དགའ་དགའ།
གྲོང་ཁྱེར་རུམ་པའི་ཐལ་རྡུལ་ཟད་པོ་དེར།།
དགོན་ཆག་མང་པོའི་ཚོང་ར་ཆགས་འདུག་ན།།
རིགས་དང་རུས་ཀྱི་ཁ་བྱང་འཚང་ཁའི་ངང་།།
སྐྱ་སེར་མཉམ་དུ་བྲེལ་བའི་གནས་ལུགས་ཅི།།
རྫུན་གྱི་ཁུངས་སུ་བདེན་པའི་ཚིགས་སྣེ་དྲུད།།
བདེན་རྫུན་འདྲེས་མའི་རལ་གྲི་གཡུག་ཐེངས་རེས་།།
ཟླ་འོད་འོག་གི་གླིང་པ།
རྣམ་གྲོལ་གླིང་། དགའ་དགའ་ནས།
ཚེས་ཆེན་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་འོད་འོག །
ཞི་འཇམ་བསིལ་རླུང་དལ་གྱིས་གཡོ།།
ལྗང་མདོག་ལྗོན་པའི་མཛེས་སྡུག་རེས།།
འཇིག་རྟེན་གསར་དུ་བསྐྲུན་པར་བྱེད།།
གཙང་ཆུ་སྔོན་མོའི་རླབས་སྒྲ་རེས།།
གླིང་བུའི་འགྱུར་ཁུགས་བཏེགས་ནས་བཞུད།།
བཙན་བྱོལ། (ཞར་བཀོད་གཅིག)
རས་པ།
འཇགས་མེད་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུན།
བྲག་གི་རྦ་རླབས་གཡོ་བའི་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་མཚན་མོ།
ཟླ་འོད་ཀྱིས་མཆུ་སྦྱོར་བྱེད་པའི།
སྒེའུ་ཁུངས་ངོགས་ཀྱི་བརྩེ་གླུ།
འགལ་བ་དང་འགལ་བ་འཕྲད་པའི་གཡུལ་གྱི་ཡོལ་རས་སུ།
རྨི་ལམ་གྱིས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཡི་སྒྲུང་བྲིས།
ཡང་ན། གངས་ཁྲོད་དུ་འཐེན་པའི་རྐང་ལམ་ཞིག་གིས།
ཆང་རག་མ་མཆོད་རོགས།
མི་ཉག་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས།
གྲོགས་པོ་ཚོ།
ཆང་རག་མ་མཆོད་རོགས།
དེ་ལ་བཟང་དྲི་གཏན་ནས་མི་བྲོ།
ཆང་རག་མཆོད་ན།
གསོན་ཡང་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་གཤིན་པོ་རེད།
གཤིན་པོ་ལས་ཀྱང་ལས་ངན་པའི་གསོན་པོ་རེད།
གསོན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་གཤིན་པོ་འདི།
དོར་ཞི་ཚང་གི་སྐད་གཉིས་སློབ་གསོའི་སྐོར་གྱི་གསུང་རྩོམ་བོད་འགྱུར་མ།
རྩོམ་པ་པོ། ཨ་ལགས་དོར་ཞི།
བོད་འགྱུར་ལོ་ཙཱ་བ། ཐེ་བྲག་བསྟན་པ།
ངས་ཀྱང་སློབ་གསོའི་སྐོར་གླེང་།
ཉེ་བའི་ཆར་དྲ་ཐོག་ཁག་ཏུ། “མཚོ་སྔོན་མཚོ་ལྷོའི་ཁུལ་ཨུའི་ཧྲུའུ་ཅི་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་༣༠” ཟེར་བ་དང་། “ནད་ཁྲིའི་སྟེང་གི་དགག་ལན།” ཟེར་བ་སོགས་རྩོམ་ཡིག་མང་བོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་བྱུང་། མི་རིགས་ཆེད་མཁས་དང་སློབ་དཔོན། སློབ་མ་དང་མི་རིགས་ལས་བྱེད་སོགས། འདི་ལྟ་བུའི་མི་མང་བོ་ཞིག་གིས་མི་རིགས་སློབ་གསོར་ཐུགས་ཁུར་གནང་ནས། འཕྲིན་ཡིག་འབྲི་བ་དང་། དྲ་ཐོག་ནས་མི་རིགས་སློབ་གསོ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་གྱི་བགྲོ་གླེང་
དེ་ལས་མང་བ་། “དོར་ཞི་ཚང་གི་སྐད་གཉིས་སློབ་གསོའི་སྐོར་གྱི་གསུང་རྩོམ་བོད་འགྱུར་མ།” »
དུས་རབས་ཀྱི་སྟོན་པ།
ཨཱོྃ༔འབར།
ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྲོགས་སུ་བརྟེན་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་མགོན་པོ་ཞིག །
བྱམས་དང་སྙིང་རྗེས་གདུལ་བྱ་སྐྱོང་བའི་འགྲོ་དྲུག་འདྲེན་པའི་བླ་མ་ཞིག །
ས་ལའི་ལྗོངས་འདིར་གཟི་འོད་རྒྱས་བའི་དུས་རབས་འདི་ཡི་སྟོན་པ་ཞིག །
གངས་ཕྲུག་ང་ཡི་སེམས་ལ་འཕྲོས་བའི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ཉི་གཞོན་ཞིག །
མི་ཁའི་རླུང་འཚུབ་ཅི་ཙམ་རྒོད་རུང་གཡོ་འགུལ་མེད་པའི་རི་རྒྱལ་ཞིག །
བོད་པ་ཚང་གི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་སྲོག་ལྟར་གཅེས་བའི་སྐྱེས་ཆེན་ཞིག །
ཤེས་རིག་གཅིག་པོས་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་ཐུབ་བམ།
ཁ་རྩུབ་སེམས་དཀར།
—(མི་སྐྱའི་སྡེ་ཡིས་ཤེས་ཡོན་གཅིག་པོས་རང་ཁ་རང་གསོ་མི་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་བཞིན། གྲྭ་བཙུན་པའི་སྡེ་ཡིས་ཀྱང་ཤེས་རིག་གཅིག་པོས་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་མི་ཐུབ།)
—ཀླད་ཀྱི་གཏམ།
དེ་རིང་སྐད་འཕྲིན་ནང་རང་རེ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་གསུང་བཤད་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་ཉན་པ་ཡིན། ཁོང་གི་གསུང་བཤད་དེའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་གྲྭ་བཙུན་གྱི་སྡེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་ཐབས་སམ་བྱེད་སྟངས་སྐོར་རེད།
དཔྱིད་དུས་ཀྱི་དགའ་སྤྲོ།
ཁ་བའི་འབྲོག་མོ།
གནམ་སྔོན་མོའི་རང་མདངས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕོག་དུས།།
སྤྲིན་དཀར་པོའི་ཁང་བཟང་རླུང་བུ་ཡིས་གཏོར་བཞག།
ས་རི་ཐང་ཐམས་ཅད་གསེར་མདོག་གིས་ཁྱབ་སྟེ།།
དཔྱིད་མགོ་མའི་གནམ་གཤིས་མཛེས་སྡུག་གིས་བརྒྱན་སོང་།།
རི་མཐོན་པོའི་རྩེ་མོ་བར་སྣང་ལ་ཟུག་ཀྱང་།།
གངས་དབུ་ཞྭ་ལྷུང་ལྷུང་ཆུ་མོ་ལ་ལྷུང་ངོ་།།
རྡ་སའི་མཛེས་ལྗོངས།
བསམ་གླིང་ཚེ་རིང་ལྷ་མོ།
དབེན་འཇགས་ཀྱི་རི་ལྗོངས་དེའི་ཁུལ་དུ་ལྗོངས་རྒྱུར་བག་ཡངས་སུ་རོལ་བས།།
ཡིད་སེམས་དེར་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་འཆར་སྣང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་བྱུང་།།
༅༅།། འབྲི་གུང་ལམ་མཁྱེན་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག སྐུའི་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུར་ཕེབས་པའི་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་དུ་བརྗོད་པ་སྐལ་ལྡན་ཡིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ཅེས་བྱ་བ།།
—རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
འཇམ་དཔལ་མེ་ཏོག་འཛུམ་པའི་ཟེའུ་འབྲུ་ལ།།
དབྱངས་ཅན་སྦྲང་རྩི་འཁྱིལ་བའི་དགའ་སྟོན་གྱིས།།
སྙན་ཚིག་བུང་བ་གཞོན་ནུ་རོལ་བའི་མཚོ།།
སེམས་ཉིད་དག་པའི་རོལ་མོ་འདི་ན་དཀྲོལ།།
ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ཁོང་སོག་པོར་ཕེབས་པ་དེས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་བག་ཆགས་ངན་པ་ཐེབས་ཤག
འདབ་པ་ཚེ་དབང་མགོན་པོ།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས། ཡིག་ཚངས། དེ་བཞིན་ཁ་རྒྱུན་དང་། བཤད་རྒྱུན་སོགས་ཇི་སྙེད་མཆིས་ནའང་། དེ་དག་གི་ནང་དུ་འཁྱོག་བཤད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་དྲི་མས་མ་སྦགས་པར་དྲང་པོའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཞིག་དབེན་པ་མ་ཟད། རང་ཕྱོགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་རབས་རྣམས་གསལ་པོ་མི་བཤད་དང་། དེ་བས་སྦས་གསང་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་དེ་དག་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་གནས་བཞིན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་སོ།
དེས་ན་བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་ཁྲོད་དུ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་
དེ་ལས་མང་བ་། “ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ཁོང་སོག་པོར་ཕེབས་པ་དེས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་བག་ཆགས་ངན་པ་ཐེབས་ཤག” »
འཇམ་བློ་དག།
སྣང་ཤེས།
གར་སྟེགས་སྟེང་ནས་གུ་ཡངས་དཀྱེལ་ཆེ་བཤད།།
སྐད་འཕྲིན་ནང་ནས་ཁྱོད་ཤི་ང་གསོན་ཟེར།།
མཛུབ་མོའི་རྩེ་ནས་རྒྱུག་པས་ལེབ་རྡུང་བྲིས།།
འདི་འདྲའི་འཇམ་བློ་གཅིག་གིས་ག་ལ་ཚད།།
ཡར་ལ་བཏུང་བ་ཆང་དང་ཐ་མག་རེད།།
མར་ལ་སྐྱུགས་པ་སྤུན་ཟླ་ནང་འཛིང་རེད།།
སྤྲིངས་ལན་དགའ་བའི་གླུ་དབྱངས།
རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན།
ཚེ་སྔོན་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཅིངས་པ་ཡིས། །
བློ་ལྡན་སྐལ་བཟང་ཚོགས་རྣམས་གང་དག་གི། །
ཡེ་ཤེས་རྣམ་རིག་འདབ་མ་རྒྱས་པ་ལ། །
དྲིན་ཅན་མི་ཡི་རྗེ་བོ་དམ་པའི་དྲུང་། །
འདི་ན་ཁྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་རབ་འོད་ཟེར་གྱིས། །
ལེགས་པར་བསྐྱངས་ཀྱང་འདི་ཕྱི་གཉིས་མེད་པ། །
བསྟོད་ཚིག་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ།
བསམ་གླིང་ཚེ་རིང་ལྷ་མོ།
དེང་གི་བསྐལ་པ་སྙིང་མ་འབར་བའི་རང་མདངས་འདྲ་མིན་ཤར་བའི་དུས།།
འཇིག་རྟེན་འདིི་ན་འོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་དབང་པོ་གང་།།
ས་སྟེང་གཙུག་གི་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོར་འགྲེང་བར་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་།།
བཀུར་སྟི་ཞབས་ཏོག་བརྒྱ་ཡིས་མཆོད་པའི་༸ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་༸གཙུག་ན་རྒྱལ།།
རྣག་ཁྲག་ལ་འཐིམས་པའི་བརྩེ་དུང་།
འབའ་སྲས།
བརྩེ་དུང་ཆུ་གོས་རྩེ་མོ་རུ།།
སྙིང་རྗེ་ཏོག་གི་རྒྱན་བཀོད་པའི།།
འཇའ་འོད་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ།།
སྒེག་པའི་ལྷ་མོ་དེ་ལ་འདུད།།
ཉིན་གང་ལས་ཀྱིས་ངལ་གྱུར་པའི།།
བསམ་འགྲུབ་མིང་ཅན་སྐྱེ་བོ་དེ།།
དབྱར་ཁ་སླེབས་སོང་། རྣ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་རླུང་བུ་གྲང་མོ་ད་དུང་བཞུར།
ཁྲོ་གཏུམ།
ཡར་བལྟས་རྫ་རེད
གངས་ཀྱི་ཅོད་པན་སྔར་ལས་དབུ་འཕང་མཐོ
རྫ་སྐེད་ནགས་རེད
ནགས་ཀྱི་གཡུ་ལོ་རི་བོའི་ལྟོས་དང་མཉམ
འདབ་རོལ་སྤང་རེད
རྐང་པའི་རྡོག་ལམ་གྱ་མ་གྱུ་ཡིས་ས་རྡོ་བཀད
ད་ལོའི་དབྱར་ཁ་ང་ཡི་རྣ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་སླེབས་ན
དེ་ལས་མང་བ་། “དབྱར་ཁ་སླེབས་སོང་། རྣ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་རླུང་བུ་གྲང་མོ་ད་དུང་བཞུར།” »
རང་གིས་རང་ལ་སྙན་ངག་བྲིས་ན།
—-འབའ་སྲས།
སེམས་ན་སྡུག་ཆེ་ཁོག་ན་མེ་འབར།།
གདོང་ན་འཛུམ་དགོད་རྔུལ་ཆུའི་ཕྲེང་བསྟར།།
སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གདོང་གིས་མི་སྟོན།།
འབའ་སྲས་ང་ཡི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས།།
དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཛུམ་མེར་བཞད་དུས།།
སྤྲིན་དཀར་འདབ་མ་མཁའ་ནས་འཕུར་དུས།།
སྙན་ངག་དོན་ལ་ཡོད་ཚད་གཏོང་མཁན།།
འབའ་སྲས་རྒད་པོ་དགོད་སྒྲ་ལྷང་ལྷིང་།།
ཁེར་རྐྱང་བ། ཆང་འཐུང་ཨང་།
—-རྔ་བ་ཀུན་བཟང་།
ཁེར་རྐྱང་བ། ཆང་འཐུང་ཨང་་་་་་(ཞེས་པ་ཐར་ལོའམ་ཡང་ན་རྩོམ་པ་པོ་ཞི་བདེ་ཉི་མ་ལགས་ལ་ཕུལ)
ཁེར་རྐྱང་བ། ཆང་འཐུང་ཨང་་་་་་་
ང་ཡང་ཁྱོད་ལྟར།
ཁེར་རྐྱང་ངང་ཆང་འཐུང་བཞིན།
ཆ་མེད་ས་མཐའ་ཞིག་ན།
དྭ་ཕྲུག་གི་འཚོ་བར་རོལ་བཞིན་ཡོད།
ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་སྙན་ངག་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་སླད་བྲིས་པའི་རྒོལ་ཡིག་ཟུར་གསུམ་མ།
རྩོམ་པ་པོ། སྐུ་ཞབས་སྤེ་ལྭེབ་སྭེ་ཐེ་ནྭེ(Sir.Philip Sidney)
རྔ་བཟའ་བདེ་པོ་འཚོས་བསྒྱུར།
དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་མཚམས་སུ་བྱུང་བའི་དབྱིན་ཇིའི་སྙན་ངག་པ་སྐུ་ཞབས་སྤེ་ལྭེབ་སྭེ་ཐེ་ནྭེ་( Sir.Philip Sidney ) ཡིས། དབྱིན་ཇིའི་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་ཁྲོད་གོ་བབ་གལ་ཆེན་ཞིག་བཟུང་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་པེ་ལ་ཊོ་(Plato)ལགས་ནས་བཟུང་། སྙན་རྩོམ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་སྙན་ངག་སྐྱོབ་པར་ནུས་པ་ཆེས་ཆེར་ཐོན་པ་ནི། ཁོང་གི་“སྙན་ངག་སྐྱོབ་”ཅེས་པའི་རྒོལ་ཡིག་དེ་ཡིན་ཞིང་།
གས་ཆག་ཤོར་ཚུལ་ཞིག (འོས་སྦྱོར།)
བློན་བན་མཁར།
བདེན་པ་གཅེར་བུར་མཐོང་ན་སྐྲག་སྣང་གིས་འགྲོ་ཞིང་།།
རྫུན་པ་ཕྱི་ཤུན་མཐུག་ན་དུངས་ཞེན་གྱིས་འཁྱུད་པ།།
བདེན་རྫུན་གོ་ལོག་ཐེབས་པའི་ཁ་སང་དང་དེ་རིང་།།
སེམས་ཀྱི་ཉིན་སྲིབ་བར་ནས་སྐྱོ་བ་རེ་སྐྱེས་ཡོང་།།
རང་གིས་མཐོང་བའི་མཛེས་དང་སྙན་པ་སོགས་ཁ་ཅིག །
གཞན་གྱི་སྟེང་ལ་ཨུ་ཚུགས་ལྷན་པ་རང་བརྒྱབ་ནས།།