ཚེ་རིང་བསམ་གྲུབ། ཝཱཎ་མཐོ་སློབ།

བཀུར་འོས་སྤྱི་འཐུས་ཀརྨ་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནས་ཉིན་ཤས་སྔོན་བཙན་བྱོལ་བོད་མའི་གྲོས་ཚོགས་སུ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་གསལ་པོར་གསུངས། འོན་ཀྱང་བཀུར་འོས་སྤྱི་འཐུས་ཁོང་གི་རྩ་དོན་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བཀའ་མོལ་དེས་དཔལ་མཉམ་མེད་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་མཚོན་གྱི་ཡོད་དམ་མེད། དེ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནད་འགགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

དེ་ལས་མང་བ་། “བཀུར་འོས་སྤྱི་འཐུས་ཀརྨ་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་རྒྱུད་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་མཚོན་པ་ཡིན་ནམ།” »

བཞག་ལྡོམ་དར་རྒྱས་།
༄༄་།། སྐུ་ཞབས་གནམ་ལགས་མ་གཞི་མི་གཞན་ཞིག་ལ་འདི་མ་རེད་དང་། དེ་མ་བྱེད་ཟེར་འདོད་ན་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ལ་ཀུན་སྤྱོད་ཡང་དག་ཅིག་དང་།  དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པའི་ཁུངས་ལུང་ཡང་དག་ཅིག་ཡོད་ཀྱི་ནི་གལ་ཆེ་ནང་གི་དོན་ཆེན་རེད་། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ལ་ཚང་དགོས་བའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་འཛོམས་མེད་ན་།  ཁ་རྒྱུན་དུ་”དཔྱད་པ་མེད་ན་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་” ཟེར་བ་བཞིན་ཁྱོད་ལ་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་རེད་ཟེར་བའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་ཤེས་ན་བཟང་གི་རེད་།་

དེ་ལས་མང་བ་། “དྲ་གྲོགས་གནམ་ལ་གླེང་མོལ་།” »

ཟླ་བ་གཞོན་ནུ།

ཀནྡ་ལཱི་ཡི་མེ་ཏོག 迦昙波花 कन्दली
རཱ་མའི་རི་བོ། 罗摩山 रामगिरि
མཚོ་མཱ་ན་ས། (བོད་འགྱུར་དུ་མཚོ་གཅིག་པུ་ཡོད།) 玛那莎湖 मानसो Himalayan lake
བྱང་ཕྱོགས་ལྕང་ལོ་ཅན(ཨ་ལ་ཀཱ།) 阿罗迦城 अलका Alaka
རི་བོ་གངས་ཅན། 冈底斯 कैलासा Kailasa

དེ་ལས་མང་བ་། “<>ནང་གི་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་གི་ཤན་སྦྱར།” »

ཟླ་བ་གཞོན་ནུ།

ཀནྡ་ལཱི་ཡི་མེ་ཏོག 迦昙波花 कन्दली
རཱ་མའི་རི་བོ། 罗摩山 रामगिरि
མཚོ་མཱ་ན་ས། (བོད་འགྱུར་དུ་མཚོ་གཅིག་པུ་ཡོད།) 玛那莎湖 मानसो Himalayan lake
བྱང་ཕྱོགས་ལྕང་ལོ་ཅན(ཨ་ལ་ཀཱ།) 阿罗迦城 अलका Alaka
རི་བོ་གངས་ཅན། 冈底斯 कैलासा Kailasa

དེ་ལས་མང་བ་། “ནང་གི་ཐ་སྙད་ཁག་ཅིག་གི་ཤན་སྦྱར།” »

ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།

འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཁྱོན་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ། the world wide fund for nature(WWF) འདི་ནི་དང་ཐོག་ལིབ་ཕེས་བྷེ་སི་ཐྲེར་ཧྥེལ་ཌིའི་རྒྱལ་སྲས་བྷེ་རེན་ཧར་ཌི་prince Bernhard of Lippe-Biesterfeld སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ཟླ་བ་༩ བའི་ནང་སུད་སིའི་མཚོ་འགྲམ་གྲོང་ཁྱེར་Morges རུ་སྒོ་ཕྱེས། ཚོགས་པ་འདི་ལ་སྔོན་ཆད་world wildlife fund འཛམ་གླིང་རི་སྐྱེས་སྐྱེ་དངོས་ཐེབས་རྩ་ཞེས་འབོད་ལ།

དེ་ལས་མང་བ་། “འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཁྱོན་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ།” »

ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།

༢༽རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ།
རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ།(international committee of the red cross) ཕྱི་ལོ་༡༨༦༣ ལོར་ཧེན་རེས་སྒྲུ་ནན་ཐྲི་དང་Henry Dunant གྷུ་སེ་ཐྲ་ཝེས་མྰོ་ནེར་Gustave Moynier གཉིས་ཀྱིས་སིད་སུའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྗེ་ནེས་ཝ་Geneva རུ་གསར་དུ་བཙུགས་ཤིང་། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་བ་མི་སྤྱིའི་བདེ་སྡུག་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་སྒེར་ཚུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཆེ་གྲས་སུ་གཏོགས།

དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ།” »

ཧི་མ་ལ་ཡའི་འཕྲུལ་སྨྱུག  

ལས་འབྲས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་གཞག་ལ་བགྲོ་གླེང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱ་ཡང༌། ལོག་ལྟ་ཟེར་བའི་མ་འདྲ་འདྲ་ཞིག་འདུག་པ་འདི་ལ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་ཞུས་ན་མི་བཟོད་པ་ཞིག་རེད། རང་རེའི་ཁྲིད་གཞུང་རྣམས་སུ། མི་དགེ་བཅུ་ལས་ལོག་ལྟ་ལྕི། ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ་དེའི་དོན་ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཟེར་བ་འདི་ཚོ་ཟེར་ཚོད་ཙམ་ལས་བདེན་རྒྱུ་རང་དག་མ་རེད་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་སྐད་ཅིག་མ་ཅིག་སྐྱེས་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་

དེ་ལས་མང་བ་། “ལོག་ལྟ་ཟེར་བའི་མ་འདྲ་འདྲ་ཞིག་འདུག་པ་འདིའི་སྐོར།” »

ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།

༡༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡངས་ཚོགས་པ།
(Amnesty international)འདི་ནི་རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་ཚོགས་པ་ནུས་ལྡན་ཞིག་སྟེ། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཕེ་ཐྲེར་བྷེ་ནེ་སོན་ Peter Beneson གྱིས་དབྱིན་ཡུལ་དུ་གསར་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། ཚོགས་པ་འདིས་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཛ་དྲག་རང་བཞིན་གྱི་ཉམས་དམས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་ཐབས་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བསྐྱར་གསོའི་ཐད་བྱ་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་མ་ཟད།

དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་གྲགས་ཅན་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད།” »

ཐེ་བོ་སངས་རྒྱས།

ཚོགས་པ་འདི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་སྡེ་ཚན་ཞིག་སྟེ། དེའི་དགོས་དམིགས་ནི་ཚན་རིག་དང་རིག་གཞུང་གི་སློབ་གསོའི་ལམ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ནུས་པ་གོང་སྤེལ་གྱིས་ཞི་བདེ་དང་བདེ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། ས་སྒང་རིལ་བོར་དྲང་བདེན་དང་། ཁྲིམས་ལུགས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོངས་བསྒྲགས་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་བརྒྱུད་ནས་གཞི་རྩའི་རང་དབང་བཅས་བརྩི་སྲུང་ཐད་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། དེ་ལ་ནང་གསེས་སྡེ་ཚན་མ་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས་ཕལ་ཆེ་བ་ཆེད་ལས་ལས་ཁུངས་ཡིན།

དེ་ལས་མང་བ་། “མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གསོའི་ཚོགས་པ།(UNESCO)” »

པཀྵི།

བར་ལམ་ཞིག་ནས་རང་བཙན་པ་དང་དབུ་མ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་རྩོད་གླེང་ཅུང་ལྷུག་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངན་པ་རང་མ་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ཁ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལ་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་ཞིག་རྙེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ནི། སྐྱེ་བོ་ཟེར་རྗེས་མི་འབྲངས་པ་ཞིག་ལ་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་པའི་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རང་གཤིས་དེ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་རྩོད་པ། ད་དུང་ངའི་བསམ་ཚུལ།” »

འོས་སྦྱོར་བ། རྫོགས་ཆེན་ཟླ་བ།

ད་དེ་རིང་འདི་ནས་ཁྱེད་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ཚང་མ་དང་མཉམ་དུ་འཛོམས་ནས་ཐུགས་འཕྲད་ཡོང་ནི་བོ་འདི་ལ་ངའི་སེམས་ནས་སྤྱིར་བཏང་དང་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་པའི་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱིར་ན་མིའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སུ་དང་གང་ཅན་པོ་ཡིན་ཀྱང་རིགས་མཐུན་སྡེ་རིས་གཅིག་གི་ནང་ཚན་གྱི་འགྲོ་བ་ཡིན་ན་རིག་དགའ་མཐོང་སྐྱིད་ལོས་ཡོད་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “རྫོགས་ཆེན་པདྨ་སྐལ་བཟང་མཆོག་གིས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭར་གནང་བའི་གསུང་བཤད།” »

ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་མ། ལྷ་འབྲུག

འདི་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཡོངས་ལ་ཕུལ་བའི་སེམས་གཏིང་གི་རེ་འདུན་དང་འབོད་སྒྲ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བོད་ནི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཆེས་མུན་ནག་གི་དུས་ཚིགས་དེ་ཡིན་མོད། འོད་སྣང་ལའང་ཆེས་ཁ་ཐག་ཉེ་བའི་དེ་ཡིན་པ་རེད། གནའ་ནས་ད་བར་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ལ་གཟི་བརྗིད་དང་ཞལ་རྗེས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་སྟོང་ཚོགས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྲག་རྣག་དང་ལངས་འཚོ་སོགས་མི་རིགས་འདིའི་བདེ་སྡུག་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་ཡོད་པ་དང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “ང་ཚོ་ལ་ཆིག་སྒྲིལ་དགོས།” »

ཨོ་རྒྱན་ཉི་མ།

ཉེ་ཆར་ངའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་གླེང་མོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་དུས། ཁོས་གློ་བུར་དུ་ང་ལ་སྐད་ཆ་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོད། ཁ་སང་ང་རྒྱ་གར་ལ་འགྲོ་དུས་སྤྲུལ་སྐུ་ངོ་ཤེས་ཤིག་དང་ཐུག་སོང་། ཁོང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་མགྲོན་ཁང་དང་། ཟ་ཁང་ཁག་གིས་ངེས་པར་དུ་གཟབ་དགོས་ས་རེད་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་ཁ་ནས་ཆོས་བཤད་བཞིན་ལག་ལེན་ཐིགས་པ་ཞིག་མེད་ན་ག་ལ་འགྲིགས། དཔེར་ན་ལྡི་ལི་མན་ཇུ་ཀ་ཊི་ལ་དང་། བལ་ཡུལ་སོགས་སུ་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་མགྲོན་ཁང་མང་པོ་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “དགོན་པ་དང་མགྲོན་ཁང་།” »

སྔོན་མོའི་འཕྲོས།༽
གསུམ་པ། མཚོ་བྱང་ནས་མཐོང་ཆུང་གིས་བསླངས་པའི་ཁོང་ཁྲོ།

དེའི་ཁུལ་དང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་འབྲོག་པའི་རྩྭ་ཐང་ཞིག་ལ་གཞི་ཆགས་འདུག དེ་ཡང་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་སྔོན་མ་ཞིག་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པར། གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་སུ་གཞི་གསར་བ་ཆགས་པ་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ཡང་ཁུལ་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་མི་རིགས་འདྲ་མིན་ཡིན་པ་མ་ཟད། གཞུང་ལམ་འགྲམ་གྱི་ཚོང་ཁང་དང་ཟ་ཁང་སོགས་མི་ཚོགས་འཛོམས་སའི་ས་གནས་ཡག་ཤོས་ཚང་མ་བོད་རིགས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱ་རིགས་དང་ཁ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་བཟུང་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་ནག་གི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་ཀྱི་བོད། ནམ་མཁའ།” »

ཁྲིམས་ལུགས་སློབ་མ། བློ་བཟང་གྲགས་པ།

འདས་པའི་མི་ངོ་༥༥ ཙམ་ནས་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དབང་འཕེལ་རིམ་གྱི་ཁྲོད་དུ། རྒྱ་ནག་ལ་གནམ་ས་མགོ་རྟིང་གི་འཕོ་འགྱུར་རབ་དང་རིམ་པ་ཕྱིན་ཡོད་པ་བདེན་པ་རེད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་དང་དམག་དོན་གོ་མཚོན་སོགས་ཀྱང་རང་རྐྱ་འཕེར་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའང་བདེན་པ་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ལ་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཡར་རྒྱས་སོང་པ་བཞིན་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་མཚུངས་ཀྱིས་ཡར་རྒྱས་སོང་ཡོད་དམ་ཞེས་ཞུས་ན།

དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱ་ནག་ལ་མང་གཙོ་ཡོད་ཟེར།” »

རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན།

ཉེ་ཆར་ཁོ་བོས་དབུ་མ་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ཀློག་གི་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ཀློག་བཞིན་པ་རེད། དེ་དང་མཉམ་དུ་མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་དབུ་མའི་བཀའ་ཁྲིད་ཀྱི་སྒྲ་འཁོར་ལ་ཡང་ཉན་གྱི་ཡོད། མིག་ཤེས་ཀྱིས་དབུ་མའི་རང་འགྲེལ་ལ་བལྟས་ཤིང་། རྣ་ཤེས་ཀྱིས་མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་ལ་ཉན། ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མིག་ཤེས་དང་རྣ་ཤེས་གཉིས་ལ་གྲོགས་དན་གང་ལེགས་བྱས་ཀྱང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “རྣམ་པར། མངོན་པར། ཉེ་བར་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་འགྲེལ་བཤད།” »

སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།

ཚེ་སྐྱིད་ནི། གདོང་དམར་བོད་པ་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། རིགས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། བུ་མོ་མཛེས་མ་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། སྐུ་གཟུགས་འཁྲིལ་བག་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། གཞོན་ཉམས་དོད་པོ་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། རེག་བྱ་འཇམ་པོ་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། དྲི་མ་ཞིམ་པོ་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། འཛུམ་པའི་བཞིན་རས་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། སྐྲ་ལོ་གནག་སྣུམ་རེད། ཚེ་སྐྱིད་ནི། མཁུར་ཚོས་དམར་པོ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “ཚེ་སྐྱིད།” »

སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཡང་སྟེང་སྤྲུལ་སྐུ།

བོད་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་བསྐུལ་བར་རྒྱ་གཞུང་གིས་དོན་དངོས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ནས་ར་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུར་གཟུར་གནས་ཡོངས་ཀྱིས་སྒུག་ནས་ཡོད། ཀྲུའུ་ཝེ་ཆོན་སོགས་ནས་སྔ་ཕྱིར་མེར་སྲེག་ནི་བོད་ཁུལ་ཡོངས་སུ་དགོན་སྡེ་ ༣༥༤༢ ནང་དགོན་སྡེ་བཞི་ཙམ་དང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “སུ་ཞིག་གིས་མེར་སྲེག་ལ་བསྐུལ་བཞིན་ཡོད།” »