རྭ་ལོ་ཙཱ་བ་ནི་ཆོས་པ་རྣམ་དག་ཅིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་མི་གསོད་ལག་དམར་ཞིག་ཡིན། རྭ་ལོ་ཙཱ་བ་ནི་གྲུབ་ཐོབ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་སྒྱུ་མ་སྟོན་མཁན་ཞིག་ཡིན། རྭ་ལོ་ཙཱ་བ་ནི་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གླུ་བ་ཆང་འཐུང་ཞིག་ཡིན།
གཡང་ཕྱུག་མཚོ།
རྒན་པདྨ་ཚེ་བརྟན་ཁོང་གློ་བུར་ང་ཚོ་དང་གཏན་དུ་གྱེས་ནས་དགུང་ཞག་ཞེ་དགུ་ཚང་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར། ཁོ་མོ་ནི་རྒན་ཁོང་གིས་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས།རང་ཉིད་ལོ་ན་ཆུང་དུས་ནས་རིམ་པར་རྒན་ཁོང་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་ཕྱིར་དྲན་བྱེད་ཞོར།དྲན་པའི་སྣང་ངོར་བག་ཆགས་ཅུང་ཟབ་པའི་འདས་དོན་འགའ་རེ་བརྒྱུད་ནས་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་སྙིང་འདོད། འདི་ཡང་ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་མཚོན་ཕྱིར་ཡིན་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྙེད་གྲགས་གང་གི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན།
རྔ་བ་ཀུན་བཟང་།
< སྤྱི་བཤད། >
རྒན་པདྨ་འབུམ་གྱིས་བརྩམས་པའི་སྒྲུང་རིང་<< འཇའ་ལམ་ཁྲ་མོ>> ཞེས་པའི་གསར་ཐོན་གྱི་དེབ་འདི་ངའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས་རྡ་ས་ནས་ཉོས་ཏེ་ང་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་གནང་བྱུང་། མ་གཞི་ནས་ངས་རྒན་པད་མ་འབུམ་གྱི་གཏམ་བཤད་དང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་མང་བོ་ལ་བལྟས་མྱོང་ཡོད། ད་ལོ་ང་ཚོ་ཚང་མ་དགའ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། འཇམ་ལམ་ཁྲ་མོ་ཟེར་བའི་སྒྲུང་རིང་ཞིག་གསར་ཐོན་བྱུང་འདུག དེའི་ཐོག་ནས་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཞིག་གི་ཤེས་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་རིག་པའི་ལས་དོན་ལ་ད་དུང་སྔར་བཞིན་དགའ་སྣང་དང་འབད་པ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་བོ་རེད་ལ། ང་ཚོ་མི་རབས་གཞོན་པ་ཚོས་རྒན་ལགས་ལ་ཁ་དྲོ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་ཞུ་ན་འདོད།
གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅོ་ལྔ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་དང་པོའི་ཐོག་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་གསུམ་པ་ལ་བསྐྱར་བཅོས་གནང་ནས་མང་གཙོའི་གཞུང་ལུགས་སམ་མང་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་།༼ Democracy Theory ༽ དང་མཐུན་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱིས་ཐ་སྙད་། ༼ ཡུལ་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་། Republic ༽ ༼ དེ་ཡུལ་མིའི་སྲིད་སྐྱོང་། ༽ ལ་བསྐྱར་བཅོས་གནང་འདུག་པ་ཡུལ་མིའི་སྲིད་སྐྱོང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་མང་གཙོའི་གཞུང་ལུགས་སམ་མང་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་། ༼ Democracy Theory ༽ དང་མཐུན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཆེན་པོའི་ནང་ལྷག་པ་ནས་མང་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ལ་འགན་འཁུར་ནས་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་འདིར་གསལ་སྟོན་བྱ་འདོད་བྱུང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཡུལ་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཡུལ་མིའི་སྲིད་སྐྱོང་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།” »
དུར་བྱང་།
ཐོག་མའི་སྐད་ཆ་འགའ།
ཉེ་ཆར་ཨ་རིར་ཡོད་པའི་ཀུན་གླེང་ཐད་གཏོང་ལས་རིམ་ནང་དུ་སྒྲུང་རིང«འཇའ་ལམ་ཁྲ་མོ»འི་རྩོམ་པ་པོ་ཨ་ཁུ་པདྨ་འབུམ་ལགས་ལ་བཅར་འདྲི་ཞིག་འདུག་པ་དེར་ཐེངས་འགར་ཉན་པ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོའི་ལན་འདེབས་ཁག་ཅིག་ལས་གསལ་ཆ་བྱུང་བ་ནི། ཁོ་བོས་<<འཇའ་ལམ་ཁྲ་མོ>>འི་མཚོན་དོན་ལ་དམར་གཞུང་གི་རྟགས་ཤིག་བརྒྱབ་པ་དེ་ཏག་ཏག་སྒྲུང་རིང་གི་དོན་རྩ་ལ་འཇུས་འདུག ཚིག་རྩ་ནས་བཟུང་འདུག ཐད་གར་ཐོང་རྩ་ནས་བསྒགས་འདུག་ཨང་སྙམ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལའང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་འདོད།
དེ་ནི་སྒྲུང་གི་བྱུང་རབས་ཁོ་ན་དམིགས་འཛིན་གྱིས་ཀློག་མཁན་དག་ལ་འགྲམ་ལྕག་ཚ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བཞུས་པ་རེད་ལ། བརྗོད་བྱའི་སྙིང་བོར་དམར་འཇུ་བྱེད་མཁན་བདག་འདྲ་ལ་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བདེན་ཁ་ཨེན་ཙམ་བྱིན་པར་སོང་རྩོམ་པ་པོ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།
དེ་ལས་མང་བ་། “དགྲ་བོ་ལ་བསྟོད་གླུ་བླངས་པའི་སྒྲུང་རིང་ <> བསྐྱར་དུ་གླེང་བ།” »
བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ།
དུས་དེང་སང་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ན།།
གླེང་མི་དགོས་སྲིད་ཟུར་སྲིད་སྐྱོང་བཤད།།
འདི་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་རེད་རྒྱའི་ཁྱི་རེད།།
རྒྱ་དམར་པོའི་འདྲེ་ལག་ཤེས་ན་བཟང་།།
བོད་ཁ་བ་རི་བོའི་གངས་ཅན་པ།།
བོད་བཙན་པོའི་ལ་རྒྱ་འཛིན་འདོད་ན།།
སྤུན་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་རྩོད་མ་རྒྱག་རོགས།།
རྡོག་གཅིག་ལ་སྒྲིལ་ནས་དགྲ་ལ་རྒོལ།།
དེ་ལས་མང་བ་། “མཚུངས་མེད་དཔལ་ལྡན་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་མཆོག་ལ།” »
པད་མ་འབུམ་ནས།
ཉེ་ཆར་ “དེང་རབས་བོད་ཀྱི་འབོལ་རྩོམ་གྱི་གླེགས་བམ།(PENGUN BOOK OF MODERN TIBETAN ESSAYS)”ཟེར་བའི་དབྱིན་དེབ་ཅིག་ཐོན་ཡོད། དེའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ནི་བསྟན་འཛིན་བདེ་སྐྱིད་ལགས་ཡིན་ལ། དཔེ་སྐྲུན་པ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་སྟེ། ཕེན་གྷུན་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ PENGUN ཟེར་བ་དེ་ཡིན།
དཔེ་དེབ་དེའི་ནང་དུ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག། རྒྱ་ཡིག་བཅས་སྐད་ཡིག་གསུམ་གྱི་ལམ་ནས་བརྩམས་པའི་འབོལ་རྩོམ་ ༢༨ དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་བདག་གི་འབོལ་རྩོམ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི་ “དྲན་སྣང་ཐར་ཐོར་གྱི་ནང་དུ་མགོན་ཚེ། གྲོགས་པོ་མགོན་པོ་ཚེ་རིང་རྗེས་སུ་དྲན་པ།”ཟེར་བ་འདི་ཡིན། ངས་འབོལ་རྩོམ་འདིའི་དབྱིན་འགྱུར་མ་ཀློག་འགོ་བརྩམས་ན་ཡང་། སེམས་སྐྱོ་དྲག་ནས་ཤོག་ལྷེ་གཅིག་ཀྱང་ཀློག་ཐུབ་མ་སོང་།
གྲོགས་པོ་མགོན་པོ་ཚེ་རིང་རྗེས་སུ་དྲན་པ། པད་མ་འབུམ། དང་པོ། ༢༠༡༡ ལོའི་སྟོན་ཁ་ནས་མགོན་པོ་ཚེ་རིང་ལགས་ལ་སྐུ་ཚེ་རིང་པོ་ལྷག་མེད་པ་ཁོང་དང་ང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་ན་གསལ་པོ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་ཁ་རྩང་ཁོང་གི་གྲོངས་གཏམ་ཐོས་དུས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གཏམ་ཞིག་ཐོས་པ་ནང་བཞིན་རེ་ཞིག་ལ་མགོན་ཚེ་ཡི་སྐོར་ལ་ཅི་ཡང་བསམ་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཡུད་ཙམ་འགོར་རྗེས་ཁོང་དང་འབྲེལ་བའི་འདས་དོན་མག་མོག་དང་མག་མོག་མ་ཡིན་པ་སྐོར་ཞིག་སེམས་ལ་འཁོར་ཡོང་བ་རྣམས་འདི་ལྟར། (རྩོམ་ཡིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཤམ་གསལ་གྱི་ PDF བརྒྱུད་ནས་གཟིགས་འཚལ།)
བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ།
སྐྱབས་བསླུ་མེད་བླ་མ་སྤྱན་རས་གཟིགས།།
སྐུའི་མཛད་འཕྲིན་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ།།
གསུང་བདེན་པ་ངོ་མཚར་་རྨད་དུ་བྱུང་།།
ཐུགས་བྱམས་བརྩེས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་གཟིགས།།
གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས་།
༡ མང་གཙོ་། Democracy ༢ མང་གཙོའི་གཞུང་ལུགས་། Democracy Theory ༣ མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་། Three Pillar of Democracy ༡ ཁྲིམས་བཟོ་སྡེ་ཚན་། Legislature ༢ འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་། Executive ༣ ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་། Judiciary བཅས་གོང་གི་སྡེ་ཚན་འདི་གསུམ་འགན་དབང་འདྲ་མཉམ་ཐ་དད་དུ་གནས་ནས་ ༼ Responsible Answerable and Check and Balance System ༽ མགོ་དང་འཇིང་པ་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནས་གཅིག་གི་གཅིག་ལ་འགན་བཀུར་དགོས་པ་དང་། གཅིག་གི་གཅིག་ལ་ལན་རྒྱག་དགོས། བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་ ༦༣ ནང་གསལ་བའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་མེད་པ་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་ཆེ་བའི་ལས་ཚབ་ཡང་རིང་མིན་བགྲེས་ཡོལ་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཅིག་ལས་མེད་པ་ནས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་དོན་དང་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་ཞུ་རྒྱུ་སོགས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་མང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་འགྲོ་བ་ནས་འདིའི་འགན་ཆ་ཚང་ཁྲིམས་བཟོ་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གསལ་པོ་མཁྱེན་དགོས་པ་དང་།
བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས།
-གླིང་ཚ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་གླེང་བ།
གླིང་གི་དཔའ་རྟུལ་ཉེ་སར་སྐྱེས་པའི་གླིང་ཚ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད།།
ཕ་ས་ཕ་གཞིས་རྩོད་ལེན་དོན་དུ་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་དང་བཅས་ཁར།།
ཚེ་གཅིག་སྐྱ་ཡའི་བཟའ་ཟླ་ལ་སོགས་ཡོད་ཚད་བློས་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཁྱོད།།
རྒྱལ་སྲས་སེམས་དཔའ་ལྟ་བུའི་དཔའ་རྒོད་སྐུ་ཉིད་ད་ལྟ་གང་དུ་བཞུགས།།
ཁྲོ་གཏུམ།
དལ་བུར་བསྐྱོད་པའི་རླུང་བུ་དེས་ལན་ནམ
སྡོང་ལོ་འགུལ་བའི་གྲིབ་གཟུགས་དེའི་སྐྱོན་ནམ
གང་ལྟར་བསམ་པའི་བརྩིགས་ལྡེབ་ཀྱི་ངོས་སུ
གསལ་བོར་མ་ངེས་པའི་སྙུག་རྗེས་འགའ་ལད་ཀྱི་འདུག
གཡག་རྫི།
༡༽ གནས་ལུགས་དང་མཐུན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་ནམ་རྒྱུན་ང་རང་གི་དྲན་ཚུལ་ལམ་སེམས་ལ་འཆར་སྡོད་པ་ཞིག་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གནམ་གྱིས་ས་བཀབ་པ་ལྟ་བུ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བའི་ནང་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཕྲིན་ལས་ནི་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཏུ་མཇལ་གྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་དུས་ནི་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྩ་བ་ཚུགས་ཤིང་ཡལ་ག་རྒྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་རྙིང་མ་དང་། བཀའ་གདམས། བཀའ་བརྒྱུད། ས་སྐྱ་སོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་སོ་སོར་གྱེས་ཏེ་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་དང་། གཞུང་ལུགས་རྩོམ་པའི་མཁས་པ་རུ་འཛིངས་ནས་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་ཁེལ་ཡོད་པ་དང་། ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་ས་ཐག་རིང་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་ནས་བྱིས་པ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཅན་གྱི་ཨ་སྐྱོ་བ་ཞིག་སྟོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་ཡོང་ནས་ཐོག་མར་སློབ་གཉེར་བྱས་ཤིང་རིམ་གྱིས་དགེ་ལུགས་པ་ཞེས་པའི་གྲུབ་མཐའ་བྱེ་བྲག་པ་འབུར་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། སློབ་མ་མཁས་པ་མང་པོ་བསྐྱེད་བསྲིངས་བྱས་ཏེ་མཐར་བོད་ས་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ཁོང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་དེ་འདྲ་ནི་གང་ཟག་རང་ག་བ་ཞིག་གིས་འཇོན་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད་འདོད།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
རྒྱ་གར་བསམ་ནས་མ་ཡོང་།། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བསམ་ནས།།
ལ་ལུང་མང་པོ་བརྒྱབ་ནས།། འཕགས་ཡུལ་ལུང་པར་ཡོང་ཡིན།།
རི་བོ་མཐོན་པོའི་རྩེ་ནས།། དྲོད་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་ལྟར།།
རྒྱལ་བའི་ཞལ་རས་མཇལ་དུས།། དགའ་སྣང་དཔག་མེད་སྟེར་བྱུང་།།
གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞིའི་ལམ་སྟོན་འོག་མི་མང་འཚོ་དགོས་པ་དང། མི་མང་གིས་མངོན་འདོད་དང། མི་མང་གིས་བསམ་འཆར། མི་མང་གིས་ཡིད་ཆེས་བཅས་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ཁྲིམས་བཟོ་གྲོས་ཚོགས་ནས་ཁྲིམས་སྒྲིག་གཏན་འབེབས་སམ་བསྐྱར་བཅོས་སམ་བཟོ་བཅོས་སོགས་གནང་དགོས་པ་དེ་ཁྲིམས་བཟོ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་ཐུགས་འགན་ཡིན་པ་དང། གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་ལེའུ་བཞི་པ། ལེའུ་ལྔ་པ་། ལེའུ་དྲུག་པ། བཅས་འདི་གསུམ་ལ་གས་ཆག་མ་ཤོར་བ་གསོན་པོར་གནས་ཐུབ་པའི་྄འགན་དེ་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་ནས་བཞེས་དགོས་པ་ནས་ད་ལྟའི་ཆ་ལ་བཅའ་ཁྲིམས་ལེའུ་དྲུག་པ། ཁྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན། དོན་ཚན་རེ་གསུམ་པ། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་མེད་པ་དང་། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བའི་ལས་ཚབ་ཡང་རིང་མིན་སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་བགྲེས་ཡོལ་ལ་ཕེབས་མཁན་རེད་འདུག་ན་མི་མང་གིས་འཐུས་མི་ཚོའི་མང་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ལ་འགན་འཁུར་ནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དུས་ཐོག་ལ་བསྐོ་དགོས་པ་དེ་ཁྲིམས་བཟོ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་ཐུགས་འགན་ཡིན་པ་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་སོ་དྲུག་པ། ཁྲིམས་བཟོའི་དབང་ཆ། ཁྲིམས་ལུགས་བཟོ་འགོད་དང་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཡོད་ཟེར་བ་ནས་གྲོས་ཚོགས་ནས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་བསྐོ་བཞག་མ་ཐུབ་པ་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་འགན་མ་འཁུར་ནས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་བསྐོ་མ་ཐུབ་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་དགོས་པ་རེད་དམ། ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་མ་བསྐོས་པ་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་དགོས་པ་རེད་དེ་ཡང་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་མ་སོང།
བསྟན་པའི་དངོས་གྲུབ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༠༥ ཚེས་ ༡༧ ལ་ལས་ཀའི་བར་གསེང་དུ་རང་ཉིད་ལ་ཚོར་བ་གང་བྱུང་བ་རྣམས་ཡི་གེར་བསྡེབས་པའོ། །
དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་མོས་འཛུམ་གྱིས་བསུས་པས་མཚོ་ཁའི་ཆང་ཁང་མགྲོན་གྱིས་གང་།།
ནས་ཆང་མངར་མོས་བཟི་ཁ་ལྡན་པས་མགྲོན་རྣམས་སྐྱིད་པའི་དཔལ་ལ་རོལ།།
ངག་དབང་ལྷ་མོའི་དྲུག་འགྱུར་དབྱངས་ཀྱིས་ལྷ་ཆེན་ཚངས་པ་མགྲོན་དུ་བསུས།།
ཞལ་ཟས་རོ་བརྒྱའི་བཅུད་ལ་རོལ་བཞིན་སྙན་ངག་མཁན་པོས་སྨྱུག་རྩལ་ངོམ།།
བཞག་ལྡོམ་ལྗང་ལོ།
ཨ་རི་བ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་མེ་མདའི་བཟོ་གྲྭ་ཆེས་མང་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ་། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཡོངས་ན་མེ་མདའི་བཟོ་གྲྭ་༢༣༨ ཙམ་དང་། མེ་མདའ་ཚོང་ཁང་༥༢,༧༩༩ ལྷག་ཡོད་པ་རེད། ༢༠༢༡ ལོ་ཁོ་ནར་བཟོ་གྲྭ་དེ་ཚོས་མེ་མདའ་ས་ཡ་༡༣.༨ ལྷག་བཟོས་ཡོད་ཅིང་། ཨ་རིའི་ནང་ཁུལ་དུ་མེ་མདའ་བཟོ་ཚོང་ཁང་མང་པར་བརྟེན་ནས་ཨ་རི་བ་མེ་མདའ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་ཞིང་། ཁོང་ཚོར་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་གིས་ལྟས་ན། ཨ་རི་བ་གང་མང་ཞིག་མེ་མདའ་ལ་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ལས་ཀྱང་དགའ་བོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་སྟེར་སྲིད་ལ། སྐྱེ་བོ་དེ་རྣམས་ལ་རང་ཁྱིམ་ན་མེ་མདའ་གཅིག་ཡོད་པའི་མ་ཚིམ་པར་། མེ་མདའ་(The AR-15)རིང་ཐུང་ཁ་ཤས་ཉར་གྱི་ཡོད། ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་དེ་དང་། མེ་མདའ་གང་སར་མང་དྲགས་པས། ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཉེས་མེད་ཨ་རི་བ་གྲངས་ལས་མདས་བ་ཞིག་གི་གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་སློབ་གྲྭ་དང་། ལས་ཁུངས་། ཟ་ཁང་སོགས་ནས་ཤོར་དེ། ཤུལ་དུ་ལྷག་པའི་ནང་མི་དང་། གཉེན་ཉེ་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིད་སྐྱོ་ཞིང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་སྐོར་ལ་ཕེའོ་ (pew Research) ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་སྙན་ཐོ་༢༠༢༢ ལོ་འགོར་འཁོད་པ་ལྟར་ན། ༢༠༢༠ ལོ་ཁོ་ནར་ཨ་རི་བ་”༤༥,༢༢༢” ཚེ་སྲོག་མེ་འདས་ཁ་ནས་ཤོར་ཡོད་པ་དང་། གྲངས་ཁ་དེ་རྣམས་ལོ་གཅིག་གི་ཉི་མ་རེ་རེར་བགོས་བ་ཡིན་ན། ཉིན་རེ་ལ་ཨ་རི་བ་༡༢༤ མ་ཟིན་ཙམ་ཀྱི་སྲོག་ཤོར་ཀྱི་འདུག་ལ། ད་ལོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་མེ་མདའི་དོན་རྐྱེན་དེ་བས་ཀྱང་རི་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་ལས་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཡི་མེད།
ཀརྨ་འཆི་མེད།
བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཌུ་ནས་གནམ་གྲུ་གླ་ཆ་ནེ་སྒོར་ ༦༠༠༠ གིས་མཁའ་ལམ་ཐོག་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱིས་ནེ་པལ་གྷཉྫ་ཞེས་པ་རུ་འབྱོར། བལ་ཡུལ་ནས་ནེ་པལ་གྷཉྫ་བར་འགྲུལ་གླ་ནེ་སྒོར་༢༠༠༠ གི་འཛིན་ཤོག་བཅད་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་རླངས་འཁོར་ལ་མཚན་ལམ་གཅིག་བསྐྱོད་ན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་པ་ཡས་མས་སུ་འབྱོར། བལ་ཡུལ་ནས་ནེ་པལ་གྷཉྫ་བར་སྤྱི་ལེ་ 367 ཙམ་དང་ནེ་པལ་གྷཉྫ་ནས་མུ་གུ་ ( Mugu ) བར་སྤྱི་ལེ་ 235 ཙམ་གྱི་བར་ཐག་ཡོད། ནེ་པལ་གྷཉྫ་ནི་རྒྱ་བལ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་ས་གཞི་དམའ་ས་ཡིན་པས་མཁའ་རླུང་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཚ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ། འུམ་ལ་དང་། མུ་གུ། འཛུམ་ལ། ཌོལ་པ་བཅས་རྫོང་བཞི་རུ་ནེ་པལ་གྷཉྫ་དེ་ཉིད་ནས་གནམ་གྲུ་འཕུར་ལམ་གྱེས། ནེ་པལ་གྷཉྫ་ནས་གླ་ཆ་ནེ་སྒོར་༦༠༠༠ གིས་གནམ་གྲུ་བརྒྱུད་སྐར་མ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ལ་མུ་གུ་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་ཏལ་ཅ་ཞེས་པའི་གནམ་ཐང་དུ་འབྱོར།
གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ང་ཚོའི་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐབས་ལ་གཞུང་མང་གཉིས་ནས་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་བརྒྱུད་ནས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་ཡོད་ན་ཡང་བོད་རྒྱའི་དཀའ་སྙོགས་སེལ་མ་ཐུབ་པ་མུ་མཐུད་ནས་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷག་ཡོད་པ་ནས་ད་ཆ་ང་ཚོའི་ལོ་ཟླ་ཉིན་འབུད་ཞག་འགྱངས་བྱས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་རགས་པ་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་དུས་ཚོད་འཕྲོ་ལྷག་མ་བཏང་བར་དུས་ཚོད་ལ་བསྲི་ཚགས་བྱས་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་སྙོགས་དེ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ས་འབྲེལ་ཆབ་སྲིད་༼ Geopolitics ༽ ལ་འགན་འཁུར་ནས་མི་དང་མི་གདོང་ཐུག་ནས་ཕར་བཤད་ཚུར་ཉན་དང་ཚུར་བཤད་ཕར་ཉན་བརྒྱུད་ནས་༧ གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དུས་འདིར་བོད་རྒྱའི་དཀའ་སྙོགས་སེལ་དགོས་པ་དེ་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ལ་བསམ་ན་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་ནང་གི་དོན་ཆེན་ངོ་མ་དེ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད།
རེ་མདོ་སེངྒེ།
༄༅།། ལོ་ཤས་ཀྱི་གོང་དུ་ཁྱེད་ཚོའི་འཛིན་གྲྭར་༸སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད་པའི་སློབ་དེབ་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན་ཐོག་མར་སློབ་ཁྲིད་འགོ་འཛུགས་ཞུ་བའི་སྐབས། ངས་ཁྱེད་ཚོར། “སྒྲིག་གཞི་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་དེབ་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན་ཐོག་མར་ལག་བསྟར་བྱེད་ས་ཁྱེད་ཚོའི་འཛིན་གྲྭ་ཡིན། འདི་དམིགས་བསལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ༸ཁོང་རིན་པོ་ཆེས་སློབ་དེབ་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་སྐབས་སྐུ་ལས་ཅི་ཙམ་བསྐྱོན་པ་ལས་ཀའི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཆགས་ཡོད། ༸ཁོང་རིན་པོ་ཆེས་འདིའི་ཐོག་སྐུ་ལས་ཚད་མེད་བསྐྱོན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། འབྲེལ་ཡོད་ཀིརྟིའི་དགོན་མ་ལག་གི་གྲྭ་བཙུན་གཞོན་སྐྱེས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་གདན་ས་གྲྭ་ཚང་ཁག་ཏུ་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བཞིན་པའི་གྲྭ་བཙུན་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཤེས་ཡོན་དང། བསམ་བློ། ཀུན་སྤྱོད་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྐང་འཛིན་ཐུབ་མཁན་ཤ་སྟག་ཡོང་བའི་ཆེད་འབའ་ཞིག་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “སློབ་དེབ་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན་ཕྱག་བསྟར་ཞུས་པའི་སློབ་ཐོན་འཛིན་གྲྭ་དང་པོ་ཚོར་སྤྲིངས་པ།” »
