རས་པ།
ས་ཡི་རྡུལ་ནི་རླུང་གི་གཤོག་པར་བཞོན།།
འོད་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་མཚན་ནག་སྟོབས་ཀྱིས་བཀག།
ས་སྲོད་ནུབ་རིར་ངུས་པའི་གདུང་བ་ཡིས།
དཔྱིད་རླུང་སྨྲེ་ངག་འདྲེ་ཡི་ཁ་ནས་ཐོན།།
གངས་རི་འགར་བའི་རྒད་པོ་བསམ་མེད་ཅིག།།
རས་པ།
ས་ཡི་རྡུལ་ནི་རླུང་གི་གཤོག་པར་བཞོན།།
འོད་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་མཚན་ནག་སྟོབས་ཀྱིས་བཀག།
ས་སྲོད་ནུབ་རིར་ངུས་པའི་གདུང་བ་ཡིས།
དཔྱིད་རླུང་སྨྲེ་ངག་འདྲེ་ཡི་ཁ་ནས་ཐོན།།
གངས་རི་འགར་བའི་རྒད་པོ་བསམ་མེད་ཅིག།།
རྩོམ་པ་པོ། ཨ་འདུས་མིག་ཆུ།
ཁྲེས་པོ་ཁུར་ཏེ་རྔུལ་ཆུ་འབྱིད་བཞིན་ལམ་དུ་ཆས།།
བྱེ་མའི་ལམ་གྱི་འགག་འཕྲང་བརྒལ་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད།།
ཕུགས་རེ་ཉར་ཞིང་སེམས་པ་སྐྱོ་བཞིན་ག་ལེར་བཞུད།།
སྐྲག་བཞིན་འདར་བཞིན་ས་མཐའི་གཞི་ཁྱིམ་ཐོད་པས་བསུས།།
ཕ་མར་བྲལ་སོང་ཕ་ཡུལ་བསྐྱུར་པའི་མྱི་ལྡོམ་ཁྱུ།།
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། མི་རིང་བར་ས་ག་ཟླ་བ་འཆར་ལ་ཉེ་ཞིང་། ས་ག་ཟླ་བའི་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་སྐུ་འཁྲུངས་པར་ཕལ་ཆེར་འཛམ་གླིང་ནང་པ་ཚང་མས་ཁས་ལེན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་སྐར་ཡང་ཟླ་བ་འདི་རེད། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་བཞེད་སྲོལ་གཅིག་མཐུན་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་། རེ་ཞིག་ང་ཚོས་རྩོད་པ་ཟུར་དུ་འཇོག ནམ་ཡང་རྩོད་གླེང་བྱས་ནས་དུས་ཚོད་བསྐྱལ་ན་ཆོ་མི་འདུག དུས་ཚོད་ཀྱིས་ང་ཚོ་བསྒུག་གི་མི་འདུག
དེ་ལས་མང་བ་། “སྟོན་པའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་རྩིའི་ཐད་ཀྱི་གཞེན་སྐུལ་དོན་ཚན་དགུ” »
ལོ་མ་སེར་པོ། (གླིང་ཚང་།)
དེང་སྐབས་ཆེ་སར་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཆུང་ས་རི་ཁུད་ཡན་ཆད་ནས་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་ཟེར་བའི་མིང་བརྡ་འདི་འུར་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་། ཐ་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་བློ་ཁ་ལོག་ཡིན་མོལ་མཁན་གྱི་བཙུན་པ་ཆོས་གོས་ཅན་རེ་ཟུང་གིས་ཀྱང་ཉིན་མཚན་མང་པོ་ཞིག་དང་ལོ་ཟླ་གྲངས་མང་ཞིག་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ངམ་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་སོགས་ཆོས་རའི་རྡོ་གཅལ་སྟེང་ཡན་ཆད་དུ་རྩོད་ཀྱིན་ཡོད་སྐད་འདུག སྤྱིར་འདྲ་མཉམ་དང་ཐོབ་ཐང་ངོས་ཟིན་ནས་དེ་ལ་རྩོད་ལན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དགའ་འོས་པའི་དོན་ཆེན་དང་ཡི་རང་ཞུ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ལོས་ཡིན།
བསྟན་འཛིན་ཀུན་མཁྱེན།
ད་རེས་སྐབས་བཅོ་ལྔ་པའི་བོད་མང་སྤྱི་འཐུས་དང་སྲིད་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་ལས་རིམ་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་དང་འོས་བསྡུའི་བགྲོ་གླེང་གི་ལས་རིམ་ནང་བསམ་མེད་ཁག་གཅིག་གིས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ནང་ཁུལ་ཤོག་ཁག་ལྟ་བུའི་ངོ་ཚ་ཁྲལ་མེད་ཐོག་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་དབར་འཐེན་འཁྱེར་གྱི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པས་ད་བར་རང་ཅག་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཡང་དག་པའི་དབུ་ཁྲིད་ལམ་སྟོན་འོག་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་
ཀོ་ལི་གྷལ་གཞིས་ཆགས་གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
ཀ་མད་སུམ་ཅུ་དབྱངས་བཞི་བོད་ཡིག་སྲོག །
ཁ་བདེ་ལྕེ་བདེ་མིན་པའི་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ།།
གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཕ་མེས་སྐད་ཡིག་འདི།།
སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་བཀའ་དྲིན་བརྒྱུད་ནས་དར།།
གཅེས་འཛིན་བློ་ཡི་ཀ་བཤད་ཤོག་སྟེང་ཐལ།།
ཨ་རིག་དགེ་མཐོང་།
ལས་ཀྱི་རྦབ་རྡོ་རི་བོའི་རྩེ་ནས་འགྲིལ།།
འཁོར་བའི་ཡམ་ཤིང་ལྷ་ཡི་ཕྱག་ནས་ཆག །
སྣང་བའི་རྨུ་ཐག་འདི་ཕྱིའི་མཚམས་ལ་སྦྲེལ།།
མུན་པའི་འཇིག་རྟེན་སྨག་ཆེན་ཚོར་བས་བརྟོལ།།
ཆགས་པ་རྡོ་རྗེ།
རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་དང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བར་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་གང་ཡོད་ལ་མ་ལྟོས་པར། མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་བར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་༧རྒྱལ་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་འོག། ཆེ་ས་ནས་སྐབས་རེར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་ཆུང་ས་ནས་འབྲི་ཆུའི་ཕར་ཚུར་ལ་དབང་བསྒྱུར་གྱིས། བོད་མིའི་སེམས་ནང་བག་ཆགས་གཏིང་ཟབ་བཞག་མྱོང་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞུང་མང་པོར་ཡང་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ། བོད་དོན་གཉན་འཕྲང་ཐབས་སྡུག་གི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲའི་སྐབས་ཀྱང་། མངོན་གསལ་དོད་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་འབྲེལ་བ་དང་ངོས་འཛིན་ཞིག་ཡོང་བསྡད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་ཚབ་ག་དུས་བར་བྱེད་ཐུབ་བམ།” »
རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
༡༽ སྔོན་གླེང་།
ཁ་བྱང་འདི་མཐོང་སྐབས་གད་མོ་ཤོར་སྲིད། དེ་ལ་ཐུགས་ཁག་མི་འདུག ངས་ཨ་ཁུ་དར་རྒྱས་དགོན་པས་བོད་སྡེ་པ་གཞུང་ལ་བཀའ་བསྩལ་བ་ཟེར་བའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མཚར་གཏམ་ཞིག་ལ་དཔེ་བཤུས་ཀྱིས་མིང་འདི་བཏགས་པ་ཡིན། དོན་དངོས་ཐོག་ང་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ལྟ་བུར་བསམ་ཚུལ་བཤད་པ་འདི་མ་བབ་ཁུར་ལེན་དང་བྱབ་ཆུང་ཞིག་ཡིན་སྲིད། དེའི་ཕྱིར་ངས་ཁ་བྱང་འདི་བདམས་ནས་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱིས་བློ་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཀུན་སློང་ལ་ལྷད་གང་ཡང་མེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཨ་ཁུ་འབྲོག་པས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ལ་བཀའ་བསྩལ་པ།” »
སྙེ་ལྷའི་ཐུགས་སྲས།
གནའ་མའི་གཏམ་དཔེར། ང་རྒྱལ་གྱི་གོང་བུ་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆུ་མི་ཆགས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ང་ཚོ་སུས་ཀྱང་བརྗེད་མི་ཉན། གཏན་ཚིགས་དེས་ང་ཚོ་མི་གཞི་ཚུལ་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣལ་མ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ། ང་ཅིག་མིན་ན་སུ་ཅིག་ཡིན་སྙམ་པའི་རང་རློམ་ཆེན་པོ་འདི་འཁུར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཞིག་གི་ནང་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་མཁན་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་ཁྱད་གསོད། ལྟོས་མེད་ངང་གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་ཏུ་ཐག་བཅད་ཤག་ཤག་དང་གཞན་གྱི་བསམ་ཚུལ་དང་དགོངས་འཆར་ཀུན་ལ་བརྩི་མཐོང་མེད་པར་ཟུར་ཟ་དང་ཁྲེལ་དགོད་ངང་སྤྱི་དོན་
དེ་ལས་མང་བ་། “ ང་རྒྱལ་གྱིས་མི་གཟུགས་ལ་ཁྱི་མགོ་མངོན་གྱིན་འདུག” »

—རྩོམ་པ་པོ། མི་གསལ།
བོད་ཀྱི་ཆོས་བསྒྱུར་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ང་ཚོས་ཁོང་ལ་ལྷ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཞེས་འབོད་དེ། རྒྱའི་རྒྱལ་རབས་སུང་ལྷོ་མ་ཡི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡིན། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་1271 ལོར་ཡབ་ཏའོ་ཙུང་(度宗)དང་རྒྱལ་ཡུམ་རུས་ཆོན (全)་ཅན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་འབྲིང་བར་འཁྲུངས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་ 1274ལོར་རྒྱལ་བོའི་ཁྲིར་བཀོད་པས་མཚན་ལ་ཡང་སུང་གུང་ཏི་
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཆེན་དུ་གྱུར་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་སམ།” »
ཡོང་ཁུངས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ
སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེངྒེ་མཆོག་སླར་ཡང་སྲིད་སྐྱོང་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བར་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཚོག་གིས་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་གནང་བ།
༄༅། །ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་༤ ཚེས་༢༨ ཉིན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་ལས་ཐོག་བློ་བཟང་སེངྒེ་མཆོག་སླར་ཡང་སྲིད་སྐྱོང་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བར་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་ཞུས་ཡོད། དེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་སུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་
དེ་ལས་མང་བ་། “ཚོགས་གཙོ་མཚོག་གིས་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་གནང་བ།” »
སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།
བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། ལོ་ལྔའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་གོ་སྐབས་དེ། ཡང་བསྐྱར་མཁས་དབང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་ལ་ཕུལ་བ་ནི་ཡག་གདའ་བསམ་གྱིན་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན།
༡ བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ནི། གཞིས་བཞུགས་བོད་པ་ཚོ་ཡིན་པར་མཆོག་དམན་ཚང་མས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། དོན་གྱིས་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་ནི་སྲིད་སྐྱོང་གི་རེ་བ་བློ་སེང་ལ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་རབས་དང་རིམ་པ་བྱུང་བ་ལས། གཞན་དག་སུ་གང་ལའང་བྱས་པ་མཐོང་དུ་མེད་པ་ཡིན།
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་པདྨ་ཀ་ར་ཡེ།།
རྣམ་རྒྱལ་ཁང་བཟང་འོད་གསལ་རིན་ཆེན་དཔལ།།
ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བསྙེགས་པའི་དབུ་འཕང་མཐོ།།
ཡིད་འོད་རྨད་བྱུང་མཛེས་པའི་དཔའ་མཛངས་ཅན།།
སྲིད་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས།།
དེ་ལས་མང་བ་། “སྲིད་རྒྱལ་སློབ་བཟང་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་གླུ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།” »
པདྨ་རྣམ་གྲོལ།
སྲིད་ཀྱི་རྐུབ་སྟེགས་བགྲང་བྱ་ལྔ་ལ་བཟུང་།།
ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་གཟི་བརྗིད་ས་ལ་བརྡབ།།
འཐུས་ཤོར་ཨི་ཁུང་འགོག་པའི་ལྷན་པ་ཡང་།།
གཙབས་རལ་སོང་བར་འགྱོད་པ་ཨེ་འདུག་གམ།།
—–རང་འཚོལ།
སྲིད་ཀྱིས་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག །
སྐྱོང་ལ་མཁས་མང་འདུས་པའི།།
བློ་ལྡན་མངས་པོའི་དབུས་ནས།།
བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་འབུར་ཐོན།།
སེང་དཀར་འདྲ་བའི་མི་དབང་།།
གེ་སར་འདྲ་བའི་མཛངས་ལྡན།།
ཁྲོ་གཏུམ།
མིང་། བོད། རང་མོས་སྙན་ངག ཨ་རི། Free Verse ཡོ་རབ། Vers Libre རྒྱ་ནག 自由诗
དར་དུས། བོད་ལ་དུས་རབས་༢༠མཇུག ཨ་རིར་དུས་རབས་༡༩མཇུག་དང་༢༠མགོ་སྟོད། ཡོ་རོབ་ལ་དུས་རབས་༡༩ནང་། རྒྱ་ནག་ལ་དུས་རབས་༡༩མཇུག་དང་༢༠མགོ་སྟོད།
ཚབ་མཚོན་མི་སྣ། བོད་དུ་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ། པིར་མིང་ལ་རང་གྲོལ། (1953-1985/11/30) ཨ་རིར། Walter “Walt” Whitman (31/05/1819 – 26/03/1892)
ཡོ་རོབ། Gustave Kahn (21/09/1859 — 5/09/ 1936)
ཨེ་མ་ཧོ།
ཨོ་རྒྱན་པད་འབྱུང་ལས་གཞན་སྐྱབས་གནས་མེད།།
ཨེ་ཀ་ཛ་ཏྲི་མཆོག་གི་སྔགས་སྲུང་མེད།།
ཨུ་ཚུགས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྨོངས་དད་མེད།།
ཨི་ལྡན་དབྱངས་གསལ་ལས་གཞན་དུང་བ་མེད།།
ཧ་ཤང་ལྟ་བ་ཟེར་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མེད།།
ཨ་ཏིའི་ཟབ་དོན་འཕྲན་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད།།
ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ།
སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གི་དཔྱ་ཁྲལ་ལག་དེབ་ནང་ཁོང་གི་མཚན་ལ་ ‘སློབ་བཟང་སངས་རྒྱས’འཁོད་ཡོད་པ་དང་འོས་བསྡུའི་འགེང་ཤོག་ནང་ ‘བློ་བཟང་སེང་གེ’ ཞེས་འཁོད་ཡོད་པའི་གནད་དོན་དེ་བོད་མི་མང་པོ་འདས་པའི་དྲ་ཚོམས་ཤིག་གིས་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་ལ་ཁྲིམས་གཏུག་བྱས་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤།༣༠ སྟེང་དྷ་ས་ནོར་བུ་མགྲོན་ཁང་དུ་ “ཁྲིམས་ཀྱི་བྱ་ར་སྐད་འཕྲིན་ཚོགས་པ”ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གང་སར་
དེ་ལས་མང་བ་། “འོས་བསྡུའི་སྒྲིག་གཞི་དང་འགལ་ཡོད་སྐོར་ཁྲིམས་གཏུག་བྱས་འདུག” »
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་པདྨ་ཀ་ར་ཡེ།།
འཇའ་ལུས་འཕོ་ཆེན་བཞེངས་པའི་རྒྱལ་བའི་སྐུ།།
སྐུ་གསུམ་དགོངས་པའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས།།
འདས་ད་མ་འོངས་སྐྱོབ་པའི་པདྨ་འབྱུང་།།
གསོལ་བ་འདེབས་སོ་ཕྱི་ནང་བར་ཆད་སོལ།།
གངས་ལྗོངས་ཕྱུག་མོའི་སྣོད་བཅུད་ཁྲག་མདངས་རྒྱས།།
དེ་ལས་མང་བ་། “རྒྱལ་སྡུག་སྤྲང་པོའི་གསོག་པའི་སྙིང་ཆུའི་ན་ཚ།” »