རེབ་གོང་དང་རཀ་ར། སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ།

ཉིན་འགའི་སྔོན་དུ་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་མྱ་ངན་རྗེས་དྲན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་རང་གི་དྲ་དེབ་ཏུ་སྤེལ་འདུག་པ་མཐོང་།   ངས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་གསར་འགྱུར་དེ་ཐོག་མར་ཐོས་པ་ཡིན་ནམ།  འདི་ཡིན་མི་སྲིད།  ཡིན་སྲིད།  ངས་ཀློག་བཞིན་པའི་དྲ་དེབ་དང་གསར་འགྱུར་དག་ན་ཁོང་གི་དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་འཁོད་པ་དང་།  རྒྱུན་ལྡན་གྱི་རླུང་འཕྲིན་སོགས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ལ་ནི་ཕྲན་གྱིས་ཉན་ལོང་མེད་པར་ལུས་འགྲོ་བ་དང་། ད་དུང་རང་ཉིད་ནི་བོད་མི་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ལས་མེད་པའི་ས་ཆ་ཁུག་ཀྱོག་ཅིག་ཏུ་སྡོད་བཞིན་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས། ངས་ང་ནི་བོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཧ་ཅང་ཐག་རིང་བ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱལ་ཡོད།  རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་མ་ཐོས་པ་རེད།

༡༩༨༠ གྱ་གྲངས་ནང་ང་རོང་བོ་དགོན་ཆེན་དུ་བསྡད་ཡོད།  ངའི་དགེ་རྒན་གྱི་མཚན་ལ་ལྷ་སྡེ་ཨ་ཁུ་ཚང་ཞེས་འབོད།  ཁོང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ནི་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་ཡིན།  ཡུལ་མི་འགའ་རེས་ཁོང་ལ་སྐྱ་མིང་གིས་སྙིང་ཅག་བྱམས་ཞེས་འབོད་པའང་ཡོད།  ལྷ་སར་ཕེབས་པའི་མིང་འདོགས་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒན་དཔོན་པོ་ཞེས་པ་ཡིན།  དགེ་རྒན་འདི་ནི་རེབ་གོང་ནས་ནང་ཆོས་ལ་མཁས་ཤོས་སུ་བརྩི་བའི་དགེ་བཤེས་ཤིག་ཡིན།  སྐབས་དེར་རྒན་ཁོང་བཞུགས་སའི་ཁང་མིག་གཉིས་ཅན་གྱི་རྒྱ་ཁང་ཞིག་ཡོད།  སྒོ་ནས་འཛུལ་མ་ཐག་ཁང་མིག་དང་པོར་སླེབས་ཤིང་། དེར་ཅོག་ཙེ་ཞིག་གི་སྟེང་ན་སྣུམ་པར་དུ་བཏབ་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་པའི་དེབ་གཟུགས་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཡོད།  དཔེ་ཆའི་རྒྱབ་ན་རྒན་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དབུ་མེད་དུ་བྲིས་ཡོད། ཚིག་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་དྲན་ཡུལ་ན་མི་འདུག་མོད། ཚིག་རྐང་རེ་རེའི་མགོར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ཞེས་པའི་ཚིག་འབྲུ་རེ་རེར་བཀོད་ཅིང་། ནང་དོན་ནི་སྐྱེས་སྦྱངས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལྡན་མོད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ས་ལ་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པའི་མཁས་པ་དེས་བྲིས་ཞེས་པའི་ནང་དོན་ཅན་ཞིག་ཡིན།  ཚིག་རྐང་མཐའ་མ་དེ་ན་ “སྐམ་པོར་ལུས་དེས་བྲིས་”ཞེས་གསལ་བ་ཞིག་རོབ་ཙམ་དྲན་གྱི་འདུག

སྐབས་ཐོག་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་རྒྱ་གར་ནས་དཔར་བའི་ “དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་”ཞེས་པའི་དེབ་དེ་རྒན་ཁོང་གི་ཕྱག་ལ་འབྱོར།  ངས་དགེ་རྒན་ཚང་གིས་དེབ་དེ་ལ་གཟིགས་པ་དྲན་གྱི་མི་འདུག  འོན་ཀྱང་ཉིན་གཅིག་མཆོད་པ་བཤམས་སྐབས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐོར་ལ་བྲིས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་སྣག་ཚ་དམར་པོས་གསུབ་འདུག་པ་མཐོང་།  ཕལ་ཆེར་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་བརྩམས་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་རྒན་ལགས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་བརྗེས་པ་དེ་དེ་ནས་གསལ་བོར་མཐོང་།  གནས་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ “རཀ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་” དང་ “བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་”ཞེས་པའི་མཁས་པ་དེའི་མཚན་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུ་སླེབས།

ཕྱིས་སུ་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་ལས་འཕྲོས་ཏེ་དགེ་རྒན་ཚང་གིས་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྤེལ་བ་སོགས་མཛད་འདུག་ཀྱང་། ཁོང་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་ཡི་རངས་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་མཛད་རྗེས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་སྐུ་ཚེའི་མཐའ་མ་བར་དུ་གནས་པར་གྱུར།  དགེ་རྒན་ཚང་དང་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཡི་གེ་བསྐུར་རེས་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཁ་པར་ཐོག་ནས་ཁ་བརྡ་ཞུ་སྐབས།  དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་དོན་དག་ཅིག་འདི་ལྟར་བྲིས་འདུག དེ་ཡོད་དམ་ཟེར་བའམ། ཡང་ན་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྒྱ་དཔེ་སྐོར་ཅིག་མཇལ་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་གམ་སོགས་ཀྱི་དྲི་བ་ཧ་ཅང་མང་།  དགེ་རྒན་ཁོང་གི་ཐུགས་རེ་སྐོང་ཕྱིར་ངེད་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིར་རྒྱ་དཔེ་འགའ་རེ་དང་སྔགས་བཀླག་པའི་སྒྲ་སྡུད་འཁོར་ཐག་སོགས་ཕ་ཡུལ་ལ་བསྐུར་མྱོང་།  བཀའ་མོལ་ཞུས་པ་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ཡང་ཁོང་གིས་ང་ལ་མངགས་བཅོལ་བྱས་པ་ཞིག་ནི།  རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེར་ཞུ་སྐུལ་གྱིས་སྲོང་བཙན་དང་འབྲེལ་བའི་ཟློས་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་རྩོམ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།  དགེ་རྒན་ཚང་གིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཟློས་གར་ཞིག་རྩོམ་འདུན་ཡོད་པ་ཁོང་གི་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དུ་འདུག་ཅེས་ང་ལ་གསུངས་བྱུང་།  དེ་ལྟར་ཕྲན་གྱིས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་གིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེར་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་སྐུལ་མ་ཞུས་པ་ཡིན།  མཐའ་མ་དེར་དགེ་རྒན་ཚང་གིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལྟར་རྩོམ་པ་ཞལ་བཞེས་གནང་ཚེ། “ང་མ་ཤིའི་གོང་ལ་ལྟ་འདོད་འདུག་”ཅེས་བཀའ་ནན་པོ་ཞིག་གནང་བྱུང་།  དེ་ལྟར་བཀའ་ལྕི་མོ་གནང་བ་དེ་ངས་ཀྱང་མ་ལྕོགས་པར་རིན་པོ་ཆེར་ཞུས་པ་ཡིན།  རིན་པོ་ཆེས་ ༢༠༠༥ ལོར་ཕྲན་ལ་གནང་བའི་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་ཏུ། “ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ནི།། ཀུན་དགའ་བོ་བཞིན་རེབ་ཀོང་གི། དྲང་སྲོང་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་བཀའ།། ཁོ་བའི་ཁུར་དུ་འཁྱེར་ཅེས་བསྐུལ།།  གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་དགེ་འདུན་གྱི།། བསྟན་འཛིན་དེ་ཡིས་རྒྱ་མོ་བཟའ།། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར་དེ།། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བར་དགོངས།།  ཁོ་བོ་གངས་ཅན་དུ་གནས་ཚེ།། རབ་ཏུ་བྱེད་པའམ་ཡན་ལག་ནི།། དང་པོ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ནས་ནི།། དེ་རིང་བར་དུ་གྱི་ནར་ལུས།།” སོགས་འཁོད་ནས། ཟློས་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེའི་མཚན་བྱང་ལ་ “རྒྱ་མོ་བཟའ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར་”ཞེས་ཞུ་བ་དང་། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་འདིར་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་མཚན་གནང་བ་ནི། “ཨ་བྷི་ཇཉཱན་ཅིནྱ་ཀུམཱརིའི་ནཱཊཀྐ་”ཞེས་ཡིན་ཚུལ་ཀྱང་འཕྲིན་ཡིག་འདིར་གསལ་འདུག  ཕྲན་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གནང་བའི་ཚིགས་བཅད་ལྷུག་གི་འཕྲིན་ཡིག་སྐོར་ཅིག་ཡོད་མོད་དེ་རིང་བཙལ་སྐབས་རྙེད་མ་བྱུང་། གཅིག་རྙེད་པ་དེ་ནི་གོང་གསལ་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ཞིང་འདིར་བཀོད་ཡོད།  ༼rakra༽དེའི་རྗེས་ནས་རིན་པོ་ཆེས་ཟློས་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཟིན་བྲིས་སོགས་མཛད་ཡོད་མེད་ཆ་མ་འཚལ།  དེ་མུར་ཕྲན་གྱི་དགེ་རྒན་ཚང་ ༢༠༠༦ ལོར་དགོངས་པ་རྫོགས་ཤིང་།  ད་ནི་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཞི་བར་ཕེབས་པ་རེད།

དགེ་རྒན་ཚང་གིས་ང་ལ་དེ་ལྟར་མངགས་བཅོལ་གནང་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་པ་ཞིག་ཡོད།  དེ་ནི་ཕྲན་རང་ཉིད་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེར་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན། དེ་ཡང་ ༡༩༩༠ གོ་གྲངས་ལ་ཕྲན་ལ་ཝར་ཎ་ནས་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་དེབ་དཀར་ཁ་སྐོང་གི་མ་ཟིན་དེ་ཐོབ་བྱུང་།  མཚམས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ཕྲན་གྱིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེར་ཡིག་འབྲེལ་ཞུས་ཤིང་།  བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་པ་བཞིན་དེབ་དཀར་ཁ་སྐོང་གི་མ་ཟིན་དེ་གློག་ཀླད་དུ་འཇུག་མགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།  དེབ་དཀར་ཁ་སྐོང་གི་མ་ཟིན་དེ་ནི་དབུ་མེད་དུ་བྲིས་པའི་དེབ་གཟུགས་ཤིག་ཡིན་ལ།  ད་ལྟ་དེ་ལ་བསམས་སྐབས་ཞུ་སྒྲིག་མ་བྱས་པར་དེ་ག་རང་དཔར་འདེབས་མཛད་ནའང་ལེགས་ཆ་ཆེ་བར་མངོན།  ཕྲན་གྱིས་གློག་ཀླད་དུ་འཇུག་སྐབས་མ་ཡིག་ལ་བཟོ་བཅོས་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་ཐེབས་ཤིང་།  དེ་ཚང་མ་རེ་རེ་བཞིན་རིན་པོ་ཆེར་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུས་པ་ཡིན།  མཐར་དཔར་སྐྲུན་མཛད་སྐབས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཉམས་ཞིབ་པ་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་ལགས་ཀྱིས་དཔྱད་ཞིབ་མཛད་ཅིང་།  ཐོག་མའི་མ་ཡིག་ཀྱང་ཁོང་གི་ཕྱག་ཏུ་ཡོད་པ་ཞིག་དྲན།  གང་ལྟར་ཕྲན་གྱི་འབད་བརྩོན་འདི་བརྒྱུད་ནས་དེབ་དཀར་ཁ་སྐོང་དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་དཔར་བསྐྲུན་མཛད།  དཔར་སྐྲུན་གྲུབ་པའི་རྗེས་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་དགོངས་ཚིམ་ཡོད་དང་མེད་སོགས་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་མ་བྱུང་།

ངས་ཏག་ཏག་ཅིག་མི་དྲན་མོད། སྐུ་སྒེར་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་ལ་ཕེབས་དགོས་པའི་བཀའ་འབྲེལ་བཞིན་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་ ༡༩༩༥ ལོ་ཙམ་ལ་རྡ་རམ་སཱ་ལར་རིག་གནས་འཛིན་གྲྭ་ཞིག་བསྐྱངས།  རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལ་འདི་ལྟར་གསུངས་འདུག “ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ལོར་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་རིག་གཞུང་ཁང་ནས་འདུ་བྱས་ཏེ། རིག་གནས་ཚོགས་འདུའི་འགོ་འབྱེད་ཉིན། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། རང་རེའི་རིག་གཞུང་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱི་བར་ན་སྟོང་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་འདི་སངས་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ནི། ཐ་སྙད་རིག་གནས་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡིན། ཞེས་ཐུགས་དགོངས་ཆེན་པོའི་རེ་བས་སྐུལ་མ་མཛད་པ་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ། ལོ་གཉིས་གོང་རིགས་ལམ་སློབ་གྲྭར་དཔེ་འཁྲིད་དུ་བཅར།” ཞེས་གསལ། ༼གནས་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཐ་སྙད་རིག་པའི་ཐི་གུ་དང་། སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉའི་འགྲེལ་པ་གློག་ཕྲེང་མ། རཀ་ར་བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར།  རྡ་ས་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་། ཤོག་གྲངས་ ༢༩ ན་གསལ།༽

སྐབས་དེར་ཕྲན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་བ་ལ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པ་དང་།  རིག་གནས་འཛིན་གྲྭ་ལ་ཞུགས་འདོད་ཀྱིས་རྡ་རམ་ས་ལར་སླེབས་ཤིང་། འཛིན་གྲྭ་འདི་ཡང་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་རེད།  སློབ་མ་ཡང་གདན་ས་ནས་ཕེབས་པའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་དང་། སཱ་ར་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དགེ་སློབ་སོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུས།  སྐབས་དེར་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ཡང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་རེད།  ང་ཚོའི་འཛིན་གྲྭ་ཁང་གསར་དེའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱངས་ཤིང་།  ང་ཚོ་རྐུབ་སྟེགས་སོགས་མེད་ཐང་ལ་བསྡད་ནས་སློབ་ཁྲིད་ལ་ཉན།  སྐབས་དེར་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུན་དུ་ནས་རྒྱ་གར་བའི་གྱོན་པ་ཀུར་ཏ་(Kurta)དཀར་པོ་གྱོན་ཅིང་། ཁུག་མ་ཞིག་ཕྲག་པར་བཞེས་ནས་འཛིན་གྲྭ་ལ་ཕེབས་ཡོང་བ་ཞིག་དྲན་ངོ་ན་འདུག  ང་ཚོའི་སློབ་ཁྲིད་དེ་རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་གི་ཡལ་འདབ་འགའ་རེ་ཡིན་པ་དྲན།  སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཧ་ཅང་གུ་ཡངས་པོ་གནང་ཞིང་།  ཕོ་མོའི་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་དགོད་གཏམ་དག་གིས་འཛིན་གྲྭ་ལ་ཧབ་ཆ་ཤོར་འཇུག  ལྷག་པར་ཁོང་གི་ཆེ་བའི་སྙན་ཅོག་གཉིས་ལ་འཕྱ་བའི་མཚར་གཏམ་སྣ་ཚོགས་གསུངས་རྒྱུ་ཡོད།

ད་ལྟ་འཛིན་གྲྭའི་སྐབས་སུ་ཁྲིད་གསར་དང་གསལ་བཤད་འདི་དང་དེ་གསུངས་སོང་བསམས་པ་ཞིག་སེམས་ངོ་ན་མི་འདུག  འོན་ཀྱང་། ཞོར་འཕྲོས་སུ་འདུལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དག་དང་། དེ་ནས་བཀའ་བསྟན་ན་འཁོད་པའི་བསྟོད་ཚོགས་སྐོར། ས་སྐྱ་དང་དགེ་ལུགས་སོགས་ཀྱི་བླ་མའི་གསུང་རྩོམ་སྐོར་ཡང་ཡང་གསུངས་ཐལ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད།  ཡང་ཡང་ཚིག་འགྲེལ་དང་ཚིག་རྩ་འདེད་སྐབས་ཧིན་དིའི་སྐད་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལ་གཏུགས་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཅིང་། “དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་”ཀྱིས་འདི་ལྟར་གསུངས་སོགས་ཀྱི་ལུང་འདྲེན་ཡང་ཡང་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད།  སྙན་དངགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་ལྷག་ཏུ་གཙིགས་འཛིན་མཛད་ཅིང་། བསྟན་བཅོས་འདི་དག་ནི་ཁོང་གི་སྐལ་བར་བཞག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་གི་རྩིས་ཀྱིས་རྒྱུས་སྟོན་དང་འགྲེལ་བཤད་བྱེད།

 

སྐབས་འདིའི་རིག་གནས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་རྫ་ཆོས་རྗེ་དང་། སྒོ་མང་ནས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ། ཨ་ལགས་བསྟན་འཛིན། བྱང་རྩེ་གོ་བོ་མཁན་སྤྲུལ་སོགས་བླ་མ་དང་དགེ་བཤེས། ད་ལྟའི་ཆར་དགེ་རྒན་དང་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སོགས་གནང་བཞིན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཡོད།  འོན་ཀྱང་སྐོར་ཞིག་ནི་ད་ལྟ་མི་ཡུལ་ནས་གྱེས་པར་གྱུར། རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་མུ་མཐུད་ནས་དབྱར་ཁའི་རིག་གནས་འཛིན་གྲྭ་ལན་ཤས་གནང་ཡོད་འདུག་མོད། ཕྲན་དེ་ལ་སླེབས་པར་མ་གྱུར།  འོན་ཀྱང་འབྲེལ་བ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་སློབ་ཀྱིས་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་དེབ་ཀྱང་དཔར་བསྐྲུན་མཛད་པ་རེད།རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་གཤིས་དང་མི་ཚེའི་སྐོར་སྐུ་ཞབས་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་གསུངས་ཟིན་འདུག་སྟབས་འདིར་བསྐྱར་འབྲི་མི་བྱེད་ཅིང་།  ཕྲན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱག་དེབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ།

༡༽ རྡ་རམ་ས་ལའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་ ༡༩༨༠ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ “དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་” དང་། (འདི་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་འབྲེལ་ཐག་ www.tbrc.org འདི་ན་འདུག )

༢༽དེ་བཞིན་ ༢༠༠༠ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ “རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོའི་ཁ་སྐོང་མེས་བློན་གོང་མའི་ཞལ་ཆེམས།”

༣༽ རིགས་སློབ་ཀྱིས་ པར་སྐྲུན་མཛད་པའི་ “གནས་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཐ་སྙད་རིག་པའི་ཐི་གུ་དང་། སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉའི་འགྲེལ་པ་གློག་ཕྲེང་མ།” (འདི་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་འབྲེལ་ཐག་ www.tbrc.org འདི་ན་འདུག )

༤༽ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གིས་  ༡༩༩༥ ལོར་པར་སྐྲུན་མཛད་པའི་ “གསེར་ཀོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་སྐལ་བཟང་རེ་སྐོང་།”

༥༽ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ ༢༠༠༥ པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ “གསར་བསྒྱུར་རཱ་མ་ཡཱ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད།”

༦༽བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་པར་ཁང་གིས་ ༢༠༡༠ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ “རྒྱུན་ཆགས་ལྔ་པ་” (འདི་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་འབྲེལ་ཐག་http://www.sherig.org/tb/wp-content/uploads/2011/03/rGyun-Chags-lnga-pa1.pdf འདི་ན་འདུག) བཅས་དང་།  ད་དུང་འདིར་མ་འཁོད་པའི་ཆབ་ཤོག་དང་། སྙན་རྩོམ། ལྷུག་རྩོམ་སོགས་ཚགས་པར་དང་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་འཁོད་པ་བཅས་རྩོམ་བྲིས་མང་ཙམ་བཞུགས་འདུག  དེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྩོམ་ཁ་ཧ་ཅང་ཡངས་པ་དང་ཐོལ་བྱུང་དུ་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་རྩལ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་གོར་མ་ཆག

རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེ་ནི་འཕོ་འགྱུར་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་དུས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་དང་། གནའ་དེང་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀྱི་ནང་བརྒྱུད་ཡོད་སྟབས། དེ་ལ་དཔག་པའི་གསར་བརྗེ་དང་གསར་དོད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་འཛིན་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས།  སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ནི་འདི་ལྟར། “རྒྱུན་ཆགས་ལྔ་པ་”ཞེས་པའི་གླེང་བརྗོད་དུ། “འདི་ནི་རང་རེ་བོད་པའི་པུ་གུ་ཚོ་ལ་སྒྲུང་སྙན་པོ་ཞིག་དང་།  བོད་སྐད་ཁུངས་དག་པོ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ནས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ། ཧིནྡཱིའི་མ་དཔེ་ནས་བསྒྱུར་པ་ཡིན།” ཞེས་དང་། “རང་རེའི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོས། ཨིན་ཇི་དང་སྐད་ཡིག་གཞན་ཡག་པོ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལ། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཚིག་མང་པོ་བོད་སྐད་ནང་ལ་བཤད་དགོས་དུས།  དེ་སྔ་རིག་གནས་ཀྱི་ཚིག་མཐོ་པོ་ཤ་སྟག་བསླབ་པ་དེ་ཚོ་ནི། དུས་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་བེད་སྤྱོད་མེད་པར་བརྟེན། དོན་དག་གསལ་པོ་འཁྱོལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཚིག་གིས་མ་འདང་བ་མེད་པ་དང་། ཚིག་ལྷག་མང་པོ་བཅུག་མི་དགོས་པར། རང་གི་བོད་པའི་སྐད་ཀྱི་ནང་ཤ་ར་རར་བཤད་ཐུབ་པ་དང་འབྲི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་དྲག་པོ་དང་བཅས། སྒྱུར་བ་པོ་རཀ་ར་བཀྲས་མཐོང་ནས་ཞུ་བ་ལགས།” ཞེས་གསལ་འདུག ༼ཤོག་གྲངས་ ༥༽

རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེ་འདིའི་རྩོམ་ཡིག་མཐའ་མ་ཡིན་པ་འདྲ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་སྟེང་ཁོང་དགོངས་པ་རྫོགས་རྗེས་སུ་བཀོད་འདུག་ཅིང་། དེ་ལ་ “བོད་རྒན་རཀ་ར་བཀྲས་མཐོང་པའི་དྲང་གཏམ།” ཞེས་བཀོད་ཅིང་། རྩོམ་པ་པོའི་མཚན་དང་རྩོམ་བྲིས་ཟླ་ཚེས་ཀྱང་ “བོད་རྒན་རཀ་ར་བཀྲས་མཐོང་པས། ༢༠༡༢ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༣ ལ། ཕུལ།” ཞེས་བཀོད་འདུག་ཅིང་། དེའི་འབྲེལ་ཐག་འདི་རེད། http://tibettimes.net/news.php?id=6380 འདིའི་ཚིག་ཕྲེང་མཐའ་མ་དེ་ནི་འདི་འདྲ་ཞིག་རེད། “གུས་པས་དྲང་གཏམ་ཞིག་ཞུ་དགོས་བྱུང་དོན་ནི། ༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་བཅུ་གསུམ་པས། བཀྲས་མཐོང་བུ་རིག་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་དཔའ་ཤོད་རཀ་རའི་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ན་འཐུས། ཞེས་ཕྱག་རྟགས་གནང་བ་བཞིན་ད་ལྟའང་མདོ་སྟོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པས་མགྲིན་ཚབ་བྱས་ཏེ། མཐའ་དོན་ཞུ་རྒྱུ་ནི། མཛད་སྒོའི་གསུང་བཤད་དབུ་བཙུགས་སྐབས་ལ་ནི། སྲིད་པ་ཆགས་སྐབས་ནས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་པ་དང་། ཡང་མཐའ་སྡོམ་དུ་ནི་རྒྱ་བོད་མཉམ་འབྲེལ་དུ་གནས་པ་མ་གཏོགས། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་ལྟར་ཁ་བྲལ་མི་ཆོག་ཅེས་བཀའ་ནན་གནང་ན། མང་གཙོའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་ལ་མི་གནོད་དམ།” ཞེས་པ་འདི་རེད།

ཕྲན་གྱིས་འདི་ལྟར་འཆལ་འཆོལ་གྱི་ངོ་བོར་དྲན་ཐོ་ཞིག་འབྲི་དོན་ནི། རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་ཕྲན་ལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་ཀྱིས་བརྩེ་གཟིགས་གནང་བ་དེ་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཡིན།  རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལ་ཆད་གསབ་དང་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་སོགས་གནང་རྒྱུ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བསུ་དང་གུས་བཀུར་ཞུ་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་སླར་ཡང་རཀ་ར་རིན་པོ་ཆེས་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གནང་བ་དེ་ནི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་རངས་ཀྱི་གནས་སུ་མཆིས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ཐལ་ལོ།།