བསྟན་འཛིན་དགེ་ལེགས།
ཁ་བརྡའི་དྲ་ཐོག་ཏུ་གོང་གི་དབྱིན་ཚིག་དེར་བོད་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་ཅིག་མེད་པ་དང་། ཡང་ན་ཁ་ཤས་གསར་བཟོ་ཡིན་ཁུལ། ད་དུང་དྲ་གྲོགས་ཁ་ཤས་ནས་བོད་མཁས་པ་ཚོར་ཚིག་དེའི་བཀའ་འདྲི་ཞུས་འདུག་ཀྱང་ད་བར་འཐད་ལྡན་གྱི་ལན་ཞིག་མེད་པ་སོགས་རང་རང་གི་ཞེ་འདོད་མང་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག ། Emotion=སེམས་འགུལ་ཐེབས། ཐ་སྙད་ཚད་ལྡན་ཡིན་པ་དང་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡང་ལྷ་སའི་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་གསན་ན་མཁྱེན་ཡོང་།
བོད་ལ་ཞེན།
དེང་སང་རྩོམ་ཡག་པོ་ཞིག་འབྲི་ཤེས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པ། སྙན་ངག་སྙན་མོ་ཞིག་རྩོམ་ཤེས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྨྱུག་གུ་གཡུག་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་ཅི་འདྲའི་མཁས་པ་ཞིག་དང་། དེ་འདྲའི་རྣམ་དཔྱོད་ཅན། ཧང་སངས་དགོས་པའི་ལྷག་བསམ་ཅན། ཧོན་ཐོར་དགོས་པའི་གསར་བརྗེ་ཅན། ཀུན་དང་མི་འདྲ་བའི་བློ་སྟོབས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལེགས་པར་བརྟགས་ཚེ་དེ་ནང་བདེན་རྫུན་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད།
མཁོ་སྤྲོད་པ། རྨེའུ་དཀོན་རྒྱམ། གཞས་པ། རྟ་མགྲིན།
སྤྲུལ་སྐུ་དབང་ཆེན།
བདག་ལ་མཚོན་ན་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་བོད་གངས་ཅན་པ་ལ་ཧ་ཅང་དུང་སེམས་ཆེ་བ་དང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་མི་རྣལ་མ་ཞིག་ཡིན་པས་ཆ་ནས་དང་། ལྷག་པར་དུ་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས། ཆོད་སེམས་བརྟན་པོའི་ངང་སྐུ་ལུས་མེར་སྲེག་གྱིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་། སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་དངོས་སུ་མྱོང་མེད་ནའང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ལའང་བཟོད་སྒོམ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་དེའི་འོག་ནས།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་དོན་ཆབ་སྲིད་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་འབྲེལ་མཚམས་བཅད་པ་ཡིན།” »
བོད་ལ་ཞེན།
ད་རེས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཚོགས་མི་ཁག་ཅིག་གིས་གཞོན་ནུའི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་མ་གཏོང་ན་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་མི་བྱེད་ཀྱི་མིན་ཟེར་བ་དང་ཚོགས་འདུ་ལས་ཐོན་པ་རེད་ཟེར། དེ་ལ་བསམ་ན་ངོ་མ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་རེད། དེ་སྔོན་གཞོན་ནུས་རང་བཙན་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད་ཟེར་བ། ཆོད་སེམས་བརྟན་པོ་ཡིན་ཟེར་བ། ནམ་ཞིག་རང་བཙན་ཐོབ་ངེས་ཟེར་བ། ལངས་ཕྱོགས་འགྱུར་བ་མེད་ཟེར་བ་སོགས་ཐ་ན་གཞས་ཡན་ཆད་ནང་ཚར་ཁྲི་ཁྲག་དང་འབུམ་ཁྲག་མང་པོ་བསྒྲགས་པ་དེ་ཚོ་བརྗེད་པ་རེད་དམ།
ཙ་ཡུས་ཕུན་ཚོགས།
སྤྱི་ལོ ༡༩༨༩ ལོའི་ཟླ ༦ ཚེས ༤ ཉིན་ནི་རྒྱ་ནག་གསར་རྗེས་ཀྱི་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་ངོ་རྒོལ་གནང་མཁན་ཤེས་ཡོན་པའི་དཔུང་སྡེ་ཞིག་དམར་གསོད་གཏོང་བའི་ཉིན་མོ་ཡ་ང་བ་ཞིག་ཡིན། ཉིན་འདིར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་གྱི་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེ་ཐང་ཆེན་ཁྲག་གིས་བཀྲུས་མྱོང་བ་དང་། གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་ཐང་ཆེན་གྱི་ནམ་མཁའ་དུད་སྨུག་གིས་ཟིན་མྱོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་བྱུང་རིམ་ངོ་སྤྲོད།” »
ཁྲི་རལ་པ།
༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བོད་ནང་ཕེབས་རྒྱུ་དང་བོད་ནང་རང་དབང་དགོས་པ། བོད་རང་བཙན་དགོས་པ་བཅས།མདོར་དྲིལ་ན་དགོས་འདུན་གཙོ་བོ་འདི་གསུམ་ཆེད། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༩ལོར་རྔ་བ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་པ་བཀྲ་བྷེས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་འགོ་བཙུགས་ནས་བཟུང་། ད་ཆ་བར་བོད་ནང་བོད་མི་༡༡༧ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་གནང་བ་ནི། ཧ་ལམ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་ད་སྔ་དེ་འདྲ་བྱུང་མ་མྱོང་བར་མི་ཚོ་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་སྐོར་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་དཀྱུས་ཚོའི་བསམ་ཚུལ།།” »
རྡོ་རོང་ཕྲུག
ཟླ་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་སྔོན་ཏུ་ཕྲན་ཡོ་རོབ་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་བྱུང་ལ་ཟབ་སྦྱོང་སྤྲོད་མཁན་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནས་ཕེབས་འདུག ཁོང་ཚོའི་ཟབ་སྦྱོང་གི་སྐབས་སུ་ཟབ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཟབ་སྦྱོང་གི་བརྗོད་བྱ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་འདེམས་ཆོག་པའི་གོ་སྐབས་འདུག ཟབ་སྦྱོང་ཚང་མ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཟབ་སྦྱོང་ཡིན་ཙང་ངར་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ནུས་པ་ཅུང་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་བའི་བསམ་བློ་གསར་པ་སླེབས་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞིག་བྱུང་།
བྱ་འཕུར་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ།
སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན། བོན་པོ་ཚོས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཞང་ཞུང་སྨར་ཆེན་དང་སྨར་ཆུང་གི་དཔེ་རིས་རྣམས་མིག་སྔར་ཅི་ཙམ་བསྟན་ཡང་ངེད་བོད་པ་ཚང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་ཀླད་རྩ་གཞན་ལས་དོག་དྲགས་པས་ཁས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་རེད། དེས་ན་འགྲོ་བའི་སྣང་ངོར་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརླགས་མ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས༧གོང་ས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ངོར་ས་ལེར་གསལ་བའི་བཀའ་སློབ་དུམ་བུ་ཞིག་འདིར་དྲངས་ན་འདོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་དང་༧གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི།” »
ནག་པོ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ།
—–རྒན་པོ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་ལ་བལྟས་རྗེས་བྲིས།
ངའི་ཆུང་མས་ངས་ལྟ་འདོད་ཡོད་པའི་གློག་བརྙན་རྒན་པོ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བ་དེ་བརྙན་འཕྲིན་དུ་བསྒྲིགས་ནས། མོ་རང་ལ་དེར་ལྟ་འདོད་མི་འདུག་ཟེར་ནས་ཕྱིར་མལ་ཁང་དུ་འགྲོ་སོང་། ངས་ང་རང་གི་སེམས་ལ་ཅི་ཞིག་མཐོང་བ་དང་ལྟ་བར་བྲེལ་བ་ལངས་པ་ནི། བུ་ཕྲུག་ཅིག་རང་གི་ཨ་མ་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིར་སླེབས་པའི་ཚོར་བ་ལྟར་དགའ་ཚོར་ངང་གཟབ་ནན་གྱིས་ལྟ་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། རྩྭ་སྐྱ་འཇག་མའི་ཕོན་པོ་དག་གིས་ཐོག་བཀབ་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཁའི་ཐར་ཐོར་གྱི་གྲོང་ཚོ་མཐོང་བྱུང་།
ལོག་སྨྲ་ཚར་གཅོད།
༄། ངས་ནམ་རྒྱུན་ཤ་དེ་ཙམ་ཟ་བའི་གོམ་སྲོལ་མེད་ཀྱང་དེ་རིང་ས་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལ་ཤ་མང་པོ་ཟས་པ་ཡིན། ཀུན་སློང་ནི་ང་ལ་ལྟོས་ན་སྡིག་པ་ལྷག་པར་ཆེ་ཡང་དེ་རིང་བསད་པའི་དུད་འགྲོ་ལ་ལྟོས་ན་ནམ་རྒྱུན་བསད་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་པོ་མེད་ཅིང་། ཤི་མཁན་གྱི་དུད་འགྲོ་ཁོ་རང་གིས་ང་ལ་ཤ་ཁྲག་གི་བུ་ལོན་ཆད་པ་དེ་བུ་ལོན་བསབས་ཟིན་ནས་ཡང་སྐྱར་ང་ལ་བུ་ལོན་དེ་བསབ་པའི་ཕྱིར།
ནམ་མཁའ།
གོང་གི་རྩོམ་བྱང་འདི་མཐོང་མ་ཐག་བོད་མི་ཚོའི་སེམས་སུ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་ཆེད་དུ་མིན་ན་སུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་བློ་ངོར་འཆར་ངེས་ཡིན།
དྲི་བ་འདིའི་ལན་དང་དྲི་གཞི་གཉིས་འོག་ནས་ཤེས་ལ། དེ་མ་ཡིན་པའི་དྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་དང་དོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་ངེས་རེད། ངས་དུས་རྒྱུན་ཀློག་བཞིན་པའི་སྐར་ཁུང་དྲ་རྒྱ་རུ་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་ཨ་རི་ནས་གཏམ་བཤད་ཞིག་གནང་བའི་སྐོར་ལ་དབྱིན་རྩོམ་ཞིག་བོད་བསྒྱུར་གནང་བ་བཀླགས་པ་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “ང་ཚོས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་ཆེད་དུ་དམངས་གཙོ་རྩོད་ཀྱི་མེད།” »
པདྨ་རྡོ་རྗེ།
ཉེ་སྔོན་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དེ་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་དབར་གྱི་འགལ་བ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་དྲ་རྒྱའི་ཁོར་ཡུག་ནང་དོན་དང་ཐོན་བཞིན་འདུག དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྩོད་གཞི་དེ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྩོད་པར་མ་འགྱུར་བར་དེ་བས་མི་སྒེར་དང་། ཚོགས་སྡེ་རེ་ཟུང་ལ་སྡང་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཡང་ཇེ་གསལ་དུ་གྱུར་བཞིན་འདུག ངའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྩོད་གཞི་གང་ཞིག་རིགས་ལམ་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐོག་ནས་བརྩོད་ན་དེ་ནི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྩ་བ་ཞིག་ལ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།
ནམ་མཁའ། ༼སྔོན་མའི་འཕྲོས༽
བཞི་བ། རྨ་ལྷོ་ལ་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་བའི་ལམ་བར་གྱི་མཐོང་ཐོས།
པེ་ཅིན་བུ་མོའི་གདོང་ལ་འཛུམ་མདངས་ཞིག་ལངས་ཞོར་ཕྲན་གྱིས་ཉན་འདོད་ཡོད་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཟིན་ཐོའི་མཇུག་འདི་ལྟར་མཐུད་སོང་། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་སྔ་བོ་ནས་གུས་མོའི་སྣེ་ཤེན་བུ་མོ་དང་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་རླུང་འཁོར་ཆུང་བ་ཞིག་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་གླས་ཏེ་མཚོ་བྱང་ནས་ཐོན་པ་ཡིན།འགྲོ་ཞོར་མཚོ་སྔོན་པོའི་འགྲམ་ལ་ཡང་བསྐྱར་ཕྱིན་ཏེ། ངས་རོགས་པ་བྱེད་སའི་བྱིས་པ་དེའི་ནང་མིར་ཐུགས་འཕྲད་ཞིག་བྱས་ནས་བྲལ་ཁའི་བདེ་མོ་བཞག་སྟེ་ཟི་ལིང་ལ་ཕྱིན།
གླིང་ཚ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ།
ཁྱེད་བཞུགས་པས་ང་ཚོ་བྱམས་བརྩེ་ཡོད།།
ཁྱེད་བཞུགས་པས་ང་ཚོ་ལ་རྒྱ་ཟབ།།
ཁྱེད་བཞུགས་པས་ང་ཚོ་མགོ་འཕང་མཐོ།།
ཁྱེད་བཞུགས་པས་ང་ཚོ་རིན་ཐང་ཡོད།།
རྩོམ་པ་མོ་འོད་ཟེར་གྱི་༼མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་བོད༽དྲ་རྒྱ་ལས་བཤུས།
ཨོ་རྒྱན་ཉི་མ།
དེང་སང་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་དང་གཡུང་དྲུང་བོན་དང་བཅས་པས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྡེ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་ཚོགས་འདུ་སྐོང་བཞིན་པ་ཐོས་འཕྲལ་སེམས་ལ་དགའ་བ་དཔག་མེད་བྱུང་། རེད་དེ་གྲོས་ཆོད་དག་མགོ་མཇུག་ལྡོག་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིད་ལྷང་ངེར་ཐོན་སོང་། གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྔོན་བྱོན་དམ་པ་གོང་མ་ཚོས་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྟེང་། བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྡེ་དང་།
བོད་ལ་ཞེན།
བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ཐོག་གཤམ་ལ་བཀོད་པའི་གསར་འགྱུར་འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག དེ་ལ་ལྟ་དུས་ང་རང་ལ་དོགས་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་དགེ་ལྡན་པའི་གདན་ས་གསུམ་ནས་མ་གཏོགས་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་པ་ནས་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པའི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་གདན་འདྲེན་མ་ཞུས་པ་རེད་དམ། གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་པར་ཚན་རིག་སྦྱོང་ཟེར་བ་དེ་དགེ་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཟེར་བ་རེད་དམ།
སྤྲུལ་སྐུ་དབང་ཆེན།
ཁ་ཆེམས་ལས་འདི་ལྟར་“ ད་བར་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ག་ས་གང་དུ་བོད་མི་རིཊ་ཀྱི་རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་མི་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེཊ་བཏང་སོང་བ་ནི། ངོ་མ་བོད་མི་རིཊ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ངོ་མ་རེད། བོད་ལ་རང་དབང་དང་རང་བཙན་མ་ཐོབ་ན་བོད་མི་རིཊ་ཀྱི་རིག་གནས་དང་གོམ་སྲོལ་ལ་སོཊ་པ་རྒྱ་མིས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་རེད། ད་ལོ་ང་ཚོ་བ་ཡན་རྫོང་གི་བོད་རིཊ་འདུས་སྡོད་ས་ཁུལ་ལ་བོད་ཡིག་སྤྱངས་མི་ཆོག་ཟེར་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་དུ་མ་བཅུག
དེ་ལས་མང་བ་། “ཕག་མོ་དོན་འགྲུབ་ལགས་ཀྱི་འཆི་ཁའི་ཁ་ཆེམས་དང་མེར་སྲེག་གནང་མཁན་ཚོའི་མངོན་འདོད་ངོ་མ།” »
ནག་པོ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ།
གཅིག
རང་རེའི་བོད་ཟས་མོག་མོག་གི་ནང་འཇུག་མོག་ཤ་ཞིབ་བུར་གཏུབས་པའི་ཤ་ནི། ངེད་ཚང་གི་ཁྱི་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ཟ་མ་ཡིན་ཞིང་། བདུན་ཕྲག་གཉིས་རེའི་ནང་མོག་ཤ་ཀེ་ལོ་གཉིས་ལྷག་ཅིག་ཉོ་དགོས་ཤིང་། དེ་སྔོ་ལྡུམ་ཞིབ་བུར་གཏུབ་པ་ཀེ་ལོ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་བསྲེས་ནས་ཡག་པོར་ཚོས་བཅུག་རྗེས་ཉིན་རེར་ཐེངས་རེར་ཁྱི་གཉིས་ལ་སྤྲོད་དགོས་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཁྱིའི་སློབ་གྲྭ་དང་། ངེད་ཚང་གི་ཁྱི་ཆུང་ཆུང་གཉིས།” »