རྡོར་རྗེ་ཚེ་རིང་།
ཀུན་ཐར་དོན་གྲུབ། ཕ་ཡུལ་མདོ་སྨད་བླ་བྲང་། བོད་དུ་སློབ་ཆུང་ནས་མཐོ་སློབ་བར་འགྲིམ་ཞིང་། ལན་ཀྲུའུ་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་གྱི་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་མཐར་ཕྱིན། སྤྱི་ལོ༡༩༩༦ལོར་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར། དུས་སྐབས་དེར་༧གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་དང་དགོངས་གཞིའི་སྐོར་རྒྱ་ཡིག་ནང་མཐོང་དཀོན་པ་དང་།
ཀླུ་སྨྱོན།
འདི་ནི་དཔྱད་རྩོམ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མིན་པར་འཕྲལ་སེལ་མཁའ་འགྲོའི་སྐོར་གྱི་གཏམ་བཤད་ཅིག་གི་ཆེད་དུ་བྲིས་པའི་བརྗེད་བྱང་ཙམ་ཞིག་ཡིན།
༄༅། །ལྷན་སྐྱེས་མཁའ་འགྲོའི་རིག་པ་དབྱིངས་སུ་སད། །
ཞིང་སྐྱེས་མཁའ་འགྲོའི་འདུ་བ་སྤྲིན་བཞིན་འཐིབས། །
སྔགས་སྐྱེས་མཁའ་འགྲོའི་སྡོང་གྲོགས་ཆར་ལྟར་འབབ། །
བླ་མ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་རྗེ་ལ་བཏུད་ནས། །
གནས་ཡུལ་ཉེར་བཞི་དུར་ཁྲོད་བཞི་ཟུང་སོགས། །
ས་སྤྱོད་གནས་སུ་སྐལ་ལྡན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །
ཅིར་ཡང་རྫུ་བའི་འཕྲུལ་གྱི་ཟློས་གར་མཁན། །
མཁའ་འགྲོའི་རྣམ་བཤད་དེང་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ། །
སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤྰཀྱའི་རྒྱལ་པོའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་བབ་སོ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་། མདོ་སྔགས་གང་གི་ལུགས་སུ་ཡང་མཁའ་འགྲོའི་ཆེ་བ་དང་ཆོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་མ་བཀག་པར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོའི་སྐད་དོད་ཌྰ་ཀི་ནི་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་ཀྱང་། མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་དང་ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ པད་མ་མཁའ་འགྲོ་དང་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ་བཅས་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་དང་། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ འཇིག་རྟེན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་སོགས་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་སྣང་ངོར་སྤྲུལ་པའི་རོལ་གར་སྣ་ཚོགས་ཤིག་མཛད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཁའ་འགྲོ་ཡིན་ན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་བདེ་མཆོག་སོགས་ནས་གསུངས་པའི་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་དང་། རི་དང་རྒྱ་མཚོ། ལྗོན་ཤིང་དང་གྲོང་ཁྱེར། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་སོགས་ཕྱོགས་ངེས་མེད་དུ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་། སྔོན་ཆད་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་མི་མེད་པའི་དུར་ཁྲོད་དང་མི་མང་བའི་ཚོང་འདུས་གཉིས་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་འདུ་བའི་གནས་གལ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མ་ཉིན་མོར་ཚོང་འདུས་སུ་ཡོང་ནས་སྐལ་ལྡན་གྱི་མི་ལ་རྒྱུད་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། མཚན་མོར་དུར་ཁྲོད་དུ་འདུས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “མཁའ་འགྲོའི་རྣམ་བཤད་ཌྰ་ཀིའི་ཞིང་ཁམས་ཉུལ་བའི་ལམ་ཡིག” »
སྦྲ་ནག་ཚང་ནས།
ཁོང་ནི་མངོན་ལྒོག་མེད་པའི་མི་དྲང་བདེན་པ་ཞིག་དང་། བོད་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་སྙིང་ཉེ་བས་ལྷགས་བསམ་རྣམས་པར་དག་པ། འདས་པས་ལོ་མང་རིང་བོད་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དམང་གཉིས་སུ་ཕྱགས་ལས་དང་དབུ་ཁྲིད་གནང་བས་མཉམ་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྦྱང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་ལས་འདས་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་། ཁོང་ལ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དམིག་གསལ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ། བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་དོན་ཡག་སྡུག་ཆེ་ཆུང་གང་ཡིན་ཀྱང་ཁོང་གིས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམིག་ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་གནང་ཐུབ་པ་མཁན་ཞིག་ཡིན།
ང་རང་སྒེར་ངོས་ནས་སྐུ་ཞབས་དངོས་འགྲུབས་ལགས་ལ་འགྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། བོད་སྤྱི་བས་ལས་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་དངོས་ཁོང་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བློ་ཐག་ཉེ་བོ་ཞིག་དུ་འགྱུར་སོང་། དཔེ་མཚོན་གཅིག་ཞུས་ན།
འགར་ཚེ་རྒྱལ།
གཤམ་གྱི་རི་མོ་དེ་ནི་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་ཕྱག་བྲིས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། རི་མོའི་ཟུར་འགྲམ་དུ་༼འཁྱོགས་ཀྱི་རིགས་མང་མོད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་འདོ་ལིའམ་ཁྱོགས་ཏེ་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཁུར་བས་ཕྱོགས་གཡས་གཡོན་དུ་འཁྱོམས་ཤིང་གཡོ་བས། བསམ་པ་ཁྱོགས་ལ་བྱིངས་པ་སོགས་ཟེར་ཅིང༌། འདོ་ལི་ནི་དོ་ལ་བྱ་བའི་རྒྱ་སྐད་ཟུར་ཆགས་ལ། དེ་ལྟར་ན། ཁྱོགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཁྱོགས་འགྲོས་དང༌། དོ་ལི་ཞོན་སོགས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་༽བྲིས་འདུག
འུ་ཅག་གིས་ཆུང་ས་ནས་བོད་རང་གི་སྐད་བརྡའི་གྲུབ་དོན་སོགས་ལ་དོ་སྣང་ཡིད་གཟབ་དང་སྦྱངས་གཉེར་མ་བྱས་པར་རྣམ་གཡེང་ངང་བསྡད་ཡོད་སྟབས། སྐབས་མཚམས་ཤེས་ཡོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་མང་ཚོགས་དང༌། གྲོགས་པོ་དང་གྲོགས་མོ། ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་བསམ་བློ་འཁོར་སྟངས་ཤིག་གིས་རང་རེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་དྲི་བ་སྟབས་བདེ་རེ་དྲིས་ཡོང་དུས་ཅི་ཡིན་གང་ཡིན་གྱི་དྲི་ལན་དགོས་གཏུགས་སུ་འདེབས་མ་ཐུབ་པར་ངོ་གདོང་དམར་པོ་ཆགས་ནས་འདུག་དགོས་དུས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ནི་རང་ཉིད་རྣམ་གཡེང་གི་རྐྱེན་པས་ལྟ་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་མེད་པའི་མཇུག་འབྲས་རེད་ཟེར་ཆོག
དཔེ་མཚོན་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་གླེང་ན།
ཤ་ཀླན་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ།
སྙན་ངག་མ་བྲིས་པའི་ཉིན་འདི་དག
སྙན་ངག་མ་བྲིས་པའི་རྐྱེན་གྱིས།
སྙན་ངག་མ་བྲིས་པའི་ཉིན་འདི་དག་ལ།
ཤོག་བུར་རྩྭ་སྐྱེས་ཤིང་།
སྨྱུ་གུར་བཙའ་བརྒྱབ་འདུག
ནམ་རྒྱུན་ཟུངས་ཁྲག་ཁོལ་མ་ལྟར་བཞུར་བཞིན་པའི།
སྣག་ཚའི་རྒྱུན་དེ་ཡང་།
ཡོངས་སུ་འཇགས་ཤིང་།
སྙན་ངག་དང་ཤ་འདྲིས་པགས་འདྲིས་ཡིན་པའི་
ཐ་སྙད་དེ་ཚོའང་།
རྔོན་པ་གང་ཞིག་གིས་བདས་པའི་གནའ་ཁྱུ་ལྟར།
ཕྱོགས་སོ་སོར་འཐོར་འདུག
རྡ་ས། གཉའ་དཀོན་མཆོག
དང་པོ།
འུ་ཚོའི་བསམ་བློ་རང་དབང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་བཀའ་ཁྲིའི་འོས་ཤོག་གི་ཆ་ཤས་ངེས་པར་དུ་ལེན་དགོས།ཆ་ ཤས་རང་དགར་དུ་མ་སོང་པའི་བོད་མིའི་རྩ་དོན་དང་རང་གི་འཚོ་བའི་བདེ་སྡུག་ལ་ འབྲེལ་བ་ཡོད་སྟབས་བསམ་བློའི་ཅི་ལྕོགས་ཀྱི་འགན་ཁྲིའི་ཆ་ཤས་ལེན་དགོས།ཆ་ཤས་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་འཚོལ་ན།རང་ གཞུང་གི་ནུས་པ་བསྐྱེད་སྲིང་ཐུབ་ཐབས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྱུར་འགྲོས་སམ་མི་རབས་གསར་བའི་སེམས་ཁམས་དང་མཐུན་པར་མ་འོངས་ སྔོན་གཟིགས་ཀྱིས་མང་གཙོའི་གསོལ་རས་གནང་བ་ལ།ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་བོད་ཙམ་ མ་ཟད་ས་ཁྱོན་ཡངས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ན་འུ་ཚཽ་བོད་པ་ཚང་གི་ངོམ་དུ་རི་བའི་ བླ་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་གཅིག་པུ་རེད།ཁོང་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྩི་སྲུང་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ན།རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ན་མང་གཙོ་དང་ཐོབ་ཐང་གི་ཁེ་དབང་བརྩི་སྲུང་བྱེད་བཞིན་པར་མ་ཟད།བྱེ་ བྲག་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཁན་དང་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་སྤྱི་སྒེར་ གཉིས་ཆ་ནས་ཉིན་རེ་ལས་མང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་ཉུང་ངུ་ནམ་ཡང་སོང་མེད།བདག་ཉིད་ ཆེན་པོ་གནྡིས་ཀྱང་རྒྱ་གར་རང་དབང་རྩོད་སྒྲུབ་སྐབས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་འཛུགས་སྐྲུན་ ཀྱི་ལས་རིམ་བཅོ་བརྒྱད་བརྩམས་ཡོད་པའི་ནང་དགུ་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་སྤེལ་ བའི་ལས་རིམ་ཡིན་པ་དང༌།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཚད་མཐོར་སླེབས་ཡོད་ཅེས་གསུངས༌།མང་གཙོ་ཚད་ལྡན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་ལ་བུད་མེད་ཁེལ་བཞིན་ཡོད་པས།རྒྱ་ནག་གིས་གཙོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ན་ངེད་ཚོ་མང་གཙོ་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་སུ་འཇུག་ཐབས་སུ།ད་ཐེངས་ཀྱི་འཀའ་ཁྲི་བུད་མེད་ཅིག་འདེམས་དགོས་པར་མཐོང༌།
༡ ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་ཟུར་པ་བྱ་དུར་བསོད་ནམས་བཟང་པོ། བྱ་དུར། བོན་གཞིས། བོད་ཀྱི་བོན་པོ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཞོན། ༢ དགེ་བཤེས་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན། ཁྱུང་པོ། རྡ་ས། སྤྱི་འཐུས། ༣ དགེ་བཤེས་རྣམ་དག་གཙུག་ཕུད། ཧོར།། ཝར་ཎ། ཝར་ཎ་དགེ་རྒན།…
བསྟན་འཛིན་ཉིན་བྱེད།
ངས་ཁ་སང་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡོང་སྲིད་དམ་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཐུང་ཞིག་སྤེལ་བ་ཡིན། རྩོམ་འདིའི་རྒྱབ་ཏུ་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་སྙམ། ལ་ལས་ང་༧གོང་ས་མཆོག་ལ་དད་པ་མེད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཉིན་སྒྲིབ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ བྱས་འདུག དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཡོང་རྫོགས་མ་ཤེས་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་གཏོང་ན་ངའི་སྐད་ཆ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཞིག་མིན། ཡག་པོ་ཉོན་ཨ། དུས་བབ་ཀྱི་ཀློག་པ་པོ་ཞིག་གིས་ང་ལ་བྱུང་སོང་གི་རྩིས་རྒྱག་སྟངས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་ རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག ཁོས་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན་ང་ཚོས་ཨ་རིར་ཨ་སྒོར་ཁྲི་ལྔ་སྤྲད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་ཚུར་ལ་ལོ་ ལྟར་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་འགའ་ཤས་རེག་གི་ཡོད་རེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག སྐད་ཆ་འདི་གློ་བུར་དུ་གོ་ཚེ་བདེན་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་སྲིད། ཡིན་ནའང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མགོ་རྙོག་པ་ཞིག་རེད།
རྟ་ནག་སྐལ་བཟང་ལུང་རིགས།
བདག་ གིས་སྔ་ཕྱིར་བློ་བཟང་སེང་གེའི་སྐོར་ལ་བྲིས་རྩོམ་ཁ་ཤས་སྤེལ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་སྲིད་མོད། བདག་རང་ངོས་ནས་བལྟས་ན་དགོས་པ་མང་དུ་གདའ་སྟེ། བཀའ་ཁྲིའི་འགྲན་གླེང་གི་ཁྲོད་དུ་མིག་སྔའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཁ་ ཕྱོགས་ནི་འདས་ཟིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཙམ་ལས་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རླབས་ཆེ་བ་དག་སྟོར་བ་ དང་བསྐྱུད་པའི་རྣམ་པ་འདུག་ཕྱིར།
བདག་གིས་ཆེད་དུ་བློ་བཟང་སེང་གེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་གནས་བབ་ལས་ བལྟས་ན་བསམ་པ་ཡིན། ཨ་རིའི་ཕུའུ་སི་ལིན་ཏོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་(普林斯顿大学Princeton University)སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཞིག་གི་གཏམ་བཤད”ཨོ་པ་མར་ཅིའི་ཕྱིར་ཨ་རིའི་ སྲིད་འཛིན་ཐོབ་པ་རེད” (奥巴马为什么能当美国总统？)ཅེས་པའི་ནང་དུ། “ཨོ་པ་མར་ད་དུང་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡ་མཚར་བ་ཞིག་ཡོད་དེ།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཧ་ཧྥུ་སློབ་ཆེན་གྱི་རླབས་ཆེན་སློབ་གསོ་ལས་བློ་བཟང་སེང་གེ་ལ་ལྟ་བ།” »
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།
༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།
དེ་ལས་མང་བ་། “བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽” »
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།
བོད་རིགས་རྩོམ་པ་པོ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུས་༼དེབ་ཐེར་ནག་པོ༽་དང་༼རྒྱུག་ཁྱི་དྲིལ་སྒྲོག་པ་ཚོ༽། ༼ མ་རབས་ལང་ཤོར་གྱི་ཡང་རྩེར་སོན་པ ༽་སོགས་ཀྱི་མདུང་རྣོན་ཐོགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གི་ལྟོ་ཟ་མཁན་བོད་པར་སྡང་ཟུག་གི་ང་རོ་སྒྲོག་པའི་གཅོང་རོང་ལ་ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་ཁེར་རྒྱུག་བྱས་བ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་(Vine Deloria, JR)་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བཟུང་ནས་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།
དེ་ལས་མང་བ་། “བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽” »
ཀླུ་སྨྱོན།
བོད་ལ་དྲ་བའི་རིག་གནས་འདི་དར་ནས་ཅུང་ཟད་མ་གཏོགས་འགོར་མེད་ལ། ཕྱི་སྡོད་བོད་མིའི་ཁྲོད་དུ་དྲ་བའི་རིག་གནས་འདི་བེད་སྤྱད་དེ་རང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་འབྲི་མཁན་དང་སྤྱི་སྒེར་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན། བསམ་བཞིན་དུ་མི་སེམས་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་དང་མི་ལུས་ལ་ཁབ་གཙག་བྱེད་མཁན་སྐོར་ཞིག་བྱུང་། དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་རང་མིང་དངོས་སུ་འབྲི་མཁན་སྐོར་ཞིག་དང་སྨྱུག་མིང་གི་འོག་ཏུ་ཡིབ་མཁན་སྐོར་ཞིག་ཡོད། རང་མིང་དངོས་སུ་འབྲི་མཁན་ནི་ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ་དང་རབ་གསལ་ལྟ་བུ་རེད་ལ། སྨྱུག་མིང་གི་འོག་ཏུ་ཡིབ་མཁན་ནི་མི་རྐང་གླིང་བུ་དང་སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ལྟ་བུ་རེད། སྨྱུག་མིང་གི་འོག་ཏུ་ཡིབ་ནས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་སྤྱིར་ན་ཧ་ཅང་མང་མོད་ཀྱང་། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་གང་ཐད་ནས་ཁོ་བོའི་བློ་ལ་འགྲོ་ཤོས་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད་སྤེལ་མཁན་ཞིག་ནི་སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་ཟེར་བའི་མི་འདི་ཡིན།
བོད ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ།
སྐྱིད་ལ་སྡུག་པའི་མི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ན།།
སྐྱིད་སྣང་འདྲ་བོ་ཡོད་པའི་དུས་ཤིགས་ལ།།
སྙིང་གི་སྤུན་དང་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་སུ།།
སེམས་ཀྱི་དུངས་པ་ལྷོད་ཀྱི་གྲོལ་བ་དགའ།།
སྐུད་པའི་སྣེ་མོ་གཞན་དུ་ཁོ་རང་ཡོད།།
སྣེ་གཅིག་ང་ཡིས་འཇུས་དེ་ཨ་རོགས་ཞེས།།
ཁྱེད་བདེ་ང་བདེ་འགོ་ཡི་བཟུང་མ་ཐག།
ཕན་ཚུན་བདེ་མོ་ཡིན་པའི་ལན་ཞིག་འབྱོར།།
གསལ་བཤད།
ཉེ་ཆར་ཟམ་སྟོང་རིན་པོ་ཆེས། རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཤོག་ཁག་ནང་ལ། “རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གལ་ཆེའམ། མང་གཙོ་གལ་ཆེ་”ཅེས་བསམ་ཚུལ་བསྡུ་མཁན་རྣམས་ལ་གསལ་བཤད་ཤིག་གནང་འདུག ཡིན་ནའང་། མི་ཁག་གཅིག་གིས་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་དང་གོ་བ་འདྲ་མིན་བརྒྱབ། དེ་ཚོར་བོད་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་ལངས་ནས། གསར་ཤོག་དང་པོད་ཁུག་ནང་བགྲོ་གླེང་མང་པོ་ཡོང་བཞིན་འདུག རྩ་བའི་ཟམ་སྟོང་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་བཤད་གང་གནང་བ་དེ་ཉན་ཐུབ་མཁན་མང་པོ་མེད་སྟབས། རྩ་བའི་གསུང་འདི་ཡིག་ཐོག་ལ་ཕབ་ཡོད། འདི་ལ་གཟིགས་ནས་བགྲོ་གླེང་གནང་ན། གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡིན།
གསུང་ངོ་མ་འདི་ནས་ཡིན།
“ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་བཞེད་སྣང་ཆེན་པོ་གཅིག་ག་རེ་ཡོང་གི་ཡོད་རེད་ཟེར་ན། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་དད་པ་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆག་འགྲོ་ཡག་གི་ཉེན་ཁ་འདི། ལོ་རེ་ལས་ལོ་རེ་ཆེ་བ་ཡོང་གི་འདུག་བསམ་གྱི་ཡོད་རེད། དོལ་རྒྱལ་རྗེས་བྲངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡིན་ན། འདི་ག་ཙམ་གྱི་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་གཞི་རྩ་གང་ཡོད་མ་རེད། གློ་བུར་གྱི་སེམས་འཚོར་ཞིག་དང་། གློ་བུར་གྱིས་ལམ་ལོག་པ་སྟོན་མཁན་ཚོའི་བློ་བྲིད་འོག་ལ་ཕྱིན་ནས། འགྲོ་སྡད་པ་དེ། ད་དོལ་རྒྱལ་བསྟེན་སྲུང་པ་ཚོའི་ནང་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་མཚན་སྨད་ཞུང་མཁན་མང་པོ་ཡོད། དེ་ང་ཚོ་ཞེ་དྲག་ཞེ་དྲག་ཧ་ལས་ཀྱི་མིན་འདུག ད་དེ་རིང་སང་ཉིན། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཆག་ནས། རང་བཙན་བསྒྲུབ་དང་མ་བསྒྲུབ། དེའི་ཆ་ནས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེར་ཟུར་ཟ་དང་མཚན་དམད་ཞུ་མཁན། ཡང་དེང་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྙས་ནས་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཆ་ཚང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་བྱུང་ན། རྒྱལ་བ་རིནཔོ་ཆེ་བརྩི་མེད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཟོ་འདྲ་པོ། དེ་འདྲས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཟུར་ཟ་དང་མཚན་དམད་ཞུ་མཁན།
དེ་ལས་མང་བ་། “ཟམ་སྟོང་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ངོ་མ་ཡིག་ཐོག་ལ་ཕབ་པ།” »
ཝི་ནོ་བྷཱ།(རྒྱ་གར)
བུདྡྷ་སྐྱབས་ཀྱིས་བསྒྱུར།
ང་འདིར་ཁྱེད་ཚོ་ལྷན་དུ་འཛོམས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་ལྟར།ངས་ཀྱང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་དང་ལེན་བྱས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེང་སང་ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་ལ་དགེ་རྒན་ཡང་ཡིན་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན།ང་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་གཞག་བྷོའི་ཏན་(Bhoo- dan)དང་གྷ་རཱམ་ཏན་(Gramdan) གྱི་ཆེད་ས་ཕྱོགས་གང་སར་འགྲོ་དགོས་པས་སློབ་གཉེར་གྱི་ལས་ལ་བརྩོན་རྒྱུར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།ང་ནི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་ཏུ་བློ་རྩེ་གཅིག་སྒྲིམ་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་པའི་སློབ་མ་ཞིག་དང་མཚུངས་ལ།མང་ཚོགས་ལ་རང་ཉིད་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པའི་ལས་ཁུར་འདི་འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་རིགས་ཤིག་ཡིན་སྟབས།ངས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།ད་དུང་ང་རང་ལ་རྒྱུན་དུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་རོགས་ཚོར་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་ཐབས་སྟབས་བདེ་འགའ་ཡང་ཡོད།དེར་བརྟེན་ངས་རང་ཉིད་ལ་ལག་ལེན་ཁྲོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།དོན་དངོས་སུ་ངས་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་བྲིས་པ་ཚང་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ཏེ་བྲིས་པ་ཤ་སྟག་ལས། རྣམ་གཞག་གམ་གཞུང་ལུགས་ཙམ་དུ་བྲིས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད།
བསྟན་འཛིན་ཉིན་བྱེད།
༢༠༡༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ནང་གསར་ཤོག་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་ New York Times ནང་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ་ལྟར་ན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་སེམས་ཁམས་རིག་པ་བ་ Psychologist འབུམ་རམས་པ་དེབི༹ད་སོན་ Dr. Davidson གྱིས་ཆེས་འཛུགས་བྱས་པའི་མེ་ཏི་སེན་སེམས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དཔྱད་ཞིབ་བསྟི་གནས་ ཁང་ Center for Investigating Healthy Mind དུ་ཨ་སྒོར་ཁྲི་ལྔ་ཞལ་འདེབས་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་འདུག
གནས་ཚུལ་འདི་བཞིན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་དགའ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་བསྟི་གནས་ཁང་གིས་དངུལ་འབོར་དེ་དག་སྒོམ་རྒྱག་སྟེ་བྱམས་སྙིང་ རྗེ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཉམས་ཞིབ་ཐད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། གལ་ཏེ་ཉམས་ཞིབ་ཚགས་ཚུད་ཅིག་བྱུང་ཚེ་འགྲོ་བ་མིར་ཕན་རྒྱུ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་ལས་ ཤིག་རེད།
༼རང་སྲོག་བཅད་པའི་བུད་མེད་ཅིག་ཞག་གསུམ་བསྟུད་མར་རྨི་ལམ་དུ་རྨིས་རྗེས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ།༽
སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས།
༡
ལོ་བཅུ་ལ་ཉེ་བའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ལ་གཟུགས་བྱད་མཛེས་པར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཞིག་གིས་དྷི་ལིའི་འགྲུལ་ཁང་ཞིག་ཏུ་རང་སྲོག་བཅད། མོ་རང་གི་བཟའ་ཟླ་རུ་གཏན་ཁེལ་ཟིན་པའི་སྐྱེས་པ་དེ་དོན་བྱ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཕྱི་ལོགས་སུ་སོང་ནས་ཕྱིར་འགྲུལ་ཁང་དུ་འབྱོར་སྐབས་མོ་གྲོངས་ཟིན་འདུག གྲོངས་སྟངས་དེ་ནི་ཁང་མིག་གི་གནམ་ཡོལ་ངོས་སུ་འཔྱངས་བའི་རླུང་འཁོར་ལ་ཐག་པ་ཕྲ་མོ་ཞིག་བཏགས། ཐག་པའི་སྣེ་གཅིག་མོ་རང་གི་སྐེར་དཀྲིས་ནས་ནས་རླུང་འཁོར་གྱི་གློག་སྒོ་ཕྱེ་སྐབས་རླུང་འཁོར་འཁོར་བ་དང་བསྟུན་ཐག་པ་གཅུས་སྒྲིམ་གྱིས་སྐེ་བསྡམས་ཏེ་དབུགས་བསྒགས་ནས་འཆིར་བཅུག་འདུག དེ་ནི་བུད་མེད་དེ་གྲོངས་སྟངས་རེད།
པདྨ་འབུམ། ༼ཨ་རི༽
ངས་ད་བར་དུ་མདའ་རྩེད་དངོས་སུ་མཐོང་མ་མྱོང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔོན་ལ་ང་བྱིས་པ་ཡིན་དུས་རེབ་གོང་ལོ་གསར་གྱི་སྨོན་ལམ་ཞིག་གི་སྐབས་ཡིན་པ་འདྲ། རོང་བོའི་རྒྱ་ཐང་གི་ཞིང་ཐོག་ཅིག་ན་གཅན་ཚའི་མདའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མདའ་འཕེན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ནས་མི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་འཛོམས་འདུག ངས་མི་ཚོགས་དེའི་དཀྱིལ་གྱི་མདའ་བ་དང་མདའ་འཕེན་པ་མ་མཐོང་ཡང་མདའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། རྐང་པས་ས་ལ་རྡེབ་པའི་ལྡིག་སྒྲ་གྲག་ཅིང་། མི་ཚོགས་ཀྱི་བར་སྣང་དུ་རྡུལ་འཚུབ་འཐིབ་པའི་དྲན་སྣང་ཞིག་འདུག ད་མི་ཚེ་ཡི་ཕྱེད་ཀ་ཡོལ་ནས་མགོ་སྐྲ་ཡང་དཀར་པོར་གྱུར་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་སྟེས་དབང་གི་རྐྱེན་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་མདའ་སྟོན་འདི་འདྲའི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་མགྲོན་གྱི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་འདི་ད་བར་དུ་ང་རང་གི་རྨི་ལམ་ལ་ཡང་རྨིས་མ་མྱོང་བ་ཞིག་རེད།
འདིར་ངས་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་རྣམ་པས་བདག་ལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འདི་འདྲའི་གོ་སྐབས་ཤིག་གནང་བ་ལ་སེམས་གཏིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད།
ངས་མགྲོན་ཤོག་དང་ལེན་ཞུ་སྐབས། ངས་མགྲོན་ཤོག་གནང་མཁན་རྫོང་དཔོན་ཀྲང་ཀའེ་ལན་ལགས་དང་རིག་གནས་ཅུའུ་ཡི་དབུ་འཛིན་ཀྲང་ཧྥེ་ཡན་གཉིས་ལ་འདི་ལྟར་ཞུས་པ་ཡིན། ངས་མདའ་རྩེད་ཀྱི་སྐོར་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་མོད། ངས་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཡོད་ལ་དེའི་སྐོར་ལ་ལས་དོན་འགའ་རེ་ཡང་བསྒྲུབས་མྱོང་། གཅན་ཚའི་མདའ་རྩེད་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཤིག་རེད། དེས་ན་ང་རང་ཉིད་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་མགྲོན་ཤོག་དང་ལེན་ཞུ་གི་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན།
དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ནི་ང་རང་དགའ་ས་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་རང་གི་ལས་ཀའི་གཙོ་གནད་ཅིག་ ཀྱང་ཡིན།
དེ་ལས་མང་བ་། “མདོ་སྨད་གཅན་ཚའི་མདའ་སྟོན་རིག་གནས་དུས་ཆེན་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་གི་གཏམ་བཤད།” »
འགར་ཚེ་རྒྱལ།
ཤ་ཞེན་དང་། ལ་རྒྱ། ལྷག་བསམ་བཅས་སྤྱི་དོན་པྲ་སྐྱག་ཙམ་ཞིག་མེད་པར་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་བའི་ཕུགས་རྒྱབ་ན་གོ་སྐབས་ཤིག་འཚོལ་བཞིན་ཡོད་མཁན་ཚོ་ནི་ནམ་ཡང་བརྫུས་མ་དང་གཡོ་ཟོལ་ཅན་གྱི་སྐབས་འཚོལ་པ་རེད་ཟེར་ཆོག
སྐབས་འཚོལ་བ་ནི་སྤྱིར་མི་རིགས་ཤིག་གི་དམའ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྐང་བཙུགས་ཏེ་དམའ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཐབས་དང་བྱུས་ཀྱིས་མི་སེམས་སྒུལ་ཏེ་ཞར་དང་ཞོར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁེ་གྲགས་ཤིག་དོན་དུ་གཉེར་མཁན་ཚོར་ཟེར་གྱི་ཡོད། ལྷག་པར་སྐབས་འཚོལ་བ་ཚོས་ནི་ཆེ་ས་མི་རིགས་ཤིག་ལ་ཉམས་ཉེས་གོད་ཆག་བྱུང་བའི་སྐབས་མཚམས་ཁོ་ཚོས་རང་མི་རིགས་ལ་ཁ་གཡར་ནས་སྒེར་གྱི་གསང་བ་ཞིག་སེམས་ལ་ཉར་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རིག་གཞུང་དང་དམངས་དོན་ལ་ཤ་ཞེན་ཡོད་མདོག་གིས་འཕག་འཚག་རྒྱག་གིན་ཡོད་ལ། ཆུང་ས་ཚོགས་པ་ཞིག་གམ་སྡེ་ཁག་ཞིག་གི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཉེས་གསང་ཅི་ཐབས་ཀྱིས་ཕྱི་ཚུལ་ཁོ་ནའི་འཇོན་ཐང་སྟོན་ཁུལ་གྱིས་འཕག་འཚག་རྒྱག་གིན་ཡོད། འཕག་འཚག་རྒྱག་མཁན་གྱི་སྐབས་འཚོལ་བ་དེ་ཚོ་བླ་མ་དཔོན་པོ་དང་། ཆབ་སྲིད་པ། ཤེས་ཡོན་པ། མི་སེར་དཀྱུས་མ་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོད།
བོད། ལྷ་ཀླུ་གཉན་གསུམ།
དེ་དུས ངས་འདི་ལྟར་ཁ་ཆེམས་ཤིག་འཇོག་འདོད
དང་བོ་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་པས་བོད་ལ་ཁ་ཆེམས་ཤིག་འཇོག
དེ་ཡང་ བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད
དངོས་ནས་ངས་ཁ་ཆེམས་ཤིག་བཞག་པ་དེར
བདག་པོ་སུ་ཞིག་ཡོང་སྲིད
ངས་ཁ་ཆེམས་ནི་རང་གིས་གང་ཞིག་སྒྲུབ་ཡོད་མེད་ཀྱི་བར་མཚམས་ཤིག་ན
བཤད་མ་ཕོད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་བོ་ཞིག་ཡོད
འབྲི་མ་ཚར་བའི་སྙན་ངག་མང་བོ་ཞིག་ཡོད
འགྲིམ་འདོད་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཆེས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད
སྒྲུབ་མ་ཚར་བའི་བྱ་བཞག་ཆེས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད
ལྷག་པར་དུ རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་མང་བོ་ལུས་ཡོད