ཉེན་རྟོག་པས་རྒྱབ་ནས་ལྟ་བཞིན་པའི་འོག་ཏུ་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་ལྷ་སའི་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་འཛོམས་པ།(Kyodo News) ཁྱོད་ཀྱིས་ང་བཞིན་ཟོ་ལ་ང་བཞིན་འཐུང་།། ཁྱོད་ནི་ང་བཞིན་ལོངས་ལ་ང་བཞིན་ཉོལ།། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་བཞིན་ཤོད་ལ་ང་བཞིན་ཉོན།། ཁྱོད་ནི་ང་བཞིན་རྒྱུགས་ལ་ང་བཞིན་མཆོངས།། ང་ནི་སྲིད་ན་རྒན་པའི་རྒན་པོ་ཞིག། ཁྱོད་ནི་རྗེས་ལུས་ཅན་གྱི་ལྐུགས་པ་ཞིག ངས་ནི་ཚང་མ་གནའ་བོའི་དུས་ནས་ཤེས།། ཁྱོད་ནི་ལྐུགས་པ་ལུག་གི་མགོ་ཅན་ཞིག།
ར་མདའ།
——–
ཀ་མ་ལ་ཡི་མེ་ཏོག་བཞད་འདྲའི།།
ཁ་འབྲས་མཚར་བའི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་།།
ག་ནས་འོང་མིན་ཆ་རྒྱུས་མེད་ཀྱང་།།
ང་ཡི་སེམས་པ་ཁྱོད་ལ་ཤོར་སོང་།།
ཅ་ཅོ་བྲལ་པའི་སྐད་ངག་ཁུ་བྱུག།
ཆ་བྱད་མཛེས་པའི་ཞལ་རས་ཟླ་བ།།
ཇ་ཡུན་ཙམ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་རུམ་ལ།།
ཉ་མོ་བཞིན་དུ་འཁྱུག་ན་འདོད་ཀི།
༢༠༠༨ལོའི་བོད་ནང་གི་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་སྐབས་གཤེགས་ཟིན་པ་དང་བཙོན་དུ་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་པའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོར་སེམས་བསམ་པའི་གཏིང་ནས་མྱ་ངན་ཞུ།
ཐེ་བོ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།
——–
བདེ་བར་གཟིམས་ཤིག་དག་ཞིང་ན། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཕངས་སེམས་མེད་པར་ཤ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པའི་རང་གི་མགོ་བོ་གཏུན་ཤིང་བྱས་ནས་བརྡུངས་པའི་ཅོང་སྒྲ་དེས་ས་གཞི་འདར་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་མ་བསྐྱོམས་ནའང་། དེ་རིང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཉལ་བའི་ང་ཚོ་གཉིད་ལས་སད་པར་བྱས་པས། བདེ་བར་གཟིམས་ཤིག་དག་ཞིང་ན། ང་ཚོ་ཡར་ལ་ལངས་ཡོད། ཁྱེད་ཅག་གིས་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་རང་ལུས་དཔལ་འབར་ཚབ་ཏུ་མེ་རུ་སྒྲོན་པའི་འོད་སྣང་དེས། སྨག་ནག་པའི་མཚན་ལྗོངས་ཧྲིལ་པོ་གཏན་དུ་མ་བཅོམ་ནའང་། ང་ཚོ་ལ་རྐང་ལག་གཡུག་སའི་རང་དབང་གི་བར་སྣང་ཞིག་ཡོད་དགོས་
པའི་གནས་ལུགས་མཐོང་དུ་བཅུག་པས། བདེ་བར་གཟིམས་ཤིག་དག་ཞིང་ན། ང་ཚོ་གྲ་སྒྲིག་བཅས་ཟིན། ང་ཚོའི་སེམས་ཁོང་གི་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུའི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོ། ང་ཚོའི་སྙིང་ཁོང་གི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུའི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོ། བཀའ་དྲིན་ཆེ།
དཔྱིད་རླུང་།
—————
༢༠༠༨ ལོའི་སྤྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས ༡༠ ཉིན་ནས་བཟུང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ནས་བོད་མི་རྒན་གཞོན་དང་སྐྱ་སེར་དབྱེ་བ་མེད་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་དབང་སྒྱུར་བྱས་པར་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་བྱས་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་དང་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་དམར་གསོད་བྱས་ཡོད་པ་དང། སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་སྟབས། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ན་གཞོན་གཞས་པ་ཐེ་བོ་ལྷུན་གྲུབ་ལགས་ཀྱིས།“ བོད་མིའི་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང ” ཞེས་པའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་འོད་སྡེར་གསར་པ་ཞིག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། ཁོ་བོས་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ས་བྱི་ལོ་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོའི་རྗེས་དྲན་གླུ་དབྱངས་“ བོད་མིའི་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང ” ཞེས་པའི་འོད་སྡེར་འདི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། རྡ་རམ་ས་ལ། ལྡི་ལི། བལ་ཡུལ། ཁ་ན་ཌ། ཨ་མེ་རི་ཁ། བྷེལ་ལྗམ། ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡ། ཆེག་ཁུ་བཅས་བོད་མི་ཡོད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད་འདུགའདིར་རྣམ་པ་ཚོས་ཐུགས་སྣང་ཆེད་གཞས་ཚིག་འགའ་བཀོད་ཡོད།
དེ་ལས་མང་བ་། “༢༠༠༨ ལོའི་བོད་མིའི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོའི་རྗེས་དྲན་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་འོད་སྡེར།” »
དགེ་འདུན་རབ་གསལ་གྱིས།
གཤམ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ནི་དྲ་རྒྱ་ http://www.koshur.org/Linguistic/7.html ནས་བླངས་པ་ཡིན།
དེ་ཡང་བལ་ཏི་ཡུལ་ཟེར་བ་དེ་ལ་དྭགས་དང་གིལ་གིད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཨིན་དུ་གཙང་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཡོད་ཟེར་ཞིང་། རི་གྲགས་ཅན་དཔེར་ན། ཆོ་གོ་རི་ཟེར་བ་སོགས་དང་། གངས་རི་གྲགས་སེ་ཆེན་དང་བལ་ཏོ་རོ། ཆོ་གོ་ལུང་མ་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད་སྐད། ས་ཁྱོན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༧༠༠ ཙམ་ཡོད་པ་དང་མི་འབོར་འབུམ་བཞི་ཙམ་ཡོད་ཟེར། སྐར་མདོ་ རོང་མདོ་ ཁབ་ལོ་ ཁར་མང་། གུལ་ཏ་རི་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་ཟེར། ང་དགའ་ས་ཞིག་ནི་ང་ཚོས་ཡང་ཡང་བཤད་གླེང་མྱོང་བའི་སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་དེ་རེད། དཔེ་མཚོན་འདིར་དྲངས་ན་འདི་ལྟར།
མིང་ཚིག་འགའ།
བུ་སྟྲིང་bustring (woman);
ལྫོད་ldzod/lzod (moon, month),
པདྨ་ཚེ་དབང་ཤཱསྟྲི།
——–
རང་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་སྲིད་པ་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་རང་ཅག་གངས་ཅན་པ་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། ལངས་ཕྱོགས། སྙིང་སྟོབས། ཆོད་སེམས་སོགས་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་ཚེའི་ནང་དམ་བཅའམ། ཁས་ལེན་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་ནི་གོར་མ་ཆགས། ལྷག་པར་དུ་ནང་ཆོས་དར་ཁྱབ་བྱུང་ནས་བཟུང་སྟེ། ཆེ་ས་ནས་འགའ་ཞིག་གིས་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་ལ་འགོད་མ་ཐུབ་ཀྱི་བར་དུ་རང་ཉིད་ཚངས་མི་རྒྱ་བའི་དམ་བཅའ་གནང་བ་དང་། འགའ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་གནས་ལས་གྲོལ་ཕྱིར་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་མི་གཏོང་བའི་དམ་བཅའ་གནང་བ། འགའ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཕྱིར་དགེ་བ་བཅུ་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བའི་དམ་བཅའ་གནང་བ། འགའ་ཞིག་གིས་ཇི་སྲིད་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་གྱི་བར་དུ་ལྷོད་སྡོད་མི་བྱེད་པའི་དམ་བཅའ་གནང་བ། དེ་བཞིན་འགའ་ཞིག་གིས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཅི་གསུངས་བཀའ་བསྒྲུབ་ཞུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་གནང་བ་སོགས་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།་ ཡང་འགའ་ཞིག་ལོ་ནའི་བབ་དང་། ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས། བསམ་བློའི་གནས་ཚད་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་མའི་རྐྱེན་གྱིས་དམ་བཅའ་གང་ཡང་མ་གནང་མཁན་ཡང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད།
རིག་པའི་རྡོ་རྗེ།
ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་གྱི་ཨེ་ཤ་ཡ་རང་དབང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་རང་དབང་གླེང་སྟེགས་ཀྱི་ལེ་ཚན་གཙོ་འཛིན་པ་སྟག་ལྷ་རྒྱལ་གྱིས་ཁ་པར་ཐོག་བཅར་འདྲི་གནང་བ།
དྲི་བ།༽ དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་དང་རྒྱ་ནག་ཞིང་རྩིས་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ།
ལན།༽ སྤྱིར་བཤད་ལས་ཡོང་ན་ཧ་ལམ་འདྲ་བོ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་མི་འདྲ་ས་གཙོ་བོ་ཟླ་ལྷག་འདོན་སྟངས་དང་། དུས་གཟེར་བརྟག་ཐབས་རེད། དཔེར་ན། མདའ་རོའི་ལྷག་མར་ཐིག་ཤར་ན།། མཐའ་རུ་བཤོལ་བྱུང་གཟུགས་ཤར་ན།། དབུས་སུ་ཟླ་བཤོལ་ཐོན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་འཁོར་རང་ལུགས་ཀྱི་མདའ་འཕྲོའི་ཐོག་ནས་འདོན་གྱིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུས་གཟེར་རྣམས་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
༼གསར་འགྱུར་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་དུས་བབ་ནས་བཤུས་པ་ཡིན།༽
འདོན་སྤེལ། ༢༠༠༩/༠༢/༡༦
དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཁམས་ལི་ཐང་ཁུལ་དུ་བོད་མི་ ༡༥ ཡིས་བོད་རང་བཙན་ཡིན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། ད་ལོ་བོད་ལ་ལོ་གསར་མེད་ཅེས་སོགས་ཞི་བའི་སྐད་འབོད་བྱས་སྟབས་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཇུས་འདུག
དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ཕ་ར་ཁང་ཚན་གྱི་གྲྭ་བློ་བཟང་ཆོས་སྐྱབས་ཀྱིས་འདི་གར་གནས་ཚུལ་སྤྲད་པ་ལྟར་ན། ཁ་སང་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་གྱི་རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག འབའ་མཐའ་རྫོང་གནས་སྒོ་དགོན་པའི་གད་མོ་ཁང་ཚན་གྱི་རང་ལོ་ ༣༨ ཡིན་པ་གྲྭ་བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས། ལི་ཐང་རྫོང་གི་སྲང་ལམ་ནས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་སྐུ་ཚེ་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག བོད་རང་བཙན་ཡིན། ༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས། བོད་མི་ཚོར་ལོ་སར་མེད་ཅེས་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་འདུག གནས་ཚུལ་མཁོ་འདོན་པ་ལྟར་ན། སྐད་འབོད་བྱེད་མཁན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག་སྐད་རྒྱག་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལས་བྱེད་ཚོའི་ཉིན་གུང་ཞལ་ལག་གི་མཚམས་སུ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་སྐད་བརྒྱབ་ན་དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་ལ་སྐད་རྒྱག་པའི་གོ་སྐབས་རག་ཆེད་ཡིན་འདུག སྐར་མ་ཁ་ཤས་ལ་སྐད་འབོད་བྱས་རྗེས་རྫོང་ཉེན་རྟོག་པས་འཇུས་ཡོད་པ་དང༌། ཉིན་དེར་ལི་ཐང་རྫོང་གི་བཙོན་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་འདུག
གཡང་སྐྱབས་རྒྱལ་གྱིས།
_______________
དེ་རིང་རེས་གཟའ་སྤེན་པ་རེད། ང་སྐྲ་བཞར་ཁང་ཞིག་ཏུ་སོང་། སྐྲ་བཞར་ཁང་དེའི་སྐྲ་བཞར་པ་རྣམས་ནི་དབྱིན་མོ་དཀར་པོ་ཤ་སྟག་རེད། ང་སྒོ་ནས་ཡར་འཛུལ། ཐོ་འགོད་ཀྱི་མདུན་ཅོག་དེའི་མདུན་ནས་ཡར་ལངས། བུ་མོ་ཞིག་འཛུམ་དང་བཅས་ཚུར་གློག་ཀླད་ཀྱི་མདུན་དེར་སླེབས།
“ཁྱེད་རང་གི་སྐྲ་བཞར་དགོས་ཡོད་དམ།”
“ལགས་ཡོད། ངའི་སྐྲ་བཞར་དགོས་ཡོད།”
“མིང་ལ་ཅི་ཟེར།” “ཁ་བྱང་དང་ཁ་པར་ཨང་གྲངས་ག་རེ་ཡིན།”
ངས་དྲི་བ་རེ་རེ་ལ་ལན་བཏབ། གུས་ཞབས་དང་བཅས་ལན་བཏབ།
“སྐར་མ་ ༢༠ ལ་སྒུག་དགོས།”
དེ་རིང་ནི་ ༢༠༠༩ ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་རེད། གྷོའུ་གྷལ་གྱི་མདུན་ཤོག་ན་ཡོད་པའི་གསར་འགྱུར་དག་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན། མདང་གནམ་གྲུ་ཞིག་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག་ཁུལ་དུ་བརྡབས་ནས་འགྲུལ་མི་དང་བཅས་པའི་མི་ལྔ་བཅུ་ཤི་འདུག ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གསར་པས་ཨ་རིའི་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་ཆག་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསོ་སླད་ཨ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་གཞུང་དངུལ་གཏོང་འཆར་ཡོད་པ་དེ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱབ་གཉེར་ཐོབ་ལ་ཉེ་ཟེར། སོ་ནཱེ་ཟེར་བའི་བཟོ་གྲྭའི་དཀོན་མཆོག་གི་དམག་གསུམ་པ་ཞེས་པའི་གློག་ཀླད་རྩེད་མོ་ཞིག་བཟོས་འདུག
ཟླ་བ་གཞོན་ནུ། ========= ཀ་ཕྲེང་ལ་འོ་བརྒྱལ་བཟོ་དགོས་སམ ཁ་ལྕེ་འདི་སྡུག་ལ་གཏད་དགོས་སྙམ་པའི་འགལ་འདུ་ཁྲོད ག་ལེར་ལོ་མང་འགྲོགས་པའི་སྨྱུ་གུ་དེ་ལག་ཏུ་ཐོགས་དུས ང་རང འཆར་ཡན་གྱི་སྣང་བ་མོད་པོས་ཡུན་གྱིས་གཅུད་བྱུང་། ཅ་རེ་ྐླད་སྦུབས་དང་ཡིད་ཡུལ་དུ་འཁོར་འོང་བ་ནི ཆ་ཡོད་དང་མཛེས་སྡུག་གི་ཁྱེད་ཉིད་དེ ཇ་ཁའི་བྱད་བཞིན་དུ་བརྟན་པའི་འཛུམ་ཀོང་ལ ཉ་མ་ཁྲི་ཕྲག་གི་སྡུག་ཡུས་འཁྱིལ ཏ་ཀུ་ལ་ཁེན་རན་པའི་རྒན་པོ་དག་གི་མིག་ཞགས་ཀྱང ཐ་མག་དང་ཆང་རག་གིས་བསྐྱོར་ཏེ་ཁྱེད་ཉིད་ལ་ཡང་ཡང་འཕེན དྭ་ཕྲུག་ལྟར་ཁེར་འགྲོ་ཁེར་འདུག་གི་གདུང་བ་བཟོད་དམ་ཞེས ན་ཟུག་གིས་བསྟིམས་པའི་འདྲི་ཚིག་ཅིག…
ཟླ་བ་གཞོན་ནུ། —— མཛེས་པོའི་ལྷ་ཟླ་དཀར་པོ།། སྤྲིན་ནག་ཕག་ལ་མ་འགྲོ། གྲོགས་མེད་ཨུཏ྄ྭཔལ་སྔོན་པོའི།། འབྱེད་འཛུམ་ཁྱེད་ལ་ལྟོས་ཡོད།།
ཨ་མེ་ཆ། ——— མིག་ཆུས་བཀྲུས་པའི་དུས་ཚིགས། ཁྲག་གིས་ཚེས་པའི་ས་གཞི། དགུན་ཟླ་འདི་ཇི་ལྟར་རིང་ནའང་། མི་རིགས་ཤིག་འཆི་མི་སྲིད་པའི་ངར་རྒྱལ་དང་སྤོབས་པས་བཞེངས་ཡོད། གནའ་ནས་བཟུང་དམངས་ཀྱི་སྨྲ་ལྕེ་འཕྲོག་སྟེ། ལྕགས་སྒྲོག་དང་ཁང་མིག་རེ་རེ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ནའང་། སུས་ཀྱང་བསྲེགས་མི་ནུས་པའི་སེམས་ཁམས་རྣལ་མ་ཞིག་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོ་བསྐལ་བ་མ་སྟོང་བར་མེ་རི་ལྟར་འབར་སྲིད། ང་ཚོ་དུས་ནས་དུས་སུ་གཙང་བོ་བཞིན་བརྡོལ་སྲིད། 08/02/2009 05:55:40AM
ཤིས་ཚང་ལྗང་སྨྱུག་གིས།
————
སྐུ་ཞབས་རྡོ་གྲགས་ཀྱིས་འཁྲབ་ཁྲིད་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར་༼ཁ་སང་གི་གཏམ་རྒྱུད་༽ལ་བལྟས་རྗེས།
ཚན་རྩལ་འཕྲུལ་རིག་དར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་གྱིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་ཟང་ཟིང་འདུ་ལོང་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་ལ། དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་ཕྱིའི་ཟང་ཟིང་དེའི་སྒུལ་ཤུགས་གཡོ་སྐྱོམ་གྱིས་འུ་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལའང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་མིག་སྔའི་འགྱུར་ལྡོག་གི་སྣང་ཚུལ་རེ་འགས་ར་སྤྲོད་གསལ་བོར་བྱེད་ནུས། སྤྱི་ཚོགས་དེང་རབས་ཅན་དུ་ཕྱོགས་པ་དེས་ཐད་ཀར་མིའི་བསམ་བློ་ལ་བཀོད་འདོམས་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་རིགས་ཤིག་གི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་མཐའ་དག་ཉམས་ཡལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་མཆིས་ལ། གསར་ཞེན་རྙིང་དོར་གྱི་འདུ་ཤེས་གློ་བུར་བ་ཞིག་ཀྱང་བསམ་བཞིན་དང་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཁྲོད་བོད་མིའི་སེམས་ཁོང་དུ་སིམ་འཛུལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འདི་ནི་དུས་སྐབས་ཤིག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེད་འོངས་པའི་བསམ་བློའི་འགྱུར་ལྡོག་གི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཀྱང་མིན་པ་ག་ལ་སྲིད།
འདས་མ་ཐག་པའི་སྟོང་ལོ་བརྒྱད་པའི་ནང་སྐུ་ཞབས་རྡོ་གྲགས་ལགས་ཀྱིས་འཁྲབ་ཁྲིད་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར་གསར་བ་༼ཁ་སང་གི་གཏམ་རྒྱུད་༽ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཚོགས་རིམ་འགྱུར་གྱི་དུས་བབ་ཁྲོད་དུས་བཞིའི་དྲོ་གྲང་དང་བསྡོངས་ཏེ་རི་སུལ་སྐྱ་མོར་སྐྱས་སྤོར་གནས་བཅས་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་འཕོ་འགྱུར་དང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཉམས་ཡལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་བརྙན་རིས་ཀྱི་ལམ་ནས་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར་དེ་ནི་མཚོ་སྔོན་བོད་སྐད་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་ཕབ་སྐྲུན་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་འཚོ་བ་དངོས་བརྗོད་བྱར་བཟུང་བའི་ལེའུ་བརྒྱད་ཅན་གྱི་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར་གསར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། འཁྲབ་ཁྲིད་པ་དང་བརྙན་ལེན་པ། སྒྲ་སྦྱོར་བ་དང་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཚང་མ་བོད་པ་རྐྱང་བ་རེད།
ཤར་ཕྱོགས ཁུག་རྟ།
————
ཟླ་གཟུགས་གོར་གོར་ཡིན་པས
འདྲ་གཟུགས་ཀྱང་གོར་གོར་རེད
མཚན་མོ་རེ་ན འདྲ་གཟུགས་རེ
འདྲ་གཟུགས་རེ་ན མཚན་མོ་རེ
མཚན་མོ་བུད་སོང་
གོར་གོར་དེའང་ སུབས་སོང
མཛུབ་རྩེ་གཉིས་བསྣོལ་ནས་གོར་གོར་བཟོས
མིག་ཡ་གཅིག་དེ་ལ་བཙུགས་དུས
ཟོར་གཟུགས་ཟླ་བ་འང གོར་གོར་རེད
མཛུབ་རྩེ་རེ་ན རི་མོ་རེ
རི་མོའི་སྟེང་ན་ མཛུན་ཤུལ་རེ
མར་མེ་གཟིམ་སོང
རི་མོའང་ག་ལེར་ཡལ་སོང
རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཝན་ཅ་པོ་ཡིས་དབྱིན་ལན་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱས་སྐབས། མི་ཞིག་གིས་ལྷམ་གཞུས་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་འདུག ཚེས་ ༡ ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཝན་ཅ་པོ་དབྱིན་ལན་དུ་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་ཡོད་པ་དང༌། ཚེས་ ༢ ཉིན་དབྱིན་ལན་གྱི་ Cambridge University ཞེས་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དེར་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱས་སྐབས། ཚོགས་ཁང་ནང་མི་ཞིག་གིས་ཝན་ཅ་པོ་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། གཏམ་བཤད་མགོ་བཙུགས་མ་ཐག་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་མི་དེས། ༼སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་འདིས་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་པ་འདི་དང་མཉམ་དུ་རང་ཉིད་བཙོང་དགོས་པ་རེད་དམ། ཁོས་བཤད་པའི་རྫུན་གཏམ་ལ་ང་ཚོས་གང་འདྲ་བྱེད་ནས་ཉན་དགོས་སམ།༽…
དེ་ལས་མང་བ་། “ཝན་ཅ་པོ་ལ་ལྷམ་གྱིས་གཞུས་པ། (དུས་བབ་ནས་བཤུས)” »
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་
—————
རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་བྱང་གི་རྒྱུད་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་དཔའ་རྩལ་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་ཞུང་ནུའུ་ཟེར་བས་རྒྱ་ནག་ལ་ཡང་ཡང་རྒོལ་བར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་མི་རིགས་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་མཁན་གོང་མ་ཆིན་ཧྲི་ཧོང་(ཡི་ཤུའི་འཁྲུངས་ལོ་སྔོན་བགྲང་བྱ 259 – 210)་ འུ་ཐུག་ནས་ལྕགས་རི་རིང་བོ་བསྐོར་དགོས་བྱུང་ཡོད། ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཁྲི་ཐོག་དྲུག་པ་གོང་མ་ཝུའུ་ཏིའི་(ཡི་ཤུའི་སྔོན་བགྲང་བྱ་140-87)་སྐབས་སུ་སྐབས་དེར་འཛིན་བཟུང་བྱས་བའི་ཞུང་ནུའུ་བ་ལ་འདྲི་རྩད་བྱེད་དུས་ཁོང་ཚོས་ཐན་ཧྲན་རི་རྒྱུད་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཡོ་ཀྲི་་ཟེར་བའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཕྲ་ལག་མ་ཁན་བྱེ་ཐང་གི་ནུབ་རྒྱུད་ལ་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་བ་མ་ཟད་ཡོ་ཀྲི་ཚོ་བའི་དཔོན་པོ་བསད་ནས་ཀ་ལི་ནང་ཆང་རག་བཏུང་བ་ཡིན་ལ་ད་ལམ་ཡོ་ཀྲི་ཡིས་ཞུང་ནུའུ་ལ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུར་ སྒུག་ཡོད་ཞེས་ལབ་པར་གོང་མ་ཝུའུ་ཏིས་ཡིད་ལ་ཡོ་ཀྲི་མི་རིགས་ལ་དམག་གི་མནའ་འབྲེལ་བཙུགས་ནས་ཤར་ནས་རྒྱའི་དམག་དྲངས ནུབ་ནས་ཡོ་ཀྲིའི་དམག་དྲངས་ཏེ་ རྒྱ་ནག་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རབས་མང་པོའི་རིང་གི་དགྲ་ཡི་ལྟེ་བ་ཞུང་ནུའུ་’དམུ་རྒོད་ཀླ་ཀློ་ཚོ’་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་དགོས་བསམ་ནས་སྐབས་དེར་ཁོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྐུ་སྲུང་དམག་དཔོན་མིང་ལ་ཀྲང་ཆན་ཟེར་བ་རོགས་པ་99དང་ལྷན་སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་མི་རིགས་ལ་ཆ་རྒྱུས་གང་ཡང་མེད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་དུ་ཡོ་ཀྲི་མི་རིགས་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་དུ་མངགས་འདུག
མཚེ་མ་བརྒྱད་ ཨ་རིའི་ཁ་ལི་ཕོར་ནི་ཡའི་མངའ་སྡེའི་ནང་བུད་མེད་ཅིག་ལ་ཉེ་ཆར་མཚེ་མ་བརྒྱད་སྐྱེས་ཡོད་འདུག བུ་མོ་གཉིས་དང་བུ་དྲུག་ཡོད་པ་རེད་འདུག བྱིས་པ་རྣམས་གཤགས་བཅོས་ཀྱི་ལམ་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་མོད་ཚང་མས་ངུ་སྐད་ཙག་གེར་བཏོན་པ་དང་བཅས་རང་ངོས་ནས་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་མ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་རེ་ཡོད་འདུག ཁྱིམ་མི་སྡེབ་གསོད། ཡང་མངའ་སྡེ་དེའི་ནང་གི་མི་ཚང་གཅིག་གིས་བཟའ་ཚང་གཉིས་ཀའི་ལས་ཀ་ཤོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁྱོ་ག་དེས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་ཆུང་མ་དང་བུ་ཕྲུག་ལྔ་བཅས་བསད་རྗེས་རང་གསོད་བྱས་ཡོད་འདུག མཁལ་མ་ཚུར་ཁྱེར་ཤོག ཡང་ཨ་རིའི་བཟའ་ཚང་ཞིག་འགྲིག་པའི་སྐབས་སུ་ཆུང་མ་ལ་ཁྱོ་གའི་མཁལ་མ་བྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཉེ་ཆར་ཆུང་མས་དགའ་རོགས་བཙལ་བ་ལ་བསྙད་ནས་བཟའ་ཚང་འཐོར་རྒྱུའི་ཁ་མཆུ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཁྱོ་གའི་མཁལ་མ་ཚུར་འཁྱེར་ཤོག་ཅེས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག
འཛམ་གླིང་གི་མྱ་ངན།
གཱན་ངྷི་། ཁོང་གི་མི་ཚེ་དང་འཛམ་གླིང་ལ་གསུང་འཕྲིན།
ལོའུ་བེ་སུ ཧྥི་ཆེར་གྱིས་བརྩམས།
བོད་སྒྱུར། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ
མོ་ཧཱན་ངྷ གཱན་ངྷི ༡༨༦༩ ཟླ་བ་༡༠་ཚེས༢ – ༡༩༤༨་ཟླ་བ་༡་ཚེས་༣༠
ལྡི་ལི་གསར་བའི་ཉེ་འཁྲིས། ཇུམ་ནཱ་གཙང་བའི་འགྲམ་དུ། མི་མང་ས་ཡ་གཅིག་ལ་ཉེ་བས་སྐུ་ཕུང་གདན་ཞུའི་ཆོ་ག་ཞུགས་འབུལ་གནང་སའི་གནས་ཏེ་འབྱོར་བར་སྒུག་འདུག སྐྱེས་བ་ཚོས་དར་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པ་དང་། བུད་མེད་ཚོས་སྲིང་བལ་གྱི་གཟན་རས་དཀར་པོ་གཡོག་པ་དེས་ས་གཞི་ཡོངས་དཀར་པོས་ཁེབས།
གཙང་བོ་ནས་གོམ་ཁྲི་བརྒྱ་ཕྲག་ཅིག་གི་སར་རཱ་རྗེ་གཱ་ཊ་རུ་ས་དང་རྡོ། ས་ཕག་གིས་བཟོས་པའི་དུར་ཁང་གསར་བ་ཞིག་འདུག དེ་ནི་གོམ་ཁྲི་བརྒྱད་ཅན་གྱི་གྲུ་བཞི་ཞིག་རེད་། མཐོ་ཚད་ལ་གོམ་ཁྲི་གཉིས་ཙམ་འདུག ཙན་དན་གྱི་ཤིང་དུམ་ཕྲ་ཞིང་རིང་བོ་ལ་དྲི་བཟང་ཞུགས་ནས་དེའི་སྒང་དུ་སྤུངས། མཱ་ཧཱ་མཱ གཱན་ངྷའི་སྐུ་ཕུང་གི་དབུ་བྱང་ལ་གཏད་དེ་དུར་ཁང་དུ་བཞག སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་བའི་མཛད་པ་དེ་བཞིན་བསྟན་འདུག
ཕྱི་དྲོ་དུས་ཚོད་༤་དང་སྐར་མ་༤༥་ཐོག མཱ་ཧཱ་མཱའི་བུ་གསུམ་པ་རཱམ་ངྷ་སུ་ཡིས་དུར་ཁང་གི་སྐུ་ཕུང་ལ་ཞུགས་མེ་སྒྲོན་པ་ན། ཤིང་དུམ་འབར་བས་མེ་ལྕེ་མཆེད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ངང་བུད་མེད་ཚོས་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོར་ངུ་བ་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ། སྐྱེས་བ་ཚོས་མིག་ནས་མཆི་མ་བཏོན། ཤིང་དུམ་འབར་བས་ཚག་སྒྲ་འབྱིན་ཞིང་མེ་ཚིགས་པ་དང་། མེ་ལྕེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མཆེད་ནས་མེ་ཕུང་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ད་ལྟ་གནས་དེ་ཁུ་སིམ་སིམ་དང་། གཱན་ངྷའི་ཕུང་བོ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཚིགས་རོ་དང་ཐལ་བ་གྱུར།
ཕྱི་ལོ་༡༩༤༨་ཟླ་༡་ཚེས་༣༠་ཉིན་གྱི་སྔ་བོ་དེ་ལ། མི་དར་མ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་གཙོ་འཛིན་མོ་ཧཱན་ངྷ་ གཱན་ངྷི་ལ་མེ་མདའ་རྒྱབ་ཏེ་བཀྲོངས་བ་རེད།
རྣོ་སྦྲང༌། དགུན་ཁའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་ནས་པེ་ཅིན་Aལ་ཁ་བ་་རྡོག་གཅིག་ཀྱང་ལྷུང་མ་བྱུང ཉེ་འཁོར་ཚོས་ལམ་ཆས་བརྒྱབ་ཏེ་རེ་རེ་བཞིན་ཕ་ཡུལ་ལ་ལོ་སར་རོལ་དུ་འགྲོ་གི་འདུག ཉིན་ཧྲིལ་བོའི་ངལ་གསོ་ཡི་ཁྲོད་ནསལོ་སར་ལ་བརྡ་རྟགས་མེད་པ་འདྲ་བའི་ཕ་ཡུལ་ཡིད་ལ་ལོས་དྲན་མོད ཕ་ཡུལ་གྱི་སྙིང་དང་འདྲ་བའི་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་ལྷན་དུསྟོང་བཤད་ཡིད་ཚིམ་རེ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་ན་ལོས་བསམ་མོད འོན་ཏེ་ད་ལོ་ང་ཕ་ཡུལ་ལོག་འདོད་ཡེ་ནས་མེད ཁུ་སིམ་མེར་ཁ་བ་ལ་སྒུག་སྟེ ཁ་བའི་ཁྲོད་ནས་ཁེར་ལབ་གྱི་ཚོར་བའི་མཛེས་སྡུག་ཅིག་རྙེད་ཐུབ་སོང་ན འདོད་པ ཤོག་བུ་མེ་ཡིས་འཚིག་པ་དང་འདྲ་བར་རྨག་མེད་དུ་འགྲུབ་སོང་བ་ཡིན རོལ་དབྱངས་ཤིག་མི་མངོན་པའི་དབྱངས་ནས་གྲགས་ཏེ མུན་ནག་གི་ཁྲོད་ན་དྲ་བར་འཇུག་གིན་པའི་ཁོ་བོར་སེམས་གསོ་བླ་མེད་གནང་གི་ཡོད་ན་ཡང བརླན་བཤེར་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛུབ་གུས མཆི་མའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་དྲོད་རླངས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་འབྲི་གི་འདུག འཛིན་རེག་བྲལ་བའི་གཟུགས་མེད་རལ་གྲི་ཞིག་འཆར་ཏེ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱ་གི་འདུག…