འཇམ་གཅེས།
སྙིགས་ལྔའི་འགྲོ་བའི་འདོད་རྔམ་མེ་ལྕེ་ཡིས།།
སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་ལྗོན་ཚལ་སྲེག་པའི་དུས།།
གང་ཐུགས་མཁྱེན་བརྩེའི་ཆུ་འཛིན་ཀློང་ཡངས་ནས།།
དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཆེན་རབ་ཏུ་ཕབ།།
ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཆེ་རྒུད་མ་ལུས་ཀུན།།
རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་ཕྱོགས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིས།།
མྱི་ལྟིག
____གཉེན་ཉེ་ཨ་ཅེ་ཞིག་གི་ངུ་སྐད་ལ་ཉན་རྗེས་ཀྱི་ཚིག
བདེན་པ་རེད། ས་མཐའ་ན་ཅི་ཡང་མེད
ཡིན་ཡང ཞེན་ཁོག་ཅིག་གིས
ང་ས་མཐར་འདྲིས་ཡོད ངའི་རླུང་རྟ་ས་མཐའ་ན་ཡོད
ངས་རང་གི་གཟི་བརྗིད་ས་མཐའ་ནས་མ་རྙེད་ཀྱང
ངས་རང་གི་རུས་རྐང་ས་མཐའ་ནས་གཏོར་རྩིས་ཡོད
ས་མཐའ་ན་ཅི་ཡང་མེད ང་ས་མཐར་དགའ
སྤྱི་འཐུས་ཨ་ཀྲུག་ཚེ་བརྟན།
དྲི་བ།
རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་རུང་རྒྱས་ཨ་གྲགས་ལགས་ཀྱི་ད་ལྟའི་འཕྲོད་བསྟེན་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་གནང་རོགས།
ལན།
རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་རོང་རྒྱས་ཨ་གྲགས་ལགས་ཀྱི་ད་ལྟའི་སྐུ་ལུས་གནས་སྟངས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱ་ནག་གིས་དམ་དྲག་དང་གསང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཐོག་མར་འཛིན་བཟུང་སྐབས་ཉེས་རྡུང་ཤུགས་ཆེན་བཏང་བ་དང། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ ལོར་སླར་ཡང་ཉེས་རྡུང་ཚད་མེད་བཏང་འདུག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་གི་མིག་ཡ་གཅིག་དང་།
ཀོ་ལི་གྷ་གཞིས་ཆགས་གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
ཀ་ཡེ་གསན་དང་བོད་རྒྱའི་འགོ་འཁྲིད་ཚོ།།
ཁ་དམག་འགན་འཁུར་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་མིན།།
ག་སྡུག་ཇི་བྱུང་ཞི་མོལ་གྲ་སྒྲིག་བགྱིས།།
ང་ཚོ་མི་མང་རེ་བའི་གཉིད་དུ་་ཡོད།།
ཅ་ཅོ་མང་བས་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་ལ།།
ཆ་རྒྱུས་མ་ལོན་རང་བཙན་དབུ་མས་བཀག།
དེ་ལས་མང་བ་། “བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་ལ་དཔྱད་པའི་ཀ་བཤད་བརྒྱད་པ།” »
བདེ་སྦྱིན་མ།
ཟླ་འོད།
འབྲོག་མོ་ཞིག་གི་བཞོ་ཟེའུ་འགྱེལ་ཏེ་རྩ་གསེབ་ལ་ཕོས་པའི་འོ་མ་སྣུམ་པོ།
བྱིས་པ་ཞིག་གི་དྲན་ཤེས་སུ་བསྒོས་ཏེ་ཡུན་རིང་ལ་འབྱར་བའི་བུ་རམ་མངར་མོ།
ཟླ་འོད།
གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནམ་མཁར་མི་ཤོང་བའི་དངུལ་གྱི་མེ་ལོང་།
ཨེ་ཝྃ་རིག་པ།
ཟ་མ་བཞེས་པའི་སྔོན་དུ་ལག་པ་ཁྲུས།།
ཆབ་གསང་ཕེབས་པའི་རྗེས་སུ་ལག་པ་ཁྲུས།།
ནངས་ནུབ་གདོང་དང་སོ་ཡི་དྲི་མ་བཀྲུས།།
ཉལ་ཁར་རྐང་པ་བཀྲུས་ན་ལུས་ལ་ཕན།།
སེན་མོའི་བར་གྱི་དྲི་མ་མ་བཀྲུས་ན།།
ནད་འབུ་མང་པོ་ཁོང་དུ་འགྲོ་བར་ངེས།།
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན།
གནའ་ཤུལ་ཀ་གདུང་དེ་དག་མཐོང་བ་ཉིད།།
མི་དང་དུད་འགྲོར་བཙན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ལས།།
དེང་རབས་ལྟ་བུའི་འཕྲུལ་རིགས་ཡོད་མ་ཡིན།།
མི་སྲོག་དུ་མའི་རྣམ་ཤེས་འདི་འཐེམ་སེམས།།
སྙིང་རྗེ་རང་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས།།
འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་བརྩེ་བའི་འོད་སྣང་སྦྱིན།།
ཨ་འདུས་མིག་ཆུ།
དེང་སང་སྐལ་བཟང་ལུང་རིགས་སུ་འབོད་པའི་ན་གཞོན་སྙན་ངག་པ་དེ་ཤེས་ཡོན་པའི་ཚད་ལ་མ་གནས་པར་བླུན་དད་པའི་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། གང་འདོད་ཅི་བསམ་གྱིས་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་པ་ནི། ཀྲང་གོ་ཧྭ་སོགས་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་གང་མང་ཞིག་དམར་གསོད་གཏོང་མཁན་དག་ལ་རྗེས་དྲན་བྱས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བརྡོལ་གཏམ་སྨྲ་བཞིན་འདུག་ལ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་གྱི་བློ་མིག་གིས་བདེན་པ་ལ་དྲང་ཐད་ནས་བལྟས་པ་ཞིག་ཏུ་གཏན་ནས་ཚོར་མ་སོང་།
དེ་ལས་མང་བ་། “དོན་གྲུབ་རྒྱལ་རྙིང་བཞི་རྩ་གཏོར་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནམ།” »
ཆབ་མདོ་ངག་ཕུན་གྱིས།
ས་གསུམ་གྱི་བླ་མ།། འཛམ་གླིང་གི་དད་དཔོན།།
ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད།། བོད་འབངས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས།།
མགོན་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་སློབ།། རིན་བྲལ་གྱི་བདུད་རྩིས།
འཛམ་གླིང་གི་མི་རྣམས།། རྨོངས་གཉིད་ལས་གྲོལ་སོང་།།
ཨེ་མ་ཧོ།
ན་མོ་གུ་རུ་མ་ཧཱ་མུ་དྲ་ཡེ།
ཀ་མ་ལྟར་བཞད་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ།།
ཁ་བའི་འདབ་སྟོང་གཡོ་བའི་ཟློས་གར་རུ།།
ག་ས་གང་ནས་མཛེས་པའི་སྐྱེད་མ་དག།
ང་ཡིས་དུང་བས་རྗེས་དྲན་སླར་ཡང་ཚེས།།
ཅ་ཅོའི་ངོ་བསྟོད་མ་ཡིན་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱིས།།
ཆ་རྐྱེན་དངོས་ཀྱི་གཞི་མ་དྲིན་ཆེན་ཉིད།།
ཇ་མ་ཆུང་མ་མཛེས་མཛངས་ལྡན་པ་རྣམས།།
དེ་ལས་མང་བ་། “གངས་རིའི་སྐྱེད་མའི་དུས་དྲན་རིག་མའི་མེ་ཏོག་དམར་པོ།” »
ཁྲི་རལ་པ་ཅན།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེ་དང་གཤིས་སྤྱོད།
ཉེ་ལམ་ནས་དྲ་ངོས་དང་རླུང་འཕྲིན་རྒྱུད་ལམ་བཅས་སུ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་ཨ་མདོའི་རྩོམ་རིག་པ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་། ཁོང་གི་བྱས་རྗེས་དང་བྱས་ཉེས་གཉིས་ཀར་གླེང་མོལ་མང་ཙམ་གནང་སོང་བས། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་ལ་བསྐྱར་དུ་བསམ་བློ་ཞིག་མི་གཏོང་ཀ་མེད་གྱུར།
གཅིག་བྱས་ན་བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་བླ་སྤྲུལ། གཞུང་ཞབས་དང་སྤྱི་འཐུས་སོགས་གནད་ཡོད་མང་པོས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མི་དེ་ངོ་མི་ཤེས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཡིན་པས།
ཀོ་ལི་གྷ་གཞིས་ཆགས་གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
ཀ་ཡེ་གསོན་དང་དྲ་རྒྱའི་དྲ་གྲོགས་ཚོ།།
ཁ་སྟོང་དོན་སྟོང་མིན་པའི་མཆན་ཞིག་ཞོག །
ག་ས་གང་ལ་འགན་མེད་ཇུས་གཏོགས་ཚོ།།
ང་ཚོ་དྲ་འབུ་འདྲ་བ་གང་ན་འདུག །
ཅ་ཅོ་མང་བའི་མཆན་བུ་འདེབས་པ་འདིར།།
ཆ་བཞག་མེད་པའི་མི་ཡིས་འཕྱ་སྨོད་མང་།
གངས་ཤར།
ཉེ་ཆར་འབྲུག་གི་ལས་བྱེད་ཞིག་གིས་འབྲུག་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་བཀའ་རྒྱ་ཞིག་ང་ལ་བསྐུར་འདུག ཞིབ་པར་བཀླགས་པས། ཤུགས་ལྡན་འབྲུག་ལ་སྡོད་མི་ཆོག་ཟེར། དེ་འབྲུག་ནས་ཕྱིར་ཕུད་པ་ཡིན་ཟེར། འབྲུག་གི་ལས་བྱེད་ཁོང་ངེད་སྡོད་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཕེབས་སྐབས། ངའི་ཤག་ལ་སྡོད་པ་མང་ཞིང་། རྗེས་མ་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཟབ་ཕྱིན་ནས། ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་དང་བཟའ་ཟླ་བུ་ཕྲུག་སུ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་ཕེབས་སྐབས། ངའི་ཤག་ཆུང་ཆུང་དེ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་མགྲོན་ཁང་ཡིན་ཤག་དང་། ངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ནས། ཁྱེད་ཚོ་ཕེབས་རྐྱང་དང་། ངས་བསུ་རྐྱང་ཡིན་ཟེར་ནས་ལོ་མང་ཕྱིན།
ཁྲོ་གཏུམ།
བྱང་ཆ་ཆེ་བའི་ལག་ཟུང་གིས་ཁ་པར་གྱི་གཡས་གཡོན་ལ་སྐུ་སྲུང་གི་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་དུས་དེང་སང་གི་རྣམ་འགྱུར་ལས། ཁྱོད་ནི་ཐག་རིང་ལ། ང་ནི་རྒྱང་རིང་གི། སྐད་ཆའི་མགོ་ཁུངས་གཅིག་པུས་ཁ་ལག་གཉིས་ལ་ནང་སྔ་ལངས་དང་དགོང་འཕྱི་ཉལ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟ་ཕོ་ཞིག་བཅིབས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིས། ཁྱོད་རང་གི་མིག་མདུན་གྱི་དངོས་པོ་དག་ཤི་སོང་ལ། ཉེ་མཁྲིས་ཀྱི་གྲོགས་དང་གྲོགས་མོའི་དགོད་སྒྲ་ལ་ཧེ་བག་བཞག་ཡོད་པས།
ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། རྟ་མགྲིན་སྒྱུ་རྩལ་ནས་འོས་སྦྱོར་བྱས།
སྒྱུ་རྩལ་བ་རྟ་མགྲིན་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱི་༼ཡངས་པའི་ལམ༽ཞེས་པའི་གླུ་གཞས་གཉིས་པ་དབུ་འབྱེད་ཐོག སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་གླུ་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདོན་ཐུབ་གསུངས། དེ་རིང་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཡོལ་ཙམ་ལ་དྷ་ས་མེག་གྷན་བོད་ཀྱི་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ། བོད་རིགས་གཞས་པ་དང་ཁབ་གཙགས་རི་མོ་བ་རྟ་མགྲིན་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱི་
ཀོ་ལི་གྷ་གཞིས་ཆགས་གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས།
ཀ་ར་གུ་རམ་ཕྲུ་གུའི་ཟས།།
ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དཔོན་གྱིས་བཞེས།།
ག་བཏང་གོ་ཆོད་གཡོག་གི་འགན།།
ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་བོད།།
ཅ་ཅོ་དབེན་པས་ཆོས་བྱེད་མང་།།
ཆ་ཚང་ནང་པའི་བསྟན་ལ་དད།།
རྩོམ་པ་པོ། ས་དཀྱིལ་ཚེ་བཀྲ། འཇིགས་མེད་ཀྱིས་འོས་སྦྱོར་བྱས།
འཁྱག་གྲང་གི་ནམ་ཟླས་ས་ཆེན་གྱི་གསུས་ཁོག་གཤགས་ཤིང་ལྗང་ནེམ་གྱི་ལོ་མ་དགུན་གཞུང་གི་བྲང་ལ་འབྱར་བའི་སྐབས་འདིར། སྙན་ངག་གི་ཚོར་བ་སྐྱེན་པའི་མི་ཕོ་སྐོར་ཞིག་གསེར་གྱི་གྲུ་གུ་སྒྲིལ་བ་བཞིན་རེབ་གོང་རིག་འབྱུང་གྲོང་དུ་འཛོམས་བྱུང་སྟེ། བོད་པའི་སྙན་ངག་གི་ཚོགས་པ་གསར་བ་མི་རབས་གསུམ་པའི་རྩོམ་རིག་འདུ་ཚོགས་སྐབས་བརྒྱད་པ་དང་《མི་རབས་གསུམ་པ》སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ལྔ་བ་འགྲེམ་སྤེལ་མཛད་སྒོ་སྤྱི་ཟླ11པའི་ཚེས་29དང30ཉིན་བར་རེབ་གོང་ནས་ཚོགས་པ།
དེ་ལས་མང་བ་། “མི་རབས་གསུམ་པའི་རྩོམ་རིག་འདུ་ཚོགས་སྐབས་བརྒྱད་པ་རེབ་གོང་ནས་ཚོགས་པ།” »
གནས་ཚུལ་གཏོང་མཁན། བསྟན་འཛིན་དགེ་ལེགས།
ཟླ་བ་༡༢ ཚེས་༤ ཉིན། ནེའུ་ཡོག་གི་ལ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད། ༦:༣༠ ཐོག་ལ།
དབྱིན་ཇིའི་མཁས་དབང་ཁེ་ལེར་ཧ་རི་སི་༼Clare Harris༽ མཆོག་གི་དེབ་གསར་པ། “འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེའི་སྟེང་གི་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་། ཆབ་སྲིད། ངོ་སྤྲོད་བཅས་གླེང་བ།” ༼The Museum on the Roof of the World: ART, POLITICS, AND THE REPRESENTATION OF TIBET༽ ཞུ་བ་དེ་དབུ་འབྱེད་བྱ་རྒྱུ་དང་།
བཙན་གསེར་ཞུན་དུ་འབོད་པ་ནས།
—- ཉིན་འདི་དག་ལ་སྐད་འཕྲིན་ལས་དགོས་མེད་ཀྱི་དོན་བྱ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བའི་ལན་དུ།
ཅི་ཞིག་བཤད་ནས་གང་ཞིག་ཤོད་ན་འགྲིག་གམ་མི་འགྲིག་གྲོགས་པོ་ལགས།།
ཇི་ལྟར་བཤད་ཅིང་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་དགོས་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་མམ་མ་བསམ་ཀྱེ།།
བཤད་རྒྱུ་དེ་ལ་ནུས་ཤུགས་ཆེའམ་འཆད་ཀྱིན་འཆད་ཀྱིན་ཅི་འདྲ་རེད།།
བཤད་བྱ་དེ་ལ་གནས་ལུགས་འདུག་གམ་ཉན་ཀྱིན་ཉན་ཀྱིན་གང་འདྲ་རེད།།