གཉན་མདང་ཕོ་ཉ།
————
༄༅། །ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨་ཟླ་བ་༤་ཚེས་༡༡་དགོང་མོར་ང་རང་གཉིད་ནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ངའི་འཁྲིས་ཀྱི་ཁ་པར་ལས་སུ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ལ་ཁ་པར་སླེབས་སོང་བའི་བརྡ་གཏང་བྱུང་། ངས་ཁ་པར་བླངས་ནས་ཉོན་དུས་ངའི་ནམ་རྒྱུན་གྱི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས། དེ་དུས་ངས་ཆུ་ཚོད་ལ་བལྟ་དུས་མཚན་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ རེད་འདུག དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་གཞི་འདྲ་མིན་ཐོག་མཚན་གུང་ཆུ་ཚོད་དང་པོའི་བར་གཏམ་གླེང་ལྷུང་པོར་བྱུང་། དེའི་རིང་ཁོང་དང་ངས་སེམས་ ཚོར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གླེང་རེས་བྱས་པའི་བར་མཚམས་ཞིག་ལ། ང་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་ཞིག་འཆི་ངེས་པའི་དུས་དེར་ཇི་ལྟར་འཆི་སྲིད་པའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་བྱས། མཚམས་དེར་ངས་ཧང་སངས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོས་བྱུང་།

༼གྲོགས་པོ་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་ཡི་གེ་འདི་འདི་ནས་ཀློག་མཚམས་བཞག་སྟེ། དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཐོག་ལ་ཚོད་དཔག་ཞིག་གནང་དང།༽ ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

དེ་ལས་མང་བ་། “ངས་དུག་འཐུང་ནས་འཆི་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར།” »

མེ་ཁོ་ལན་ལྗི་ལོ།(Michelangelo)
མེ་ཁོ་ལེན་ལྗི་ལོ་དང་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ།
རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།

——————————————–
གླེང་བརྗོད།
བཟོ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ། སྐུ་ཞབས་མེ་ཁོ་ལན་ལྗི་ལོ་མཆོག་སྐུ་གཤེགས་ནས་ད་བར་དུས་རབས་བཞི་ལྷག་འདས་ཟིན་མོད། ཁོང་གིས་བཞེངས་སྐྲུན་མཛད་པའི་བྲིས་འབུར་གྱི་རི་མོའི་ཉམས་འགྱུར་དག་གིས། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒྱུ་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང༌། གཟའ་སྐར་གྱི་དབུས་ན་ཉི་ཟླ་དང༌། རི་དྭགས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་སེང་གེ་ལྟར། མཚར་སྡུག་འོད་སྟོང་གི་གཟི་བརྗིད་རབ་ཏུ་འབར་བའི་ཐུན་མིན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཤིག་བཞེངས་སྐྲུན་གནང་ཡོད། ཁོང་གི་གྱོང་ཞིང་རྩུབ་པའི་གཤིས་ཀ་ལས། མི་མང་བོ་ཞིག་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བསླངས་ཡོད་མོད། མཛེས་ཤིང་ཡིད་གར་འོང་བའི་བརྩམས་ཆོས་དག་གིས། དགྲ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་གུས་བཀུར་དང༌། ཡ་མཚན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་མ་བྱས་མཐུ་མེད་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད། ཁོང་གིས་བརྐོས་རིས་དང་ཚོན་བྲིས་དེ་དག་གིས། སྒྱུ་རྩལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་སྐྱོ་ཆགས་སྡང་གི་རང་བཞིན་དང༌། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྱུར་འགྲོས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཀུན་ནས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་ལ། ཁོང་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕྱི་འཇོག་མེད་ན། ཡུ་ཤི་གནམ་བདག་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་གདན་ས་དང༌། བླ་ཆེན་པོབ་ཀྱི་བླ་བྲང་ཡང་བརྗིད་ཆུང་ལ། ཁོང་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཤེས་རིག་མེད་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་བཟོ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེལ་ལྗོངས་ལ་བཀྲགས་མདངས་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མི་ཐུབ་ཅེས་ཀྱང་སྨྲའོ།།

དེ་ལས་མང་བ་། “མེ་ཁོ་ལེན་ལྗི་ལོ་དང་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ།” »

འཆམ་ར་དྲི་མེད་རྒྱལ་མཚན།
—————–

༄། །མདུན་བསྐྱོད་དགོས་ན་བློས་གཏོང་གྱིས།།
༈ གཡག་ཀོ་རྙིངཔའིི་ཡོལ་ལའི་རྒྱབ་ནས་རུལ་སུངས་ཀྱི་དྲི་ངད་འཐུལ་དུས་རྟོགས་སད་པ་གང་ན་ཡོད།
ཁ་བྱང་གི་འགྲེལ།
༡། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ནི་སྐྱོན་འཚང་ཐེར་འདོན་ཡིན་ལ། སྐྱོན་འདོན་གྱི་ཕོད་པ་ནི་ལྷག་བསམ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་རག་ལས་ཡོད།

དེ་ཡང་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་ངོ་གདོང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་སྒྲིག་འཛུགས་གཅིག་གི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་འདེལ་ཁ་ནི། མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། མཐུས་ཚང་ནས་འཕེལ་རྒྱས། གསར་གཏོད་ནས་སྲ་བརྟན་ཏེ། མདོར་ན་ཡོད་ཚད་ཀྱི་དམིགས་འདུན་མཐའ་ཐུག་ནིི་ཁེ་ཕན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་གཏད་ཡོད། དེ་འདྲའི་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་ཐོག་མའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་ལས་གཉེར་བའི་མི་སྣ་རེ་རེའི་ངོས་ནས་ཚད་བཟུང་མེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འགན་ཁུར་དགོས་པ་དེ་རེད། ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཚང་མའི་ནང་ལ་ནང་སྙིང་ནས་གསོན་ཤུགས་ཀྱི་ཟུང་ཁྲག་འཇིབ་པའི་ལྐོག་གཡེང་པ་དང་། ཕྱི་ཤུན་འཐུག་པའི་རུལ་སུངས་ཅན་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་འདྲའིམི་མངོན་པའི་ཚུལ་གྱི་གཏོར་བཅོམ་རིངས་ལུགས་པ་དེ་ཚོ་ཕམ་ཉེས་བཏང་བ་ལ། གོ་རིམ་ལྡན་པའི་རྒོལ་རྡུང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་མཐོར་འདེགས་ལ་ཕྱོགས་པའི་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

དེ་ལས་མང་བ་། “༄། །མདུན་བསྐྱོད་དགོས་ན་བློས་གཏོང་གྱིས།།” »

རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
————-
ལེའུ་དང་བོ།
མྱུལ་ཞིབ་འཆར་གཞི།
སྐུ་ཞབས་སྒྲར་བེན་མཆོག་ནམ་རྒྱུན་ལེགས་སྤྱར་སོགས་ྐློག་སྦྱོང་གི་ཚོགས་གྲར་འཇུག་པ་ལས། བྱ་ཤང་ཤང་ཏེའུ་སོགས་སྲོག་ཆགས་རིགས་ལ་མེ་མདའ་འཕེན་རྩེད་གནང་བར་དགའ་མོས་ཆེ་བར་བཤད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ༡༨༣༡ལོར་གོང་གསལ་སློབ་ཆེན་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་ཨང་རིམ་དང་བོ་ཆོད་མཁན་གྱི་ཕྱག་འཁྱེར་བཞེས། སྐབས་དེ་ཤེད་ནས་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་སློབ་སྤྱི་ས་ཁམས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཨ་སྒྲམ་དང་། རྩི་ཤིང་རིག་པའི་མཁས་པ་ལྗོན་རྣམ་གཉིས་དང་གྲོགས་འབྲེལ་བཟང་བོ་བསྒྲིགས་ཤིང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་འདུན་ལྟར་མུ་མཐུད་བྲག་རྡོ་དང་། ས་གཏེར། སྲོག་ཆགས། རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་ཐད་སློབ་གཉེར་ཞིབ་འཇུག་བྱས། སྤྱིར་ན་སྐུ་ཞབས་སྒྲར་བེན་མཆོག་གི་སྔ་རོལ་དུ་འཇིག་རྟེན་རིམ་འབྱུང་རིག་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་གཏོང་མཁན་མང་བོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང་། ལྷག་པར་ཁོང་གི་སྐུ་དུས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཨ་མྱེ་ཨ་ར་སི་མ་སི་མཆོག་གིས་བརྩམས་པའི༼ཟོས་ནོ་མེ་པ༽ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་དང་། སྤ་རན་སིའི་རང་བྱུང་ཁམས་རིག་སྨྲ་བ་ལྗེན་བྷེབ་ཁྲེ་སི་གྲིའི་ལ་མར་ཁི་མཆོག་གིས་ཐོག་མར་ཚན་རིག་གི་བསམ་བློའི་ལྟ་བ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པ༼རྫུ་འཕྲུལ༽དུ་འབོད་པའི་གཞུང་བརྩམས་པ། དུས་ཕྱིས་༼སྲོག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ༽ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཉིད་དང་། ས་ཁམས་རིག་པའི་མཁས་པ་སྐུ་ཞབས་རོ་བྷིར་གྲི་ཆམ་བྷིར་སི་མཆོག་གིས་བརྩམས་པའི༼རང་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་བཞེངས་སྐྲུན་གྱི་རྐང་རྗེས༽ཞེས་པ་སོགས་དཔེ་ཆ་མང་བོའི་ནང་། འཇིག་རྟེན་རིམ་འབྱུང་གི་ཐད་བསམ་གཞིགས་བྱས་ཡོད་སྟབས། ཁོང་རིམ་འབྱུང་རིག་པའི་བསམ་བློ་བ་ཐོག་མ་དེ་མིན་པར་གསལ་མོད། ཁོང་གིས་གོང་གི་གཞུང་ལུགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་འབྱུང་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐོར་གྱི་རིག་པའི་རྣམ་བཤད། གཞན་ལས་ཁྱད་འཕགས་དོན་དངོས་ཀྱི་བདེན་དཔང་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཏོད་ཐུབ་བྱུང་ཡོད་ལ།

དེ་ལས་མང་བ་། “ཆར་ལིའི་སི་སྒྲར་བེན།(Charles Darwin) ༼འཕྲོས།༽” »

རྔ་བ་རྒྱལ་ཁམས་པ།
_______________
སྒྲར་བེན་དང་རིམ་འབྱུང་།
མགོ་བརྗོད།

དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཟས་གཙང་གི་སྲས་བོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ངེས་བ་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་སྣང་གི་གཡུལ་ངོ་ཕྲ་རགས། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ཏེ། དག་དང་མ་དག ཡོད་མིན་མེད་མིན། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་སོགས་རང་ཅག་གིས་བློས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དག་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་པའི་དབྱིངས་ཤིག་ན། ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་མཐུ་བརྙེས་ཤིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བརྡས་བསྐུལ་བ་ལས། ཐུན་མིན་མོས་ངོར་གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལས་བརྩམས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་དང་། ཐུན་མོང་སྣང་ངོར་མདོ་སྡེ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་བ། ཕལ་བོ་ཆེའི་མདོ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་སོགས་ལས་བརྩམས་ནས་སྣོད་བཅུད་ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོང་གི་ཤེས་བྱའི་གོ་རིམ། མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་གོང་རོལ་ཞིག་ནས་ཆེས་ཧ་ཅིང་ཞིབ་གསལ་གསུངས་ཟིན་མོད།

དེ་ལས་མང་བ་། “ཆར་ལིའི་སི་སྒྲར་བེན།(Charles Darwin)” »