ་དངོས་གནས་མི་ཡུལ་གྱི་ཟས་རིན་ཙམ་ལོས་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “ནུ་མོ་པད་མ་ཆོས་སྒྲོན་གྱི་བསྒྱུར་རྩོམ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་འདུག” »

