བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་མོ།

གནས་ཚུལ་མཁོ་གཏོང་བ། བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ རེས་གཟའ་ལྷག་པ་ཉིན་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་བོད་མིའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་མོ་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཉིན་དང་པོར་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་ཆབ་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་དང་། གནད་ཡོད་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཐོག་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པའི་ཏལ་ཀ་ཏོ་ར་རྩེད་རའི་(Talkatora Stadium)ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་བོད་མི་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ ལྷག་རིམ་བཞིན་འདུ་འཛོམས་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་མ་འདྲ་བ་ཁག་དྲུག་གི་ནང་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནས་སྨོན་ལམ་གསུང་འདོན་གནང་། སྐབས་འདིར་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ་མཆོག་གིས་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་གནང་ཡོད་པ་རེད། ཆུ་ཚོད་ ༡༢།༡༥ ཐོག་འཕགས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་སྙན་འབུལ་ཞུས་མཚམས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་ངག་བཅད་མྱ་ངན་གུས་འདུད་སྐར་མ་གཅིག་རིང་གནང་རྗེས། དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ལས་འགུལ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་བསྩལ་དོན། ད་ལན་ནི་བཀའ་སྤྱི་གཉིས་ཐུན་མོང་དང་། དམིགས་བསལ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་དབུས་པའི་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་མི་མང་ལྷན་མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ཐོག་མ་ཡིན་སྐོར་དང་། ད་ལན་གྱི་ལས་འགུལ་རིང་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་སོགས་ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་ནས་བོད་པའི་མི་མང་ ༤༥༠༠ ལྷག་དང་བླངས་ཀྱིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ། རྒྱ་གར་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་གྲངས་ ༡༥༠༠ ལྷག་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ། བོད་ནང་བོད་མི་ ༩༩ ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་དགོས་དོན་སྐོར། རྒྱ་གཞུང་ནས་མི་ལོ་ ༦༠ ལྷག་རིང་དྲག་གནོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ལ་དཀའ་སྡུག་ཇི་ལྟར་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ནང་མི་གཉེན་འབྲེལ་ལྟོས་བཅས་ལ་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད་གནས། རྒྱ་གཞུང་ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ངོ་མ་རྩད་གཅོད་མེད་པར་ངན་ཁག་ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ཟེར་བ་སོགས་ལ་འགེལ་བཞིན་ཡོད་སྐོར། རྒྱ་དམར་ཆོས་མེད་རིང་ལུགས་པས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་མའོ་དང། ཏིང་། ཅང་། ཧུའུ་སོགས་ཀྱི་པར་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་སོགས་མཉམ་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་བཅུག་པ་སོགས་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གྲུབ་མཚམས། མཐའ་དོན་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ང་ཚོ་ལ་རྒྱ་གར་ལས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་མེད་སྐོར་དང་དེ་རིང་གི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་མང་པོ་འབྱོར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།

དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་འབུམ་རམས་པ་བློ་བཟང་སེང་གེ་མཆོག་གིས་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་གཙོ་གནད་ཁག་གསུང་དོན། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཉན་འཕྲང་ཆེ་བའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་གྱི་གལ་ཆེའི་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ཕེབས་གནང་བར་ང་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་སྐོར་དང་། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་ཕལ་ཆེ་བ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེས་རྒྱ་གཞུང་གི་དབང་འོག་ཏུ་བསྡད་པ་ལས་ཤི་ན་དགའ་བ་ཞིག་མཐོང་བ་ཡིན་སྐོར། གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ། ཁོང་རྣམས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ལ་ང་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་འགན་ལེན་དགོས་པ། བོད་ནང་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་འདི་འདྲའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་སྤྲད་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་འདི་བཞིན་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དང་བཀའ་འཁྲོལ་བསྩལ་ བ་སོགས་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་དང། མི་མང་རྣམས་གྷན་དྷི་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐུན་པའི་སྐུ་ཚབ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ། གཞན་ཌོག་ཊར་ར་ཇན་དྷ་པྲསཊ་(Dr Rajendra Prasad)ལགས་ནས་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་མ་ཤི་ན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་མི་ཤི་སྐད་གསུང་པ་ལྟར་ང་ཚོ་ཡང་སེམས་ཤུགས་ཆགས་མེད་པ་དང་། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་དོན། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཇི་ལྟར་གལ་ཆེ་ཡིན་པ། རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་བླ་སློབ་འབྲེལ་བའི་སྐོར། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་ཆེད་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་འགན་མུ་མཐུད་ཁུར་འཆར་ཡོད་སྐོར། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཆིག་སྒྲིལ་དང་སྙིང་སྟོབས་སོགས་ལ་བརྟེན་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ནང་བོད་མིར་སྐྱིད་པའི་ཉི་མ་ཤིག་འཆར་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་ང་ཚོའི་མངོན་འདོད་དང་། རེ་བ་སོགས་འགྲུབ་ཆེད་རྒྱ་གར་གཞུང་མང་གཉིས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་ཆེད་བསྒྲིགས་གནང་བའི་རྒྱ་གར་གཞུང་མང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གླུ་གཞས་ཀྱི་བརྙན་འཁོར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཟུར་པ་དང་ནང་སྲིད་བློན་ ཆེན་ཟུར་པ། བྷི་ཇེ་པི་ (BJP) ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའི་དཔོན་རིགས་རྒན་གྲས་ཨ་ཌཱ་ཝ་ནི་ (Shri. L.K. Advani) མཆོག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་དང་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཡག་པོ་གནང་སོང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་བསྟན་པའི་རྒྱ་གར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་པའི་བརྙན་འཁོར་དེའི་རྒྱུད་ ༡༩༥༩ ནས་ད་བར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་ལ་བཟུང་པའི་འདུ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་། འདིར་རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ངས་ཚབ་མཚོན་ཞུས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་གྷན་དྷི་མཆོག་སྐུ་བཀྲོངས་པའི་རྗེས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་དང་འབྲེལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་འདི་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ང་འདིར་བསྡད་ནས་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་གདོང་པ་མཐོང་སྐབས་སོ་སོའི་རྩ་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་མཐོང་གི་འདུག རྒྱ་གར་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་སྐབས་ང་རང་སློབ་ཕྲུག་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ནས་རང་བཙན་བསམ་མྱོང་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་མི་ཚོ་ལ་རེ་བ་ཡོད་རེད། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རེ་བ་ཞུ་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ཐེངས་མང་པོ་མཇལ་མྱོང་བས་ཁོང་མི་ཕལ་པ་ཞིག་མ་རེད། དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་གཉིས་ཕན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བཏོན་གནང་བ་དང། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་བོད་དོན་འགན་ཁུར་གནང་བ་རེད། སྔོན་མ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སར་ཌར་པཱ་ཊེལ་(Sardar Patel) མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་ཡི་གེ་ཤོག་གྲངས་བདུན་ཅན་ཞིག་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་མཆོག་ལ་ཕུལ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་དེའི་སྐབས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་བོད་དོན་ཐོག་འགན་ཁུར་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། སྔོན་མ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་ཤོས་སྐབས་རྒྱ་གར་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་ཁོ་ཚོས་དགོས་མཁོ་ཚུལ་བཞིན་བསྐང་ཐུབ་མེད་པ་དང་བོད་དེ་རྒྱ་ཡིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད། བོད་དོན་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་རེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བོད་མི་རྣམས་སོ་སོའི་ནང་ཚང་སོགས་བསྐྱུར་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་བ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྒྱ་གར། རྒྱ་གར་ལ་གུས་འདུད་ཡོད་སོགས་གསུངས་པ་རེད། དེ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་དང། ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀ་འདིར་ཡོད་པ་དེ་ཡག་པོ་བྱུང་། དེ་རིང་གི་ལས་འགུལ་འདིས་སེམས་གཏིང་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་སོང་། དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་དང་ཐུག་སྐབས་ངས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་༸གོང་ས་མཆོག་བཞིན་དབུ་ཁྲིད་མེད་སྐོར་དང་། ཁོང་གི་གཉིས་སྨན་དགོངས་བཞེད་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་བཞིན་བོད་དོན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་དགོས། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་ཡང་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ནང་ཞི་བདེའི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་འདི་སེལ་ཐུབ་ཚེ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདི་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་དུས་རབས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རེ་ཡོད། སྙིང་ནས་རེ་སྨོན་ཡོད། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་སོགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གར་ཀོང་རི་སི་ཚོགས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མིའི་གཙོ་འཛིན་དང་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་པྲིཡ་དཏྟ་ (Priya Dutt) མཆོག་གིས་དེ་རིང་འདིར་བཅར་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་བ་དང་། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གུས་བརྩི་དང་དམིགས་བསལ་མི་གྲངས་ ༩༩ ཡིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་གནས་སྟངས་ལ་གུས་ཞབས་ཡོད། ངའི་ཨ་ཕ་ཡང་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་རེད། རང་ཉིད་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་ཉམས་མྱོང་བརྒྱུད་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་མྱོང་རེད། བོད་ནང་འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཐོབ་ཐང་མེད་པར་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་ལྟ་སྲིད་སྐྱོང་དང་ཚོགས་གཙོའི་གསུང་བཤད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་མངོན་འདོད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སོང་། དེ་རིང་འདིར་བོད་མི་མང་པོས་མིག་ཆུ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཤུགས་དང་ཉམས་མྱོང་སོགས་མི་རབས་ནས་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གི་འདུག ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཕ་མ་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཇི་ལྟར་འཕྲད་ཀྱང་བོད་དོན་ཡལ་བར་མ་དོར་བ་གནས་ཐུབ་པ་ཧ་ལས་པ་རེད། བོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཞི་བདེའི་བརྡ་ལན་སྤྲད་གནང་བར་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང་མངོན་འདོད་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོངས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཅེས་སོགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

ཇམ་མུ་ཀར་ཤི་མིར་མངའ་སྡེའི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ཧ་སན་ཁན་ (Shri Hassan Khan) མཆོག་གིས། ང་རང་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་འདིར་བཅར་ཐུབ་པ་དགའ་བོ་བྱུང་སྐོར་དང་། དེ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་བཀྲམ་པའི་ནང་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་སོགས་མཐོང་སྐབས་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་སོང་། ལ་དྭགས་སུ་ཡོད་པའི་པུར་ཁང་མང་པོའི་མདུན་ང་ཚོའི་དེ་རིང་ནི་ཁྱེད་ཚོའི་སང་ཉིན་གྱི་ཆེད་དུ་བློས་གཏོང་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ནང་གི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བློས་བཏང་ཡང་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཚོས་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ནམ་ཡང་བརྗེད་མི་རུང་། མི་ ༩༩ ནས་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་སྟེ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་འདུག་པའི་ནང་ཕལ་ཆེར་གཞོན་སྐྱེས་དང་དམིགས་བསལ་ཕྲུ་གུའི་ཕ་མ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་འདུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོར་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པར་རང་དབང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་ཆེད་ཡིན་པས་མི་དེ་ཚོར་རྗེས་དྲན་ཞུ་དགོས་པ་རེད། འཛམ་གླིང་ནང་བོད་ལ་གདུག་རྩུབ་གཏོང་བཞིན་པ་དེ་ལས་ཚབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པ་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཆེད་འབྲེལ་མོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་བཙལ་ཡང་སྐུ་ངལ་འཕྲད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་མོ་རེད། ཁྱེད་ཚོས་ལོ་མང་པོའི་རིང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་མངོན་འདོད་ཉར་བ་ཡིན་པས་ཉིན་ཞིག་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་ཏེ་བོད་མཐོང་མ་མྱོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་སོགས་རྒྱུད་འཛིན་ཐུབ་པ་ནི་དགེ་མཚན་རེད། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཅེས་ཉར་ཐུབ་པར་ཤིན་ཏུ་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་མཐོང་སོང་། ང་དང་ངའི་མངའ་སྡེའི་མི་མང་རྣམས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཅེས་སོགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་དང་ཀོང་རེ་སི་ཚོགས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་ནཊ་ཆི་པན་ (Dr S. Natchiappan) མཆོག་གིས་ང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་མཆོག་ནས་གང་གསུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། ངའི་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་སོ་ནི་ཡ་གྷན་དྷི་དང་། ར་ཧུལ་གྷན་དྷི། སྲིད་བློན་མན་མོ་ཧན་སིངྒ་མཆོག་སོགས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ང་ཚོས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་དང་། བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་སེམས་འཚབ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་མི་ཚང་མ་གཅེན་གཅུང་ལ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ཁྱིམ་མཚེས་དང་། སྐྱབས་བཅོལ་བ་སོགས་སུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཡི་མེད། ཚོར་སྣང་དེ་ཡང་ང་ཚོའི་དབུ་ཁྲིད་སོ་ནི་ཡ་གྷན་དྷི་མཆོག་ལ་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། དེ་རྗེས་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་བཀའ་ཟུར་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་། ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༣།༠༠ ཐོག་ལས་འགུལ་ཡོངས་ནས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་འུར་འདོན་གྱིས་ཉིན་དང་པོའི་མཛད་སྒོ་མཇུག་སྒྲིལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།