འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་རྒྱ་བོད་གཉིས་གར་སྨན་པའི་བསམ་འཆར།

by Surya Tehortsang

ཀློག་པ་པོ་རྣམ་པ་ལགས། གལ་སྲིད་ང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ངས་བོད་མི་སེར་ལ་ཆོས་དད་རང་དབང་ཆ་ཚང་སྤྲད། དེའི་སྟེང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམ་གཤིས་མ་ཉམ་པའི་ཐོག་ནས་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གང་ཡག་ཡག་དང་། གང་ཟབ་ཟབ་སྟེ་ཚན་རིག དཔལ་འབྱོར། ཆབ་སྲིད་གསུམ་བོད་མིའི་དགོས་མཁོ་ལྟར་བསླབ། བསླབ་པ་ནང་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་ལ་ཐོབ་ཐང་གང་ཡོད་ལྟར་ལས་དཀའ་སྤྲད། བོད་མི་རིགས་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དགོས་པ་རེད། བོད་པ་ལ་དགོས་རྒྱུའི་རྩ་བ་དེ་ཡིད་ཆེས་རེད། ཡིད་ཆེས་ནི་བོད་མིའི་ལྟ་གྲུབ་དང་པོ་དེ་རེད། བོད་མི་རིགས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ན་བོད་མི་བརྟེན་པའི་དགོས་མཁོ་བསྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གནད་གསང་ཞིག་ཡིན། དེ་ནས་གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་པར་ག་ཚོད་སྒྲོན་ན་སྒྲོན་དུ་བཅུགས། གཞུང་རང་ངོས་ནས་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་སྐུ་པར་བཟོ་བསྐྲུན་ལེགས་པ་ཞིག་བཟོས་ཏེ་བོད་ཁྱིམ་དུད་རེ་རེ་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་བསྩལ། གོང་ས་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད། གོང་ས་མཆོག་མཇལ་བའི་ཆེད་དུ་སུ་འགྲོ་འདོད་ན་བཏང་། གོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་དང་། རྒྱ་ནག་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས། བོད་རིགས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་དད་ལྡན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དགོས་འདོད་དང་། རེ་བསྐུལ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྒྱལ་ནང་ཞི་བདེ་དང་། བོད་པ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་འཇམ་ངང་འདུག་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་རེད། གོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ན་ཁོང་གིས་བོད་པ་རྣམས་ལ་རྙོག་ས་མ་བཟོ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངག་ལ་ཉན་དགོས་པ་རེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོ་ལ་གནང་ན་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་བྱ་དགོས་པ་རེད། ཅེས་གསུང་རྒྱུ་ལས་རང་བཙན་དགོས་ཞེས་པ་དང་། རང་བཙན་ཡིན་ཞེས་མི་གསུང་བ་དེ་ཕར་བལྟས་ཚུར་གཟིགས་རེད།
དེ་ནས་ལོ་ན་དྲུག་ཅུ་ཡན་སོན་པའི་རྒན་འཁོགས་ཚང་མར་རྒན་གསོ་ཁང་འཛུགས་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་ན་དེར་བསྐྱལ་བ་དང་། ཚུར་མཚན་ཉིད་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཁོ་ཚོའི་རང་འདོད་བསྐངས་ཏེ། ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་གདམ་ངག་ཉན་དུ་བཅུགས་ན་བོད་པ་དག་ལ་དེས་ཕན་ངེས་རེད། དེ་མིན་གོང་ས་མཆོག་ལ་ངན་སྨྲས་དང་མཚང་འབྲུ། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་གོང་འཕེལ་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དམ་དྲགས་བྱེད་པ་ཡིན་ན་མེ་ལ་ཕུ་རྒྱབ་པ་དང་གཅིག་པ་རེད།
བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་པར་བྱས་ན་བོད་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་དང་། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀུན་དུ་གཟི་བྱིན་ངོམ་ཆོག་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་སེམས་ག་ཚོད་འགུགས་ཐུབ་ན་དེ་ཙམ་དུ་རྒྱ་ནག་གི་གཟི་བརྗིད་ཅིག་ཏུ་བརྩི་ལོས་ཆོག གོང་ས་མཆོག་གཙོར་བྱས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་པའི་རྗེས་འབྲངས་པ་དག་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཏུ་སྤོབས་པ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་དེ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བཀའ་དྲིན་རེད། དེ་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ནི་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་བསྔགས་འོས་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་དང་། ནང་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་ནུས་པའི་ཕུལ་བྱུང་གི་སྨན་ཆེན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་ལོས་ཆོག སྤྱིར་བཏང་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་འབར་མ་དང་། ཐེ་ལན་ཊི། ཝེཊ་ནམ། ཁམ་བོ་ཌི་ཡ། ཐེ་ཝན། འཇའ་པཎ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་རེད་དེ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནང་བཞིན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཡོངས་རྫོགས་བརྒྱུད་པ་གཅིག་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཁག་པོ་རེད། དེ་ཕྱིར་ད་ལྟ་འཐུས་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་རིག་གཞུང་འདི་ཉིད་རྒྱ་ནག་གི་ལག་འོག་ཏུ་ཡོད་དུས་བེད་ཆོད་གཏོང་ཤེས་ན་ཡག་པོ་ཞེ་དྲ་རེད།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་བསམ་བློ་རེ་གཏོང་དུས་བོད་པ་དག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རོགས་ཀྱིས་ཟེར་བ་དང་གཅིག་པ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་པར་སྒྲོན་མི་ཆོག་ཟེར་བ་དང་། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་འདྲེ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཁ་ལ་ཁུར་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཏེ་པོ་ཞིག་རེད་ཟེར་བ་སོགས་ནི་བོད་མིའི་སྙིང་ལ་གྲི་བཙུགས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད། བོད་མིའི་གཤིས་ཀ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་བསྟུན་མ་ཐུབ་ན་སྲོག་ལ་ཡང་རིན་ཐང་ཆེ་ཙམ་མི་བྱེད་པ་དེ་རང་གཞན་ཚང་མས་ཤེས་བཞིན་པ་དང་། ད་ལོ་མི་གྲངས་བཅོ་ལྔ་ལྷག་གིས་སྲོག་གི་འགྲོ་དགོས་བཏང་ཟིན་པ་རེད། དེ་ཚོ་ཚང་མས་གོང་ས་མཆོག་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་ཟེར་མཁན་རྐྱང་རྐྱང་རེད། དེ་ལ་གཅིག་བལྟས་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་བོད་པའི་གནས་སྟངས་ལ་གྲོས་མོལ་བྱ་བའི་དུས་ཚོད་ལ་བསླེབ་པར་སེམས། གལ་སྲིད་ད་དུང་འདི་འཕྲོ་མཐུད་ན་རྗེས་ནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ལ་གྱོང་ཆེན་པོ་ཞིག་རག་སྲིད་པ་དང་། བོད་མིའི་སྲོག་ཤོར་བ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་རྒྱུ་གྱོང་། མཐར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་གོང་ལ་ངོ་ཚ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་གོང་ལ་མི་བདེ་བའི་ཟིང་འཕྲུག་འབྱུང་ངེས་པ་ལ་ཕར་བལྟས་ཚུར་གཟིགས་རེད་མི་འདུག་པས།
འཛམ་གླིང་འདིའི་གོང་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྔར་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཕྱིར་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོས་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་ལེགས་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་རེད། ད་དུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོས་ནས་བོད་ལ་འཛིན་པའི་སྲིད་ཅུས་ལེགས་སུ་མ་གཏོང་ན་བོད་ཀྱི་བདེ་རྡུགས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་འགོག་རྒོལ་གྱི་སྐབས་འཚོལ་སྲིད་པ་དང་། གལ་སྲིད་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་འོང་དུས་རྒྱ་ནག་གིས་དེ་དག་གི་གང་བཤད་ཉན་ན་དེ་གས་འཐུས་ཀྱང་། དེ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། སུས་བོད་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཞི་དྲག་གང་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་རྒོལ་ལན་སློག་རྒྱུའི་གྲ་བསྒྲིགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བྱས་ཚར་བ་ལ་ཚང་མས་ཤེས་ཡོད་རྒྱུ་རེད། གལ་སྲིད་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་དམག་འཁྲུག་འོག་འཆི་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མི་སེར་དག་ལ་ཐུགས་བསམ་བཞེས་མཁན་རེ་ཡོད་ན་ད་ལྟ་ནས་ཐུགས་བསམ་བཞེས་རོགས་ཞེས་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལགས།
རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡར་སྦས་པའི་རྒྱ་ནག་མཚོན་ཆ་དང་། ཕྱོགས་བཞིའི་དགྲ་བཞིའི་མཚོན་ཆ་དག་བསྡུར་དགོས་བྱུང་ཚེ་ཕྱི་ཚར་བ་རེད་ལ། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་གཞོབ་ཏུ་བསྲེགས་ཟིན་པའི་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་འཐོབ་ན་ཡང་དགེ་ཕན་མེད་པར་ཆགས་སྲིད་པ་རེད།། དེ་ཕྱིར་ད་ལྟ་ནས་བསམ་ཤེས་རེ་ཡོད་ན་བོད་དང་བོད་མི་ལཇབརྟེན་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་མི་བདེ་བའི་ཆག་སྒོ་དག་འགོག་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུག་རེད། བོད་དོན་འདིས་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་མེ་ནང་དུ་གཞོམ་པ་དང་། མཚོན་འོག་ཏུ་མི་བསྐྱལ་བའི་ངེས་པ་མི་འདུག་པས་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག མི་རིགས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་མ་འོངས་པའི་ཕུགས་འདུན་དང་། དགེ་ཕན་ལ་ཐུགས་བསམ་ལེགས་པར་མ་བཞེས་ན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཤིག་འཛམ་གླིང་འདི་ཕུང་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་སོང་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྤྱིའི་ཞབས་འདྲེན་དང་། ཡང་དགོས་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཞིག་མ་རེད་པས། ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་རྩོད་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་ཉོ་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་རེད། རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་འགྱུར་བ་ལ་བརྒུག་འདོད་ན་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་རྙོགས་དྲ་བཟོ་མ་བསྡད། གལ་སྲིད་མང་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་སོང་ན་བོད་མིའི་ཚེ་སྲོག་མ་བཏང་རུང་འགྱུར་བ་འགྲོ་ངེས་རེད། སྐབས་དེ་དུས་རང་དབང་ཞིག་རག་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་མི་རིགས་དང་དཔུང་པ་མཉམ་དུ་གཤིབ་ནས་འདུག་དགོས་པ་དེ་ལས་དབང་གིས་བསྐོས་པ་ཞིག་སྟེ། གཅིག་ནས་ཁྱིམ་མཚེས་རེད། གཉིས་ནས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་རེད། གསུམ་ནས་འབྱོར་ལྡན་ཡིན་དུས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འདུ་འགོད་ལ་མ་བརྟེན་རང་བརྟེན་རེད། དེ་ཕྱིར་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་མཚམས་ན་ལེགས་ཤོས་རེད་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཀྱང་བོད་ལ་འཛིན་སྟངས་དེ་སྔར་ལས་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཐུབ་ན་གཉིས་ཀའི་དགེ་ཕན་བསྒྲུབ་ཐུབ་པར་སེམས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༢་ཟླ་བ་༡་ཚེས་༢༦་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ནས་ཕུལ།