སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་དྲི་བ་གཉིས་ཡོད་ཟེར།
བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས།
ཟས་སྤྱོད་དང་གཅིན་སྙིའི་ནད།
སྤྱི་ལོ་2013ལོར་འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་རྩ་འཛུགས་(WHO)ཀྱིས་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་དང་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་། གྲུབ་དོན་ཁག་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་དོན་དངོས་རེའུ་མིག་(Fact sheet N’312) ལྟར་ན།
* རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ན་གཅིན་སྙི་ན་ཚ་ཕོགས་པའི་མི་གྲངས་ས་ཡ་347 ཡོད།
* སྤྱི་ལོ་2004 ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་མི་གྲངས་ས་ཡ3.4 ལྷག་ཁྲག་གི་མངར་ཆ་འཕེལ་ཚད་མགྱོགས་དྲགས་པའི་དཀའ་ངལ་འོག་ཚེ་ལས་འདས།
ཕ་མ་བཟང་པོའི་བུ་ཕྲུག
མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་”ཨ་རི་ནི་ཁྲོ་ཟངས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེའི་ནང་ཚུད་པའི་མི་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། དུས་ཐུང་ནང་རང་གི་ངོ་བོ་ཞུས་ནས་ཨ་རིའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་འགྲོ།”ཟེར་ཞིང་། སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ང་རང་ཡང་དེ་ལ་ངེས་ཤེས་དང་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་པར་གྱུར། མི་རིགས་སུ་འདྲ་ཞིག་དང་། མི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་། ལེགས་ཉེས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཨ་རིར་སླེབས་པའི་རྗེས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་། སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་སོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་བཞིན་ཡོད།
སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ།
འདྲེ་རིག་ལྡན།
ཚིག་གཅིག་གིས་བཤད་ན་སྤྱི་ཚོགས་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོ་ནི་”སྔོན་འགོག་”སློབ་གསོ་ཡིན། སྔོན་འགོག་བྱ་བར་དམིགས་སྒོ་གཏད་པ་གཅིག་བུས་ཀྱང་། འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོས་མི་སྒེར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་༼རྒྱུ་ནོར་དང་ཚེ་སྲོག་གཉིས་ཀར་༽བསྲི་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། མི་སྒེར་དང་། ཁྱིམ་ཚང་། སྤྱི་ཚོགས། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བརྟན་བརླིང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ།
ཕོ་བའི་ནད་དང་། ང་ཚོའི་ལོག་རྟོག
དུས་རྒྱུན་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཕོ་བ་ན་དུས་བོད་སྨན་ལས་ཕན་པ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བོད་སྨན་བསྟེན་གྱིན་ཡོད། ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་མ་སོགས་འཇུ་བྱེད་མ་ལག་ཁག་ནི་ང་ཚོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་ནུས་ཤུགས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་གྱི་བཟོ་གྲྭ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། གལ་སྲིད་ཕོ་བའི་ནད་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ན་དེས་ཁྱོད་ལ་ཨཱལ་སར་(ulcer)རམ་བད་ཀན་རྨུག་པོ་དང་། ཕོ་བའི་འབྲས་སྐྲན་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་དང་གཞན་ལ་ཡང་ནད་གཞི་བསྐྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་བས། ཕོ་བའི་ནད་གཞི་བསྐྱེད་མཁན་གྱི་རྩ་བ་རྙེད་པར་བྱས་ནས་གང་མགྱོགས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།
དེ་སྒེར་གྱི་གདམ་ག་ཙམ་མ་རེད།
)
ཁྱེད་རང་2014 ལོའི་གྲངས་ཐོར་འགྱུར་འདོད་དམ།
འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་དོན་(འདིར་སྣུན་)ལྟར་ན་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ནས་ལོ་རེའི་ནང་མི་གྲངས་ས་ཡ་དྲུག་(6000000) རེ་ཐ་མག་གིས་རྐྱེན་བྱས་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་གི་མི་གྲངས་འབུམ་དྲུག་(600000) ཙམ་ཐ་མག་འཐེན་མྱོང་མེད་མོད། ཐ་མག་འཐེན་མཁན་གཞན་གྱི་དུད་རྫས་ཁོག་པར་སོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བ་རེད།
སྔོན་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ་2030 ལོ་ནས་ཐ་མག་གི་རྐྱེན་གྱིས་ལོ་རེའི་ནང་མི་གྲངས་ས་ཡ་བརྒྱད་(8000000)ལྷག་འདས་གྲོངས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་ཟེར།
པེ་ཅིང་ནས་མཆེད་པའི་མེ་སྟག
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་༡༠ ཚེས་༢༨ སྟེ། རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་པེ་ཅིང་གི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་༡༢ གཡོལ་ཙམ་ལ། པེ་ཅིང་གི་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་མདུན་དུ་མེ་རླབས་དྲག་པོ་དགུང་དུ་འཕྱུར་བ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པ་དང་། དུས་མཚམས་སུ་ཉེན་རྟོག་པ་དང་དམག་མིས་ཐང་ཆེན་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཡོད་འདུག
སྒོ་ང་མི་ཁུག་སར་བྱ་མོ།
རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱི་<<མེད་ཐབས་མེད་པའི་རང་བཙན་>>གཏམ་བཤད་ལ་ཉན་རྗེས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ།
སྐད་ཆེ་ཆུང་བསྡུར་ན་ཁུ་བྱུག་ལས་བོང་བུའི་སྐད་ཆེ་མོད། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཆེ་བ་ཁུ་བྱུག་ཡིན་སོང་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་མི་ལ་ཕྱོགས་ཞེན་ཆེ་སོང་བའི་རྟགས་ཨེ་རེད། ཉེ་བའི་ཆར་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་རྩོད་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། མང་པོ་དང་ཉུང་ཉུང་ཐུག་ནས་ཉུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་ལུགས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གླེང་སློང་ཡང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་རྩོད་པ་འདི་མང་ཉུང་གི་རྩོད་པ་རེད་དམ། ཡང་ན་བདེན་ལུགས་ཀྱི་རྩོད་པ་རེད། ?
མིག་གཏད་ས་རོགས་ལོ་ཁྱེད་རེད།༼ཨ་མདོའི་ལ་གཞས།༽
ཡོང་ཁུངས། དམངས་ཁྲོད།
ཆུ་གཙང་བོའི་རླབས་ཕྲེང་བར་ན།།
ཉ་གསེར་ལོའི་འཁྱུག་འགྲོས་མང་གི།
ངའི་བརྒྱ་ཚོགས་ཉ་མོའི་ནང་གི།
མིག་གཏད་ས་གསེར་མིག་ཁྱེད་རེད།།
དེ་ལས་མང་བ་། “མིག་གཏད་ས་རོགས་ལོ་ཁྱེད་རེད།༼ཨ་མདོའི་ལ་གཞས།༽” »
དེ་རིང་གི་སྒྲུང་། ༼གསུམ་པ།༽
མི་གསོན་པོ།
ངས་ཁོང་གི་ལྕེ་ལེ་ཁ་ནང་དུ་འཇིབས་ཏེ་ལྕེ་ལེ་དང་ལྕེ་ལེ་འཇིབ་རྔུབ་དང་བརྐྱང་བསྐུམ་འཕུར་བརྡར་སོགས་གང་འདོད་བྱས། ཁོང་གི་ལག་གཡས་ཀྱིས་ངའི་དཔྱི་མགོ་ནས་འཕུར་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ངའི་གཟུགས་པོ་དམ་ཏུ་བཅིར་སོང་བས་ངའི་བྲང་དང་ལྟོ་བ་ཆ་ཚང་ཁོང་ལ་འབྱར་ཏེ་ཁོང་གི་རྗིན་སི་གོས་ཐུང་ནང་ནས་ཕོ་རྟགས་ཡང་འགྲེང་ཤུགས་རྒྱས་ཡོད་པ་ཚོར་གྱི་འདུག
གཏམ་འཁྱར་འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག
གཤམ་གྱི་གཏམ་འཁྱར་འདིwechat ནང་དུ་ཁྱབ་འདུག་པ་དང་། བོད་ཕྱི་ནང་གི་བོད་མི་མང་པོས་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་ལ་དག་ཐེར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག ༧ གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་གཞུང་གི་དྲ་བ་གང་དུ་ཡང་འདི་འདྲ་ཞིག་འཁོད་མི་འདུག་པས། གནས་ཚུལ་འདི་གཏམ་འཁྱར་ཞིག་ལས་ཅང་རེད་མི་འདུག་པས། ཕན་ཚུན་ལ་གསལ་བཤད་གནང་རོགས།
དེ་རིང་གི་སྒྲུང་། (གཉིས་པ)
མི་གསོན་པོ།
ངས་ལག་པ་གཡས་པས་ག་ལེར་ཁོང་གི་ལག་གཡོན་མ་ནས་འཇུས་ཞིང་ལག་གཡོན་གྱིས་ཁོའི་རྣ་བ་གཡས་པ་དལ་བུར་འཕུར་འཕུར་བྱས། ཁོང་གི་མིག་ཟུང་ག་ལེར་བཙུམ་སོང་ལ་དབུགས་ཀྱང་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པར་གྱུར།
དེ་རིང་གི་སྒྲུང་། (གཉིས་པ།)
ང་ར་ཡན་གྱི་ཁང་པའི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་ཨ་མ་ཡོང་བཞིན་འདུག་ལབ་པས་ར་ཡན་གྱིས་མགྱོགས་མྱུར་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྗིན་སི་གོས་ཐུང་གི་གཟེར་རྒྱག་ཞོར་ལྟས་ངན་མ།
དེ་རིང་གི་སྒྲུང་།
མི་གསོན་པོ།
སྒོ་འགྲམ་དུ་ཁ་གྱང་ངོས་སུ་གཏད་དེ་འགྲེང་འདུག་ལ་ཕོ་རྟགས་ཆེན་པོ་དེ་རྗིན་སི་གོས་ཐུང་ལས་ཕྱི་ལ་བཏོན་ནས་ལག་གཡས་པས་དཀྲུག་དཀྲུག་གཏོང་བཞིན་ལག་གཡོན་པས་ངའི་གསང་ཁེབ་ཀྱི་ཆུ་རས་ཁོང་གི་གདོང་དུ་བཀབ་དེ་སྣ་ཡིས་ཡང་ཡང་སྣོམ་བཞིན་འདུག
གླུ་བ་འཇམ་དཔལ་ལགས་ངོ་སྤྲོད།
མི་གསོན་པོས།
ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་གྲགས་ཅན་ཚགས་པར་ཝ་ཤིང་ཊོན་ཕའོ་སེ་(Washington Post)ཞེས་པའི་ནང་དུ་ཁམས་སྡེ་དགེ་མདན་མ་སྟོད་རྩེ་མདའ་ནས་ཡིན་པའི་གླུ་བ་འཇམ་དཔལ་ལགས་ཀྱིས་གཏོང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཞེས་པའི་མེ་བསྲེགས་གནང་མཁན་ལ་རྗེས་དྲན་བསྟོད་གླུ་ཞིག་འགྲེམ་སྤེལ་གནང་འདུག
ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་བསྟོད་པ་མི་ཕྱེད་དད་པའི་རང་སྒྲ།
སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཐེངས་ ༧༨ ལ་འཚམས་འདྲིའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ།
རོང་པོ་སྒང་ནེ་ཡེ་ཤེས་འཇིགས་མེད།
ལྷ་གཅིག་ཕྱག་ན་པདྨོ་ངུར་སྨྲིག་འཛིན།། སྐྱབས་གཅིག་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེ།། རྩེ་གཅིག་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པ་ཡི།། ཁ་ཙམ་མིན་པར་སྙིང་ནས་སྨོན་ལམ་འདེབས།།
སོ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གནད་དོན་འགའ།
“གུང་ཁྲན་ཏང”་སུ་ལ་ཞེད་ཀྱིན་ཡོད་དམ།
.
(རྩོམ་ཡིག་འདིར་དྲ་འབྲེལ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པས། འོག་ཐིག་-underline-ཡོད་པའི་ཚིག་གྲུབ་དག་ལ་སྣུན་ན་དཔྱད་གཞི་ཁག་ཀློག་ཐུབ། འདིར་གཙོ་བོ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ལུགས་ཤིག་བྲིས་ཁུལ་བྱས་ཡོད་ལ། དེར་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཐད་ཀའི་དཔེར་བརྗོད་དུ་བཀོད་པ་ཙམ་ལས་གཞོན་ནུར་དམིགས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པར་མ་ཟད། རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་ལེགས་ཉེས་ཤིག་ཀྱང་གཏན་ནས་གླེང་མེད་པ་དགོངས་འཇག་ཞུ།)
.
ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་གཞན་གྱི་གཉའ་གནོན་དང་བཤུ་གཞོག ནང་འཁྲུག་དང་ལྟོགས་སྐོམ་ཉམས་སུ་མྱངས་ནས་འོང་པའི་རྒྱ་མི་རིགས་དང་། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གཉིས་ཀ་ད་ནི་ས་འབུ་ནག་རིང་གི་ལུས་བརྟེན་བརྗེས་ནས་གཏུམ་འབྲུག་དམར་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་ཁོང་ཚོའི་སྣང་བརྙན་ཡང་ཆུང་ཆུང་ནས་ཆེན་པོ་དང་། གལ་ཆུང་ནས་འགངས་ཆེན་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།
གཞོན་ལྷན་གྱིས་ནང་མིར་རྨུག་མཁན་གྱི་འདོགས་ཁྱི་མ་གསོ་རོགས་ཟེར།
རེས་གཟའ་ཉི་མ་སྟེ། སྤྱི་ཟླ་༥ ཚེས་༥ ཉིན་ལ་ནིའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་ཇིར་ཛི་ས་གནས་གཞོན་ལྷན་གྱིས་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བསྐོང་ཚོགས་གནང་སོང་བ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་ཁག་གིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར་ན་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྗེས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་དང་། ཟླ་འདིའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་བཞུགས་སྒར་དུ་འཚོགས་འཆར་ཡོད་པའི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་སྟེང་ས་གནས་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་སླེབས་ཐབས་སུ་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་བསྡུ་བའི་བགྲོ་གླེང་སྦྱངས་བཤད་བཅས་ལས་རིམ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “གཞོན་ལྷན་གྱིས་ནང་མིར་རྨུག་མཁན་གྱི་འདོགས་ཁྱི་མ་གསོ་རོགས་ཟེར།” »