ཁྲོ་གཏུམ།
ཡར་བལྟས་རྫ་རེད
གངས་ཀྱི་ཅོད་པན་སྔར་ལས་དབུ་འཕང་མཐོ
རྫ་སྐེད་ནགས་རེད
ནགས་ཀྱི་གཡུ་ལོ་རི་བོའི་ལྟོས་དང་མཉམ
འདབ་རོལ་སྤང་རེད
རྐང་པའི་རྡོག་ལམ་གྱ་མ་གྱུ་ཡིས་ས་རྡོ་བཀད
ད་ལོའི་དབྱར་ཁ་ང་ཡི་རྣ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་སླེབས་ན
དེ་ལས་མང་བ་། “དབྱར་ཁ་སླེབས་སོང་། རྣ་བའི་རྒྱབ་ཏུ་རླུང་བུ་གྲང་མོ་ད་དུང་བཞུར།” »
རྩེཿམུན་སེལ།
དང་པོ། གླེང་བྱའི་བསྡུས་དོན།
ལར། ཕྱོགས་རིས་ཞེས་པ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས། ཁྱིམ་མཚེས་དང་གྲོང་སྡེ། ཉུང་ས་ཞིག་ནས་བཤད་ན། མི་གཉིས་ཙམ་གྱི་བར་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེ་དང་ཡིད་ཆེས་ལྷོད་ཅིང་། དམིགས་འདུན་ཡལ་བར་སུབ་བྱེད་ཅིག་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་རྒྱུན་འུ་ཅག་གི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བཟའ་བཏུང་དང་། སྤྱོད་ལམ་བཅས་ཚུལ་བཞིན་མ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱི་འདུ་བ་རྣམས་འཁྲུག་པར་མ་ཟད།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་འགའ་ལ་བཏང་བའི་ཉེན་བརྡ།” »
རྫ་ཆུ་སྔོན་མོ།
མ་གཞི་ནས་ཀླུ་མཁར་བྱམས་དང་ཁོའི་ལྟག་རྒྱབ་ཀྱི་མི་ཚོས་ཡུལ་དུས་ལ་ཚོད་རྩིས་ཀྱིས་མདུང་རྩེ་ནང་ཁུལ་འབའ་ཞིག་ལ་བསྐོར་བ་དེར། སྐབས་དང་དུས་ལ་དཔག་པའི་དགོས་པ་དམིགས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། ཉེ་ལམ་ཀླུ་མཁར་བྱམས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་ཞིག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དཔྲལ་བའི་མིག་དང་ཁོང་གི་སྙིང་། ༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ལ་ཟུར་ཟ་དམའ་འབེབས་ཀྱི་རྩོམ་རྙོག་ཅིག་དྲ་ལམ་དུ་བཞག་པས། རང་ཉིད་ལ་འཛམ་གླིང་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་གནོན་ཤུགས་ཁ་རྡུང་ཕོག་པ་རེད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཀླུ་མཁར་བྱམས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་འདོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རིགས་ལམ།” »
ཟླ་བ་གཞོན་ནུ།
कुमारिलभट्टः
(ཀུ་མཱ་རི་ལ་བྷ་ཊྚ)
གཞོན་ནུ་མ་ལེན།
གཞོན་ནུ་མ་ལེན་དང་སློབ་དཔོན་བདེ་བྱེད།
ཀུ་མཱ་རི་ལ[1]་སྟེ་མཚན་གཞན་ལ་ཀུ་མཱ་རི་ལ་བྷ་ཊྚ(སྤྱི་ལོ་༧༣༠)བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་པའི་ནང་ཙམ་དུ་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྟོག་གེ་སྨྲ་བ་དང་སློབ་དཔོན། ཛེེ་མི་ནི་བྱ་བའི་ དཔྱོད་པ་བའི་མདོ་ ཛེེ་མི་ནིའི་དཔྱོད་པའི་མདོ་ཤཱ་བ་རའི་བཤད་པའི་འགྲེལ་མཛད་མཁན་པོ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་གོ།
དེ་ལས་མང་བ་། “གཞོན་ནུ་མ་ལེན་དང་དཔྱོད་པ་བའི་ལྟ་བ། कुमारिलभट्टः ” »
རྔ་བ་ཀུན་བཟང་ནས།
ང་དགུ་སྔོན་གྱི་ངེད་ཚང་།།
རིག་གནས་ཞེན་པས་ཕམ་སོང་།།
ང་དགུ་རྗེས་ཡི་ངེད་ཚང་།།
སྤྱང་ཀི་ལྡོམ་པོའི་ཟས་འགྱུར།།
རྟ་རྔ་ཁྱི་རྔ་རྒྱུད་བཞིན།།
གནས་ཚུལ་གཏོང་མཁན། ཆོས་ཉིད།
ད་ལོ་དམིགས་གསལ་གྱིས་བརྡ་ཆད་སྐོར་གྱི་སྒྲིག་སྟངས་སུ་བརྡ་ཆད་ཀྱི་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་༡༦ལས་ནང་སྲས་༡༡༠ལྷག་ཅིག་བགར་བའི་སྐོར་ལ་ཟབ་སྦྱོང་དང་བགྲོ་གླེང་། བསམ་ཚུལ་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཡོད་འདུག
དེ་རིང་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༤།༣༠ སྟེང་། བཞུགས་སྒར་ངྷ་སའི་གངས་སྐྱིད་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ། སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་
དེ་ལས་མང་བ་། “རྩོམ་སྒྲིག་པ་༤༥མཉམ་དུ་བརྡ་ཆད་གཏན་འབེབ་བགྲོ་གླེང་།” »
—རང་འཚོལ་གྱིས་བསྒྱུར།
དེ་རིང་ཞོགས་པར། འཛམ་བུ་གླིང་ལ་བྱམས་དང་། བརྩེ་བ་དང་། ཞི་བདེའི་གསུང་འཕྲིན་གནང་མཁན། བླ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དཔལ་ལྡན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་བྷོ་པཱལ་(Bopal}ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་ཁོང་ལས་བྱིན་རླབས་ཞུས་པ་ཡིན།
རྩེཿམུན་སེལ།
ཨེ་ཙི། ནུབ་གླིང་བའི་ཚིམ་མེད་ཀྱི་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་། འཛེམ་པ་དོགས་བྲལ་གྱི་ཉེས་གསེབ་ནས་སྐྱེས་ཤིང་། སྐྱེ་འགྲོའི་ཚེ་སྲོག་དུམ་བུར་གཅོད་པ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་འཇབ་ཅིང་། རྔམ་པས་མཆོང་བའི་དགྲ་བོ་ངོ་མ་ཞིག
ཨེ་ཙི། རྣམ་པ་ཉམ་ཐག་པས་སྤོབས་སེམས་འཕར་རུང་། གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་བརྡ་ལ་མ་གྲཊ་པས་དོ་སྣང་མི་འབྱུང་བ་བདེན་ཡང་། ངེས་པ་བྲལ་བའི་ཁ་ཁུག་དུ་མ་ནས་ཁུ་སིམ་མེར་རྒོལ་ལ། གཏོར་བརླགས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་དེ་དང་དེས།
རས་པ།
ལོ་ཤས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ལ་མི་མང་གིས་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། བསམ་ཚུལ་ནང་དུ་བོད་རང་གིས་ཡིད་ཆེས་དང་མཐར་ཐུག་ཏུ་བརྩི་བའི་ཐ་སྙད་ཁག་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་། གོ་དོན་རྦད་དེ་འགྱུར་ཡོད། དཔེར་ན། འཐུས་མི་གང་རུང་གིས་ “ཧ་ཅང་དྲང་བདེན་གྱིས་བཤད་སོང་”ཟེར་བ་དང་། “ཧ་ཅང་བདེན་གཏམ་བཤད་སོང་”ཟེར་བ་ལྟ་བུ་རེད། སྐད་ཆ་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ནི་རང་ཉིད་ཆོལ་ཁ་གང་ཡིན་པ་དང་། སུ་དང་སུའི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་མཚོན་པ་ཙམ་རེད། ཕལ་ཆེ་བ་དེ་འདྲ་རེད།
—བློ་གྲོས་རབ་བརྟན།
—-(འདྲ་པར་ཞིག་ལ་བལྟས་ཏེ་བྲིས་པའི་ཚོར་བའི་སྙན་ངག་ཅིག)
ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ།
ཁྱོད་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་བླ་སྲོག་ཡིན་ལ།
དཔལ་ཡོན་ཞིག་གི་མཚོན་རྟགས་ཡིན།
ལོ་རྒྱུས་ཤིག་གི་དཔང་པོ་ཡིན།
རྩེཿམུན་སེལ།
ལྷང་ལྷང་ཅོང་སྒྲ་དལ་མོའི་སྔོན་བརྡ་ཡིས་བསུས་ཏེ།།
ལྔ་རིག་བསུང་ཞིམ་འཐུལ་བའི་ལྡིང་ཁང་དུ་འཛོམས་པ།།
ཁྱེད་དང་ང་ཚོའི་དམིགས་འདུན་བཟང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་སླད།།
རྟེན་འབྱུང་མཚར་སྡུག་སྒེག་མོས་བསྡུས་པ་ཞིག་མིན་འགྲོ།
བཤད་སྒྲོས་རྐང་ལམ་འདེད་པའི་ཧོལ་རྒྱུག་དེ་མི་བྱེད།།
འཁྱོར་ཉོག་ར་བཟི་སྨྱོན་པའི་ངང་ཚུལ་དེས་ཅི་བྱ།།
ཡོང་ཁུངས། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དྲ་བ།
༄༅། །དེ་རིང་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་མ་བགྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་བཙན་བཟུང་ལ་ཞི་བའི་སྒེར་ལངས་བྱས་ནས་ལོ་ ༥༨ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་བཏང་གནང་མཁན་འདས་གསོན་ཡོངས་ལ་རྗེས་དྲན་དང་། རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དང་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་བརྒྱ་ཆ་ ༩༨ ལྷག་ལ་གཏོར་བཤིག་སོགས་བཏང་བ་བཅས་ལ་དྲན་གསོ་ཞུ་རྒྱུའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ཡིན།
ཞི་བདེའི་ལང་ཚོས།
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ཟླ་༠༣ པའི་ཚེས་༡༠ ནས་བཟུང་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སའི་གོ་ལ་འདི་ཡི་སྟེང་དུ་ང་ཅག་གདོང་དམར་པ་རྣམས་ངོ་རྒོལ་གྱི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཞོན་ཏེ་ལོ་ཟླ་དུ་མའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་བརྒལ་ཟིན་ལ། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་། རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བཅངས་བའི་དུང་སེམས་དེ་ཉིད་ནམ་ཡང་དོར་ཐབས་མེད་པར་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་ལྟར་སྲ་བར་གནས་ཏེ་ད་དུང་ཡང་ངོ་རྒོལ་གྱི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཞོན་ཏེ་ལོ་ཟླའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་རྒལ་དང་རྒལ་མུས་ཤིག་རེད། མ་ཟད་ཇི་སྲིད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་རང་དབང་གི་
དེ་ལས་མང་བ་། “དོན་དངོས་སུ་ང་ཚོས་ཅི་ཞིག་གི་དོན་དུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དམ།” »
ཁ་བའི་ལྷ་མོ།
ཉི་ནུབ་ཀྱི་འཚམས་འདྲི
རྒྱང་རིང་ནས་ལག་གཡུག་བྱས
ཉི་མ་དལ་བོའི་ངང་ནས་ལ་མོ་བརྒྱབས
སེམས་བསམ་པའི་གཏིང་རུམ་ཞིག་དྲན
ལ་མོ་བརྒལ་ཟིན་པའི་ཉི་མ་ཧྲིལ་བོ
རང་འཚོལ་གྱིས་བསྒྱུར།
ངས་བལྟས་ན་བུད་མེད་ཚོས་རང་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཚོ་དང་འདྲ་མཉམ་ཡིན་མདོག་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྐུགས་རྟགས་རེད། ཁོང་ཚོ་ནི་སྐྱེས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཡང་ཡིན་མྱོང་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་བུད་མེད་ཅིག་ལ་ཅི་ཞིག་སྤྲོད་ཀྱང་མོས་དེ་བས་རླབས་ཆེ་བ་བཟོ་གི་རེད།
རྩེཿམུན་སེལ།
སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་ཨུ་མ་ཡུམ།།
གསུམ་རིཊ་ཆེ་བཙན་སུ་མཆིས་ཀྱིས།།
བདག་བརྩམ་སྨོན་ལམ་རབ་བཟང་དོན།།
ཇི་བཞིན་འགྲུབ་པའི་མཐུན་འགྱུར་མཛོད།།
སྤྱི་ལོ་གཉིས་ཐིག་གཅིག་བདུན་གྱི།།
དེ་ལས་མང་བ་། “འདྲ་མཉམ་ཐོབ་ཐང་ལ་སྨོན་པ་ཡིད་འོང་རབ་བཟང་མ་ཞེས་བྱ་བ། ” »
སྐྱོ་བྲག་དགའ་དབང་།
ཨོཾ་སྭསྟི།
རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཁྱེན་བརྩེ་གཅིག་བསྡུས་པ། །
རི་བོ་གྲུ་འཛིན་རྩེ་ན་སྤྱན་རས་གཟིགས། །
ཁ་བ་ཅན་ན་དཔལ་ལྡན་ཀརྨ་པར། །
གྲགས་པའི་གདུགས་དཀར་འཛིན་པ་མཆོག་ལ་འདུད། །
དེ་ལས་མང་བ་། “དྲུང་གོ་ཤྲི་རྒྱལ་ཚབ་པའི་དབུ་ཞྭ་མཐོང་གྲོལ་བསྒྲོན་མཇལ། ” »
གནས་ཚུལ་བསྡུ་སྒྲིག་པ། རྫ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས།
ཁར་རྩང་སྟེ། བོད་མེ་བྱ་ལོ་སར་ཚེས་གཉིས། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ཟླ་ ༢ཚེས་༢༨ ཉིན་ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་ས་ཐའེ་པེ་རུ་ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས་གོ་སྒྲིག་འོག་ཐའེ་ཝན་གནས་བཞུགས་བོད་རྒྱའི་དགེ་འདུན་པ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པའི་དབུས། མི་མང་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ལ་ཉེ་བ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་༧སྐྱབས་རྗེ་རྡོ་རྫོང་རིན་པོ་ཆེ་ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་གང་གི་དགོངས་རྫོགས་དང་འབྲེལ་བའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཟབ་རྒྱས་ཤིག་འཚོགས་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཐའེ་ཝན་དུ་༧སྐྱབས་རྗེ་རྡོ་རྫོང་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ།” »
__ཁྲོ་གཏུམ།
ཉི་འོད་ཤར་ནས་འཛུམ་པའི་རི་ཀླུང་སོ་ཕྲེང་བགད
ལམ་ཆས་མགྲོན་གྱི་རྟ་ཕོས་སྒ་སྲབ་འཕྱོར་ལྭ་བྱས་ཏེ་རྣ་བ་ཀྲོག་སེ་རྒྱུ
ལམ་གྱི་རིང་ཐུང་ཨང་གིས་མ་བཅད་(སྤྱི་ལེ་ལྟ་བུ)རྟ་ཕོའི་འགྲོས་ཀྱིས་ཉི་ཐག་བཟུང་སྟེ
དལ་བུར་བསྐྱོད་པའི་གནའ་བོའི་མགྲོན་པོས་ལ་དང་ལུང་བ་སྒྲོག་མདུད་བྱས་མྱོང