རག་རྡོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན།
རི་མཐོ་ས་གཙང་གངས་རིས་བརྗིད། །ཆུ་ཀླུང་མ་ལུས་འབྱུང་བའི་གཞི། །
ཤར་ཕྱོགས་ཟ་འོག་འཐག་ས་ནས། །ནུབ་ཀྱི་ཏ་ཟིག་ནོར་རྒྱལ་བར། །

རག་རྡོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན།
རི་མཐོ་ས་གཙང་གངས་རིས་བརྗིད། །ཆུ་ཀླུང་མ་ལུས་འབྱུང་བའི་གཞི། །
ཤར་ཕྱོགས་ཟ་འོག་འཐག་ས་ནས། །ནུབ་ཀྱི་ཏ་ཟིག་ནོར་རྒྱལ་བར། །

བོད་འབྱོར།
དེང་གི་དུས་འདིར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་ལ་“འཛམ་གླིང་གི་ལུས་རྩལ་ཨང་དང་པོ་”ཞེས་པའི་སྙན་པའི་མིང་ནས་འབོད་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེར་གནས་ཤིང་མཚོ་འཕགས་མཐོ་བའི་རང་རེའི་བོད་ལྗོངས་མཐོ་སྒང་ལའང་ཧ་ཅང་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས་དེ་དར་ཞིང་། བོད་རིགས་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དོ་སྣང་དང་དགའ་ཞེན་བྱེད་ཚད་ནི་ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཉམ་མཚུངས་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་གང་སར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དགའ་བསུ་ཆེ་ཤོས་ཐོབ་པའི་ལུས་རྩལ་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེས་ན། མིག་སྔར་ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཉེར་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཡོ་ལང་དྲག་པོའི་ཁྲོད་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འདས་དོན་ལ་ཕྱིར་མིག་ཅིག་བལྟ།

དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འདས་དོན་ལ་ཕྱིར་མིག་བལྟ།” »
དོལ་ཚེ་དགའ།
སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཟེར་བ་གང་ཤེས་ཏེ། གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་ཆུང་ཆུང་འདིར་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དག་མ་དག་ཀྱང་ཞིག་ཤོད་ཐུབ་མཁན་ནི་ཧ་ཅང་གིས་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ཚོད་རེད། ཞིབ་ཚོད་ཅིག་བྱས་ན། ཕལ་ཆེར་ད་ལྟ་གོ་ལ་འདིར་རང་སྐད་དག་ཤོས་རྒྱག་མཁན་ཞིག་ཨ་ཡོད་སྙམ། དེང་གི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་ཡར་རྒྱས་མེད་པའི་ངེད་དོལ་པོ་ལྟ་བུའི་ས་ཁུག་ལུང་ཁུག་གི་ས་ཆ་དེ་འདྲ་ལའང་། པིནྜཱལ་(पिंडालु)དང་གྷོ་གྷཱ(घोघा)། སྦྱར་མ་(जामा)དང་འཛེང་གི(जांगी) ཐེ་ལེ(थाली)དང་བ་ཊུཀ་(बटुका)སོགས། ཟ་ཆས་གོན་ཆས་དང་མཁོ་ཆས་མང་པོ་ཞིག་གི་མིང་རྣམས་གཞན་སྐད་དག་དག་ཡིན་པ་རེད།
ད་ལྟའི་དུས་འདིར་དེ་བས་ཀྱང་ས་ཁུག་ལུང་ཁུག་གི་མི་རྣམས། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་རིན་མེད་གཏོང་ཕོད་ཀྱི་གདོད་མའི་བཅོས་མིན་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དག་རིངས་སར་བསྐྱུར་ནས། ཚོང་རིག་གི་ལྟ་སྲོལ་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེད་པས། མཐའ་ན་ཕ་བུ་དང་ཕུ་ནུ་མིང་སྲིང་དབར་ལའང་། སྒོར་མོ་བརྒྱ་ཕྲག་རེ་ཡིན་རུང་རྩིས་རྒྱག་སྲོལ་གྱི་གནས་སྟངས་མངོན་དུ་གྱུར་ཟིན་པ་རེད། མདོར་ན་རྒྱལ་ཁབ་གང་དུའང་སྦྲགས་སྐད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་ནི་ཚོང་ལས་རིག་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལས་འོང་བར་དཔོག་ལ། དེ་ཡང་ཕྱི་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པའི་ཤེས་བྱ་ཇི་ཡོད་དག་ལ། ས་གནས་དེ་ག་
ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ ༼ Political issue ༽ དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་རྙོགས་༼ Political Conflict ༽ ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་ ༼ Political Challenge ༽ ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ས་བབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་། འཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་འགན་འཁུར་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཚོལ་དགོས་པ་ལས་གཡས་ལྟ་དང་གཡོན་ལྟ་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཆབ་སྲིད་རག་པ་ལ་འགན་འཁུར་ནས་མདུན་འཕྱོངས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཙམ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཀའ་རྙོགས་སེལ་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་ཉིན་སྐར་ཙམ་ལས་མ་འདས་པ་དང་། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོགས་དེ་སེལ་ཐུབ་པ་ལ་ས་འབྲེལ་ཆབ་སྲིད་ ༼ Geopolitics ༽ ལ་འགན་འཁུར་ནས་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་ ༼ Middle way Approach ༽ བརྒྱུད་ནས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འགོ་འཁྲིད་བར་མི་དང་མི་ཐུག་ནས་ཕར་བཤད་ཚུར་ཉན་དང་ཚུར་བཤད་ཕར་ཉན་བྱས་ནས་གཉིས་མོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཚོལ་དགོས་པ་ལས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ཁ་དམག་ལ་འགན་འཁུར་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོགས་དུས་ནམ་ཡང་སེལ་མི་ཐུབ་པ་ནི་འདས་པའི་མི་ལོ་དྲུག་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ནས་ང་ཚོར་ངོ་འཕྲོད་ཐུབ་པ་དང་། གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་དགོས་འདུན་དེ་ཕྱོགས་གཉིས་ངོས་ནས་ཞིབ་ཚགས་པོ་བྱས་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་སློབ་སྦྱོངས་བྱས་ནས་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་ངེས་པ་རྙེད་ནས་བརྐྱངས་བསྐུམ་ཆབ་སྲིད་ལ་འགན་འཁུར་ནས་ནུས་པ་སྟོན་ནས་ས་འབྲེལ་ཅན་གྱི་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་མ་འོངས་མི་རབས་གསར་པའི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་དེ་འཆམས་མཐུན་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་
འཆི་མེད།

ཁ་ཉིན་དྲ་ལམ་ཧྲིལ་བོར་བརྙན་ཐུང་ཞིག་གིས་ཁེངས་འདུག ཡང་གྲོགས་པོ་དང་བཟང་སའི་ངོ་བཟུང་ནས་ས་སྤུར་གནམ་སྤུར་བྱེད་པའི་གསར་འགྱུར་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན་བསམས་ཏེ་མ་བལྟས། རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ཆེ་དྲགས་དག་གིས་ཀྱང་སྤེལ་བྱུང་བས་དོན་དམ་ཅི་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིས་བལྟས་པ་ན། དངོས་གནས་ས་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟེར་བ་རིག་མཐོང་མེད་པ་དེ་ནི་མིའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་སྐྱིད་དང་མེ་ཏོག་སྐྱིད་མང་པོར་ཟེར་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་བྱུང་།
རླངས་ཚང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ།

ཁར་ནུབ་ཀན་ལྷོ་རྒྱང་སྒྲོག་ཁང་གི་བོད་སྐད་འཕྲིན་ལམ་གྱིས་བཏང་བའི་རྨ་ཆུའི་གླུ་མ་མེ་ཏོག་སྐྱིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་སྐྱིད་སྡུག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་ལ་བལྟས་མ་ཐག སེམས་ཀུན་ནས་གཡོ་བར་བྱས། ཡུལ་དེའི་སྨྱན་སྦྱོར་ལ་རེ་བ་གསར་བ་ཞིག་མཐོང་བ་མ་ཟད། མདོ་འཛིན་པ་དྭངས་གསལ་ལྷ་མོའི་གསལ་དག་སྙན་གསུམ་གྱི་སྐད་ངག་གིས་ཡིད་རབ་ཏུ་དྲངས། དེའི་རྒྱབ་ཀྱི་རྩོམ་འབྲི་བ་སོགས་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དག་ལའང་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་ཞིག་ངང་གིས་ཤོར་སོང་བ་མ་ཟད། དེང་འོ་སྐོལ་མི་རིགས་ལས་མང་ཤོས་ཀྱིས་བདེན་པ་དང་གནས་ལུགས་བརྡར་བའི་ཡི་གེ་དང་། སྒྲ་དང་བརྙན་ལ་སོགས་པར་དོ་སྣང་མི་བྱེད་ཅིང་། སྨྱོ་བཤད་གཟའ་བཤད་དང་ཆགས་བཤད་ཁྲམ་བཤད་བྱེད་མཁན། མགོ་གཡོག་རྫུན་ལས་བྱེད་མཁན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱིན་པར་ང་ཚོ་རྒུད་པ་ནས་རྒུད་པར་འགྱུར་བཞིན་པ་འདི་སྐྱོ་བ་ལའང་སྙམ་པའི་སེམས་ཁུར་དེ་ཡང་སྐབས་ཙམ་རིང་ཡལ་བར་གྱུར།
དེ་ལས་མང་བ་། “གླུ་མ་མེ་ཏོག་སྐྱིད་དང་འབྲེལ་ནས་ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོའི་སྐོར་ཟུར་ཙམ་གླེང་བ།” »
གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༩ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢། ཟེར་བའི་དེབ་དེའི་ནང་དོན་ཆ་ཚང་ཀློག་སྐབས་ང་ལ་མཐོང་ཚུལ་དང་བསམ་ཚུལ་གོ་རྟོགས་སོགས་གང་བྱུང་བ་དེ་མང་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ལ་འགན་འཁུར་ནས་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་ནང་གསལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིའི་ལས་འགན་སྒྲུབ་ནས་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་འདིར་ཞུ་འདོད་བྱུང་།
༡༽གྲོས་ཆོད་ཡིག་ཆ་ཨང་༣༩པ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་དང་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་གཤམ་གསལ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དོན་ཚན་ཁག་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཐུབ་རྒྱུ།
བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་༦༣པའི་ནང་གསེས་བཞི་པའི་འོག་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆ་ཚང་འཕོ་འགྱུར་བཏང་བ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་རེད་དམ། ཁྲིམས་འགལ་རེད་གཤམས་འོག་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དོན་ཚན་ཁག་ལ་གཟིགས་ན་མཁྱེན་ཐུབ།༼བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་༦༣པའི་ནང་གསེས་བཞི་པ་འདི་ལྟར།
བདེ་སྐྱིད།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་སློབ་ཟུར་ཚོས་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཨ་མ་བཀའ་ཟུར་རྗེ་བཙུན་པདྨ་མཆོག་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཆེད་ཨ་མ་ལགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ལྟར་བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་གཏན་འཁེལ་འདུག གལ་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་བཀའ་དྲིན་ཞུ་དགོས་ས་ཡོད་ན་གཙོ་བོ་གཉིས་ནི་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། ཨ་མ་ལགས་རྣམ་གཉིས་རེད། ངས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་ཡུལ་གཞན་མེད་པ་བརྗོད་ཀྱི་མེད། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་དང་བོད་ཀྱི་ལས་དབང་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཡོད་པས་ཁོང་རྣམ་གཉིས་སྐུ་ཚེ་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་བརྟན་བཞུགས་ལོས་འབུལ་དགོས། བཙན་བྱོལ་ནང་ལ་བོད་མི་ཆིག་འབུམ་ལྷག་ཡོད་ན་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་ནས་ཐོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཁྲི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་པས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠ ལྷག་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་ནས་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད།
གངས་དཀར་སེམས།
སྔོན་གླེང་།
སྤྱིར་ན་ཕོ་མོ་སུ་རུང་སྒེར་གྱི་རང་གཤིས་དང་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་བདེན། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ། མི་སུམ་བཅུར་སྣང་བ་སུམ་བཅུ། མཛོ་སུམ་བཅུར་ར་ཅོ་དྲུག་བཅུ། ཞེས་པ་ལྟར་ལོས་ཡིན། ཡིན་ཡང་ཕོ་མོ་སུ་རུང་ལ་སྐྱོན་ཡོན་གཉིས་ཀ་ལུས་ཡོད། ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་པའི་བདེན་པ་འདི་སུ་གང་གིས་ལག་པས་བཙན་འགེབས་མི་ཐུབ། དེས་ན་མིའི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་རེར་གཞན་གྱིས་དོ་དམ་སྟངས་འཛིན་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱིས་གཞི་ནས་གསལ་པོ་ཡོང་ཐུབ་སྟབས་ངས་འདིར་སྣང་བར་འཆར་བ་འགའི་ཁྱད་ཆོས་ཉུང་ཙམ་རེ་བཤད་འདོད་བྱུང་།
༡། བསླབ་བྱ་སློབ་གསོ་རྒྱག་མཁན་རིགས།
གྲོལ་ཧེ་རུ་ཀཿ
1- དུས་ཚོད་ནམ་ཡིན་གསལ་བོར་མི་དྲན་མོད། ང་རང་མཐོ་འབྲིང་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པ་ཡོད། སྦྲང་ཆར་དུས་དེབ་ཅིག་ལས་པདྨ་ཚེ་བརྟན་གྱི་སྒྲུང་རྩོམ་གྲགས་ཅན་སྙན་ངག་པ་དུར་ཁྲོད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་པའི་སྒྲུང་འབྲིང་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བ་བྱུང་། དེ་ནས་བཟུང་པདྨ་ཚེ་བརྟན་བརྩམ་ཆོས་ཁྲོད་ནས་ངོ་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཡིག་ཐོག་བརྩམ་ཆོས་ལ་མོས་གུས་ཚད་མེད་སྐྱེས་མྱོང་། སྐབས་ཐོག་དེར་ང་གཅིག་པོ་མ་རེད་རྩོམ་རིག་ལ་དབྱིངས་ཞུགས་པའི་ན་གཞོན་རྩོམ་དགའ་ཚང་མ་ཁོང་ལ་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་རེད། སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་གསུམ་བཞི་ཡས་མས་ཤིག་ལ་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་ཞེས་པའི་ཟློས་གར་གློག་བརྙན་ཞིག་ལ་ཐོག་མར་བལྟས་ཡིན། གློག་བརྙན་བལྟས་ནས་རྗེས་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་གློག་བརྙན་དེའི་རྩོམ་པ་བོ་པདྨ་ཚེ་བརྟན་ཡིན་པ་ཧ་གོ་མ་སོང་། གློག་བརྙན་དེ་ཡག་མ་ཡག་གི་ཚོར་བ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་བྱུང་བ་མི་དྲན། འོན་ཀྱང་རྗེས་ནས་གློག་བརྙན་དེའི་རྩོམ་པ་བོ་བོད་པ་ཞིག་དང་ལྷག་ཏུ་སྒྲུང་རྩོམ་པ་གྲགས་ཅན་པདྨ་ཚེ་བརྟན་ཡིན་པ་ཤེས་པས་གློག་བརྙན་དེ་ལ་སྔོན་མ་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ཇེ་དགའ་དང་གདེངས་འཇོག་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་སོང་། སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཡར་མར་ལ་ང་ཚོའི་བསམ་པར། གློག་བརྙན་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་རྩོམ་པ་བོ་དང་འཁྲབ་སྟོན་པ་སོགས་ཚང་མ་ཤང་ཀང་གི་རྒྱ་མི་ཏག་ཏག་ལོས་ཡིན་སྙམ་པ་དེ་རེད། སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་ཙམ་ནས་བཟུང་ད་བར་དུ་པདྨ་ཚེ་བརྟན་གྱི་བརྩམ་ཆོས་གང་ལའང་དོ་སྣང་གཏད་གཏད་དུ་བསྡད་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “པདྨ་མ་ཚེ་བརྟན་གྱི་མཚན་སྙན་དང་ཁོང་གི་གློག་བརྙན་བྱ་དགའ་དག་ནི་མཚར་རོ་མཚར་རོ་ཞིག་རེད། ” »
ནམ་མཁའ།
དང་པོ་གླེང་གཞི།
དུས་ཚོད་ཀྱི་འཁོར་འགྲོས་དང་བསྟུན་སྟེ། བྱིས་པའི་རྒྱུན་ཤེས་བང་མཛོད་ནང་དུ་བསམ་བློས་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་ཏེ། དེབ་ཕྲེང་ཉེར་གཅིག་པ་དབང་རྩའི་རྒྱུད་རིམ་ནང་དུ་སླེབས་ཤིང་། འདི་ནི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་དང་ཆུ་ངོགས་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་སྒྲུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་མིག་ཟུང་གིས་ལྟད་མོ་བལྟས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་གསུམ་བྱས་བའི་ཤེས་བྱའི་མེ་ཏོག་གི་ལྡུམ་ར་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བསམ་བློས་འགྲུལ་བཞུད་རིང་མོ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྲང་མ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མེ་ཏོག་གི་གླིང་གའི་ནང་དུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པ་ལྟར། ཁྱེད་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་དེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངང་ནས་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་ཚེ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ས་གཞི་ཆེན་མོར་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པ་དང་མི་འདྲ་བར། ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་མཐའ་མེད་པའི་རིག་པའི་རྟ་མཆོག་ལ་ཞོན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟད་མོ་བལྟ་རྒྱུ་དེ་རེད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ས་གཞི་ཆེན་མོའི་གོ་ལ་རིལ་མོ་ལ་ལྟད་མོ་ཕེབས་འདོད་ཚེ། དེ་ནི་རྫོགས་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཤར་ནུབ་ཡོངས་ལ་ལྟ་སྐོར་བྱེད་ཐུབ།
དེ་ལས་མང་བ་། “བྱིས་པའི་རྒྱུན་ཤེས་བང་མཛོད་བཀླགས་པའི་འཆར་སྣང་གཉིས་པ།” »
ཀ་གྱའི་དཔལ་རྩེ་རྒྱལ།
ཟླ་ངོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་གྲོགས་པོ་སྐལ་བཟང་གིས་ང་ལ་ཁ་པར་ཡོང་ནས་ཁོས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་ཆེན་ཡག་ཤོས་ཤིག་གི་འབུམ་རམས་པར་རྒྱུགས་འཕྲོད་པར་མ་ཟད། འབུམ་རམས་པའི་སློབ་ཡོན་རོགས་དངུལ་ཡང་ཆ་ཚང་ཐོབ་འདུག་ཟེར། གཏམ་བཟང་འདིས་ང་རང་དགའ་ལྷང་ངེར་བཏང་བ་དང་འཕྲལ་མར་ཁོ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་པ་ཡིན། གཏམ་བཟང་འདི་ཐོས་དུས་ངས་ཨ་རིའི་མཱི་ཆི་གཱན་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་ནས་མི་རིང་མི་ཐུང་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་འབད་པ་བྱས་ཏེ་མིའི་རིགས་རིག་པའི་འབུམ་རམས་པའི་བསླབ་གནས་བླངས་ནས་ཅང་འགོར་མེད། སྐལ་བཟང་ཁོ་ཡང་དེ་དུས་ཁྲིན་ཏུའུ་ན་ཡོད་ཕྱིར་ངེད་གཉིས་ཀས་དུས་བཏབ་ནས་ཁོ་ཧྥེ་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཁ་བརྡ་ལྷོད་ལྷོད་བྱས། དེ་དུས་ད་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་ལྔ་བའི་ནང་། ནམ་ཟླ་སྐྱིད་དུས། ནད་ཡམས་དང་ཚ་བ་ཡང་མེད་དུས་རེད།
ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་བརྡ་ཅི་ཞིག་གི་སྐོར་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། གཙོ་བོ་གྲོགས་པོའི་མ་འོངས་བའི་ཞིབ་འཇུག་གི་འཆར་གཞིའི་སྐོར་ནས་བྱས་པ་ཡིན། གྲོགས་སྐལ་བཟང་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ལ་བྱང་ཆ་ལྡན་ཞིང་། ལྷ་ས་སྐད་གཙོ་བྱས་བོད་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐད་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བཤད་ཤེས། དེས་ག་ལ་ཚད། ཁོས་ད་དུང་སི་ཁྲོན་གྱི་རྒྱ་སྐད་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་རྒྱ་སྐད་ཀྱང་ཡག་པོ་བཤད་ཤེས། དེས་ན་གྲོགས་པོ་ཁོའི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་སུས་ཀྱང་ཡིད་སྨོན་མི་འཆོར་དབང་མེད་ཅིག་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཡང་། ཉིན་དེར་ཐོག་མར་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཁོའི་ཞིབ་འཇུག་གི་འཆར་གཞིའི་སྐོར་ནས་ཁ་བརྡ་བྱེད་སྐབས་ང་ལ་ཚོར་བ་འདི་འདྲ་ཞིག་སྐྱེས་སོང་སྟེ། གྲོགས་སྐལ་བཟང་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་བྱང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ཁོས་ད་དུང་རང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་དྲི་བ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནད་དོན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་བཏང་མེད་པ་འདྲ། ཁོའི་འཆར་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ་སྐོར་ཞིག་ལ་སོང་ནས་རང་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་འཚོལ་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཟེར།
གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
ཉེ་ལམ་ཚོགས་ཟིན་པའི་སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་བདུན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ལས་རིམ་ཆ་ཚང་ལ་ཉན་བལྟ་བྱས་ནས་ང་ལ་གོ་རྟོགས་དང་མཐོང་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་དེ་འདིར་མང་གཙོ་༼ Democracy ༽དང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་༼ Rule of Law ༽ལ་འགན་འཁུར་ནས་གསལ་བཤད་བྱ་འདོད་བྱུང།མང་གཙོ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་༼ Rule of Law ༽ནང་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལ་འགན་འཁུར་ནས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཆ་ཚང་ཁྲིམས་སྒྲིག་གི་ལམ་སྟོན་འོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་དང་ཁྲིམས་སྒྲིག་ལ་འགན་འཁུར་མ་ཐུབ་པའི་ཉི་མ་དེ་ནས་མང་གཙོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ཟེར་བའི་ཁ་གཡང་ཆེན་པོའི་གཏམ་དེ་དོན་དངོས་ལག་ལེན་དུ་ཉིན་སྐར་ཙམ་ལས་མ་མཐོང།གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོའི་ལས་རིམ་རྣམ་བཞག་༼ Point of Order ༽ལ་སྒོ་སྐབས་བླངས་ནས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་གླེང་རྒྱུ་དེ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་སྤུས་ཚད་མི་མང་གི་མདུན་གསལ་སྟོན་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་འབྲོང་བསད་ནས་རྔ་མ་འཕྱར་ཟེར་བའི་གཏམ་དཔེ་དེ་མ་རེད་དམ།ལས་རིམ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་གནས་དོན་གཞན་འཐུས་མི་ཞིག་ནས་གསུང་གི་ཡོད་ན་ཚོགས་གཙོའི་མ་བཀག་པའམ་ཡང་ན་མ་གཟིགས་ནས་འཐུས་མི་དེའི་མུ་འཐུད་ནས་གསུང་གི་ཡོད་ན་འཐུས་མི་སུ་རུང་ནས་ལས་རིམ་རྣམ་བཞག་༼ Point of Order ༽འདོན་ཆོག་པ་དང་།འཐུས་མི་གང་ཞིག་ནས་ལག་པ་ཡར་ཀྱག་ནས་ལས་རིམ་རྣམ་བཞག་གསུང་སྐབས་ཚོགས་གཙོའི་སྐད་ཆ་བཤོད་བཞིན་པའི་འཐུས་མི་དེ་བཀག་ནས་ལས་རིམ་རྣམ་བཞག་འདོན་མཁན་གྱི་འཐུས་མི་དེ་ལ་ལས་རིམ་རྣམ་བཞག་ག་རེ་ཡིན་དྲི་དགོས་པ་དང་འཐུས་མི་དེའི་རང་གི་ལས་རིམ་རྣམ་བཞག་གང་ཡིན་གསུང་དགོས་པ་དང་
དེ་ལས་མང་བ་། “སྤྱི་འཐུས་སྐབས་བཅུ་བདུན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་བཞི་པའི་ལས་རིམ་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།” »
རྩོམ་པ་པོ། སྒང་རུ་དར།
འཆི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་སྐད་ཡིག
ཉིན་ཤས་གོང་ངེད་ཅག་གྲོགས་མཆེད་འགའ་སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་གླེང་མོ་བྱ་དུས། བར་སྐབས་ཤིག་ཏུ་གྲོགས་པོ་གཅིག་གིས། བོད་སྐད་ཀྱིས་ནི་ཟ་སྐད་འཐུང་སྐད་ཀྱི་གོ་ཆོས་པ་ཙམ་རེད་ཟེར་ན་འགྲིག །ཡི་གེ་ལ་བསམ་ན་ཡང་། དངོས་གནས་བཤད་ན་ད་ལྟའི་ཆར་སོག་ཡིག་ཙམ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་སློབ་གྲྭ་རིམ་པའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་སྦྱང་བྱར་འོས་པའི་ཤེས་བྱའི་རིག་ཚན་ཉེར་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པར་ཐོས། བོད་ཡིག་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཙམ་རེད། ད་སྐབས་བོད་ཡིག་བོད་སྐད་ཙམ་ཤེས་པས་ནི་གར་ཡང་མི་ཕྱིན་པར་འདུག ཅེས་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་གཟབ་ནན་གྱིས་བཤད་བྱུང་།
སྐད་ཆ་དེ་དག་ནི་སྟོན་ཟླ་འདིའི་གྲང་ལྷགས་དང་འགྲོགས་ནས་བདག་གི་སྙིང་མཐིལ་དུ་འཁྱགས་ཤིག་གེར་ཟུག་འོང་། དེ་ནི་ཁོ་གཅིག་པུའི་ལྟ་ཚུལ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། གམ་གྱི་མཆེད་གྲོགས་ཚོའི་ནང་ན་བོད་ཡིག་གི་རྐང་ཚུགས་མེད་ན་ཡང་དུས་རྒྱུན་དུ་རྒྱ་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་རེ་མཆན་དུ་བཅུག་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་ཁོང་ཚོའི་འགའ་རེས་རང་གི་ལག་ཏུ་རྒྱ་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རེ་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཅིག་ཏུ་སེམས་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། འཕྲིན་ཕྲན་གྱི་གྲོགས་ཚོམས་སོགས་སུའང་ཧ་ཅང་འཇོན་མདོག་གིས་རྒྱ་ཡིག་འགའ་རེ་རྒྱུན་དུ་སྤེལ་བར་བྱེད། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་གི་དགེ་རྒན་རེ་དངོས་སུ་མ་རྙེད་ཀྱང་དྲྭ་ལམ་ནས་བཙལ། སྐབས་རེར་ཡིག་རིགས་དེ་དག་སྦྱང་རྒྱུའི་ཆེད་གསབ་སྦྱོང་ག་གེ་མོ་རེར་ཟླ་བ་མང་པོར་ཆེད་སྦྱོང་གི་སློབ་ཚན་ཡང་རྒྱབ་ཏུ་གཡུག་ནས་འགྲོ། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཡིག་ཅིག་མ་ཤེས་ན་ཁ་མི་སོས་ཤིང་ནམ་མི་ལངས་པའི་ལྟ་ཚུལ་རབ་རིབ་མག་མོག་ཅིག་ཁོ་ཚོའི་ཡིད་ཀྱི་གཏིང་རིམ་དུ་ཚི་དྲེག་གིས་ཆགས་འདུག་པ་ཚོར།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་སྐད་བོད་ཡིག་ནི་ཟ་སྐད་འཐུང་སྐད་ཀྱི་གོ་ཆོད་པ་ཙམ་རེད།” »
-གྲོལ་ཧེ་རུ་ཀཿ
གཅིག ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་ཁྱོན་ཡངས་ཀྱི་གནས་སྟངས། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཤུགས་ཚད། བོད་པ་རང་གི་ནུས་ཚད་བཅས་ལ་བལྟས་ན། དབུ་མ་དང་རང་བཙན་གང་གིས་ཀྱིས་ཀྱང་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ནི་བརྒྱ་ཆའི་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུ་ཙམ་རེད། རང་བཙན་བཅོ་ལྔ་དང་དབུ་མ་ཉི་ཤུ་ཙམ་རེད། ང་ཚོས་ཕར་བལྟས་ཚོད་ལ་རང་བཙན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་དང་དབུ་མ་ཅུང་ལས་སླ་བོར་མཐོང་སྲིད་མོད། དེ་ནི་རང་བཙན་བློ་གཏོང་བྱས་ཡོད་སྙམས་པའི་བོད་པ་རང་གི་བསམ་ཤེས་ཀྱིས་ལྟ་སྟངས་ཤིག་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱ་གཞུང་གིས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་བཀར་མི་སྲིད། རྒྱ་གཞུང་གིས་རང་ཉིད་ཨུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་བྱུང་ན་མ་གཏོགས་དབུ་རང་གཉིས་གང་ཡང་སྤྲད་འདོད་མེད་པ་གསལ་བོ་རེད། འོན་ཀྱང་དབུ་མ་རྩོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ལམ་གྱིས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་གི་ཡོད་རེད། ཡིད་ཆེས་དེའི་ངང་ནས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་ཡང་འགྲོ་ཚར་རེད། ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ལ་མཚོན་ན། རེ་བ་ལ་མཐའ་མེད་ན་ཆོག་ཀྱང་དུས་ཚོད་ལ་ངེས་པར་དུ་མཐའ་ཡོད་དགོས་རེད། དེ་བས་བདག་གིས་དོན་ངོ་མར་དབུ་ལམ་གྱིས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་སེལ་ཐུབ་བམ་མི་ཐུབ་གསལ་བོར་བྱེད་པའི་གྲོས་འཆར་ཞིག་བཏོན་ནས་བོད་པའི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་གཙོས་བོད་འབངས་ཡོངས་ལ་སྤྱན་བསྟར་དུ་འབུལ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།
– གྲོལ་ཧེ་རུ་ཀཿ
1.བཀའ་འགྱུར་གྱི་མང་ཆེ་བ་མདོ་རེད། མདོ་མང་ཆེ་བ་སྒྲུང་རེད། སྒྲུང་མང་ཆེ་བ་རྫུན་རེད། མདོར་ན་བཀའ་འགྱུར་པོ་ཏི་བརྒྱ་ལས་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་རིང་དག་ལས་ཁོལ་དུ་བྱུང་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས་སོ།།
2.རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་བཀའ་འགྱུར་པོ་ཏི་བརྒྱ་ལྷག་འདི་འཐུས་ཚང་ཤོས་ཡིན་ས་རེད། ལྷོ་རྒྱུད་དང་བྱང་རྒྱུད་དེ། ཐེ་ལན་དང་འབར་མ། ཀོ་རི་ཡ་དང་ཉི་ཧོང་། སོག་པོ་དང་རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱང་ཡིག་རིགས་མ་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་བརྗོད་དོན་འགྱུར་རྩོམ་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཕལ་ཆེར་ཡོད། འོན་ཏེ་སྤྱིར་ན། རྒྱལ་བའི་བཀའ་རུ་གྲགས་པའི་བཀའ་པོད་འདི་ཚོའང་། དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དངོས་ཡིན་པར་ཁ་ཚོད་མི་ཆོད། མ་ཟད་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བདག་གིས་མང་པོ་མཐོང་བཞིན་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བཀའ་འགྱུར་སྤྱི་བཤད། ཐེག་ཆེན་འཕྲོས་བཤད། གསང་སྔགས་རགས་བཤད།” »
ར་སེ་དཀོན་རྒྱམ།

རང་ཅག་གངས་ཅན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལུགས་སམ་རིག་པ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་བ་དང་། ཐ་སྙད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཅིག་ཡིན་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དང་བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་དང་གསུང་བཞིན་པ་ནི་མངོན་པར་བསྟོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། མ་བསམ་ས་ནས་ང་ཚོར་ཐ་སྙད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་ན་འང་། བརྒྱ་གོ་གཅིག་ཆོད་ཀྱི་ལམ་ངན་བྱང་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་རང་སྐད་རང་གིས་རྩ་བརླག་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་པའི་འཇིགས་སྣང་འདི་རིགས་གཟིགས་ཡོད་དམ།
དེ་ལས་མང་བ་། “མེ་གསོད་པ་སོགས་བྱ་བའི་མིང་གི་བཀོལ་སྤྱོད་ནོར་འཛོལ།” »
གྲོལ་ཧེ་རུ་ཀཿ
1-རྩོམ་ཡིག་འདིའི་དབུ། རྩོམ་མཁན་རང་དང་རང་ཉིད་སྡོད་སའི་གནས་ངོ་སྤྲོད་མདོར་སྡུས་ཤིག་ནས་བརྩམ་རྒྱུ་ཡིན། བདག་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཀཱ་ཐི་མན་ཀྲོས་སུ་རྒྱུན་སྡོད་བྱས་ནས་ལོ་བཅུ་ལྷག་བྱིན་སོང་། དེང་གི་རྒྱལ་ས་ཀཱ་ཐི་མན་ཀྲོས་ནི་སྔོན་ཆད་བོད་སྐད་དུ་བལ་ཡུལ་མཐུལ་ཟེར་བ་དེ་རེད། མི་འབོར་ས་ཡ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པའི་བལ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་སྣ་མང་ཅན། མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཅན་ཞིག་རེད། སྤྱིའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་ཨར་ཡན་པའི་རིགས་དང་བོད་ཕྱོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རིགས་གཉིས་ལས་མ་འདས། རྒྱལ་ས་འདིའི་ཕྱོགས་བཞི་ནགས་རི་མཐོ་དམན་འབྲིང་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཡོད། གནམ་གཤིས་ཧ་ཅིང་ལེགས། དབྱར་དགུན་གཉིས་ལ་དྲོད་གྲང་གིས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད། དུས་བཞིར་སྔོ་ལྗང་གིས་གང་སར་ཁྱབ་ཡོད། ཕྱོགས་བཞིའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་དག་ནམ་རྒྱུན་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཡིན་ནོ།། བདག་ནམ་རྒྱུན་སྡོད་བྱེད་ས་ནི་རྒྱལ་སའི་བྱང་ཤར་གྱི་ཆར་གཏོགས། མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་ཉེ་འཁྲས་ཤིག་ཡིན། བདག་ལ་ངེས་གཏན་གྱི་བྱ་བཞག་འདི་ཡིན་ཟེར་བ་ཞིག་མེད། དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ཞོར་ལ་ཚོང་ལས་ཙག་ཙིག་རེས་རང་ཁ་ལྷོད་ལྷོད་ངང་སོས་ནས་ཡོད། གཞན་དུ་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་ཟར་ཟུར་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཁེན་ཙ་དག་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཡི་གེར་ཕབ་རྒྱུར་ཡང་དགའ་བོ་ཡོད་དོ།། བོད་མི་གསར་འབྱོར་བ་ཚོང་ལས་གཉེར་མཁན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀ་མང་ཕྱོགས་ས་གནས་འདིར་སྡོད་ཀྱིན་ཡོད། ཟུར་དུ་ཞུས་པ་རྫོགས་སོ།།
དེ་ལས་མང་བ་། “བལ་བོའི་གཞུང་ལ་གཏོར་བའི་བོད་ཀྱི་སྒོར་མོ་སྣབས་ལུད།” »
སྒོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

གཅིག
འདི་ནི་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱོན་པའི་སྐུ་པར་མཐའ་མ་ཡིན་ཚུལ་གོ་བ་ནས། པར་འདི་ལ་དུངས་པའང་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཆགས་བྱུང་། སྐབས་དང་སྐབས་སུ། ངས་སྐུ་པར་འདི་ལ་ཡང་ཡང་བལྟས་པ་ཡིན། སེམས་མ་སྐྱིད་དུས་ལྷག་ཏུ་ཉིན་རེར་ཐེངས་འགའ་རེར་བལྟས་པ་ཡིན། ལན་རེར། ལྟ་བཞིན་ལྟ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱང་སྐུ་པར་སྟེང་གི་མལ་ཁྲིའི་གམ་དུ་འབྱོར་སོང་བ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་སྣང་སྐྱེ་བར་མ་ཟད། འཁྲུལ་སྣང་གི་འཇིག་རྟེན་དེ་ནས། དགེ་ཆོས་མཆོག་གི་སྐྱོ་གདངས་འདྲེས་མའི་ཞལ་བརྡ་ཡང་རྣ་བར་ལྷུང་འོང་བ་འདྲ་བས། བྲང་ཁོག་འཁྱག་སོབ་སོབ་བྱེད། མགྲིན་པ་ཡང་ཡང་བརྣང་བར་འགྱུར། འོ། ཞིབ་ཏུ་ཉན་ཚེ། དེ་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ཞིག་ལར་ནས་མ་རེད། སྐུ་པར་འདིའི་འཁྲིས་ན་སྐྱེས་བུ་ཁོང་གི་ཚེ་མཇུག་གི་འཚོ་བ་དང་།
ཉག་རོང་དོན་གྲུབ།
མི་འབོར་གྲངས་བཤེར་གྱི་བྱུང་རིམ་བཤད་པ།
བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འཆར་འགོད་ལྷན་ཁང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མི་འབོར་གྲངས་བཤེར་ཐེངས་དང་པོ་ ༡༩༩༨ ལོར་བྱས་པ་དང་། ༢༠༠༨ ལོར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཐེངས་གསུམ་པ་ ༢༠༡༨ ལོར་ཡིན་པ་བཅས་ལོ་ ༡༠ རེའི་ནང་ཚར་རེ་བྱས་ཏེ་ད་བར་ཐེངས་གསུམ་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་མའི་མི་འབོར་གྲངས་བཤེར་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་ནི་ ༢༠༢༢ ལོར་མ་ཡིན་པར། ༢༠༠༢༨ ལོར་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཚང་མར་རྒྱུན་ཤེས་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད་རེད།
བློ་སེང་བཀའ་ཤག་གིས་ ༢༠༡༨ ལོར་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར། མི་འབོར་ཐོ་གཞུང་ཚང་མ་ (DIGITAL DATA) གྲངས་མཛོད་རེའུ་མིག་ནང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པས། སྒེར་གྱི་གསང་བ་ལས་སླ་པོར་བརྐུ་འཁྱེར་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བཤད། ༢༠༡༨ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༠༥ ཉིན་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འཆར་འགོད་ལྷན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་འབུམ་རམས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ལགས་ཀྱིས། “སྤྱིར་མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་ཟེར་བ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཚང་མའི་ལོ་ ༡༠ རེའི་ནང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ནང་ལ་མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་དང་པོ་དང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལ་ཐེངས་གཉིས་པ། དེ་ནས་ད་ལོ་གཅིག་བཅས་ལོ་༡༠ རེའི་ནང་གཅིག་རེ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་བར་གསུམ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་སྔོན་དང་བསྡུར་ན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མི་གྲངས་དེ་ཧ་ལས་པའི་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོའི་མི་འབོར་གྱི་གྲངས་ཀ་དེ་ ༡༨༠༠༠༠ དགོས་ན་ཡང་། མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་དང་པོའི་སྐབས་མི་གྲངས་ ༡༣༠༠༠༠ ཐོན་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༠༨ ལོའི་མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་གཉིས་པའི་སྐབས་ཁྱོན་སྡོམ་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་ ༩༠ མ་གཏོགས་ཟིན་མེད་པ་རེད།ད་ལྟ་གསལ་པོ་ཤེས་མ་སོང་མ་གཏོགས་དེ་ལས་ཉུང་དུ་འགྲོ་ཡོད་པ་རེད།” ཅེས་ལབ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་ཟེར་བ་དེ་སྔ་དྲགས་པ་རེད་དམ་ཕྱི་དྲགས་པ་རེད།” »