འཕྲིན་ལས།
 
༄།།སྲིད་སྐྱོང་དང་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གཉིས་ཀྱི་མདུན་སར།

སྲིད་སྐྱོང་གིས་དེ་སྔ་དུས་དབང་ཕྱིར་འགྱངས་ཀྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་མཉམ་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ཡང་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་མཉམ་ཁྲིད་བྱས། དེ་བཞིན་ཚོགས་གཙོར་ཐད་ཀར་ཁ་པར་བཏང་སྟེ་རེ་དོན་མ་འགྲུབ་པ་མ་གཏོགས། མི་མང་གི་མདུན་སར་སྤྱང་གྲུང་གང་ཡོད་སྟོན་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གནང་བ་རེད།

ཡིན་ནའང་། ཁ་སང་བཀའ་ཤག་གི་མཚན་ཐོག་བཀའ་དྲུང་དང་

དེ་ལས་མང་བ་། “ཞུ་ཡིག” »

—རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
 
བརྩེ་བའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམ་པ་ལགས།
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།

གནང་ཉིན་ནི་མེ་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་ལོའི་བོད་ཀྱི་ལོ་སར་ཚེས་གཅིག་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་དམིགས་བསལ་དུས་ཆེན་དབང་ཆེན་སྤེལ་གྱི་ལོ་ཞེས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཐེངས་རེ་ལས་མེད་པ་དེའང་དབུ་ཚུགས་པ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “ལོ་སར་སྐབས་ཀྱི་དོགས་ཟོན་བརྒྱད་དང་བརྗེད་མི་རུང་བ་དགུ” »

སྐལ་བཟང་སྤེན་པ།

 
ལས་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་ནི། གླེང་གཞི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་སྟེ། རྡ་སའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཙམ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། དོགས་པ་དང་མགོ་བོ་རྨོངས་དགོས་པའི་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་སོང་། དེ་ཡང་གླེང་གཞི་དེ། སྲིད་སྐྱོང་གི་ཁང་རིན་གྱི་གནད་དོན་དེ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། དུས་དབང་ཕྱིར་འཐེན་གྱི་བར་བསླེབས་སོང་། འོན་ཀྱང་། གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐད་སྲིད་སྐྱོང་གིས། མི་མང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འགན་ཁྱེར་ནས་གླེང་གཞི་ཅན་གྱི་གནད་དོན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་གསལ་བཤད་མ་བྱས་པར།

དེ་ལས་མང་བ་། “ད་ཡིན་ན། ང་སྲིད་སྐྱོང་བློ་སེང་ལ་རེ་ཐག་ཡོངས་སུ་ཆད་སོང་།” »

ཨེ་མ་ཧོ།

༡ སྦྱོར་བའི་བདེན་གཏམ།

དེང་དུས་འབྱུང་འགྱུར་གངས་ཅན་བོད་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་སྲིད་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་གངས་ཅན་བོད་མིའི་སྤྱི་མགྲིན་ཆོག་པའི་བདེན་པ་དྲང་པོ་སྤྱི་ཕན་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་ལ་སྲིད་སྐྱོང་གདམས་དགོས་པ་ང་ཚོས་ལས་འགན་རེད། མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེངྒེ་དང་། ཨ་ཚོགས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་དང་། ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་། ལུག་རྫི་སོགས་དམངས་གཙོ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ནས་ལོང་པ་རེད། སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་མཇུག་འབྲས་གསུམ་ལས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བློ་སེང་དང་སྤེན་ཚེ་དང་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ལ་ཐོབ་པ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ་། “ཚོགས་གཙོའི་ཆད་པ་ལྟག་ལོག་དགོས།” »

མདའ་མོ།

 
ད་རེས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ལས་རིམ་གོ་སྒྲིག་པས་སྲིད་སྐྱོང་ལ་ཉིན་གཅིག་གི་སྔོན་ལ་བརྡ་ལན་སྤྲད་པ་འདི་ལ་དུས་ཚོད་ཐུང་དྲག་པའི་སྐྱོན་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག དེ་མ་ཟད་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དོགས་འདྲི་ཁག་ལ་དུས་ཚོད་ལ་བལྟས་པ་མེད་པར་ལན་ཁ་གསལ་འདེབས་དགོས་པ་ཡང་དག་པའི་མང་གཙོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། གཤམ་ནས་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་གིས་ད་རེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་རྩིས་མེད་བཏང་བ་གསལ་བཤད་བྱས་ཆོག

༡༽སྲིད་སྐྱོང་གིས་ལས་བྲེལ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཁོམ་ལོང་མེད་པར་གསུང་བ་ཙམ་ལས་བགྲོ་གླེང་འདི་ལ་འདོད་མོས་ཡོད་པ་དང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “སྲིད་སྐྱོང་གིས་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་རྩིས་མེད་དུ་བཏང་བ།” »

སྲོང་བཙན།

རང་གི་མི་རིགས་དང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་བསྡུའི་ནང་དུ་མཉམ་བཞུགས་གནང་བའི་བཀུར་འོས་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། གཏམ་བཤད་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་གནང་སྟེ། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆེན་པོར་སྐོར་བ་ཐེངས་གཅིག་བརྒྱབ་ནས། རྡ་ས་ཕེབས་རྗེས་རང་གིས་སྐུ་ངལ་ཚད་མེད་སྐྱོན་ནས་ཐོབ་པའི་འོས་ཤོག་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་སྲིད་སྐྱོང་གི་འོས་སྒོམ་ནང་དུ་བླུགས་སོང་། སྲིད་སྐྱོང་གིས་ལག་སྲིངས་ཏེ་སྤྲོད་རོགས་ཞེས་སློང་མི་དགོས་པར་

དེ་ལས་མང་བ་། “སྤེན་ཚེས་འོས་ཤོག་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བློ་སེང་ལ་ཕུལ་བ། 
” »

འཇམ་གཅེས།

 
ཆེས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་བཙན་བྱོལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་འོས་བསྡུའི་ལས་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་གཡུལ་འཐབ་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ང་སྒེར་དང་འབྲེལ་བའི་གསལ་བཤད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་ཞུ་རྒྱུར། བདག་ལ་མཚོན་ན་འདི་ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གཅིག་ཡག་གཅིག་སྡུག་གི་བསམ་ཚུལ་ཡིག་ངག་གཉིས་ཀའི་ལམ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་གང་ཡང་སྤེལ་གྱི་མེད། ཡིན་ནའང་དེ་རིང་ཞོགས་པར་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ནང་དུ་གུས་པའི་པིར་མིང་(ལྷ་རྒོད་)ཟེར་བ་ཞིག་གིས་མཆན་བུ་ཞིག་བཀོད་འདུག

དེ་ལས་མང་བ་། “པིར་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་གསལ་བཤད་མེ་ལོང་མ།” »

ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་ལྡན།
 
ཉིན་ཤས་སྔོན་ལ་ངས། ༼མང་ཚོགས་ལ་འགན་ཁུར་ནས་མདུན་ལ་ཐོན་རོགས༽ཞེས་པའི་རྩོམ་ཐུང་ཞིག་སྤེལ་བའི་ནང་། ༼སྲིད་སྐྱོང་འོས་མི་གཉིས་ཀྱི་སུ་ཡིན་ནའང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་ལ་ཐོན་ནས་རང་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་དང་། ལས་དོན་གྲུབ་འབྲས་རྩིས་གཙང་ཞིག་འབུལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ནི་སྦས་ནས་ཕན་གྱི་མ་རེད། སྐུང་ནས་ཕན་གྱི་མ་རེད། གཡོལ་ནས་ཕན་གྱི་མ་རེད། མདུན་ལ་ཐོན་རོགས་ཞུ་བ་ཡིན།

དེ་ལས་མང་བ་། “སྲིད་སྐྱོང་མཆོག དེ་འདྲ་མ་གནངས། མང་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་ལ་ཕེབས་རོགས།” »

བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྐྱོང་།

 
སྲིད་སྐྱོང་འོས་བསྡུ་དང་འབྲེལ་བའི་རྙོག་གླེང་གཅིག་གིས་འོས་མི་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཕམ་ལ་ཏན་ཏན་ཁྱད་པར་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདྲ། ད་ལོའི་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་འོས་འགྲན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ནི་དང་པོ་ནས་བཟང་སྤྱོད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། འགོ་འཛུགས་མཁན་ནི་བཀའ་རྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ཡིན། བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ཟེར་བས་གྲོས་ཚོགས་ར་བའི་བལྟོས་མེད་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྤྱད་ནས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་ལ་སྙོན་འཛུགས་ཞུས་ཡོད་པ་དང་། སྒྲིག་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱི་

དེ་ལས་མང་བ་། “མདུན་བཀབ་སྟེ་རྐུབ་བསྟན།” »

ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།

 
དེ་རིང་ངས་གླེང་འདོད་པ་ནི་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ལོ་སར་གཏོང་སྟངས་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ངའི་ཕ་ཡུལ་ཆབ་མདོ་ཞེས་པའི་རྫ་ངོམས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ངོམས་གཞུང་ཞེས་པའི་ས་ཆ་ནས་ཡིན་ཞིང་། ང་ཚོའི་ལུང་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ནི་ས་མ་འབྲོག་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཟླ་དང་པོ་ནང་ལོ་སར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་གནམ་གཤིས་དྲོད་གྲང་གི་ཁྱད་པར་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ལས་མང་ཆེ་བ་དཀར་རྩིས་གཞི་བཟུང་བོད་ཟླ་དང་པོ་ནང་ལོ་སར་འགོ་བཙུགས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། དེར་བརྟེན་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་ལོ་སར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད། མི་རྒན་པ་རྣམས་ནི་ལོ་སར་ཚེས་ཀྱང་དེ་ཙམ་དགའ་སྣང་ཆེར་མེད།

དེ་ལས་མང་བ་། ““ལོ་སར་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ།”” »

ཡོང་ཁུངས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་རྒྱ
 
༄༅། །ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་༢ ཚེས་༥ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཐོག་ཕྱི་དྲིལ་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་དྲན་རྟེན་ཚོགས་ཁང་ནང་བཀའ་དྲུང་གཡུ་ཐོག་ཀརྨ་དགེ་ལེགས་ལགས་དང་། ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་དྭགས་པོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ལགས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་དྲིལ་བསྒྲགས་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་བཅས་ཕེབས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་གསར་འགོད་པ་ ༣༠ ཙམ་ལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པས་བཀའ་ཤག་གི་དངོས་དོན་གསལ་བཤད་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་དོན། དེང་སྐབས་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་ལས་རིམ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བོད་དང་བོད་མིའི་གནད་དོན་མང་པོའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་དང་།

དེ་ལས་མང་བ་། “བཀའ་ཤག་གི་དངོས་དོན་གསལ་བཤད།” »

སྙན་བཟང་གཡུང་དྲུང་ཚེ་རིང་།

 
དེང་སང་ང་ཚོས་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་ནང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་དང་ཚོང་པ་སྐོར་ཞིག་ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ཏུ་ཕེབས་མྱོང་བའི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་མཐོང་བ་ལས། ཕྱི་གླིང་པ་དེ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་དག་བྲིས་སྐོར་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ད་དུང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ཡོད། ད་ལྟ་རང་ཅག་གིས་མཐོང་བའི་ Benjamin of Tudele (1130-1173) ཡིས་བྲིས་པའི་ལམ་ཡིག་ཏུ་གསལ་བའི་བོད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཚིག་རྐང་རེ་ཟུང་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་གླིང་པ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྲིས་པ་ཐོག་མ་དེར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན།

དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་དུ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཐོག་མ་དང་ཁོང་གི་འཕྲིན་ཡིག་སྐོར་བརྗོད་པ།” »